Essuula 8 · eddakiika 16 ez’okusoma · eddakiika 21 ez’okuwuliriza
Obwakatonda bw’Omwoyo Omutukuvu n’Enjawulo wakati wa Kitaffe, Omwana n’Omwoyo Omutukuvu
Mu ssuula eyayita nnayogera ku Mwoyo Omutukuvu nga bw’ali Omuntu. Twalaba lwatu nti Omwoyo Omutukuvu yali Muntu. Mu kuyitamu nnayogera ku Bwakatonda bwe, naye saalwisaako, n’olwekyo ekibuuzo kisigaddewo nti, Omwoyo Omutukuvu Muntu wa Katonda? era n’ekibuuzo ekirala, Oba nga Omwoyo Omutukuvu Muntu wa Katonda, ye Muntu ow’enjawulo era eyeetongodde ku Kitaffe ne ku Mwana? Enkya ya leero tujja kwekenneenya Bayibuli by’eyigiriza ku nsonga zino.
I. OBWAKATONDA BW’OMWOYO OMUTUKUVU
Tusooka kutunuulira kibuuzo ky’Obwakatonda bw’Omwoyo Omutukuvu. Okuba nti Omwoyo Omutukuvu Muntu tekikakasa nti ye Katonda. Waliwo emyoyo egiri abantu naye nga si Katonda. Waliwo amakubo ataano ag’enjawulo agakakasa Obwakatonda bw’Omwoyo Omutukuvu, nti Omwoyo Omutukuvu ye Katonda.
1. Ekkubo erisooka ery’obukakafu bw’Obwakatonda bw’Omwoyo Omutukuvu lye lino: engeri ennya ezoogerwa ku Katonda yekka zonna Bayibuli ziziwa Omwoyo Omutukuvu. Waliwo engeri nnya eza Katonda yekka; kwe kugamba, waliwo engeri nnya Katonda yekka z’alina, era omuntu yenna alina engeri ezo ateekwa okuba Katonda. Engeri ezo ennya eza Katonda yekka ze zino: okuba n’obuyinza bwonna, okumanya byonna, okubeera wonna, n’obutaggwaawo.
(1) Okusooka, Omwoyo Omutukuvu aweebwa obuyinza bwonna, ng’eky’okulabirako, mu Lukka 1:35: “Malayika n’amuddamu nti, Mwoyo Mutukuvu alikukkako, n’amaanyi g’Oyo Ali Waggulu Ennyo galikubuutikira, n’omwana alizaalibwa aliba mutukuvu, Omwana wa Katonda.” Ekyawandiikibwa kino kirangirira lwatu nti Omwoyo Omutukuvu alina amaanyi g’Oyo Ali Waggulu Ennyo, nti alina obuyinza bwonna.
(2) Ekiddako, Omwoyo Omutukuvu aweebwa okumanya byonna. Kino kikolebwa, ng’eky’okulabirako, mu 1 Abakkolinso 2:10, 11: “Naye ffe Katonda yabitubikkulira mu Mwoyo, kubanga Omwoyo anoonyereza ebintu byonna, n’eby’omunda ennyo ebya Katonda. Kubanga muntu ki ategeera eby’omuntu omulala okuggyako omwoyo w’omuntu oyo ali mu ffe? Noolwekyo n’ebintu bya Katonda tewali abimanyi okuggyako Omwoyo wa Katonda.” Wano tubuulirwa lwatu nti Omwoyo Omutukuvu anoonyereza ebintu byonna era amanyi ebintu byonna, n’eby’omunda ennyo ebya Katonda. Ekirowoozo kye kimu tukisanga nate mu Yokaana 14:26: “Naye Omubeezi, Mwoyo Mutukuvu, Kitange gw’alituma mu linnya lyange, bw’alijja alibayigiriza ebintu byonna era alibajjukiza byonna bye nabagamba. " Wano tubuulirwa lwatu nti Omwoyo Omutukuvu ayigiriza ebintu byonna, n’olwekyo ateekwa okumanya ebintu byonna. Kino kyogerwa n’okusingawo mu bulambulukufu mu Yokaana 16:12-13: “Nkyalina bingi eby’okubategeeza naye kaakano temusobola kubitegeera. Naye Omwoyo ow’amazima, bw’alijja alibaluŋŋamya mu mazima gonna.” Mu byawandiikibwa bino byonna kirangirirwa butereevu oba kitegeerekeka awatali kubuusabuusa nti Omwoyo Omutukuvu amanyi byonna, nti amanyi buli kimu.
(3) Ekyokusatu, Omwoyo Omutukuvu aweebwa okubeera wonna. Kino tukisanga mu Zabbuli 139:7-10: “Nnaagenda wa Omwoyo wo gy’atali? Oba nnaagenda wa ggwe gy’otoli? Bwe nnaalinya mu ggulu, nga gy’oli; bwe nnakka emagombe, nayo nga gy’oli. Bwe nneebagala empewo ez’oku makya ne zintwala ne mbeera mu bitundu by’ennyanja ebisinga okuba ewala; era n’eyo omukono gwo gunannuŋŋamya, omukono gwo ogwa ddyo gunannywezanga.” Wano tubuulirwa mu ngeri esinga obulambulukufu era etabuusibwabuusibwa nti Omwoyo wa Katonda, Omwoyo Omutukuvu, ali buli wamu; nti tewali kifo mu ggulu, ku nsi oba emagombe gye tuyinza kugenda ne tumudduka.
(4) Omwoyo Omutukuvu era aweebwa obutaggwaawo. Kino tukisanga mu Abaebbulaniya 9:14, we tusoma nti: “omusaayi gwa Kristo ataliiko kamogo, eyeewaayo ye yennyini eri Katonda olw’Omwoyo ataggwaawo, tegulisinga nnyo okutukuza emyoyo gyaffe okuva mu bikolwa ebifu tulyoke tuweereze Katonda omulamu?” Wano tusangamu ebigambo “Omwoyo ataggwaawo” nga bwe tusanga awalala ebigambo “Katonda ataggwaawo” (okugeza, Ekyamateeka Olwokubiri 33:27): Bwe tugatta wamu ebyawandiikibwa bino eby’enjawulo, tulaba lwatu nti engeri ennya zonna eza Katonda yekka, engeri ennya ezitali za muntu yenna okuggyako Katonda, ziweebwa Omwoyo Omutukuvu.
2. Ekkubo ery’okubiri ery’obukakafu bw’Obwakatonda obwa ddala obw’Omwoyo Omutukuvu lisangibwa mu kino: Omwoyo Omutukuvu aweebwa emirimu esatu egya Katonda yekka—kwe kugamba, Omwoyo Omutukuvu ayogerwako okukola ebintu bisatu Katonda yekka by’asobola okukola.
(1) Omulimu ogusooka ku mirimu egyo egya Katonda yekka egiweebwa Omwoyo Omutukuvu gwe mulimu gwe tusooka okulowoozaako bulijjo bwe tulowooza ku Katonda n’omulimu gwe—kwe kugamba, omulimu gw’okutonda. Okutonda tukusanga nga kuweebwa Omwoyo Omutukuvu mu Yobu 33:4: “Omwoyo wa Katonda ye yankola, era omukka gw’oyo Ayinzabyonna gumpa obulamu.” Ekintu kye kimu tukisanga nga kitegeezebwa mu Zabbuli 104:30: “Bw’oweereza Omwoyo wo, ne bifuna obulamu obuggya; olwo ensi n’ogizza buggya.” Mu byawandiikibwa bino byombi, okutonda, omulimu ogusinga emirimu gyonna okuba ogwa Katonda yekka, kuweebwa Omwoyo Omutukuvu.
(2) Omwoyo Omutukuvu aweebwa omulimu gw’okugaba obulamu. Kino tukisanga, ng’eky’okulabirako, mu Yokaana 6:63: “Mwoyo Mutukuvu y’awa obulamu. Omubiri teguliiko kye gugasa.” Ekintu kye kimu tukisanga nate mu Abaruumi 8:11: “Era obanga Omwoyo w’oyo eyazuukiza Yesu okuva mu bafu abeera mu mmwe, oyo eyazuukiza Kristo mu bafu, alifuula emibiri gyammwe egifa okuba emiramu ku bw’Omwoyo we abeera mu mmwe. " Mu kyawandiikibwa kino Omwoyo Omutukuvu aweebwa omulimu si gwa kugaba bulamu eri omwoyo gw’omuntu kyokka, wabula n’okugaba obulamu eri omubiri mu kuzuukira kw’omubiri. Okutondebwa kw’omuntu n’okuweebwa obulamu kw’omuntu biweebwa omulimu gw’Omwoyo Omutukuvu mu kitabo ekisooka mu Bayibuli, we tusoma mu Olubereberye 2:7: “Mukama Katonda n’akola omuntu okuva mu nfuufu ey’oku nsi n’amufuuwa mu nnyindo omukka ogw’obulamu. Omuntu n’aba omulamu.” Wano tubuulirwa nti omuntu yatondebwa n’afuuka omulamu olwa Katonda okumufuuwamu omukka ogw’obulamu. Kino kitegeeza lwatu nti kyali kiyita mu Mwoyo Omutukuvu; kubanga Omwoyo Omutukuvu gwe mukka gwa Katonda ogufuluma mu ngeri ey’omuntu.
(3) Omulimu ogwokusatu ogwa Katonda oguweebwa Omwoyo Omutukuvu kwe kuba ensibuko y’obunnabbi bwa Katonda. Kino tukisanga, ng’eky’okulabirako, mu 2 Peetero 1:21: “Kubanga bannabbi tebaayogeranga byabwe ku bwabwe, wabula baategeezanga ebyo Katonda bye yabalagiranga nga Mwoyo Mutukuvu bwe yabibawanga.” Wano tubuulirwa lwatu nti kyali kiyita mu mulimu gw’Omwoyo Omutukuvu abantu okufuulibwa omumwa gwa Katonda ne boogera amazima ga Katonda. Ekirowoozo kino kye kimu tukisanga ne mu Ndagaano Enkadde mu 2 Samwiri 23:2, 3: “Omwoyo wa Mukama yayogerera mu nze, ekigambo kye kyali mu kamwa kange. Katonda wa Isirayiri yayogera, olwazi lwa Isirayiri yaŋŋamba.” Ne mu kyawandiikibwa kino, obunnabbi bwa Katonda buweebwa Omwoyo Omutukuvu ng’ensibuko yaabwo. Bwe tugatta ebyawandiikibwa bino wamu, tulaba nti emirimu esatu egya Katonda yekka giweebwa Omwoyo Omutukuvu.
3. Ekkubo ery’okusatu ery’obukakafu bw’Obwakatonda bw’Omwoyo Omutukuvu lisangibwa mu kino: ebyawandiikibwa ebyogera ku Mukama mu Ndagaano Enkadde bitwalibwa okwogera ku Mwoyo Omutukuvu mu Ndagaano Empya. Waliwo eby’okulabirako bingi ku kino, si bingi nga ku Yesu Kristo, Omwana, naye bimala okulaga lwatu nti Omwoyo Omutukuvu alina ekifo kye kimu mu ndowooza y’Endagaano Empya Mukama ky’alina mu ndowooza y’Endagaano Enkadde.
(1) Eky’okulabirako ekyewuunyisa ku kino kisangibwa mu Isaaya 6:8-10; geraageranya ne Ebikolwa by’Abatume 28:25-27. Mu Isaaya 6:8-10, tusoma nti: “Ne mpulira eddoboozi lya Mukama ng’abuuza nti, Naatuma ani, era ani anaagenda ku lwaffe? Ne ndyoka njogera nti, Nze wendi! Tuma nze! Nayogera nti, Genda obuulire abantu bano nti, Okuwulira munaawuliranga naye temutegeerenga, n’okulaba munaalabanga naye temutegeerenga kye mulabye. Okakanyaze omutima gw’abantu bano, oggale amatu gaabwe, n’amaaso gazibe si kulwa nga balaba n’amaaso gaabwe oba okuwulira n’amatu gaabwe oba okutegeera n’emitima gyabwe ne bakyuka bawonyezebwe.” Wano tubuulirwa lwatu nti “Mukama” y’ayogera, era ebyetooloddewo biraga nti Mukama oyo ye Mukama Yakuwa, naye bwe tukyuka ku Ebikolwa by’Abatume 28:25-27, tusoma ebigambo bino: “Awo nga balemeddwa okukkiriziganya, Pawulo n’abasiibuza ebigambo bino nti, Mwoyo Mutukuvu yali mutuufu bwe yayogera eri bajjajjammwe ng’ayita mu nnabbi Isaaya” (weetegereze nti mu kyawandiikibwa kya Isaaya tubuulirwa nti Mukama Yakuwa ye yayogera, ate wano Pawulo atubuulira nti Omwoyo Omutukuvu ye yayogerera mu nnabbi), “nti, Genda eri abantu bano obagambe nti, Okuwulira muliwulira, naye temulitegeera n’okulaba muliraba naye temulyetegereza. Kubanga omutima gw’abantu bano gugubye. N’amatu gaabwe gazibikidde, n’amaaso gaabwe gazibiridde. Si kulwa nga balaba n’amaaso gaabwe, ne bawulira n’amatu gaabwe, ne bategeera n’emitima gyabwe, ne bakyuka okudda gye ndi, ne mbawonya.” Mu kifo ekimu, ekifo eky’omu Ndagaano Enkadde, tubuulirwa nti Mukama Yakuwa ye ayogera; mu kifo ekirala, mu Ndagaano Empya, tubuulirwa nti Omwoyo Omutukuvu ye ayogera; kwe kugamba, Omwoyo Omutukuvu alina ekifo mu ndowooza y’Endagaano Empya Mukama Yakuwa ky’alina mu ndowooza y’Endagaano Enkadde. Kyetegerezebwa nti ekyawandiikibwa kino kye kimu mu kifo ekirala kiweebwa Yesu Kristo (Yokaana 12:39-41). Kiyinza obutaba nti mu “Mutukuvu” owemirundi esatu mu kukaaba kwa baserafi okuwandiikiddwa mu ssuula eno eya Isaaya (Isaaya 6:3) mulimu akabonero ak’Abantu abasatu mu Mukama ow’Eggye, era bwe kityo kye kiva kisaanira okwolesebwa kuno okutwalibwa eri abasatu?
(2) Eky’okulabirako ekirala eky’ekigambo, mu Ndagaano Enkadde ekyogerwa ku Mukama, okutwalibwa ku Mwoyo Omutukuvu mu Ndagaano Empya, kisangibwa bwe tugeraageranya Okuva 16:7 ne Abaebbulaniya 3:7-9. Mu Okuva 16:7 tusoma nti: “ate enkya lwe munaalaba ekitiibwa kya Mukama, kubanga awulidde nga mumwemulugunyiza. Kubanga naffe ffe b’ani mmwe okutwemulugunyiza? " Wano tubuulirwa nti okwemulugunya n’okunyiiza kw’abaana ba Isirayiri mu ddungu kwali kwa kwemulugunyiza Mukama, naye mu Abaebbulaniya 3:7-9, tusoma nti: “Noolwekyo nga Mwoyo Mutukuvu bw’agamba nti, Leero bwe munaawulira eddoboozi lye, temukakanyaza mitima gyammwe, nga bali bwe baajeema, ku lunaku lwe bagezesaako Katonda mu ddungu. Bajjajjammwe bangezesa, ne balaba bye nakola mu myaka amakumi ana.” Mu kyawandiikibwa kino eky’Endagaano Empya tubuulirwa nti Omwoyo Omutukuvu ye gwe baanyiiza mu ddungu, ekiraga lwatu nti Omwoyo Omutukuvu alina wano mu ndowooza y’Endagaano Empya ekifo Mukama kye yalina mu ndowooza y’Endagaano Enkadde mu Okuva 16:7.
Okufunza ebyawandiikibwa ebiri wansi w’omutwe guno, tulaba nti ebigambo ebyo mu Ndagaano Enkadde ebyogera lwatu ku Mukama, Katonda oba Yakuwa, mu Ndagaano Empya bitwalibwa ku Mwoyo Omutukuvu. Kwe kugamba, Omwoyo Omutukuvu alina ekifo ky’Obwakatonda mu ndowooza y’Endagaano Empya.
4. Engeri ey’okuna Endagaano Empya mw’eyigiririza lwatu Obwakatonda bw’Omwoyo Omutukuvu kwe kuba nti erinnya ly’Omwoyo Omutukuvu ligattibwa ku lya Katonda Kitaffe mu ngeri omuntu yenna ow’ekitiibwa era alowooza ennyo gy’atandisobodde kugatta linnya lya kitonde kyonna ekikoma ku lya Katonda. Waliwo eby’okulabirako bingi ku kino. Bisatu bijja kumala ku kigendererwa kyaffe kaakano.
(1) Tusoma, ng’eky’okulabirako, mu 1 Abakkolinso 12:4-6: “Waliwo ebirabo bya ngeri nnyingi, naye Mwoyo abigaba y’omu. Waliwo engeri nnyingi ez’okuweererezaamu, naye Mukama aweerezebwa y’omu. Waliwo okukola kwa ngeri nnyingi kyokka Katonda asobozesa bonna mu byonna bye bakola y’omu.” Mu kyawandiikibwa kino tulaba erinnya ly’Omwoyo Omutukuvu nga ligattiddwa ku lya Katonda ne ku lya Mukama mu ngeri omusinza wa Katonda omutegeevu yenna gy’atandisobodde kugatta linnya lya kitonde kyonna ekikoma ku lya Katonda.
(2) Tulaba ekintu kye kimu nate mu Matayo 28:19: “Kale mugende mufuule abantu bonna mu nsi zonna, abayigirizwa nga mubabatiza mu linnya lya Kitaffe, Omwana era Mwoyo Mutukuvu.” Singa Omwoyo Omutukuvu si Katonda, kyandibadde kya kwewuunya nnyo okugatta erinnya lye mu ngeri eno ku lya Katonda, Kitaffe, ne ku lya Mukama Yesu, Omwana we.
(3) Eky’okulabirako ekirala ekyewuunyisa ku kino kisangibwa mu 2 Abakkolinso 13:14: “Ekisa kya Mukama waffe Yesu Kristo, n’okwagala kwa Katonda, n’okussekimu okwa Mwoyo Mutukuvu, bibeerenga nammwe mwenna.” Wano erinnya ly’Omwoyo Omutukuvu ligattibwa ku lya Kitaffe ne ku lya Omwana mu ngeri ey’obwenkanya. Mu byawandiikibwa bino byonna, erinnya ly’Omwoyo Omutukuvu ligattibwa ku lya Katonda mu ngeri omuntu yenna ow’ekitiibwa era alowooza ennyo gy’atandisobodde kugatta linnya lya kitonde kyonna ekikoma ku lya Katonda.
5. Engeri ey’okutaano era esembayo, era bwe kiba kisoboka esinga okusalawo ensonga, Bayibuli gy’eyigirizaamu Obwakatonda bw’Omwoyo Omutukuvu, kwe kuba nti Omwoyo Omutukuvu ayitibwa Katonda mu bigambo ebyo byennyini. Kino tukisanga mu Ebikolwa by’Abatume 5:3, 4: “Naye Peetero n’agamba Ananiya nti, Ananiya, lwaki Setaani ajjudde mu mutima gwo, n’okulimba n’olimba Mwoyo Mutukuvu ne weeterekerako ku muwendo gw’ennimiro? Teyali yiyo? Era bwe yamala okutundibwa, teyali mu buyinza bwo? Lwaki ekikolwa ekyo kikujjidde mu mutima gwo? Tolimbye bantu wabula olimbye Katonda.” Mu lunyiriri olw’okusatu tubuulirwa lwatu nti Omwoyo Omutukuvu gwe Ananiya yalimba, ate mu lunyiriri olw’okuna tubuulirwa nti Katonda gwe Ananiya yalimba. Bw’ogatta ebigambo ebyo byombi, kyeyoleka nti Omwoyo Omutukuvu ye Katonda.
Okufunza byonna bye twogedde ku Bwakatonda bw’Omwoyo Omutukuvu, tulaba nti mu kumuwa engeri zonna eza Katonda zokka, n’emirimu egiwerako egya Katonda yekka, mu kwogera ku Mwoyo Omutukuvu mu Ndagaano Empya ebigambo ebyali byogerwa ku Yakuwa, Mukama oba Katonda mu Ndagaano Enkadde, mu kugatta erinnya ly’Omwoyo Omutukuvu ku lya Katonda mu ngeri etandisobose kugatta linnya lya kitonde kyonna ekikoma ku lya Katonda, mu kuyita Omwoyo Omutukuvu “Katonda,” mu ngeri zino zonna ezitabuusibwabuusibwa Katonda mu Kigambo kye alangirira lwatu nti Omwoyo Omutukuvu Muntu wa Katonda. Tekisoboka n’akatono omuntu yenna okugenda mu Bayibuli okunoonya by’eyigiriza ddala, so si kugikyusakyusa n’okuginyoola etuukane n’endowooza ze yalina edda, n’atuuka ku kirala kyonna wabula nti Omwoyo Omutukuvu Muntu wa Katonda, nti ye Katonda.
II. ENJAWULO WAKATI WA KITAFFE, OMWANA N’OMWOYO OMUTUKUVU
Naye kaakano tutuuse ku kibuuzo kino: Omwoyo Omutukuvu Muntu wa njawulo ku Kitaffe ne ku Mwana? Ayinza okuba omuntu, nga bwe tulabye lwatu nti bw’ali, era ayinza okuba Muntu wa Katonda, nga bwe tulabye kaakano nti bw’ali, naye mu kiseera kye kimu ayinza okuba nti ye muntu y’omu eyeeyoleka oluusi nga Kitaffe ate oluusi nga Omwana; era bwe kiba bwe kityo, mu Bwakatonda tewandibadde Bantu basatu aba Katonda, wabula Omuntu omu owa Katonda eyeeyoleka mu ngeri ez’enjawulo nga Kitaffe, Omwana n’Omwoyo Omutukuvu. N’olwekyo ekibuuzo ekitwolekedde kaakano kiri nti: Omwoyo Omutukuvu Muntu wa njawulo, ayawukana ku Kitaffe ne ku Mwana? Ekibuuzo kino kiddibwamu lwatu mu bitundu ebitali bimu eby’Endagaano Empya.
1. Ekibuuzo kino tukisanga nga kiddibwamu, okusooka, mu Yokaana 14:26 ne Yokaana 15:26. Mu Yokaana 14:26 tusoma nti: “Naye Omubeezi, Mwoyo Mutukuvu, Kitange gw’alituma mu linnya lyange, bw’alijja alibayigiriza ebintu byonna era alibajjukiza byonna bye nabagamba.” Mu Yokaana 15:26 tusoma nti: “Kyokka mmwe ndibatumira Omubeezi okuva eri Kitange, Omwoyo ow’amazima ava eri Kitange era alibategeeza buli ekinfaako.” Mu bitundu bino byombi tubuulirwa nti Omwoyo Omutukuvu Muntu wa njawulo ddala ku Kitaffe ne ku Mwana, nti atumibwa okuva eri Kitaffe ng’atumibwa Omwana. Awalala tuyigirizibwa nti Yesu Kristo yatumibwa Kitaffe (Yokaana 6:29; 8:29, 42). Kitegeerekeka bulungi nnyo mu bitundu bino, nga olulimi bwe lusobola okukiraga, nti Kitaffe, Omwana n’Omwoyo Omutukuvu si Muntu omu yekka eyeeyoleka mu ngeri ssatu ez’enjawulo, wabula nti Bantu basatu ab’enjawulo.
2. Tusanga obukakafu obulambulukufu nti Kitaffe, Omwana n’Omwoyo Omutukuvu Bantu basatu ab’enjawulo mu Yokaana 16:13, we tusoma nti: “Naye Omwoyo ow’amazima, bw’alijja alibaluŋŋamya mu mazima gonna, kubanga, taliyogera ku bubwe, wabula anaabategeezanga ebyo by’awulira. Anaababuuliranga ebigenda okubaawo.” Mu kitundu kino enjawulo esinga okulabika eragibwa wakati w’Omwoyo Omutukuvu ayogera n’Oyo gw’ayogerako ebigambo bye, era tubuulirwa mu bigambo ebyo byennyini nti Oyo gw’ayogerako si ye yennyini, wabula mulala.
3. Mu lunyiriri oluddako endowooza y’emu eragibwa mu ngeri endala. Mu lunyiriri luno, Yokaana 16:14, tusoma nti: “Oyo agenda kungulumiza, kubanga agenda kubategeeza bye nnaamubuuliranga.” Wano enjawulo esinga okulabika eragibwa wakati wa Oyo, Omwoyo Omutukuvu, ne Nze, Yesu Kristo. Omulimu gw’Omwoyo Omutukuvu si kwegulumiza yennyini, wabula okugulumiza omulala, era Omulala oyo ye Yesu Kristo; era atwala ebya mulala, kwe kugamba, ebya Kristo, n’abibuulira abakkiriza. Tekyandisobose mu lulimi lw’abantu okulaga enjawulo wakati w’abantu babiri mu ngeri esinga obulambulukufu okusinga enjawulo wakati w’Omwana n’Omwoyo Omutukuvu bw’eragibwa mu lunyiriri luno.
4. Enjawulo wakati wa Kitaffe n’Omwana n’Omwoyo Omutukuvu eragibwa bulungi nnyo mu Lukka 3:21, 22: “Olunaku lumu, abantu bonna abaaliwo nga babatizibwa, ne Yesu n’abatizibwa. Yesu n’asaba, eggulu ne libikkuka, Mwoyo Mutukuvu n’amukkako mu kifaananyi eky’ejjiba. Eddoboozi ne liva mu ggulu ne ligamba nti, Ggwe Mwana wange omwagalwa gwe nsanyukira ennyo.” Wano enjawulo eyeeyoleka eragibwa wakati wa Yesu Kristo eyali ku nsi, ne Kitaffe eyayogera naye ng’ali mu ggulu, n’Omwoyo Omutukuvu eyakka mu kifaananyi eky’omubiri ng’ejjiba okuva eri Kitaffe okutuula ku Mwana.
5. Ekyokulabirako ekirala ekyewuunyisa kisangibwa mu Matayo 28:19: “Kale mugende mufuule abantu bonna mu nsi zonna, abayigirizwa nga mubabatiza mu linnya lya Kitaffe, Omwana era Mwoyo Mutukuvu.” Wano enjawulo eyeeyoleka eragibwa wakati w’erinnya “lya Kitaffe,” n’erinnya “ly’Omwana,” n’erinnya “ly’Omwoyo Omutukuvu.”
6. Enjawulo eyeeyoleka ennyo wakati wa Kitaffe, Omwana n’Omwoyo Omutukuvu esangibwa mu Yokaana 14:16, 17: “Nange ndisaba Kitange n’abawa Omubeezi omulala anaabeeranga nammwe emirembe n’emirembe, Mwoyo ow’Amazima.” Wano enjawulo esinga okulabika eragibwa wakati w’Omwana asaba, ne Kitaffe gw’asaba, ne “Omubeezi omulala,” aweebwa olw’okuddamu essaala ye. Tewali kiyinza kulabika bulungi okusinga enjawulo Yesu Kristo gy’alaga mu kitundu kino wakati we yennyini ne Kitaffe n’Omwoyo Omutukuvu.
7. Ekintu kye kimu tukisanga nate mu Yokaana 16:7: “Naye mbategeereza ddala nti ekisinga obulungi gye muli Nze kwe kugenda. Kubanga bwe sigenda Omubeezi tagenda kujja, kyokka bwe ŋŋenda, ndimutuma gye muli.” Wano Mukama Yesu yennyini alaga enjawulo eyeeyoleka wakati we yennyini, anaatera okugenda, n’Omwoyo Omutukuvu, Omubeezi omulala ajja okudda mu kifo kye ng’amaze okugenda.
8. Ekintu kye kimu kiragibwa nate mu bubaka bwa Peetero ku lunaku lwa Pentekoote mu Ebikolwa by’Abatume 2:33, Peetero w’awandiikibwa ng’agamba nti: “Awo bwe yagulumizibwa n’alaga ku mukono ogwa ddyo ogwa Katonda, n’aweebwa Mwoyo Mutukuvu eyamusuubizibwa Kitaffe, n’alyoka atuwa kino nammwe kye mwerabiddeko era kye mwewuliriddeko.” Wano enjawulo eyeeyoleka eragibwa wakati w’Omwana eyagulumizibwa ku mukono ogwa ddyo ogwa Kitaffe, ne Kitaffe yennyini, n’Omwoyo Omutukuvu Omwana gw’aweebwa Kitaffe, n’amufuka ku Kkanisa. Okufunza byonna ku nsonga eno: emirundi n’emirundi Bayibuli eraga enjawulo esinga okulabika wakati w’Omwoyo Omutukuvu, ne Kitaffe, n’Omwana. Bantu basatu ab’enjawulo, abalina enkolagana wakati waabwe, abakolagana bokka na bokka, aboogera ku munne oba eri munne, era abakozesa ku bannaabwe ebigambo eby’omuntu ow’okubiri n’ow’okusatu.
Tulabye nti Bayibuli etegeeza lwatu nti Omwoyo Omutukuvu Muntu wa Katonda, era nti Muntu wa njawulo ddala ku Kitaffe ne ku Mwana. Mu bigambo ebirala, nti mu Bwakatonda mulimu Abantu basatu aba Katonda. Emirundi mingi kigambibwa nti enjigiriza y’Obusatu Obutukuvu teyigirizibwa mu Bayibuli. Kya mazima nti enjigiriza y’Obusatu Obutukuvu teyigirizibwa butereevu mu Bayibuli mu bigambo ebyo byennyini, naye enjigiriza y’Obusatu Obutukuvu kwe kugatta obugatta amazima agayigirizibwa mu Bayibuli lwatu era mu ngeri etabuusibwabuusibwa. Kiyigirizibwa lwatu mu Bayibuli nti waliwo Katonda omu yekka (Ekyamateeka Olwokubiri 6:4). Naye kiyigirizibwa ne mu bulambulukufu bwe bumu, nga bwe tulabye leero, nti waliwo Abantu basatu aba Katonda, Kitaffe, Omwana n’Omwoyo Omutukuvu; era enjigiriza y’Obusatu Obutukuvu kwe kugatta amazima gano agayigirizibwa mu bulambulukufu obwenkanankana.
Naye omuntu ayinza okubuuza nti: Katonda ayinza atya okuba basatu era omu mu kiseera kye kimu? Okuddamu ekibuuzo kino kwangu nnyo era kutegeerekeka. Tayinza kuba basatu mu omu mu ngeri y’emu, era ne Bayibuli teyigiriza nti bw’ali. Naye mu ngeri ki gy’ayinza okuba omu era basatu? Okuddamu okumatiza ddala ekibuuzo kino tekisoboka olw’embeera y’ensonga yennyini—okusooka, kubanga Katonda Mwoyo, n’emiwendo gisooka kubeera bya nsi erabika, era obuzibu bulijjo bujja bwe tugezaako okulowooza ku bulamu obw’omwoyo mu ngeri z’endowooza ez’ebirabika. Eky’okubiri, okuddamu okumatiza ddala ekibuuzo kino tekisoboka kubanga Katonda talina kkomo naye ffe tulina ekkomo. “Katonda atuula mu kwakaayakana okutasemberekeka,” era okugezaako kwaffe okunnyonnyola Obusatu bwa Katonda mu ngeri ey’amagezi g’abantu kwe kugezaako okuteeka ebintu by’Oyo atalina kkomo mu ngeri z’endowooza ezirina ekkomo, era okugezaako okwo, mu mbeera esinga obulungi, tekuyinza kusinga kutuukirira kitundu kyokka. Kino kye tumanyi: nti Katonda mu buzaaliranwa bwe ali omu, era nti mu Bwakatonda buno obumu mulimu Abantu basatu. Waliwo Katonda omu yekka, naye Katonda ono omu yeemanyisa gye tuli nga Abantu basatu ab’enjawulo—Kitaffe, Omwana n’Omwoyo Omutukuvu. Waliwo Katonda omu, abeerawo emirembe gyonna, era eyeeyoleka mu Bantu basatu—Kitaffe, Omwana n’Omwoyo Omutukuvu. Singa tuyingira mu by’amagezi ag’ensi (philosophy), kyandiragiddwa nti olw’obwetaavu bw’ensonga yennyini, Katonda bw’aba wa kuba Katonda, mu Bwakatonda obutaggwaawo nga ebitonde ebirina ekkomo tebinnatondebwa, mwalina okubaamu abantu abasukka mu omu; kubanga bwe kitandibadde bwe kityo Katonda teyandisobodde kwagala, kubanga tewandibaddewo gw’ayagala, era bwe kityo Katonda teyandibadde Katonda. Obwangu omuntu bw’ayinza okutegeeramu endowooza ya Unitarian ku Katonda tebuyimirira ku ludda lwayo wabula bugiwakanya. Katonda yenna ayinza okutegeererwa ddala n’amagezi agalina ekkomo teyandibadde Katonda atalina kkomo. Tekyandisobose muntu ow’amagezi ddala okusinza ddala katonda gw’ayinza okutegeerera ddala. Katonda bw’aba wa kuba Katonda ddala, alina okusukkuluma ku kutegeera kwaffe okujjuvu.
Enjigiriza y’Obusatu Obutukuvu si njigiriza ya kulowooza bulowooza. Njigiriza ya mugaso munene nnyo mu bulamu obwa buli lunaku. Eyingira mu buli luwuzi lw’obumanyirivu bwaffe, singa obumanyirivu bwaffe bwa Kikristaayo ddala. Ng’ekyokulabirako, mu kusaba kwaffe twetaaga Katonda, Kitaffe, gwe tusaba, twetaaga Katonda, Omwana, gwe tuyitamu okusaba, era twetaaga Katonda, Omwoyo Omutukuvu, mwe tusabira. Bwe kityo ne mu kusinza kwaffe twetaaga Katonda, Kitaffe, ye nnyini ntabiro y’okusinza kwaffe, twetaaga Omwana, gwe tuyitamu okumusemberera nga tusinza, era twetaaga okusinza mu Mwoyo Omutukuvu. Naye bonsatule—Kitaffe, Omwana n’Omwoyo Omutukuvu—be tusinza. Oluyimba lw’okutendereza olwa “long metre” lwa Kikristaayo ddala mu kusinza kwalwo bwe luyimba nti:
“Mutendereze Katonda omuva emikisa gyonna,
Mumutendereze mwe ebitonde byonna ku nsi,
Mumutendereze waggulu mmwe eggye ery’omu ggulu,
Mutendereze Kitaffe, Omwana n’Omwoyo Omutukuvu.”
Era bwe kityo bwe kiri ne ku Gloria Patri, ebigambo byayo bye tutera okuyimba, naye amakulu gaayo ge tutera obutategeera:
Ekitiibwa kibe eri Kitaffe, n’eri Omwana, n’eri Omwoyo Omutukuvu, nga bwe kyali ku lubereberye, bwe kiri kaakano, era bwe kinaabeeranga emirembe n’emirembe, Amiina.