Enjigiriza Enkulu ez’Okukkiriza kw’Ekikristaayo
Enjigiriza Eyawula Abaprotestanti: Okuweebwa Obutuukirivu olw’Okukkiriza

Essuula 10 · eddakiika 20 ez’okusoma · eddakiika 25 ez’okuwuliriza

Enjigiriza Eyawula Abaprotestanti: Okuweebwa Obutuukirivu olw’Okukkiriza

“Abooluganda, mumpulirize! Mu muntu ono Yesu okusonyiyibwa ebibi mwe kubuuliddwa. Kino nga tekiyinzika mu mateeka ga Musa. Buli amukkiriza n’amwesiga aggyibwako omusango gw’ekibi, n’aweebwa obutuukirivu.”—Ebikolwa by’Abatume 13:38, 39.

“Katonda tayinza kukusembeza olw’ebikolwa byo. Katonda asembeza aboonoonyi olw’okukkiriza kwe balina mu ye.”—Abaruumi 4:5.

Bino bitundu bibiri ebyewuunyisa, era essuula eno ejja kwemalira ku kubinnyonnyola. Omulamwa gwaffe enkya ya leero gwe guno: Enjigiriza Eyawula Abaprotestanti: Okuweebwa Obutuukirivu olw’Okukkiriza. Enjigiriza y’Okuweebwa Obutuukirivu olw’Okukkiriza ye yazaala Enkyukakyuka (Reformation). Ne leero y’emu ku njigiriza enkulu ez’Okukkiriza kw’Enjiri. Enjigiriza eno, wadde Pawulo ye yasooka okuginnyonnyola mu bujjuvu n’agiggumiza buli kiseera, eyita mu Bayibuli yonna okuva mu Olubereberye okutuuka mu Okubikkulirwa. Mu kitabo kya Bayibuli ekisooka, ekitabo ky’Olubereberye, mwe tusoma nti, “Ibulaamu n’akkiriza Mukama, n’akimubalira okuba obutuukirivu.” (Olubereberye 15:6.) Mu bigambo bino, mu kitabo kya Bayibuli ekisookera ddala, mwe tusanga ensigo y’enjigiriza yonna ey’ekisa era ey’omuwendo ey’Okuweebwa Obutuukirivu olw’Okukkiriza.

I. OKUWEEBWA OBUTUUKIRIVU KYE KI?

Ekintu ekisooka kye tulina okutegeera obulungi kwe kumanya okuweebwa obutuukirivu kye kiri ddala. Wano bangi we bawabira nga basoma amazima gano amakulu. Waliwo amakulu abiri agawukana ddala ag’ebigambo “okuwa obutuukirivu” n’”okuweebwa obutuukirivu.” Amakulu amu agagamba nti okuwa obutuukirivu kwe kufuula omuntu omutuukirivu, n’okuweebwa obutuukirivu kwe kufuulibwa omutuukirivu. Amakulu amalala agagamba nti “okuwa obutuukirivu” kwe kubala, kulangirira oba kulaga nti omuntu mutuukirivu, n’”okuweebwa obutuukirivu” kwe kulangirirwa oba kubalibwa nga mutuukirivu. Ku makulu gano abiri agawukana, amasomero abiri ag’endowooza we gaawukanira. Makulu ki amatuufu? Engeri y’okumanya amakulu g’ekigambo kyonna mu Bayibuli kwe kwekenneenya ebitundu byonna ekigambo ekyo n’ebiva mu kyo mwe bisangibwa. Omuntu yenna bw’anaayita mu Bayibuli, Endagaano Enkadde n’Empya, n’asoma n’obwegendereza ebitundu byonna ekigambo “okuwa obutuukirivu” n’ebiva mu kyo mwe bisangibwa, ajja kukizuula nti awatali kubuusabuusa, mu ngeri Bayibuli gy’ekozesaamu ekigambo, “okuwa obutuukirivu” tekitegeeza kufuula muntu mutuukirivu, wabula kumubala nga mutuukirivu, kumulangirira nga mutuukirivu, oba kulaga nti mutuukirivu. Omuntu aweebwa obutuukirivu mu maaso ga Katonda Katonda bw’amubala nga mutuukirivu. Kino kirabikira, okugeza, mu ssuula ey’okuna ey’Abaruumi, olunyiriri olwa 2 okutuuka ku lwa 8, R. V. “Singa Ibulayimu yaweebwa obutuukirivu lwa bikolwa, yandyenyumirizza, naye si eri Katonda. Ebyawandiikibwa bitugamba bitya? Ibulayimu yakkiriza Katonda ne kimubalirwa okuba obutuukirivu. Omuntu bw’akola omulimu, asasulwa empeera ye. Empeera gy’aweebwa, teba kirabo. Katonda tayinza kukusembeza olw’ebikolwa byo. Katonda asembeza aboonoonyi olw’okukkiriza kwe balina mu ye. Kabaka Dawudi naye yayogera kye kimu ku muntu ono Katonda gw’awa obutuukirivu obutavudde mu bikolwa bye ng’agamba nti: Baweereddwa omukisa, abasonyiyiddwa ebyonoono byabwe, ne baggyibwako ebibi byabwe. Aweereddwa omukisa omuntu, Mukama gw’atalibalira kibi.” Kyeyoleka bulungi okuva mu kitundu kino, era ne mu bitundu ebirala bingi, nti omuntu aweebwa obutuukirivu Katonda bw’amubala nga mutuukirivu, ka kibe nti empisa ze n’enneeyisa ye byali bitya. Oluvannyuma tujja kulaba nti okuweebwa obutuukirivu kusinga okusonyiyibwa obusonyiyibwa.

II. ABANTU BAWEEBWA BATYA OBUTUUKIRIVU?

Kaakano tutuuse ku kibuuzo eky’okubiri, era ekikulu ennyo okusinga byonna: Abantu baweebwa batya obutuukirivu? Okutwalira awamu waliwo endowooza bbiri ezikontana ku kuweebwa obutuukirivu: emu egamba nti abantu baweebwa obutuukirivu olw’ebikolwa byabwe bo, kwe kugamba, olw’ekintu kye bakola bo bennyini. Endowooza eno eyinza okwogerwa mu ngeri nnyingi. Ebikolwa ebirungi abantu bye boogerako ng’omusingi gw’okuweebwa obutuukirivu bayinza okuba empisa zaabwe ennungi, oba okukuuma kwabwe Etteeka Erya Zaabu, oba ekintu ekiringa ekyo. Oba biyinza okuba ebikolwa by’eddiini, gamba ng’okwebonereza olw’ebibi, okwogera essaala, okwegatta ku kkanisa, okugenda mu kkanisa, okubatizibwa, oba okulya ku Ky’Ekiro kya Mukama, oba okutuukiriza emirimu emirala egy’eddiini. Naye bino byonna bikomekkereza kye kimu: kintu ffe kye tukola ffe bennyini ekireeta okuweebwa obutuukirivu; ebikolwa byaffe ffe, ebikolwa bye tukola, bye bitwalibwa ng’omusingi gw’okuweebwa obutuukirivu. Endowooza endala ku kuweebwa obutuukirivu egamba nti tuweebwa obutuukirivu, si lwa bikolwa byaffe mu ngeri yonna, wabula olw’omulimu gw’omulala gwokka, kwe kugamba, olw’okufa kwa Yesu Kristo okw’okutangirira ku musaalaba e Kalvaliyo; nti ebikolwa byaffe tebirina kakwate na kuweebwa butuukirivu bwaffe, wabula tuweebwa obutuukirivu olw’omulimu gwa Kristo ogw’okutangirira gwe yamaliriza era ogujjuvu, olw’okufa kwe ku Musaalaba ku lwaffe; era nti kye tulina okukola ku kuweebwa obutuukirivu bwaffe kwe kukwetwalira obwetwalizi nga twesiga bwesizi Oyo eyakola okutangirira. Ndowooza ki entuufu? Tujja kugenda butereevu mu Bayibuli okufuna eky’okuddamu mu kibuuzo kino ekikulu ennyo.

1. Ekitundu ekisooka eky’okuddamu tujja kukisanga mu Abaruumi 3:20, “Kubanga tewali n’omu aliweebwa obutuukirivu mu maaso ga Katonda olw’ebikolwa by’amateeka. Mu mateeka mwe tutegeerera ddala ekibi.” Wano kyogerwa bulungi nnyo nti tetuweebwa butuukirivu lwa kukuuma mateeka ga Katonda, ka gabe amateeka ga Musa oba amateeka amalala gonna, era nti amateeka gaaweebwa, si kutuleetera kuweebwa butuukirivu, wabula okutumanyisa ekibi, kwe kugamba, okututuusa ku kutegeera nti twetaaga okuweebwa obutuukirivu olw’ekisa. Kyogerwa bulungi wano nti tewali muntu aweebwa butuukirivu lwa bikolwa bya mateeka. Amazima ago gamu amakulu gasangibwa mu Abaggalatiya 2:16: “Kyokka tukimanyi bulungi nti omuntu taweebwa butuukirivu lwa kugondera mateeka, wabula abufuna lwa kukkiriza Yesu Kristo, era naffe kyetwava tukkiriza Yesu Kristo tulyoke tuweebwe obutuukirivu olw’okumukkiriza so si lwa kugondera mateeka. Kubanga tewali n’omu aliweebwa obutuukirivu olw’ebikolwa eby’amateeka.” Okuweebwa obutuukirivu olw’ebikolwa byaffe byonna tekisoboka. Tekisoboka kubanga okuweebwa obutuukirivu olw’ebikolwa by’amateeka, oba olw’ekintu kyonna kye tusobola okukola, tuteekwa okukuuma amateeka ga Katonda mu bujjuvu. Amateeka gasaba obuwulize obutuukiridde ng’omusingi gw’okuweebwa obutuukirivu. Gagamba nti, “Buli ataagobererenga byonna ebiwandiikiddwa mu kitabo ky’amateeka, akolimiddwa.” (Abaggalatiya 3:10.). Naye tewali n’omu ku ffe yakuuma amateeka ga Katonda mu bujjuvu, era mu kaseera ke tumenya etteeka lya Katonda mu kantu konna, okuweebwa obutuukirivu olw’ebikolwa kufuuka ekitasoboka ddala. Kale ku bikwata ku mateeka ga Katonda, buli omu ku ffe ali “wansi w’ekikolimo,” era bwe tuba ab’okuweebwa obutuukirivu n’akatono, tuteekwa okunoonya ekkubo eddala ery’okuweebwa obutuukirivu, so si kukuuma mateeka ga Katonda. Katonda teyawa muntu mateeka ng’asuubira oba ng’ayagala agakuume aweebwe obutuukirivu olw’ekyo. Yabawa amateeka okubaleetera okumanya nti boonoonyi, okuziba emimwa gy’abantu, n’okubatuusa eri Kristo. Oba, nga Pawulo bw’akyogera mu Abaruumi 3:19, 20, “Tumanyi nga buli kyawandiikibwa mu mateeka, kyawandiikibwa ku lw’abo abafugibwa amateeka. Amateeka malambulukufu ku nsonga ezo, omuntu yenna aleme okwekwasa ensonga yonna, ate era ne Katonda okwongera okulaga ng’ensi yonna bwe yasobya. Kubanga tewali n’omu aliweebwa obutuukirivu mu maaso ga Katonda olw’ebikolwa by’amateeka. Mu mateeka mwe tutegeerera ddala ekibi.” Wadde ebigambo bino ebya Katonda bitegeerekeka bulungi bwe bityo, eky’ewuunyisa kiri nti leero waliwo bangi ababuulira amateeka ng’ekkubo ery’obulokozi. Naye bwe babuulira bwe batyo baba babuulira ekkubo ery’obulokozi eddala, eritali eryo eryateekebwawo mu kigambo kya Katonda yennyini.

2. Ekitundu eky’okubiri eky’okuddamu mu kibuuzo ky’engeri gye tuweebwamu obutuukirivu tukisanga mu Abaruumi 3:24. “Kyokka twaweebwa obutuukirivu bwa buwa olw’ekisa kye ekiri mu kununulibwa okuli mu Yesu Kristo;” Ekigambo ekyavvuunulwa “bwa buwa” mu kitundu kino kitegeeza ng’ekirabo eky’obwereere, era olunyiriri lutugamba nti abantu baweebwa obutuukirivu ng’ekirabo eky’obwereere olw’ekisa kya Katonda (kwe kugamba, okusiima kwa Katonda kwe tutasaanira) okuyita mu (kwe kugamba, nga kusinziira ku) kununulibwa okuli mu Kristo Yesu. Mu bigambo ebirala, okuweebwa obutuukirivu tekusinziira ku kusaanira kwonna okuli mu ffe, tekusinziira ku kintu kyonna kye twakola; tetuweebwa butuukirivu lwa bikolwa byaffe wadde olw’empisa zaffe. Okuweebwa obutuukirivu kirabo kya bwereere Katonda ky’awa awatali kusasulwa n’akatono. Omukutu ekirabo kino eky’obwereere mwe kiyita kwe kununulibwa okuli mu Kristo Yesu. Oluvannyuma tujja kulaba nti kino kitegeeza olw’omuwendo Kristo gwe yasasula okutununula, kwe kugamba, okuyiwa omusaayi gwe ku musaalaba e Kalvaliyo.

3. Kino kitutuusa ku kitundu eky’okusatu eky’okuddamu mu kibuuzo, abantu baweebwa batya obutuukirivu. Ekitundu kino eky’okusatu eky’okuddamu tukisanga mu Abaruumi 5:9, “Kale obanga twaweebwa obutuukirivu olw’omusaayi gwe, alitulokola okuva mu busungu bwa Katonda.” Wano tugambibwa mu bigambo ebitegeerekeka nti tuweebwa obutuukirivu, oba tubalibwa nga batuukirivu “olw’,” oba okusinga mu bigambo ebyo ddala, “mu,” musaayi gwa Kristo, kwe kugamba, olw’okufa kwa Kristo okw’omutango. Ffenna twali wansi w’ekikolimo ky’amateeka ga Katonda agaamenyebwa, kubanga ffenna twali tugamenye, naye bwe yafa mu kifo kyaffe ku musaalaba e Kalvaliyo, Mukama waffe Yesu “Kristo yatununula okuva mu kikolimo ky’amateeka, bwe yafuuka ekikolimo ku lwaffe, kubanga kyawandiikibwa nti, Akolimiddwa buli awanikiddwa ku muti.” (Abaggalatiya 3:13.) Oba, nga Peetero bw’akyogera mu 1 Peetero 2:24, “Yesu Kristo yennyini yeetikka ebibi byaffe mu mubiri gwe.” Oba nga Pawulo bw’akyogera nate mu 2 Abakkolinso 5:21, “Kubanga oyo ataamanya kibi, (Katonda) yamufuula ekibi ku lwaffe, tulyoke tufune obutuukirivu obuva eri Katonda mu Yesu.” Tujja kufuna omukisa okuddamu okwogera ku kitundu kino oluvannyuma. Kye njagala mukirabe kyokka mu kiseera kino kiri nti tubalibwa nga batuukirivu olw’okuba Yesu Kristo yayimirira mu kifo kyaffe, olw’okutwala ekifo kye twali tusaanidde; ku musaalaba. Omusingi gumu gwokka ogw’okuweebwa obutuukirivu gwe musaayi gwa Yesu Kristo ogwayiika. Kya lwatu nti enjigiriza eno ya njawulo ddala ku kuyigiriza kwa Christian Science, era ya njawulo ddala ku kuyigiriza kw’ebingi ebiyitibwa New Theology, era ya njawulo ddala ku kuyigiriza kwa New Thought ne Theosophy, era ya njawulo ddala ku kuyigiriza kwa Unitarian, naye kwe kuyigiriza kw’Ekigambo kya Katonda. Okuyigiriza kuno kwe kumu tukusanga nga kwogerwa bulungi nnabbi Isaaya emyaka lusanvu nga Mukama waffe tannazaalibwa, mu Isaaya 53:6, w’agamba nti, “Ffenna twawaba ng’endiga; buli omu ku ffe n’akwata ekkubo lye; Mukama n’ateeka (mu bigambo ebyo ddala, n’akikubya) ku ye (kwe kugamba, ku Mukama Yesu) obutali butuukirivu bwaffe ffenna.” Kino kinywereze bulungi mu birowoozo byo, nti omusingi gwokka, naye ogumala ddala, abantu kwe basinziira okuweebwa obutuukirivu mu maaso ga Katonda gwe musaayi gwa Yesu Kristo ogwayiika, Yesu Kristo gwe yawaayo ng’okutangirira olw’ebibi byaffe era Katonda Kitaffe gwe yakkiriza ng’okutangirira okumala ddala.

4. Ekitundu eky’okuna eky’okuddamu mu kibuuzo, abantu baweebwa batya obutuukirivu, tukisanga mu Abaruumi 3:26, “Kino kyali kulaga, nkyogera, obutuukirivu (kwe kugamba, obwa Katonda) bwe mu kiseera kino: alyoke (kwe kugamba, Katonda) abeere omutuukirivu ye yennyini, era oyo awa obutuukirivu oyo alina okukkiriza mu Yesu.” Wano tuyigirizibwa nti abantu baweebwa obutuukirivu nga bakkirizza Yesu. Okusingawo, Abaruumi 4:5 kikifuula kitegeerekeke n’okusingawo, “Katonda tayinza kukusembeza olw’ebikolwa byo. Katonda asembeza aboonoonyi olw’okukkiriza kwe balina mu ye.” Wano Omwoyo Omutukuvu, ng’ayogerera mu Mutume Pawulo, atugamba nti abo abakkiriza Yesu okukkiriza kwabwe kubalibwa okuba obutuukirivu. Mu bigambo ebirala, okukkiriza kwe kufuula omusaayi ogwayiika, gwe musingi gw’okuweebwa obutuukirivu, okuba ogwaffe, era tuweebwa obutuukirivu bwe tukkiriza. Abantu bonna basobola okuweebwa obutuukirivu olw’okufa kwa Kristo ku musaalaba, naye abakkiriza baweebwa ddala obutuukirivu nga beetwalira omuwendo gw’obutuukirivu oguli mu musaayi gwa Kristo ogwayiika, olw’okumukkiriza obukkiriza. Mu bigambo ebirala, omusaayi gwa Kristo ogwayiika gwe musingi gwokka era ogumala ddala ogw’okuweebwa obutuukirivu: okukkiriza obukkiriza Yesu Kristo eyayiwa omusaayi ogwo, kye kisaanyizo kyokka eky’okuweebwa obutuukirivu. Katonda tasaba mwonoonyi kintu kirala kyonna okuggyako okukkiriza Omwana we, Yesu Kristo, era bw’akkiriza bw’atyo aweebwa obutuukirivu. Bwe tukkiriza tuweebwa obutuukirivu, ka tube nga tulina ebikolwa bye tuwaayo oba nedda; oba, nga Pawulo bw’akyogera mu Abaruumi 3:28, “Noolwekyo omuntu aweebwa obutuukirivu lwa kukkiriza so si lwa kugoberera mateeka.” Oba, nga bwe kyogerwa mu lunyiriri lwe twajuliza edda, Abaruumi 4:5, “Katonda tayinza kukusembeza olw’ebikolwa byo. Katonda asembeza aboonoonyi olw’okukkiriza kwe balina mu ye.” Omuntu aweebwa obutuukirivu awatali bikolwa bya mateeka n’akatono, kwe kugamba, aweebwa obutuukirivu ku kisaanyizo eky’okukkiriza Yesu Kristo, ne bw’aba nga talina bikolwa by’awaayo ng’omusingi kw’asinziira okusaba okuweebwa obutuukirivu. Bwe tulekera awo okukolerera okuweebwa obutuukirivu ne “tukkiriza obukkiriza Oyo awa abatatya Katonda obutuukirivu,” okukkiriza okwo kutubalirwa okuba obutuukirivu, era bwe tutyo tubalibwa nga batuukirivu. Kale ekibuuzo si kye kino nti, olina ebikolwa by’owaayo? Wabula kiri nti, okkiriza Oyo awa abatatya Katonda obutuukirivu? Ebikolwa tebirina kakwate na kuweebwa butuukirivu, okuggyako okukuziyiza bwe tubyesiga. Omusaayi gwa Yesu Kristo gwe gukufuna, okukkiriza Yesu Kristo kwe kukwetwalira. Tuweebwa obutuukirivu si lwa bikolwa byaffe, wabula olw’omulimu gwe. Tuweebwa obutuukirivu ku musingi omwangu era ogumu ogw’omusaayi gwe ogwayiika, ne ku kisaanyizo ekyangu era ekimu eky’okukkiriza kwaffe mu Oyo eyayiwa omusaayi. Amalala g’omutima ogw’obuzaaliranwa ganene nnyo ne kiba kizibu nnyo okunywereza abantu ku njigiriza eno ey’okuweebwa obutuukirivu olw’okukkiriza kwokka awatali bikolwa bya mateeka. Buli kiseera tuba tunoonya okuyingiza ebikolwa byaffe awantu wonna.

5. Naye tetunnaddamu mu bujjuvu kibuuzo ky’engeri abantu gye baweebwamu obutuukirivu. Waliwo oludda olulala olw’amazima, era bwe tuba ab’okuba n’enjigiriza ey’okuweebwa obutuukirivu enzijuvu era etebuusebuuse, tuteekwa okutunuulira oludda olwo olulala. Ekitundu ky’oludda luno olulala ojja kukisanga mu Abaruumi 10:9, 10, “Bw’oyatula n’akamwa ko nti, Yesu ye Mukama, n’okkiriza n’omutima gwo nga Katonda yamuzuukiza mu bafu, olokoka. Kubanga omuntu akkiriza na mutima gwe n’aweebwa obutuukirivu, era ayatula na kamwa ke n’alokoka.” Wano Katonda atugamba nti okukkiriza okwetwalira okuweebwa obutuukirivu kwe kukkiriza okw’omu mutima, kwe kugamba, okukkiriza okutali ndowooza buzzi oba kirowoozo, wabula okukkiriza okuleeta ebikolwa ebituukana n’okukkiriza okwo, era noolwekyo kwe kukkiriza okutuusa ku kwatula mu lwatu n’akamwa nti Yesu ye Mukama waffe. Omuntu bw’aba n’okukkiriza okw’engeri emu, oba ky’ayita okukkiriza, okutamutuusa ku kwatula Kristo mu lwatu, aba n’okukkiriza okutamuweesa butuukirivu; kubanga si kukkiriza kwa mu mutima. Mukama waffe Yesu Kristo yennyini atugamba nti okukkiriza okw’omu mutima kutuusa ku kwatula mu lwatu; kubanga agamba mu Matayo 12:34, “Akamwa koogera ku biba bijjudde mu mutima.” Okukkiriza Yesu Kristo mu mutima tekuyinza butatuusa ku kwatula Yesu nga Mukama n’akamwa, era bw’oba toyatula Yesu nga Mukama wo n’akamwa ko, tolina kukkiriza okuweesa obutuukirivu era toweereddwa butuukirivu.

6. Ekitundu ekirala eky’amazima agakwata ku kuweebwa obutuukirivu olw’okukkiriza, ojja kukisanga mu Yakobo 2:14, 18-24, R. V. “Abooluganda, kibagasa ki okugamba nti mulina okukkiriza kyokka ng’okukkiriza kwammwe temukwoleka mu bikolwa? Mulowooza ng’okukkiriza ng’okwo kugenda kubalokola?” Wano tulaba nti okukkiriza omuntu kw’agamba obugambi nti alina, naye nga tekumutuusa ku bikolwa ebikwatagana n’ebyo by’agamba nti akkiriza, tekuyinza kumuweesa butuukirivu. Naye tweyongereyo, olunyiriri 18-24, “Naye omuntu ayinza okugamba nti, Ggwe olina okukkiriza nange nnina ebikolwa; ndaga okukkiriza kwo okutaliiko bikolwa, nange nkulage ebikolwa byange nga bwe bikakasa okukkiriza kwange. Okukkiriza obukkiriza nti waliwo Katonda omu yekka, kirungi. Naye ne baddayimooni nabo bakkiriza n’okukankana ne bakankana! Musirusiru ggwe! Oliyiga ddi ng’okukkiriza okutaliiko bikolwa tekuliiko kye kugasa? Jjajjaffe Ibulayimu teyaweebwa obutuukirivu olw’ekikolwa kye yakola, bwe yawaayo omwana we Isaaka, afiire ku kyoto? Mulaba nga Ibulayimu bwe yalina okukkiriza, era okukkiriza kwe ne kutuukirizibwa olw’ebikolwa bye (kwe kugamba, mu bikolwa okukkiriza kwa Ibulayimu bye kwamutuusaako, okukkiriza mwe kwalabikira mu bujjuvu bwakwo); n’ekyawandiikibwa ne kituukirizibwa ekigamba nti, Ibulayimu yakkiriza Katonda, ne kimubalirwa okuba obutuukirivu, era n’ayitibwa mukwano gwa Katonda. Kaakano mutegedde ng’omuntu asiimibwa Katonda olw’ebyo by’akola, so si lwa kukkiriza kyokka.” Abamu balaba mu bigambo bino okukontana wakati w’enjigiriza ya Yakobo n’eya Pawulo, naye tewali kukontana n’akatono. Wabula Yakobo wano atuyigiriza amazima amakulu, gano: okukkiriza omuntu kw’agamba nti alina, naye nga tekweyoleka mu bikolwa ebikwatagana n’okukkiriza kw’ayatula, tekuweesa muntu butuukirivu. Okukkiriza okuweesa obutuukirivu kwe kukkiriza okwa nnamaddala okututuusa ku bikolwa ebikwatagana n’amazima ge twatula nti tugakkiriza. Kya mazima nti tuweebwa obutuukirivu olw’okukkiriza kwokka awatali bikolwa bya mateeka, naye kulina kuba kukkiriza kwa nnamaddala, bwe kitaba bwe kityo tekuweesa butuukirivu. Ng’omuntu omu bwe yakyogera, “Tuweebwa obutuukirivu olw’okukkiriza awatali bikolwa, naye tetuweebwa butuukirivu olw’okukkiriza okutaliiko bikolwa.” Okukkiriza Katonda kw’alaba, era kw’asinziirako okuwa omuntu obutuukirivu, tekulema kuleeta bikolwa abantu bye balaba. Katonda yalaba okukkiriza kwa Ibulayimu mu kaseera kennyini Ibulayimu mwe yakkiririza, nga tannafuna kakisa konna kukola, n’akumubalira okuba obutuukirivu. Naye okukkiriza Katonda kwe yalaba kwali kwa nnamaddala, era kwatuusa Ibulayimu ku bikolwa buli muntu bye yali asobola okulaba, era ebikolwa ebyo ne bikakasa nti okukkiriza kwe kwali kwa nnamaddala. Gye tuli, obukakafu bw’okukkiriza bwe bikolwa, era tumanyi nti oyo atakola talina kukkiriza okuweesa obutuukirivu.

Ku ludda olumu tetulina kwerabira mazima Pawulo ge yanyweza ng’alwanyisa enjigiriza y’okwesiga amateeka, kwe kugamba nti tuweebwa obutuukirivu ku kakwakkulizo kamu kokka era akangu: okukkiriza Kristo okwa nnamaddala; naye ku ludda olulala tetulina kwerabira mazima Yakobo ge yanyweza ng’alwanyisa abagamba nti amateeka tegakyabakwatako, kwe kugamba nti okukkiriza okwa nnamaddala kwokka, okukakasa obwannamaddala bwakwo mu bikolwa, kwe kuweesa obutuukirivu. Omuntu eyeesiga amateeka, agezaako okukola ekintu asaanire okuweebwa obutuukirivu, tulina okumugamba nti, “Lekera awo okukola, okkirize oyo aweesa abatatya Katonda obutuukirivu” (Abaruumi 4:5). Omuntu agamba nti amateeka tegamukwatako, kwe kugamba, oyo alowooza nti ayinza okubeera mu bulamu obutagondera mateeka, obw’obulagajjavu, obutayawukana na nsi, obw’ekibi, era n’akyaweebwa obutuukirivu, oyo eyeewaana nti alina okukkiriza era nti kwe kumuweesa obutuukirivu, naye nga talaga kukkiriza kwe mu bikolwa bye, tulina okumugamba nti, “Kigasa ki, omuntu bw’agamba nti alina okukkiriza, naye nga talina bikolwa? Okukkiriza okwo kuyinza okumulokola?” (Yakobo 2:14, R. V.) Tuweebwa obutuukirivu olw’okukkiriza kwokka, naye tetuweebwa butuukirivu olw’okukkiriza okuli kwokka, wabula olw’okukkiriza okugenda awamu n’ebikolwa.

III. OBUNENE BW’OKUWEEBWA OBUTUUKIRIVU

Ndowooza tulaze bulungi engeri omuntu gy’aweebwamu obutuukirivu, era kaakano tutuuse ku kibuuzo ekirala, kino: obunene bw’okuweebwa obutuukirivu. Omuntu akkiriza Mukama Yesu aweebwa obutuukirivu okutuuka wa? Ekibuuzo kino kiddibwamu mu ngeri ennyangu ennyo, ey’ekitalo era ey’ekitiibwa mu Ebikolwa by’Abatume 13:38, 39, “Abooluganda, mumpulirize! Mu muntu ono Yesu okusonyiyibwa ebibi mwe kubuuliddwa. Kino nga tekiyinzika mu mateeka ga Musa. Buli amukkiriza n’amwesiga aggyibwako omusango gw’ekibi, n’aweebwa obutuukirivu.” Ebigambo bino bitulangirira lwatu nti buli akkiriza Yesu Kristo aweebwa obutuukirivu “mu byonna.” Mu bigambo ebirala, ebbanja lyonna ery’edda omukkiriza lye yali avunaanibwa lisangulibwawo. Ne bwe liba ebbi era eriddugavu ennyo lityo, mu kaseera omuntu w’akkiririza Yesu Kristo, ebbanja eryo lisangulibwawo. Katonda talina kantu na kamu k’abalira oyo akkiriza Yesu Kristo. Newakubadde ng’akyali mukkiriza atannatuukirira n’akatono, omuto ennyo era Omukristaayo atannakula, aweereddwa obutuukirivu mu bujjuvu. Nga Pawulo bw’akyogera mu Abaruumi 8:1, “Noolwekyo abo abali mu Kristo Yesu, tebaliiko musango.” Oba nga bw’akyogera wansi mu ssuula y’emu, olunyiriri 33, 34, “Ani aliroopa abalonde ba Katonda? Katonda y’awa obutuukirivu. Ani alibasalira omusango? Kristo Yesu yafa, kyokka okusinga byonna yazuukizibwa, era ali ku mukono ogwa ddyo ogwa Katonda, ng’atwegayiririra.” Singa omutemu asinga obubi oba omwonoonyi omubi ennyo ow’engeri yonna ku nsi ayingira wano enkya ya leero, era wano kaakano, ng’awulira enjiri y’ekisa kya Katonda, n’akkiriza Mukama Yesu Kristo, n’amwesiga nga Omulokozi we, n’amusembeza bw’atyo, ng’amwewaayo era ng’amwatula nga Mukama we, mu kaseera ako kennyini buli kibi kye yali akoze kyandisangulibwawo, era ebimuwandiikiddwako byandibadde byeru mu maaso ga Katonda ng’ebya malayika asinga obutukuvu mu ggulu. Katonda talina kantu na kamu k’abalira akkiriza Yesu Kristo. Naye ekyo si kye kyokka. Pawulo agenda n’ewala okusingawo mu 2 Abakkolinso 5:21, “Kubanga oyo ataamanya kibi, yafuuka ekibi ku lwaffe, tulyoke tufune obutuukirivu obuva eri Katonda mu Yesu.” Wano tubuulirwa lwatu nti akkiriza Yesu Kristo afuulibwa obutuukirivu bwa Katonda mu Kristo. Mu Abafiripi 3:9, R. V. tubuulirwa nti omuntu bw’aba mu Kristo aba n’obutuukirivu obutali bubwe, wabula “obutuukirivu obuva eri Katonda obwesigamye ku kukkiriza.” Mu bigambo ebirala, wabaawo okuwaanyisiganya ebifo okw’enkomeredde wakati wa Kristo n’omukkiriza aweereddwa obutuukirivu. Kristo yatwala ekifo kyaffe, ekifo ky’ekikolimo ku musaalaba (Abaggalatiya 3:13). “Yafuuka ekibi ku lwaffe” (2 Abakkolinso 5:21). Katonda yamubala ng’omwonoonyi era n’amukolako ng’omwonoonyi, ne kiba nti mu kifo ky’omwonoonyi, bwe yali afa, yakaaba nti, “Katonda wange, Katonda wange, lwaki onjabulidde?” Era bwe tuweebwa obutuukirivu tuyingira mu kifo kye, ekifo eky’okukkirizibwa okutuukiridde mu maaso ga Katonda, oba okukozesa ebigambo by’Ekyawandiikibwa byennyini, “Tufune obutuukirivu obuva eri Katonda mu Yesu.” Okuweebwa obutuukirivu kusinga okusonyiyibwa! Okusonyiyibwa kwa ludda lwa kuggyawo, kwe kuggyibwako ekibi; Okuweebwa obutuukirivu kwa ludda lwa kugattako, kwe kubalirwa obutuukirivu obutuukiridde ddala oyo aweereddwa obutuukirivu. Yesu Kristo yeegatta n’omukkiriza mu ye ne kiba nti Katonda amubalira ebibi byaffe. Ate omukkiriza yeegatta ne Kristo ne kiba nti Katonda atubalira obutuukirivu bwe. Katonda tatulaba nga bwe tuli ffekka, wabula nga bwe tuli mu ye, n’atubala nga batuukirivu nga ye bw’ali. Omulimu gwa Kristo munda mu ffe bwe gulimala okutuukirizibwa, tuliba ddala kye tuli dda mu kubala kwa Katonda, naye mu kaseera omuntu w’akkiririza, ku bikwata ku kubala kwa Katonda, aba atuukiridde ddala nga bw’aliba emirembe gyonna. Embeera yaffe mu maaso ga Katonda kaakano etuukiridde ddala, wadde ng’obulamu bwaffe obw’omunda kaakano buyinza okuba nga tebunnatuukirira n’akatono. Okukozesa nate oluyimba olumanyiddwa:

“Kumpi, kumpi nnyo ne Katonda,
Sisobola kusingawo;
Kubanga mu Mwana we,
Ndi kumpi nga ye bw’ali.

Omwagalwa, omwagalwa nnyo wa Katonda,
Sisobola kusingawo;
Kubanga mu Mwana we,
Njagalibwa nga ye bw’ali.”

IV. EKISEERA EKY’OKUWEEBWA OBUTUUKIRIVU

Wasigaddeyo ekibuuzo kimu eky’okulowoozaako, wadde nga mu butuufu tukiddiddemu mu bye tumaze okwogera, kino: ekiseera eky’okuweebwa obutuukirivu, oba omukkiriza ddi lw’aweebwa obutuukirivu. Omukkiriza aweebwa ddi obutuukirivu? Ekibuuzo kino kiddibwamu lwatu mu kimu ku byawandiikibwa byaffe, Ebikolwa by’Abatume 13:39, “Buli amukkiriza n’amwesiga aggyibwako omusango gw’ekibi, n’aweebwa obutuukirivu.” Kye njagala mwetegereze ennyo kaakano mu lunyiriri luno kye kigambo Aweebwa, “Buli akkiriza aweebwa obutuukirivu mu byonna.” Kino kiddamu lwatu ekibuuzo ky’ekiseera omukkiriza w’aweerwa obutuukirivu. Mu Kristo Yesu buli amukkiriza aweebwa obutuukirivu mu byonna mu kaseera ke yakkiririzaamu. Mu kaseera omuntu w’akkiririza Yesu Kristo, mu kaseera ako yeegatta ne Kristo, era mu kaseera ako Katonda amubalira obutuukirivu bwa Katonda. Nziramu nate, singa omutemu asinga obubi oba omwonoonyi omubi ennyo ow’engeri yonna mu nsi ayingira mu kisenge kino enkya ya leero nga mbuulira, n’akkiriza wano kaakano Mukama Yesu Kristo, mu kaseera ako kennyini, si nti buli kibi kye yali akoze kyandisangulibwawo kyokka, naye n’obutuukirivu bwonna obutuukiridde obwa Katonda mu Kristo bwandiwandiikiddwa ku linnya lye, era embeera ye mu maaso ga Katonda yandibadde etuukiridde nga bw’eriba ng’amaze mu ggulu emyaka obukadde kakumi. Ka mbaddiremu nate ekyaliwo kye nnabanyumiza ku Ssande emu ekiro wiiki ntono eziyise. Nnali mbuulira ku Ssande emu ku makya mu kkanisa ya Moody e Chicago ku Abaruumi 8:1, “Noolwekyo abo abali mu Kristo Yesu, tebaliiko musango,” era bwe nnali mbuulira ne njogera nti, “Singa omukazi asinga obubi mu Chicago ayingira mu kkanisa ya Chicago Avenue enkya ya leero, n’asembeza wano kaakano Yesu Kristo nga Omulokozi we, mu kaseera ako kennyini buli kibi kye yali akoze kyandisangulibwawo era ebimuwandiikiddwako byandibadde byeru mu maaso ga Katonda ng’eby’omukazi asinga obutukuvu mu kisenge muno.” Nze nga simanyi, omu ku bammemba b’ekibiina kyange ku makya ago gennyini yali aserengese mu kifo ekibi eky’obwonoonyi okumpi n’omugga, n’ayita omukazi eyali yeesuuliddwa abantu ajje ampulire nga mbuulira. Omukazi oyo n’addamu nti, “Sigenda mu kkanisa n’akatono. Ekkanisa si ya bantu nga nze. Sandyanirizibwa mu kkanisa singa ŋŋenda.” Omukazi omutukuvu n’addamu nti, “Wandyanirizibwa mu kkanisa yaffe,” era ekyo, Katonda yeebazibwe, kyali kituufu. Naye, “Nedda,” omukazi n’akalambira, “tekiŋŋanye kugenda mu kkanisa, ekkanisa si ya bantu nga nze.” Naye omukazi omutukuvu n’akubiriza omukazi omwonoonyi okugenda. Ne yeewaayo okumuwerekera okutuuka ku kkanisa, naye omulala n’agamba nti, “Nedda, ekyo tekiyinzika. Abapoliisi bammanyi n’abalenzi ab’oku kkubo bammanyi era oluusi bankasuukirira amayinja, era singa bakulaba ng’oyambuka ekkubo nange, bandikulowoozezza okuba ow’engeri yange.” Naye omukazi omutukuvu yalina Omwoyo gwa Mukama we, n’agamba nti, “Sifaayo kye banandowoozaako. Bw’onokkiriza okujja okuwulira Omwami Torrey ng’abuulira, nja kutambula naawe.” Omukazi omulala n’agaana. Naye omukazi eyali alokose n’akalambira nnyo ne kiba nti omukazi eyali yeesuuliddwa ku nkomerero n’agamba nti, “Bw’onotambula mu maaso gange amabanga matono, nja kukugoberera mu kkubo.” Bwe batyo ne bayambuka La Salle Avenue, omukazi omutukuvu ng’akulembedde amabanga matono, n’omukazi omwonoonyi ng’agoberera amabanga matono emabega. Ne batambula ebibangirizi ku bibangirizi okutuusa lwe baatuuka ku nsonda ya La Salle ne Chicago Avenues. Omukazi omutukuvu n’ayingira mu luggi lw’omunaala ku nsonda, n’alinnya amadaala, n’ayingira mu kkanisa, n’omukazi omwonoonyi n’amugoberera. Bwe yatuuka ku luggi, omukazi omwonoonyi n’alingiza munda, n’alaba entebe etaliiko muntu wansi wa gale mu lunyiriri olusembayo ddala emabega, n’agyesogga, era yali yaakatuula ne njogera ebigambo bye mmaze okujuliza, “Singa omukazi asinga obubi mu Chicago ayingira mu kkanisa ya Chicago Avenue enkya ya leero n’asembeza wano kaakano Yesu Kristo nga Omulokozi we ku bubwe, mu kaseera ako kennyini buli kibi kye yali akoze kyandisangulibwawo era ebimuwandiikiddwako byandibadde byeru mu maaso ga Katonda ng’eby’omukazi asinga obutukuvu mu kisenge muno.” Ebigambo byange ne bibuuka okuyita mu bawuliriza ne bigwa mu mutima gw’omukazi omwonoonyi. N’akikkiriza, n’akkiriza nti Yesu yamufiirira, n’akkiriza nti olw’okuyiwa omusaayi gwe ayinza okulokolebwa, n’akkiriza, n’afuna okusonyiyibwa n’emirembe n’okuweebwa obutuukirivu mu kaseera ako wennyini. Olukuŋŋaana bwe lwaggwa n’ajja mu kkubo wakati okutuuka mu maaso nga nkka okuva ku kituuti, amaziga nga gamukulukuta ku matama, n’anneebaza olw’omukisa gwe yali afunye. Era nkiddamu wano enkya ya leero, nga simanyi ani ayinza okuba wano, nga simanyi bulamu bwa kyama bwa muntu yenna ku mmwe ali wano, nga simanyi bibi ki ebiyinza okuba nga bikwekeddwa mu mutima gwo, singa omusajja oba omukazi asinga obubi ku nsi ayingira mu Church of the Open Door enkya ya leero n’ateeka wano kaakano obwesige bwe mu Yesu Kristo, mu kaseera ako kennyini buli kibi kye wali okoze kyandisangulibwawo, era mu kaseera katono ebikuwandiikiddwako byandibadde byeru mu maaso ga Katonda, si ng’eby’omukazi asinga obutukuvu mu kisenge muno kyokka, naye ng’ebya malayika asinga obutukuvu mu ggulu, era si ekyo kyokka, naye obutuukirivu bwonna obutuukiridde obwa Katonda obwambaza Mukama waffe Yesu Kristo bwandiwandiikiddwa ku linnya lyo, era wandibadde kumpi ne Katonda era omwagalwa we nga Mukama Yesu Kristo yennyini bw’ali. Eyo y’enjigiriza y’okuweebwa obutuukirivu olw’okukkiriza. Enjigiriza ey’ekitalo! Enjigiriza ey’ekitiibwa!

Omalirizza Enjigiriza Eyawula Abaprotestanti: Okuweebwa Obutuukirivu olw’Okukkiriza

Ekyayita Ekiddako