Essuula 69 · eddakiika 2 ez’okusoma · eddakiika 3 ez’okuwuliriza
Okusobola Okusanga Omutonzi, Leka Ebitonde Byonna
Omuyigirizwa
AYI MUKAMA, nkyetaaga nnyo ekisa ekisingawo bwe mba nga ndituuka ku kifo omuntu yenna oba ekitonde kyonna we kitalisobola kunziyiza. Kubanga ekintu kyonna bwe kiba nga kikyankwata, siyinza kubuuka n’eddembe okujja gy’oli. Oyo eyagamba nti, “Singa nnina ebiwaawaatiro ng’ejjiba, nandibuuse ne ŋŋenda mpummulako,” yeegomba okubuuka n’eddembe okujja gy’oli. Ani awummudde okusinga oyo atalina ky’ayagala okuggyako Katonda? Era ani alina eddembe okusinga omuntu ateegomba kintu kyonna ku nsi?
Kale kirungi okuyita ku bitonde byonna, okwerekerera ddala, n’okulaba mu kuwambibwa kw’omwoyo nti ggwe, Omutonzi wa byonna, tolina akufaanana mu bitonde byo byonna, era nti omuntu bw’atasumululwa ku bitonde byonna, tasobola kwemalira n’eddembe ku bya Katonda. Ensonga lwaki abantu abeemalira ku kufumiitiriza ku Katonda balabika batono bwe batyo, eri nti batono nnyo abamanyi okweyawula ddala ku ebyo ebiggwaawo era ebyatondebwa.
Ku lw’ekyo, ddala kwetaagisa ekisa ekinene, ekisa ekiyimusa omwoyo ne kiguggulumiza okusukka ku gwo gwennyini. Omuntu bw’atayimusibwa mu mwoyo, n’asumululwa ku bitonde byonna, n’agattibwa ddala ku Katonda, okumanya kwe kwonna n’ebintu by’alina tebiba na kitundu kinene. Oyo atwala ekintu kyonna okuba ekinene okuggyako ekirungi kimu, ekitaliiko kigero, eky’olubeerera, alimala ebbanga ddene nga mutono era ng’ayavuunda ku ttaka. Kyonna ekitali Katonda si kintu, era kisaanidde okutwalibwa nga si kintu.
Waliwo enjawulo nnene wakati w’amagezi g’omuntu eyaakizibwa omutima era eyeemalidde ku Katonda, n’okuyiga kw’omuyivu asomye ennyo era omugezi ennyo; kubanga okumanya okukulukuta okuva eri Katonda kwa kitiibwa nnyo okusinga okwo okufunibwa n’okutegana olw’amaanyi g’omuntu.
Bangi beegomba okufumiitiriza ku Katonda, naye nga tebafaayo kukola ebyo okufumiitiriza kwe kwetaaga. Era kiziyiza kinene okumatira n’ebintu eby’ebweru n’ebyo ebiwulikika mu mubiri, n’okuba n’okwefiiriza okutuukiridde okutono bwe kutyo. Simanyi kye kiri, oba mwoyo ki gwe tukulemberwa, oba kiki kye twefuula—ffe abaagala okuyitibwa ab’omwoyo—nti tuteeka okutegana kungi bwe kutyo, n’okweraliikirira okusingawo, ku bintu ebiggwaawo era ebitali bya muwendo, so nga kitono nnyo oba tetufaayo n’akamu, n’okutegeera okujjuvu, ku nsonga ez’omunda mu ffe.
Woowe, nga tumaze okwekuŋŋaanya akatono ennyo mu mwoyo, tuddirira, nga tetupima bikolwa byaffe na kwekebera kukakali. Tetufaayo kumanya kwagala kwaffe gye kuli, era tetukungubagira kuba nti ebikolwa byaffe tebirongoofu.
Jjukira nti olw’okuba buli mubiri gwali gwonoonye ekkubo lyagwo, amataba amangi gaddirira. Kale nga bwe kiri nti okwagala kwaffe okw’omunda kwonoonese, kiteekwa okuba nti n’ekikolwa ekikuvaamu, ekiri ng’akabonero k’obutaba na maanyi ga munda, nakyo kyonoonese. Mu mutima omulongoofu mwe muva ebibala by’obulamu obulungi.
Abantu batera okubuuza omuntu by’akoze bwe biri ebingi, naye tebafaayo nnyo ku mpisa ennungi gy’akoze nayo. Babuuza nti: Wa maanyi? Mugagga? Mulungi mu ndabika? Muwandiisi mulungi? Muyimbi mulungi? Oba mukozi mulungi? Naye tebaayogera nnyo ku ngeri gy’ali omwavu mu mwoyo, ng’omugumiikiriza era omuwombeefu, ng’eyeemalidde ku Katonda era ow’omwoyo. Obuntu butunuulira endabika ye ey’ebweru; ekisa kikyukira obulamu bwe obw’omunda. Obuntu butera okusobya, naye ekisa kyesiga Katonda era tekirimbibwa.