Ebikwata ku Kukemebwa

Waliwo ensobi ennene ennyo abantu ze bakola ku nsonga y’okukemebwa mu bulamu buno obw’okukkiriza. Okusooka, abantu basuubira nti, emmeeme bw’emala okuwummulira mu Katonda, okukemebwa kujja kukoma. Bakkiriza nti obulokozi obwasuubizibwa bubanunula okuva mu kukemebwa era ne mu kubeera nga bakemebwa. Bwe basanga Omukanani ng’akyali mu nsi, ne balaba ebibuga ebinene ebiriko bbugwe, ne baggwamu amaanyi. Balowooza nti bateekwa okuba nga baakyama, era nti eno teyinza kuba nsi ntuufu.

Ekiddako, mu nsobi balaba okukemebwa ng’ekibi. Bakyenenya bo bennyini, so nga musango gwa mulabe.

Kino kireeta okwesalira omusango n’okuggwaamu amaanyi. Bwe kigenda mu maaso, kikoma mu kibi. Omulabe akwata mangu emmeeme eweddemu amaanyi; ne tugwa emirundi mingi olw’okutya nti tugudde. Okugonjoola obuzibu obusooka, nteekwa okujuliza Ebyawandiikibwa. Bigamba nti obulamu bw’Omukristaayo lutalo olutakoma. Era bigamba nti tulina, naddala bwe tuba nga tutudde mu bifo eby’omu ggulu mu Kristo Yesu, okumeggana n’abalabe ab’omwoyo abali eyo.

Amaanyi gaabwe n’obukugu bwabwe mu kutukema biteekwa okuba nga bisinga nnyo ebyo byonna bye twali tusisinkanye.

Okukemebwa kutera okweyongera amaanyi emirundi kkumi oluvannyuma lw’okutandika obulamu obw’omunda, so si kukendeera. Amaanyi gaakwo tegasaanye kutuleetera kubuusabuusa nti tuzudde ekifo ekituufu eky’okubeeramu. Okukemebwa okw’amaanyi okutera kuba kabonero ka kisa kingi, so si ka kisa kitono. Abayisirayiri bwe baasooka okuva mu Misiri, Mukama teyabayisa mu nsi y’Abafirisuuti, ekkubo eryali okumpi. Katonda yagamba nti, “Awo abantu, bwe baasitula nga Falaawo amaze okubaleka, Katonda teyabayisa mu kkubo eriyita mu nsi y’Abafirisuuti, newaakubadde lye lyali ery’okumpi. Kubanga Katonda yagamba nti, “Singa bagwa mu lutalo, bayinza okwejjusa ne bawetamu ne baddayo e Misiri.” Naye bwe baayiga okumwesiga, n’akkiriza abalabe baabwe okubalumba. Mu lugendo lwabwe mu ddungu, baasisinkana abalabe batono era ne balwana entalo ntono. Mu nsi, baayolekagana n’amawanga omusanvu amanene ne bakabaka asatu mu omu. Baalina okuwamba ebibuga ebiriko bbugwe n’okuwangula ba kigingi.

Tebaali basobola kulwanyisa Bakanani, Bakiiti, Bamoli, Baperezi, Bakiivi, n’Abayebusi okutuusa nga bayingidde ensi yaabwe. Okukemebwa kwo, Omukristaayo omwagalwa, kuyinza okukakasa nti oli mu nsi gy’onoonya okuyingira. Kwa njawulo eri ensi eyo. Tokkiriza kukemebwa kwo kukubuusabuusisa nti oli mu “bifo eby’omu ggulu” ebyasuubizibwa.

Ensobi ey’okubiri si nnyangu nnyo okugonjoola. Kumpi tekiriiko kye kigasa okugamba nti okukemebwa si kibi. Naye, ennaku ennyingi eva mu butakitegeera kino. Ekirowoozo ky’ekibi kyokka kirabika ng’ekireeta obucaafu. Omukozi omubi bw’atategeerwa, emmeeme enkemebwa enaku etya nti eteekwa okuba embi ennyo, era ewala nnyo ne Katonda, okuba nga ebaddemu ebirowoozo ng’ebyo. Kiri ng’omubbi eyamenya ennyumba y’omusajja okubba.

Nannyini nnyumba bwe yatandika okumulwanyisa, omubbi n’amulumiriza nti ye mubbi. Eyo y’enkwe ey’amagezi omulabe gy’akozesa okututega.

Ajja n’atwogerera mu kaama ebirowoozo ebibi: okubuusabuusa, okuvvoola, obuggya, ensaalwa, n’amalala. Oluvannyuma n’agamba nti, “Oh, nga oteekwa okuba omubi nnyo okulowooza ku bintu ng’ebyo!” Kirabikira ddala nti tewesiga Mukama. Singa wamwesiga, ebintu bino tebyandiyingidde mu mutima gwo. Ensonga eno erabika ng’ey’amazima, kale emmeeme n’egikkiriza.

Olwo n’ewulira ng’esaliddwa omusango era nga eweddemu amaanyi. Okuva awo, kyangu okugwa mu kibi. Ekimu ku bintu ebisinga okutta mu bulamu obw’okukkiriza kwe kuggwaamu amaanyi.

Ekimu ku bisinga okuyamba kwe kuba n’omwoyo omusanyufu. Omusajja omu ow’amagezi yagamba nti, mu kuwangula okukemebwa, omwoyo omusanyufu kye kyali ekisumuluzo. Kye kyali ekintu ekisooka, eky’okubiri, n’eky’okusatu. Tulina okusuubira okuwangula. Eyo y’ensonga lwaki Mukama yagamba Yoswa emirundi mingi nti, “Si nze nkulagidde? Noolwekyo ddamu amaanyi, guma omwoyo, totya era toterebuka kubanga Mukama Katonda wo anaabanga naawe buli gy’onoogendanga. ” (Yoswa 1:9). Era y’ensonga lwaki atugamba nti, “Mbalekera emirembe, era mbawa emirembe gyange. Emirembe gye mbawa tegiringa egy’ensi. Noolwekyo temutyanga era temweraliikiriranga.” (Yokaana 14:27).

Amaanyi g’okukemebwa gali mu kuzirika kw’emitima gyaffe ffennyini. Omulabe akimanyi kino. Bulijjo agezaako okutumalamu amaanyi ku ntandikwa y’okulumba kwe, bw’aba ng’asobola.

Oluusi, tuwulira nga tuweddemu amaanyi. Tulowooza nti y’ennaku ey’obutuukirivu n’okwetamwa ffe ffennyini olw’okukemebwa. Naye mu butuufu buba buswavu. Tuswala kubanga twali twetenda mu kyama. Twakkiriza nti okwegomba kwaffe kwali kulongoofu nnyo, era okwawukana kwaffe n’ensi kwali kujjuvu nnyo, ebintu ng’ebyo ne bitasobola kutukema. Twali tusuubira ekintu okuva mu ffe ffennyini. Tunyolwa okusanga nga tekiriiwo.

N’ekivaamu, tuggwaamu amaanyi. Obuswavu buno n’okuggwaamu amaanyi bibi okusinga okukemebwa. Birabika ng’obwetoowaze, naye biva mu kwagala kwaffe ffennyini okulumiziddwa kwokka.

Obwetoowaze obw’amazima busobola okugumira okulaba obunafu bwabwo n’obusirusiru bwabwo nga bubikkuliddwa. Tebwasuubira kintu kyonna okuva mu bwo bwokka. Bumanyi nti essuubi lyabwo lyokka liteekwa okuba mu Katonda. Kale, mu kifo ky’okulemesa emmeeme okwesiga, bugisindiikiriza mu kwesiga okusingawo obuziba n’okujjuvu. Naye obwetoowaze obw’obulimba, obuzaaliddwa mu kwemanya, busuula emmeeme mu kuggwaamu essuubi. Bugisindiikiriza mu kibi kyennyini ky’ekyaye ennyo. Nzijukira lumu nga mpulira olugero olwannyinnyonnyola kino mu ngeri ey’ekitalo. Setaani yayita olukiiko lw’abaweereza be okwebuuza engeri gye bayinza okwonoonyesa omuntu omulungi. Omwoyo omubi omu n’asituka n’agamba nti, “Nze nja kumwonoonyesa.” “Onookikola otya?” Setaani bwe yabuuza. “Nja kuteeka mu maaso ge essanyu ery’ekibi,” bwe yaddamu; “Nja kumubuulira ku bisanyusa byakyo n’empeera ennene ze kireeta.” “Ah,” Setaani bwe yagamba, “ekyo tekijja kukola; akigezezzaako, era amanyi bulungi okusinga awo.”

Awo omwoyo omulala n’asituka n’agamba nti, “Nze nja kumwonoonyesa.”

“Onookola ki?” Setaani bwe yabuuza. “Nja kumubuulira ku bulumi n’ennaku eby’empisa ennungi. Nja kumulaga nti empisa ennungi tezirina ssanyu, era tezireeta mpeera.” “Ah, nedda!” Setaani bwe yaleekaana, “Ekyo tekijja kukola n’akatono.

Akigezezzaako. Amanyi nti, ‘Mu magezi mulimu essanyu, era n’amakubo gaago ga mirembe.’ Omulala n’agamba nti, Nja kumwonoonyesa. Ate onookola ki? Setaani n’abuuza nate. Nja kumumalamu amaanyi mu mmeeme ye, bwe yaddamu mu bufunze. Ah, ekyo kijja kukola,” Setaani bwe yaleekaana, “ekyo kijja kukola! Kaakano tujja kumuwangula.” Era ne bamuwangula. Omuwandiisi omu ow’edda agamba nti, okuggwaamu amaanyi kwonna kuva eri Setaani. Nnandyagadde buli Mukristaayo akijjukire kino era akikuume ng’ekintu eky’omuwendo eky’omu nsawo. Tulina okudduka okuggwaamu amaanyi nga bwe twandiddusse ekibi. Naye kino tekisoboka singa tetutegeera mukozi wa ddala mu kukemebwa. Kubanga singa okukemebwa kwali musango gwaffe ffennyini, tetwandisobodde butaggwaamu maanyi. Naye si bwe kiri.

Bayibuli egamba nti, “Alina omukisa omuntu agumira okukemebwa, kubanga bw’alimala okusiimibwa aliweebwa engule ey’obulamu Katonda gye yasuubiza abo abamwagala. ”(Yakobo 1:12) Etukubiriza nti “mulowoozenga byonna okuba essanyu, bwe mukemebwanga mu ngeri ezitali zimu.” Okukemebwa, n’olwekyo, tekuyinza kuba kibi. Si kibi okuwulira ebigambo ebibi nga bitwogererwa mu kaama mu mmeeme zaffe, okusinga bwe kiri okuwulira abantu ababi nga bavuma nga tuyita mu luguudo. Ekibi kijja kyokka, mu mbeera zombi, bwe tuyimirira ne twegatta nabo. Singa, ebirowoozo ebibi bwe bijja, tubiviira mangu ago, nga bwe twandivudde ku njogera embi, ne tutabifaako, tetuba tukoze kibi. Naye bwe tubyeyongerayo mu birowoozo byaffe, ne tubyeyagaliramu ng’emmere ku lulimi, ne tubimalirako ebirowoozo nga tukkiriza kitundu nti bya mazima, olwo tuba tukoze ekibi.

Tuyinza okusendebwasendebwa ekibi emirundi lukumi buli lunaku awatali kukola kibi, era tetusobola kuziyiza kusendebwa okwo. Naye singa omulabe asobola okutulowoozesa nti okukema kwe kye kibi kyaffe, aba awangudde ekitundu ky’olutalo. Oluvannyuma kirabika ajja kuwangula ddala.

Omukyala omwagalwa lumu yajja gye ndi ng’ali mu kizikiza kinene, olw’obutategeera kino kyokka. Yali amaze ebbanga ng’asanyuka nnyo mu kukkiriza kwe. Yali talina kukemebwa, era n’alowooza nti tagenda kuddamu kukemebwa. Naye amangu ago okukemebwa okw’engeri etali ya bulijjo kwamulumba, ne kumutiisa nnyo. N’asanga nti olwo lwe yatandikanga okusaba, ebirowoozo eby’entiisa eby’engeri zonna byayanguyiriranga okuyingira mu birowoozo bye. Yali abadde mu bulamu obukuumiddwa era obutaliiko musango. Ebirowoozo ebyo byamulabikira nga bya ntiisa nnyo, n’awulira nti ateekwa okuba omu ku boonoonyi abasinga obubi okuba nabyo. Yasooka kulowooza nti tayinza kuba nga yayingira mu kuwummula kw’okukkiriza. N’akomekkereza ng’asalawo nti teyazaalibwa buggya n’akatono.

Emmeeme ye yali mu bulumi bungi obw’ennaku.

Ne mmugamba nti ebirowoozo bino eby’entiisa byali bya mulabe. Yajjanga gy’ali mu kaseera ke yafukamiranga okusaba n’ajjuza ebirowoozo bye nabyo. Yali talina musango n’akatono olw’ebyo. Yali tasobola kubiziyiza, nga bw’atasobola kuziyiza kuwulira musajja mubi ng’avvoola ng’ali w’ali. Ne mmukubiriza okubitwala ng’ebiva eri omulabe. Teyalina kwenenya wadde kwemalamu maanyi. Wabula, yalina okukyukira Yesu n’abimukwasa. Ne mmulaga omulabe bw’abadde afunye ennyo. Byamulowoozesa nti ebirowoozo bino bibye. Kino kyamusalira omusango era ne kimumalamu amaanyi. Ne mmukakasa nti ajja kuwangula mangu singa tabifaako. Yalina okubikuba amabega n’atunuulira Mukama.

N’akwata amazima ago, era omulundi ogwaddirira ebirowoozo bino bwe byajja, n’agamba omulabe nti, “Kaakano nkuzudde. Ggwe ondeetera ebirowoozo bino eby’entiisa, era mbikyawa, era sijja kubaako kye nkola nabyo. Mukama ye Mulokozi wange; bitwale gy’ali, obigonjoolere mu maaso ge.”

Omulabe, bwe yazuulibwa, n’atabulwatabulwa n’adduka mu buswavu. Emmeeme ye n’ennunulwa ddala.

Ekintu ekirala nakyo. Omulabe amanyi nti Omukristaayo bw’alaba ekirowoozo ekibi ng’ekiva eri omulabe, ajja kukigaana. Ajja kukigaana mangu okusinga singa kirabika ng’ekivudde mu birowoozo bye ye kennyini. Singa Setaani yatandikanga buli kukema n’ebigambo nti, “Nze Setaani, omulabe wo; nzize okukwonoonyesa,” twandimuziyizza. Alina okwekweka asobole okufuula emitego gye egisikiriza. Obuwanguzi bwaffe bujja kuba bwangu singa tetuli bataamanya nkwe ze. Tulina okumutegeera ng’akyasembera. Era tukola ensobi endala ku kukemebwa. Tulowooza nti ebiseera byonna bye tumala nga tukulwanyisa bifa bwereere. Essaawa ziyitawo, ne tulabika nga tetulina kye tutuuseeko, kubanga tubadde twetooloddwa okukemebwa kungi. Naye, tuyinza okuba nga twaweereza Katonda mu bwesigwa mu ssaawa zino okusinga mu biseera byaffe eby’eddembe, bwe twali tukemebwa kitono.

Okukemebwa mu butuufu busungu bwa Setaani eri Katonda okusinga eri ffe. Tasobola kukwata ku Mulokozi waffe.

Naye, asobola okumulumya ng’atuwangula ffe. Okuzikirira kwaffe kumukwatako kyokka nga kukola kino. Kale, tulwana entalo za Mukama waffe bwe tuziyiza okukemebwa. Mu mbeera zino, essaawa emu egenkana omuwendo gw’olunaku lulamba. Tusoma nti, “Alina omukisa omuntu agumira okukemebwa, kubanga bw’alimala okusiimibwa aliweebwa engule ey’obulamu Katonda gye yasuubiza abo abamwagala.”(Yakobo 1:12). Nkakasa nti kino kitegeeza okugumira okukemebwa okutakoma n’okukomawo kwakwo emirundi mingi.

Tewali kintu kikuza kisa ky’okugumiikiriza ng’okugumira okukemebwa. Era, tewali kintu kisindiikiriza mmeeme kwesigama ku Mukama Yesu nga kyo. Era ku nkomerero, tewali kintu kireetera Mukama waffe kitiibwa kusinga okugezesebwa kw’okukkiriza kwaffe, okujja olw’okukemebwa okungi. Kugambibwa nti kwa muwendo mungi okusinga zaabu, newaakubadde egezesebwa mu muliro. Ffe abagumira okugezesebwa, tujja kufuna empeera. Ye “engule ey’obulamu” Mukama gye yasuubiza abo abamwagala.”

Tetuyinza kwewuunya olw’okukubiriza kw’Omwoyo Omutukuvu ku ntandikwa y’Ekitabo kya Yakobo: “ Baganda bange, mulowoozenga byonna okuba essanyu, bwe mukemebwanga mu ngeri ezitali zimu, nga mumanyi ng’okugezesebwa kw’okukkiriza kwammwe kuleeta okugumiikiriza. Omulimu gw’okugumiikiriza bwe gutuukirira, ne mulyoka mufuuka abatuukiridde era abakulidde ddala mu mwoyo, nga temulina kibabulako. ”(Yakobo 1:2) Okukemebwa kye kikozesebwa kya Katonda okumaliriza okutuukirizibwa kwaffe. Bwe kityo, ebyokulwanyisa by’omulabe ye kennyini bikyusibwa ne bimwolekera. Tulaba nti ebintu byonna, n’okukemebwa, bisobola okutuukako abo abaagala Katonda olw’obulungi.

Okuziyiza okukemebwa, sikyetaaga kubuulira bansoma: kwe kuyita mu kukkiriza. Kubanga kino, mazima, gwe musingi obulamu bwonna obw’omunda kwe bwesigamye. Ekigambo kyaffe ekikulu ekitukulembera okuva ku ntandikwa okutuuka ku nkomerero kye kino: “Ffe tetuli kintu, era Kristo ye byonna.” Era bulijjo ne buli wamu twatandika okuyimirira, n’okutambula, n’okuwangula, n’okubeera abalamu olw’okukkiriza. Tuzudde obutaba na maanyi kwaffe. Tetusobola kweyamba. N’olwekyo, ekkubo lyaffe lyokka kwe kukwasa Mukama waffe okukemebwa n’okumwesiga okukuwangula ku lwaffe.

Naye bwe tukuteeka mu mikono gye, tulina okukulekayo. Tulina okumukwasa olw’obuwanguzi nga bwe twakola olw’obulokozi. Alina okutukolera byonna mu mbeera emu, mu bujjuvu nga bwe yakola mu ndala. Olwo kwali kukkiriza kwokka, era ne kaakano kuteekwa kuba kukkiriza kwokka.

Mukama akola eby’amagero mu kuwangula okukemebwa kw’abo abamwesiga. Enkumi n’enkumi zisobola okukijulira. Naye siyinza kukyongerako kaakano. Ekigendererwa kyange kyali kulaga kukemebwa nga bwe kuli ddala, so si kunnyonnyola mu bujjuvu engeri y’okukuwangulamu. Njagala okununula emmeeme ennungi era enzesigwa mu buddu. Zijja kusibibwa singa zitabula okukemebwa n’ekibi. Zirina okutegeera embeera y’okukemebwa entuufu n’omugaso gwakwo. Njagala bamanye nti okukemebwa kwetaagisa nnyo mu kukula kw’emmeeme zaffe. Ne bwe kuba kuva wa, Katonda akukozesa okuzimba mu ffe empisa ennungi ez’ekisa ezandibadde tezirabikawo.

Buli wantu okukemebwa we kuli, ne Katonda waali, ng’alabirira era ng’afuga amaanyi gaakwo. “Wali ludda wa, Mukama, bwe nnali nkemebwa?” omutukuvu w’omu ddungu bwe yakaaba. “Kumpi naawe ddala, mwana wange, ekiseera kyonna,” kwe kwali okuddamu okw’okwagala. Okukemebwa kutugezesa. Tetuliiko mugaso singa tetugezesebwa. Kukuza amaanyi gaffe ag’omwoyo n’obuvumu n’okumanya, era okukula kwaffe kye kintu kimu Katonda ky’ayaayaanira.

Obulamu bwaffe bwonna obw’omwoyo bwandibadde butaliimu buziba nnyo singa tewaaliwo kukemebwa! “Alina omukisa omuntu agumira okukemebwa; aliweebwa engule ey’obulamu Katonda gye yasuubiza abo abamwagala.” Eno “engule ey’obulamu” ejja kusaanira okugezesebwa kwonna n’okugumiikiriza kwe kugula okugifuna; awatali ebyo, teyandifunibwa.

Omukyala omulwadde lumu yagula ekisusunku ky’ekiwojjolo. Mwalimu ekiwojjolo ekirungi ennyo ekirina ebiwaawaatiro eby’ekitalo. Yali asuubira okukiraba nga kifuluma mu kisusunku mu kisenge kye. N’akyekaliriza n’obunyiikivu ng’ekiseera eky’okumulisa kw’ebimera kisembera.

Ku nkomerero, n’asanyuka okulaba ekiwojjolo nga kitandise okufuluma. Naye kyalabika ng’ekirina obuzibu bungi. Kyasindika, kyefuba, ne kirwana. Kyatuuka kitono nnyo, n’asalawo nti kiteekwa okuba nga kyetaaga obuyambi. Ng’akozesa makansi entono ennyangu, n’asala akaguwa akaali kanywezezza omumwa gw’ekisusunku.

Amangu ago ekisusunku ne kigguka nnyo, ekiwojjolo ne kifuluma awatali kufuba kulala kwonna. N’asanyuka olw’okugenda bulungi kw’ekigezo kye. Naye, waaliwo ekitali kirungi ku kiwojjolo.

Kyali kifulumye kyonna mu kisusunku, kye kituufu. Naye, ebiwaawaatiro byakyo ebinene byali tebiriimu bulamu era nga tebiriiko langi. Byakiwalabanga emabega waakyo, omugugu ogutaliiko mugaso. Okumala ennaku ntono kyabeerawo mu bulamu obw’ennaku era obw’obulwadde, oluvannyuma ne kifa, nga tekisitulangako n’omulundi gumu biwaawaatiro byakyo ebitaliimu maanyi. Omukyala yanyolwa nnyo era n’atasobola kukitegeera. Naye bwe yanyumiza omukugu mu by’obutonde ebyabaddewo, n’amugamba nti byonna byali musango gwe ye. Nti okusindika n’okwefuba okwo kwe kwali kwetaagisa okusindika amazzi ag’obulamu mu misuwa gy’ebiwaawaatiro. Ekisa kye ekitali kya magezi eky’okukendeeza ku kulwana kwakyo kye kyaleka ebiwaawaatiro nga tebiriimu bulamu era nga tebiriiko langi.

Bwe kityo, ebiwaawaatiro byaffe eby’omwoyo byetaaga okulwana kw’okuziyiza okukemebwa. Okutuwonya okwo kwandinafuyizza emmeeme zaffe, ne zitasobola kuba ng’abo abagambibwa nti “balitumbiira n’ebiwaawaatiro ng’empungu.” Era kwandituggyeko “engule ey’obulamu” eyasuubizibwa abo abagumiikiriza.