Essuula 13 · eddakiika 18 ez’okusoma · eddakiika 24 ez’okuwuliriza
Okuzuukira kw’Omubiri gwa Yesu n’okw’Emibiri Gyaffe
“Jjukira nga Yesu Kristo ow’omu zzadde lya Dawudi yazuukira mu bafu ng’Enjiri gye ntegeeza bw’egamba.”—2 Timoseewo 2:8.
“Kubanga nabategeeza ekigambo ekikulu ennyo nange kye nnaweebwa ekigamba nti Kristo yafa olw’ebibi byaffe, ng’Ebyawandiikibwa bwe bigamba, era nti yaziikibwa, n’azuukizibwa ku lunaku olwokusatu ng’Ebyawandiikibwa bwe bigamba.”—1 Abakkolinso 15:3, 4.
“Kale obanga abantu bategeezebwa nti Kristo yazuukizibwa mu bafu lwaki abamu mu mmwe bagamba nti tewali kuzuukira kwa bafu? Kale obanga tewali kuzuukira kwa bafu ne Kristo teyazuukizibwa. Era obanga Kristo teyazuukizibwa, bye tubategeeza tebiriimu, era n’okukkiriza kwammwe tekuliiko kye kugasa. Ate era tuba ng’aboogera eby’obulimba ku Katonda, kubanga twakakasa nti Katonda yazuukiza Kristo. Naye teyamuzuukiza bwe kiba ng’abafu tebazuukizibwa. Kale obanga abafu tebazuukizibwa, ne Kristo teyazuukizibwa. Era obanga Kristo teyazuukizibwa okukkiriza kwammwe tekuliimu nsa, era mukyali mu bibi byammwe. Era n’abo abaafa nga bakkiriza Kristo baazikirira. Kale obanga essuubi lyaffe mu Kristo likoma mu bulamu buno bwokka, tuli bakusaasirwa nnyo okusinga abantu bonna.”—1 Abakkolinso 15:12-19.
Leero tujjukira okuzuukira kwa Kristo mu bafu. Tujja kulaba nti okuzuukira kwa Kristo kwali kuzuukira kwa mubiri gwa Kristo, nti tekwali Mwoyo gwokka ogwali mu Yesu Kristo, nga gwambaziddwa omubiri omupya era ogw’enjawulo ddala, ogwalabikira abayigirizwa ku lunaku olusooka olw’okuzuukira, wabula nti gwali mubiri ogwaziikibwa, ogwazuukizibwa, era nti kino kitutegeeza si butafa bwa myoyo gyaffe bwokka, wabula okuzuukira n’okubeerawo emirembe gyonna okw’emibiri gyaffe. Naye waliwo bangi abeeyita Abakristaayo era aboogera nti bakkiriza Bayibuli, era abeetwala okuba Abakristaayo abakkiriza obulungi enjigiriza entuufu, naye nga tebakkiriza Kuzuukira kw’Omubiri; bakkiriza butafa bwa mmeeme bwokka.
I. AMAZIMA G’OKUZUUKIRA KW’OMUBIRI GWA KRISTO N’OKW’EMIBIRI GYAFFE
Ka tusooke tulowooze ku mazima g’okuzuukira kw’omubiri gwa Yesu Kristo n’okw’emibiri gyaffe.
1. Mbasaba musooke mukyuse mu 2 Timoseewo 2:8, “Jjukira nga Yesu Kristo ow’omu zzadde lya Dawudi yazuukira mu bafu ng’Enjiri gye ntegeeza bw’egamba.” Wano Pawulo alangirira lwatu nti Yesu Kristo yazuukizibwa mu bafu ng’enjiri gye yabuulira bw’egamba. Kale kiki ekyazuukizibwa? Mazima si mmeeme ye. Eyo teyafa. Bwe tukyuka mu Ebikolwa by’Abatume 2:27-31, tusanga nti emmeeme ya Mukama waffe Yesu yagenda mu Magombe, ekifo ky’abafu. Bino bigambo bya Peetero, bye yayogera ku lunaku lwa Pentekoote, ebiwandiikiddwa eyo, “Kubanga tolireka mwoyo gwange kuzikirira so toliganya mutukuvu wo kuvunda. (kwe kugamba, mu mubiri gwe). Wandaga amakubo g’obulamu era olinzijuza essanyu nga ndi mu maaso go. Abasajja abooluganda, nnyinza okwogera n’obuvumu gye muli ku bifa ku jjajjaffe Dawudi nga yafa n’aziikibwa, era n’amalaalo ge weegali ne kaakano. Naye Dawudi yali nnabbi, n’amanya nga Katonda yamulayirira ekirayiro, nti mu bibala eby’omu ntumbwe ze mwe muliva alituula ku ntebe ey’obwakabaka bwe, bwe yakiraba olubereberye nayogera ku kuzuukira kwa Kristo nga teyalekebwa magombe so nga n’omubiri gwe tegwavunda. Yesu oyo Katonda yamuzuukiza, era ffe ffenna tuli bajulirwa.” Wano Peetero alangirira nti emmeeme ya Yesu yagenda mu Magombe era nti “omubiri gwe,” kwe kugamba, omubiri gwe, gwe gwakuumibwa obutavunda ne guzuukizibwa oluvannyuma. Kaakano bwe tukyuka mu 1 Abakkolinso 15:3, 4, tusoma ebigambo bino ebya Pawulo: “Kubanga nabategeeza ekigambo ekikulu ennyo nange kye nnaweebwa ekigamba nti Kristo yafa olw’ebibi byaffe, ng’Ebyawandiikibwa bwe bigamba, era nti yaziikibwa, n’azuukizibwa ku lunaku olwokusatu ng’Ebyawandiikibwa bwe bigamba.” Wano Pawulo alangirira nti Yesu Kristo yafa, n’aziikibwa, n’azuukizibwa. Kiki ekyazuukizibwa? Pawulo agamba nti ekyo “ekyaziikibwa” kye kyazuukizibwa. Naye kiki ekyaziikibwa? Si mmeeme ya Mukama waffe Yesu, wabula omubiri gwe. Peetero kino akyongera okukitegeeza obulungi, bwe kiba kisoboka, mu 1 Peetero 3:18-20: “Kubanga ddala Kristo yabonyaabonyezebwa olw’ebibi omulundi gumu, Omuntu Omutuukirivu ku lw’abatali batuukirivu, alyoke abaleete eri Katonda bwe yattibwa mu mubiri, kyokka n’abeera mulamu mu mwoyo. Era omwoyo gwe, gwe gwagenda okubuulira Enjiri emyoyo egyali mu kkomera. Egyo gy’emyoyo egy’abo edda abaagaana okuwulira Katonda ng’akyabagumiikiriza, mu kiseera Nuuwa kye yazimbiramu eryato.” Ebigambo bino bitegeeza lwatu nti omubiri gwa Yesu gwe gwattibwa, naye omwoyo gwali gukyali mulamu ne gugenda mu Magombe; bwe kityo omubiri gwe gwazuukizibwa, era omwoyo ogutaafa wadde okuziyira ne gugukomawo. 1 Abakkolinso 15:12-19 kiggyawo buli kubuusabuusa kwonna ku nsonga eno eri omuntu yenna agenda mu Bayibuli okuzuula ky’eyigiriza ddala, so si okulaba engeri gy’ayinza okugikyusakyusa n’okugikyamya okugituukanya n’endowooza ze ze yasookera dda okuba nazo. Ebigambo bya Pawulo, Omwoyo bye yamuwa, wano bigamba nti, “Kale obanga abantu bategeezebwa nti Kristo yazuukizibwa mu bafu lwaki abamu mu mmwe bagamba nti tewali kuzuukira kwa bafu? (Weetegereze, si nti tewali butafa bwa mmeeme, wabula nti tewali kuzuukira kwa bafu.) Kale obanga tewali kuzuukira kwa bafu ne Kristo teyazuukizibwa. Era obanga Kristo teyazuukizibwa, bye tubategeeza tebiriimu, era n’okukkiriza kwammwe tekuliiko kye kugasa. Ate era tuba ng’aboogera eby’obulimba ku Katonda, kubanga twakakasa nti Katonda yazuukiza Kristo. Naye teyamuzuukiza bwe kiba ng’abafu tebazuukizibwa. Kale obanga abafu tebazuukizibwa, ne Kristo teyazuukizibwa. Era obanga Kristo teyazuukizibwa okukkiriza kwammwe tekuliimu nsa, era mukyali mu bibi byammwe. Era n’abo abaafa nga bakkiriza Kristo baazikirira. Kale obanga essuubi lyaffe mu Kristo likoma mu bulamu buno bwokka, tuli bakusaasirwa nnyo okusinga abantu bonna.” Tewali muntu mwesimbu ayinza kusobya makulu ga bigambo bino agali mu lwatu: mu “kuzuukira kw’abafu” Pawulo ategeeza lwatu okuzuukira kw’omubiri; era mu ssuula yonna, awatali kubuusabuusa kwa mwesimbu, tayogera ku butafa bwa mmeeme, wabula ku kuzuukira kw’omubiri. Empaka ze zonna zeesigamye ku ekyo, era Pawulo wano agamba lwatu nti omubiri gwa Yesu bwe guba nga tegwazuukizibwa, olwo enkola yonna ey’Ekikristaayo bulimba, okukkiriza kwaffe tekuliimu nsa, era ffe Abakristaayo tuli bakusaasirwa okusinga abantu bonna. Kubanga omubiri gwa Yesu bwe guba nga tegwazuukizibwa, era emibiri gyaffe bwe giba nga tegirizuukizibwa, olwo ffe Abakristaayo tuwaayo ebintu ebinene ennyo olw’obulimba. Pawulo era agamba nti emibiri gyaffe bwe giba nga tegirizuukizibwa, olwo omubiri gwa Kristo tegwazuukizibwa, era Obukristaayo bukodyo bwa bulimba. Obukristaayo nga bwe buyigirizibwa mu Ndagaano Empya buyimirira oba bugwa wamu n’okuzuukira kw’omubiri gwa Yesu n’okuzuukira kw’emibiri gyaffe. Mu mpaka zino eza Pawulo temuli bbanga lya njigiriza ya “Pastor” Russell, egamba nti okuzuukira kwa Yesu Kristo tekwali kuzuukira kw’omubiri ogwateekebwa mu ntaana, omubiri ogwakomererwa, era nti omubiri gwa Yesu Kristo, omubiri ogwateekebwa mu ntaana, gwatwalibwa ne gukuumirwa awalala, oba gwasaanuuka ne gufuuka omukka. Pawulo wano agamba nti, omubiri ogwateekebwa mu ntaana bwe guba nga tegwazuukizibwa, “bye tubategeeza tebiriimu” era “n’okukkiriza kwammwe tekuliiko kye kugasa.”
Mu Lukka 24:5, 6, bamalayika ku ntaana omubiri gwa Yesu mwe gwali gubuliddemu bawandiikibwa nga bagamba abakazi abaali banoonya omubiri gwa Yesu okugusiiga eby’akaloosa, “Lwaki omuntu omulamu mumunoonyeza mu ntaana? Taliiwo wano, azuukidde!” Kale abakazi baali banoonya ki? Omubiri gwa Yesu okugusiiga, era bamalayika bagamba nti kye baali banoonya tekyali awo naye kyali kizuukidde, kyali kizuukiziddwa. Ate era, mu kitundu ekisigaddeyo eky’olunyiriri 6 ne mu lunyiriri 7, bagamba nti: “Mujjukire bye yabagamba nga muli e Ggaliraaya nti Omwana w’Omuntu, ateekwa okuweebwayo mu mikono gy’abantu ababi, bamukomerere ku musaalaba, naye nga ku lunaku olwokusatu alizuukira.” Wano baategeeza abakazi lwatu nti ekyakomererwa, ekyali, mazima, omubiri gwa Yesu, kye kyazuukizibwa. Omubiri gwa Yesu ogwennyini, ogwa ddala bwe guba nga tegwazuukizibwa, olwo bamalayika bano baali balimba. Ekyo okikkiriza? Bino bitono byokka ku byawandiikibwa ebingi ennyo mwe kiyigirizibwa mu lwatu nti omubiri gwa Yesu gwennyini gwazuukizibwa mu bafu. Omubiri gwa Yesu gwazuukizibwa mu bafu, n’emibiri gyaffe girizuukizibwa mu bafu, oba si ekyo Obukristaayo bulimba okuva ku ntandikwa okutuuka ku nkomerero. Naye Kristo yazuukizibwa mu bafu era naffe tulizuukizibwa. Oba, nga Pawulo bw’akyogera mu lunyiriri 20 olw’essuula eno yennyini, “Kyokka ddala Kristo yazuukizibwa mu bafu, era bye bibala ebibereberye eby’abo abaafa.” Okuzuukira kwaffe, okuzuukira kw’emibiri gyaffe, kuliba makungula agaddirira okuzuukira kw’omubiri gwa Kristo, okwali “ebibala ebibereberye.”
II. ENGERI Y’EMIBIRI GYAFFE EGY’OKUZUUKIRA
Bwe tumaze okukakasa obulungi amazima g’okuzuukira kw’omubiri gwa Yesu Kristo n’okw’emibiri gyaffe, ka tulowooze ku ngeri y’emibiri gyaffe egy’okuzuukira.
1. Ekisooka, tumanyi nti omubiri ogulizuukizibwa teguliba gwe gumu ddala nga bwe gwali nga guteekebwa mu ntaana. Kino kirabikira mu 1 Abakkolinso 15:35-38: “Naye omuntu ayinza okubuuza nti, Abafu bazuukizibwa batya? Era nti, mubiri gwa ngeri ki gwe bajja nagwo? Musirusiru ggwe! Ensigo gy’osiga temeruka nga tennafa. Era ensigo eyo gy’osiga eba mpeke buweke; so si ekirivaamu oba ya ŋŋaano, oba ya ngeri ndala. Naye Katonda agiwa omubiri nga bw’ayagala, era buli ngeri ya nsigo agiwa omubiri gwayo.” Wano tubuulirwa nti emibiri gyaffe bwe girizuukizibwa tegiriba gye gimu ddala n’emibiri gyaffe nga giziikibwa, nga eŋŋaano emeruka okuva mu mpeke y’eŋŋaano esimbiddwa bw’eteri y’emu n’empeke eyasimbibwa. Naye nga ekimera okuva mu nsigo bwe kiva mu nsigo era ne kikwatagana nnyo n’ensigo, bwe gityo emibiri gyaffe egy’okuzuukira giva mu mubiri oguziikibwa era gikwatagana nagwo nnyo. Omubiri ogw’okuzuukira gwe gukula okuva mu mubiri oguziikibwa. Gwe mubiri omukadde ogwazuukizibwa ne gukyusibwa; oba, nga Pawulo bw’akyogera mu Abafiripi 3:20, 21: “Mukama waffe Yesu Kristo . . . Emibiri gyaffe gino eminafu egifa aligifuula ng’ogugwe ogw’ekitiibwa, ng’akozesa amaanyi okussa ebintu byonna mu buyinza bwe.”
2. Ekiddako Bayibuli ky’eyigiriza ku mibiri gyaffe egy’okuzuukira kwe kuba nti gifaanana omubiri gwa Yesu Kristo ogwagulumizibwa. Kino kirabikira mu nnyiriri ze tumaze okujuliza, Abafiripi 3:20, 21: “Mukama waffe Yesu Kristo . . . Emibiri gyaffe gino eminafu egifa aligifuula ng’ogugwe ogw’ekitiibwa, ng’akozesa amaanyi okussa ebintu byonna mu buyinza bwe.” Omubiri gwa Kristo ogw’okuzuukira tegwali gwe gumu ddala n’ogwo ogwateekebwa mu ntaana. Gwali mubiri omukadde ogwakyusibwa ne guwonyezebwa ku bukoma bw’omubiri gwe yalina ng’abeera wano mu bantu, ne guweebwa engeri empya, era n’emibiri gyaffe girikyusibwa okufaanana omubiri guno ogw’ekitiibwa ogwa Kristo, bwe gityo ne giwonyezebwa ku bukoma bwe girimu kaakano, ne giweebwa engeri empya. Guliba mubiri ogukyusiddwa; era engeri y’enkyukakyuka yaagwo eragibwa enkyukakyuka eyabaawo mu mubiri gwa Yesu Kristo. Akabonero ku ngeri omubiri gwa Yesu Kristo ogwakyusibwa gye gwali, kasangibwa mu kulabikirwa kw’okuzuukira kwe okwasooka, Peetero ne Yakobo ne Yokaana kwe baalaba ku lusozi lw’okufuusibwa. Matayo bw’annyonnyola endabika ya Yesu mu kufuusibwa kwe, atubuulira nti “Amaaso ge ne gamasamasa ng’enjuba n’ebyambalo bye ne byeruka ne byakaayakana.” (Matayo 17:2). Lukka atubuulira nti “endabika y’amaaso ge n’ekyusibwa, ebyambalo bye ne byeruka ne bitukula nnyo era ne byakaayakana.” (Lukka 9:29). Makko atubuulira nti “Amangwago n’afuusibwa nga balaba ebyambalo bye ne byeruka nnyo, nga tewali muntu ku nsi asobola kubyoza kubituusa awo!” (Makko 9:2, 3).
3. Ekiddako kye tubuulirwa ku mibiri gyaffe egy’okuzuukira kwe kuba nti tegiriba nnyama na musaayi. Mu 1 Abakkolinso 15:50, 51 tusoma nti, “Abooluganda, kye ŋŋamba kye kino nti omubiri guno ogw’oku nsi, ogw’ennyama n’omusaayi, teguyinza kusikira bwakabaka bwa Katonda.” Pawulo wano ayogera ku mibiri gyaffe egy’okuzuukira. Kiri mu ssuula ey’okuzuukira mw’ayogerera kino, era atubuulira lwatu nti emibiri gyaffe egy’okuzuukira tegiriba “nnyama na musaayi.”
4. Naye newaakubadde emibiri gyaffe egy’okuzuukira tegiriba “nnyama na musaayi,” giriba na “nnyama na magumba.” Kino kirabikira mu Mukama waffe kyennyini ky’ayogera ku mubiri gwe ogw’okuzuukira mu Lukka 24:39. Wano tusoma nti Yesu yagamba nti: “Mulaba ebibatu byange. Mutunule ne ku bigere byange! Kaakano mutegeere nga ye Nze kennyini. Munkwateko mukakasize ddala nti ssiri muzimu, kubanga omuzimu tegubeera na mubiri na magumba nga Nze bye nnina.” Okuva emibiri gyaffe egy’okuzuukira bwe girikyusibwa okufaanana ogugwe, naffe tuteekwa okuba ne “nnyama na magumba” mu mibiri gyaffe egy’okuzuukira. Abamu balowooza nti balabye okukontana wakati wa Mukama waffe ky’ayogera wano ne Pawulo ky’ayogera mu kyawandiikibwa ekyajulizibwa waggulu (1 Abakkolinso 15:50, 51), naye tewali kukontana. “Ennyama” tuliba nayo, naye si “ennyama n’omusaayi,” kwe kugamba, si nnyama ng’ekigiwa obulamu gwe musaayi. Ekibuuzo kino kibuukawo nti, Kiki ekiridda mu kifo ky’omusaayi mu mibiri gyaffe egy’okuzuukira? Okuddamu kulabika nga kuli nti mu bulamu buno, “omusaayi bwe bulamu” bw’omubiri ogw’obutonde, naye mu bulamu obugenda okujja emibiri gyaffe giriba, nga bwe tubuulirwa awalala mu ssuula eno yennyini, “emibiri egy’omwoyo,” kwe kugamba, emibiri ekigiwa obulamu gwe Mwoyo wa Katonda, so si musaayi gwaffe. Obutaba na “musaayi” mu mibiri gyaffe egy’okuzuukira kuzingiramu ebisoboka ebinene era eby’ekitiibwa bingi, bye tutayinza kwogerako kaakano.
5. Eky’okutaano (era ekikwatagana ennyo n’ekya 3 n’ekya 4), emibiri gyaffe egy’okuzuukira tegirivunda. Tusoma mu 1 Abakkolinso 15:42: “Era bwe kiri mu kuzuukira. Omubiri guziikibwa nga gwa kuvunda, ne guzuukizibwa nga si gwa kuvunda.” Amakulu g’ekigambo kino “obutavunda” gali nti omubiri tegukyali mu buyinza bw’okuvunda, tegusobola kuzikirira. Emibiri gyaffe egya kaakano givunda buli kiseera. Tuggwaawo buli lunaku na buli dakiika. Omubiri gwange ogwa kaakano gusaanuuka nga bwe njogera nammwe. Naye emibiri gye tulifuna mu kuzuukira giriba gisumuluddwa ddala okuva mu buyinza bw’okuvunda oba okwonooneka. Tegiyinza kusaanuuka, oba kuvunda, oba kwonooneka mu ngeri yonna.
6. Ekintu ekiddako kye tuyigirizibwa ku mubiri ogw’okuzuukira kwe kuba nti mubiri gwa kitiibwa. Kino kirabikira mu kitundu ekisooka eky’olunyiriri oluddako, 1 Abakkolinso 15:43, “Guziikibwa nga si gwa kitiibwa, naye ne guzuukizibwa nga gujjudde ekitiibwa.” Ekifaananyi ky’ekitiibwa, eky’obulungi obw’ekitiibwa, eky’omubiri ogwo kitulagibwako mu ndabika ya Mukama waffe agulumiziddwa gye tusanga mu Okubikkulirwa 1:13-17: “Era wakati mu byo ne ndabamu omuntu eyali ng’Omwana w’Omuntu eyali ayambadde ekyambalo ekiwanvu ekikoma ku bigere, nga yeesibye mu kifuba olukoba olwa zaabu. Omutwe gwe n’enviiri ze byali byeru ng’ebyoya by’endiga ebyeru, era nga bifaanana ng’omuzira, n’amaaso ge nga gali ng’ennimi z’omuliro. Ebigere bye byali ng’ekikomo ekizigule ekyakaayakana mu muliro n’eddoboozi lye nga liyira ng’amazzi amangi. Yali akutte emmunyeenye musanvu mu mukono gwe ogwa ddyo era ng’alina ekitala ekyogi eky’obwogi obubiri mu kamwa ke; n’ekyenyi kye nga kiri ng’enjuba eyakaayakana mu maanyi gaayo. Bwe namulaba, ne ngwa wansi ku bigere bye ne mba ng’afudde, kyokka ye n’anteekako omukono gwe ogwa ddyo n’aŋŋamba nti, Totya. Nze Owoolubereberye era Owenkomerero.” Emibiri gyaffe egy’okuzuukira giriba bwe gityo.
7. Ate era, emibiri gyaffe egy’okuzuukira giriba gya maanyi, oba nga bwe tusoma mu kitundu eky’okubiri eky’olunyiriri lwe lumu (1 Abakkolinso 15:43), “Guziikibwa nga munafu, naye guzuukizibwa nga gwa maanyi.” Olwo obukoowu bwaffe bwonna n’obunafu bwaffe biriggwaawo emirembe gyonna. Mu mibiri gyaffe egya kaakano, emibiri gyaffe emirundi mingi giziyiza ebyo bye tusinga okwegomba, gitulemesa okutuukiriza ebigendererwa byaffe ebisinga obugulumivu, tetusobola kussa mu nkola bigendererwa byaffe ebisinga obugulumivu, “Omwoyo gwo gwagala, naye omubiri gwe munafu.” Naye mu mibiri gyaffe egy’okuzuukira omubiri gulisobola okutuukiriza byonna omwoyo bye gugenderera. Omubiri ogwanunulibwa guliba kifaananyi ekituukiridde ekikwatagana n’omwoyo ogwanunulibwa ogugubeeramu. Tewaliba bugala, oba kulaba kubi, oba muzibe, tewaliba mikono na bigere bikooye, tewaliba bavubuka b’amagye abalemadde abakomawo okuva mu lutalo.
8. Guliba mubiri gwa mu ggulu. Kino kirabikira mu nnyiriri okuva ku 47 okutuuka ku 49 ez’essuula y’emu. “Omuntu eyasooka yava (mu ngeri entuufu, okuva mu) mu ttaka, yakolebwa mu nfuufu. Ye omuntu owookubiri yava (mu ngeri entuufu, okuva mu) mu ggulu. Ng’eyakolebwa mu nfuufu bw’ali, n’abo abaakolebwa mu nfuufu bwe bali. Era nga bwe tufaanana oyo eyakolebwa mu nfuufu, era bwe tutyo bwe tulifaanana oyo eyava mu ggulu.” Amakulu galabika bulungi nti emibiri gyaffe egya kaakano girina ensibuko ey’oku nsi n’embeera ey’oku nsi, naye omubiri ogukyusiddwa guliba n’embeera ey’omu ggulu. Pawulo akinnyonnyola mu bujjuvu mu 2 Abakkolinso 5:1-4 bw’agamba nti, “Kubanga tumanyi ng’ennyumba yaffe ey’ensiisira ey’oku nsi bw’erisaanyizibwawo, tulina ennyumba okuva eri Katonda, ennyumba etaakolebwa na mikono, ey’olubeerera ey’omu ggulu. Kubanga tusindira mu nnyumba eno (kwe kugamba, mu nnyumba eno ey’oku nsi eya kaakano, omubiri ogw’ettaka) nga twegomba okwambazibwa ennyumba yaffe eriva mu ggulu (kwe kugamba, omubiri gwaffe ogw’omu ggulu): Kubanga bwe tulyambazibwa, tetulisangibwa nga tuli bwereere. Kubanga ffe abali mu nsiisira eno (kwe kugamba, mu mubiri ogw’ettaka ogwa kaakano) tusinda, nga tuzitoowererwa, nga tetwagala kusangibwa nga tetwambadde, wabula nga twambadde (kwe kugamba, n’omubiri gwaffe ogw’omu ggulu), omubiri ogufa gumiribwe obulamu.”
9. Emibiri gyaffe egikyusiddwa giriba gyakaayakana, nga gimasamasa, nga gitangalijja, nga gyaka ng’enjuba. Kino kirabikira mu bitundu bingi. Ng’ekyokulabirako, Matayo 13:43, “Naye abatuukirivu balyakaayakana ng’enjuba mu bwakabaka bwa Kitaabwe.” Kino kirina okutegeerwa nga bwe kiri ddala, kubanga kiri mu kunnyonnyola olugero so si mu lugero lwennyini. Kino kitujjukiza kye twalaba edda ku mubiri gwa Yesu ogwafuusibwa mu Matayo 17:2, we tubuulirwa nti “amaaso ge ne gamasamasa ng’enjuba n’ebyambalo bye ne byeruka ne byakaayakana.” Endowooza y’emu tugisanga ne mu Ndagaano Enkadde mu Danyeri 12:3, we tubuulirwa nti, “Abo abalina okutegeera balyakaayakana ng’okumasamasa kw’omu bbanga; n’abo abakyusa abangi okudda eri obutuukirivu, balyakaayakana ng’emmunyeenye emirembe n’emirembe.” Balyakaayakana ddala ng’ebigambo bwe biri, era ne mu ngeri ey’akabonero. Ekitiibwa ekyakaayakana eky’amaaso gaffe n’endabika yaffe mu mibiri gyaffe egy’okuzuukira kye kiriba, kirabikako katono mu kitangaala Pawulo ky’atubuulira nti yakiraba nga kiva ku Yesu bwe yamusisinkana ng’agulumiziddwa ku kkubo erigenda e Damasiko. Mu kunnyonnyola kwa Pawulo ku bye yalaba ku mulundi ogwo, nga bwe kuli mu Ebikolwa by’Abatume 26:12, 13, tusoma nti, “Awo bwe nnali nga ndaga e Damasiko, nga ndagiddwa era nga mpeereddwa obuyinza okuva eri bakabona abakulu, nga ndi mu kkubo mu ttuntu, ayi Kabaka, ne ndaba ekitangaala ekyaka okusinga eky’enjuba, ne kinjakira ne bannange be nnali ntambula nabo.” Ekitangaala Sawulo kye yalaba, nga bwe kirabika mu byonna ebyawandiikibwa ku nsonga eyo, kye kitangaala ekyava ku Mukama waffe agulumiziddwa, era mu mibiri gyaffe egy’okuzuukira tulifaanana nga Ye.
10. Ebintu bisatu ebisanyusa ebikwata ku mibiri gyaffe egy’okuzuukira byogerwako mu Matayo 22:30 ne Lukka 20:35, 36. Mu Matayo 22:30 tusoma nti: “Kubanga mu kuzuukira teriiyo kuwasa wadde okufumbirwa, naye abantu bonna baba nga bamalayika mu ggulu.” Mu Lukka 20:35, 36 tusoma nti: “Naye abo abasaanyizibwa okuzuukira mu bafu bwe batuuka mu ggulu tebawasa wadde okufumbirwa, era tebaddayo kufa nate, kubanga baba nga bamalayika. Era baba baana ba Katonda kubanga baba bazuukizibbwa mu bulamu obuggya.” Bwe tugatta ebitundu bino ebibiri, tuyiga nti emibiri gyaffe egy’okuzuukira gifaanana bamalayika, nti tetuwasa mu mibiri gyaffe egy’okuzuukira, era nti emibiri egyo tegiyinza kufa nate.
11. Newaakubadde ng’emibiri gino gyonna egy’okuzuukira gya kitiibwa, gyawukana gyokka na gyokka, buli gumu nga gulina ekitiibwa kyagwo eky’enjawulo. Kino kirabikira mu 1 Abakkolinso 15:41, 42: “Waliwo ekitiibwa ky’enjuba, waliwo eky’omwezi, era waliwo ekitiibwa eky’emmunyeenye. Naye era n’emmunyeenye tezenkanankana mu kwaka kubanga buli munyeenye ya njawulo mu kwaka. Era bwe kiri mu kuzuukira.” Newaakubadde emibiri gyaffe gyonna giriba gya kitiibwa, tewaliba kufaanagana okukooya, wadde mu kitiibwa, mu nsi y’emibiri egy’okuzuukira. Buli mubiri guliba n’ekitiibwa kyagwo eky’enjawulo.
12. Ka tugambe ku nkomerero ku bikwata ku mbeera y’omubiri gwaffe ogw’okuzuukira, nti okuzuukira kw’omubiri gwaffe kuliba kutuukirizibwa kw’okufuulibwa kwaffe abaana, kwe kugamba, okuteekebwa kwaffe mu kifo ky’abaana, okulabisibwa kwaffe ng’abaana ba Katonda. Mu Abaruumi 8:23 tusoma nti: “era naffe abalina ebibala ebibereberye eby’Omwoyo, naffe tusinda munda yaffe nga tulindirira okufuuka abaana (kwe kugamba, okuteekebwa kwaffe mu kifo ky’abaana), kwe kununulibwa kw’emibiri gyaffe.” Omubiri ogw’okuzuukira guliba kutuukirizibwa kw’okuteekebwa kwaffe mu kifo ky’abaana, kwe kugamba, mu mubiri ogw’okuzuukira kirirabisibwa kaati ebweru nti tuli baana ba Katonda. Nga tannaba kufuuka muntu, Kristo yali “mu kifaananyi kya Katonda.” (Abafiripi 2:6), kwe kugamba, mu ndabika erabika eya Katonda. Bwe tutyo naffe bwe tuliba mu kuzuukira, kubanga emibiri gyaffe girifaanana ng’ogugwe. Kino kitangaaza kye yategeeza Pawulo bwe yagamba mu Abakkolosaayi 3:4: “Kristo atuwa obulamu, bw’alirabisibwa, nammwe ne mulyoka mulabisibwa wamu naye mu kitiibwa.” Era kitangaaza ne kye yategeeza Yokaana bw’agamba mu 1 Yokaana 3:2, R. V.: “Abaagalwa, kaakano tuli baana ba Katonda, naye tetumanyi bwe tuliba. Kyokka tumanyi nti bw’alirabika tulifaanana nga ye, kubanga tulimulabira ddala nga bw’ali.”
III. OKUZUUKIRA KW’OMUBIRI KULIBAAWO DDI?
Wasigaddewo ekibuuzo kimu kyokka eky’okulowoozaako, era tuyinza okukikwatako mu bufunze ennyo. Ekibuuzo ekyo kye kino: okuzuukira kw’omubiri kulibaawo ddi? Ekibuuzo kino kiddibwamu kaati emirundi n’emirundi mu Bayibuli. Ng’ekyokulabirako, kiddibwamu mu Abafiripi 3:20, 21: “Kyokka ffe obutaka bwaffe buli mu ggulu, era Omulokozi, Mukama waffe Yesu Kristo, gye tumulindirira okuva. Kale bw’alijja emibiri gyaffe gino eminafu egifa aligifuula ng’ogugwe ogw’ekitiibwa, ng’akozesa amaanyi okussa ebintu byonna mu buyinza bwe.” Wano kirangirirwa kaati nti okukyusibwa kw’emibiri gyaffe okufaanana omubiri gwa Kristo ogw’ekitiibwa kulibaawo Mukama waffe Yesu gwe tulindirira bw’alirabika ng’ava mu ggulu. Endowooza y’emu eweebwa mu 1 Basessaloniika 4:16, 17: “Kubanga Mukama waffe yennyini alikka okuva mu ggulu n’eddoboozi ery’omwanguka, eddoboozi lya malayika omukulu nga liwulirwa, n’ekkondeere lya Katonda, n’abo abaafiira mu Kristo be balisooka okuzuukira, naffe abalamu abaasigalawo ne tulyoka tubeegattako, ne tusitulibwa mu bire okusisinkana Mukama waffe mu bbanga; bwe tutyo tunaabeeranga ne Mukama waffe ennaku zonna.” Mu birowoozo by’abamu ku ffe mujja kuvaamu ekibuuzo kino: ffe tuliba tutya mu kiseera ekyo, bwe tunaaba nga tufudde nga Mukama tannaba kujja? Ekibuuzo kino nakyo kiddibwamu kaati mu 2 Abakkolinso 5:1-8: “Kubanga tumanyi ng’ennyumba yaffe ey’ensiisira ey’oku nsi (emibiri gyaffe egya kaakano) bw’erisaanyizibwawo (bwe gifa ne givunda) tulina ennyumba okuva eri Katonda, ennyumba etaakolebwa na mikono (omubiri gwaffe ogw’okuzuukira gwe tujja okufuna ku kujja kwa Mukama waffe), ey’olubeerera ey’omu ggulu. Kubanga tusindira mu nnyumba eno (kwe kugamba, nga tukyali balamu mu mubiri guno ogwa kaakano) nga twegomba okwambazibwa ennyumba yaffe eriva mu ggulu (omubiri gwaffe ogw’okuzuukira) Kubanga bwe tulyambazibwa, tetulisangibwa nga tuli bwereere. Kubanga ffe abali mu nsiisira eno (omubiri guno ogw’ettaka ogwa kaakano) tusinda, nga tuzitoowererwa, nga tetwagala kusangibwa nga tetwambadde, (kwe kugamba, si nti twagala buyagazi kweggyako mibiri gyaffe egya kaakano), wabula nga twambadde, (kwe kugamba, nti tufune emibiri gyaffe egy’okuzuukira) omubiri ogufa gumiribwe obulamu. Oyo eyatuteekerateekera ekintu ekyo kyennyini ye Katonda oyo eyatuwa amazima g’Omwoyo. (kwe kugamba, Omwoyo Omutukuvu, gwe twafuna ng’omusingo gw’obununuzi obujjuvu mu mibiri gyaffe egy’okuzuukira gye tulifuna ku kujja kwa Mukama waffe). Noolwekyo tulina obwesige bulijjo nga tumanyi nti bwe tuba mu mubiri guno, (kwe kugamba, nga tukyali mu bulamu bwaffe obw’oku nsi mu mubiri guno ogw’ettaka ogwa kaakano) tetuba waffe, olwo nga tetuli na Mukama waffe. Kubanga tutambula lwa kukkiriza so si lw’amaaso gaffe bye galaba. Noolwekyo tuli bagumu era tuli basanyufu, wakiri okuva mu mibiri guno (kwe kugamba, omubiri gwaffe ogw’ettaka ogwa kaakano okufa nga tetunnafuna mibiri gyaffe egy’okuzuukira, gye tutalifuna okutuusa Mukama waffe lw’alikomawo), ne tubeera ewaffe mu ggulu ne Mukama waffe.” Okuyigiriza kw’ekitundu kino kulabika kaati nti bwe tufa nga Mukama tannakomawo, era bwe kityo nga tetunnafuna mubiri gwaffe ogw’okuzuukira, emyoyo gyaffe giba tegyambadde, kwe kugamba, giba nga gyeyambudde omubiri guno ogwa kaakano naye nga teginnayambazibwa mubiri gwa kuzuukira, naye nga tuli “ewaffe ne Mukama waffe” mu kusanyuka kwe tutegeera, mu mbeera esinga nnyo obulungi eyo gye tulimu mu bulamu buno obwa kaakano (laba Abafiripi 1:23, R. V.), naye nga si ntuukirivu ng’embeera eriba ng’emyoyo gyaffe egyanunulibwa gyambaziddwa emibiri gyaffe egy’okuzuukira. Mukama waffe Yesu bw’alikomawo lwe tulifuna obununuzi bwaffe obujjuvu. Eyo y’emu ku nsonga lwaki “tumulindirira” (mu ngeri entuufu, tulindirira n’obunyiikivu) (Abafiripi 3:20, 21, laba Oluyonaani). Eyo y’emu ku nsonga lwaki twegomba okukomawo kwa Mukama waffe. Waliwo ensonga nnyingi lwaki twegomba okukomawo kwa Mukama waffe. Ebizibu byonna ebinene ebitwolekedde mu kiseera kino mu bulamu bw’eggwanga n’obw’amawanga, mu bulamu bw’abantu, obw’obusuubuzi n’obw’ebyobufuzi, birigonjoolwa bw’alijja, era tebiligonjoolwa okutuusa lw’alijja; era olw’ensonga ezo tumwegomba. Naye era tumwegomba kubanga newaakubadde omubiri guno ogwa kaakano gukola emirimu mingi egy’omugaso eri omwoyo ogwanunulibwa ogugubeeramu, emirundi mingi guba kiziyiza. Emirundi mingi gulumwa n’obulumi obw’enjawulo, gulina obunafu, era kikemo ekitaggwaawo ekitusendasenda mu busirusiru. Naye Mukama waffe Yesu bw’alikomawo alikyusa omubiri guno ogwa kaakano ogw’obunafu bwaffe gufaanane omubiri gwe ye ogw’ekitiibwa, era mu kiseera ekyo tulimanya “obulokozi obujjuvu” kye butegeeza, bwe tulyakaayakana ng’enjuba mu bwakabaka bwa Kitaffe.