Endiga mu Maaso g'Abasazi b'Ebyoya

Essuula eno eraga obugumiikiriza obutuukiridde n'okwewaayo kwa Kristo bwe yeetikka ebibi byaffe nga takaaba, ng'endiga eri mu maaso g'abo abagisala ebyoya. Ka twekenneenye ekyokulabirako kye, tweebuuze: naffe tulyewaayo eby'okusanyusa byaffe n'amalala gaffe, nga tuwaayo obulamu bwaffe okujjuvu mu mukono gwa Katonda ogulongoosa?

“Ng'endiga bw'esirika mu maaso g'abo abagisala ebyoya, bw'atyo naye teyayasamya kamwa ke.” — Isaya 53:7 Mukama waffe Yesu yatuddira mu kifo kyaffe mu bujjuvu nnyo, mu ssuula eno, ne tugeraageranyizibwa n'endiga: “Ffenna nga endiga twabula” (Isaya 53:6), era naye ageraageranyizibwa n'endiga “Ng'endiga bw'esirika mu maaso g'abo abagisala ebyoya, bw'atyo naye teyayasamya kamwa ke.” Kya kyewuunyo engeri okuwaanyisiganya ebifo wakati wa Kristo n'abantu be bwe kwali okujjuvu. Yafuuka kye baali baleme okufuuka nga bw'ali. Tusobola okutegeera bulungi engeri gye tuli endiga ate ye Musumba; naye okugeraageranya Omwana w'Oyo Ali Waggulu Ennyo n'endiga kyandibadde kya kwemanya okutakkirizibwa singa Omwoyo we ye yennyini teyalonda ekifaananyi kino eky'obwetoowaze.

Newankubadde ekifaananyi kino kya kisa, okukozesebwa kwakyo wano si kya bwerere. Emabega ennyo nga ennaku za Isaya tezinnatuuka, Mukama waffe yali akiikiriddwa mu mwana gw'endiga ogw'Okuyitako. Oluvannyuma yalangirirwa nga “Omwana gw'Endiga owa Katonda, aggyawo ekibi ky'ensi!” (Yokaana 1:29), era ne mu kitiibwa kye ayogerwako nga Omwana gw'Endiga wakati mu ntebe ey'obwakabaka.

Nga nnyanjula ekifaananyi kino ekya Katonda, mbasooka okubayita mulowooze ku bugumiikiriza bw'Omulokozi waffe, obwolesebwa mu kifaananyi ky'endiga esirika mu maaso g'abo abagisala ebyoya.

Mukama waffe yaleetebwa mu maaso g'abasazi b'ebyoya okumwambulamu okusanyusa kwe, okumwambulamu ekitiibwa kye, okumwambulamu n'erinnya lye eddungi, era ekisembayo okumwambulamu obulamu bwe bwennyini; naye wansi w'abasazi yasirika ng'endiga. Lowooza engeri gye yagumiikiriza mu maaso ga Piraato, ne Kerode, ne Kayaafa, ne ku musaalaba. Tewali kyawandiikibwa nti yakaaba olw'obutagumiikiriza olw'obulumi n'ensonyi bye yabonaabona mu mikono gy'abantu abo ababi. Tewali kigambo na kimu eky'obukaayu ekyava mu kamwa ke.

Piraato yagamba nti, “Toddamu kigambo na kimu? Laba ebibi bye bakuwaayiriza nga bwe biri bingi” (Makko 15:4). Kerode yanyolwa nnyo kubanga yali asuubira okulaba ekyamagero nga kikoleddwa. Ebigambo ebitono Mukama waffe bye yayogera byali bya bukkakkamu era eby'obuwulize, ng'eddoboozi eddereevu ery'endiga, naye nga bijjudde amakulu amatagambika. Yagamba nti, “Olw'ekigendererwa kino kye nnazaalirwa era olw'ekigendererwa kino kye nnajjira mu nsi—okujulira amazima” (Yokaana 18:37), ne “Kitange, basonyiwe; kubanga tebamanyi kye bakola” (Lukka 23:34). Okuggyako ebyo, yasigala ng'agumiikiriza era ng'asirise.

Sooka olabe nti Mukama waffe yasirika n'atayasamya kamwa ke ku balabe be. Teyawaayiriza n'omu ku bo bukambwe oba obutali bwenkanya. Baamuwaayiriza ebigambo eby'obulimba, naye ye n'atabaddamu. Abajulizi ab'obulimba baayimuka, naye n'atabaanukula. Oyinza okulowooza nti yandyogedde bwe baamuwandira amalusu mu maaso. Teyandisobodde okugamba nti, “Munnange, lwaki okola kino? Olw'omulimu gwange ki gw'onvumira?” Naye ekiseera eky'ebibuuzo ng'ebyo kyali kiyise. Bwe baamukuba oluyi ku maaso n'emikono gyabwe, tekyandyewuunyisa singa yabuuza nti, “Lwaki onkuba?” Naye nedda—yeeyisa ng'atawulira kuvuma kwabwe. Teyaleeta musango gwonna mu maaso ga Kitaawe. Yali yeetaaga kuyimusa maaso ge gokka mu ggulu, n'ebibinja bya bamalayika byandigobye abaserikale abamuduulira. Okumyansa okumu okw'ekiwaawaatiro kya seraafi, ne Kerode yandifudde; Piraato yandigudde wansi w'omusango ogumugwanira ng'omulamuzi atali wa bwenkanya. Olusozi lw'omusaalaba lwandifuuse ng'akamwa k'olusozi olubugumu okumira ekibiina ekyali kiyimiridde awo nga kimuduulira era nga kimusekerera. Naye tewaali kwolesebwa kwa maanyi ng'okwo. Wabula waaliwo okwolesebwa kw'amaanyi okusingako nnyo—okwefuga ye yennyini.

Yaziyiza obuyinza obw'amaanyi gonna n'amaanyi agatapimika.

Ate era, nga bwe yatayogera kigambo kyonna ku balabe be, bw'atyo teyayogera kigambo kyonna ku ffe. Ojjukira Zipola bwe yagamba Musa nti, “Ddala oli mwami wa musaayi gye ndi!” (Okuva 4:25), bwe yalaba omwana we ng'avaamu omusaayi. Mazima Yesu yandigambye ekkanisa ye nti, “Oli mugole wa muwendo munene gye ndi, ng'ondeetera ensonyi zino zonna n'okuyiwa omusaayi.” Naye “Katonda awa bonna mu bugabi nga tanenya” (Yakobo 1:5). Yaggulawo oluzzi lw'omutima gwe n'atatunenya. Yali yabalirira omuwendo gwonna okusooka. Kyeyava agumiikiriza omusaalaba, ng'anyooma ensonyi.

“Kuno kwali kusaasira ng'okwa Katonda, Nti Omulokozi bwe yamanya, Nti omuwendo gw'okusonyiyibwa gwali musaayi gwe, Okusaasira kwe tekwaggwaawo.” Awatali kubuusabuusa yatunula okuyita mu myaka gyonna, kubanga amaaso ge tegaali mazibe, ne bwe gaali gajjudde omusaayi ku muti. Ateekwa okuba nga yalengera edda obutafaayo bwo n'obwange, emitima gyaffe emikonyogovu n'obutali bwesigwa bwaffe. Yandireseewo ebigambo ng'ebino: “Mbonaabonera abo abatasaanira kwagala kwange. Okwagala kwabwe kunaaba kizzo kitono eri okwange. Newankubadde mbawa omutima gwange gwonna, okwagala kwabwe kunaabeera kwa kunyogovu nnyo gye ndi. Mbakooye; kimunyolwa okuwaayo obulamu bwange olw'abantu ng'abo.” Naye tewali na kabonero ke k'endowooza ng'eyo. Nedda. “Bwe yali ng'aagadde ababe abaali mu nsi, yabaagala okutuusa ku nkomerero” (Yokaana 13:1). Teyayogera kigambo na kimu ekyawulikika ng'okwejjusa oba okwemulugunya olw'okubonaabona ku lwabwe, wadde ennaku yonna nti yali atandise omulimu.

Era nga tewaali kigambo ku balabe be, so nga tewaali kigambo ku ggwe oba nze, bwe kityo tewaali kigambo ku Kitaawe, wadde ennukuta emu ey'okwemulugunya ku bukambwe bw'ekibonerezo ekyateekebwa ku ye ku lwaffe. Ggwe nange twemulugunya wansi w'ebizibu ebyangu ennyo okusinga, nga twerowooza nti tuyisiddwa mu butali bwenkanya. Twafuba n'okukaabira Katonda nti, “Amaaso gange gamyuse olw'okukaaba, era ku bikowe byange kuliko ekisiikirize eky'okufa; newankubadde nga tewali kukola kabi mu mikono gyange, era okusaba kwange kutukuvu” (Yobu 16:16–17). Naye si bwe kityo eri Omulokozi. Tewaali kwemulugunya kwe kwalabika mu kamwa ke. Tetusobola na kutandika kutegeera engeri Kitaawe gye yamunyigirizamu n'amusesa, naye nga tewali bujeemu. “Katonda wange, Katonda wange, lwaki onvuddeko?” (Matayo 27:46) kaali kaaba k'ennaku ey'okwewuunya, si kwemulugunya. Kaalaga obuntu obw'amazima mu bunafu, naye si buntu mu bujeemu. Yeremiya yawandiika ebiwoobe bingi, naye Yesu yayogera bitono. Yesu yakaaba, era Yesu yatuuyana amatondo g'omusaayi amanene, naye teyeemulugunya wadde okujeema mu mutima gwe.

Tunula ku Mukama wo n'Omulokozi wo ng'agalamidde mu kwewaayo okusirifu wansi w'abasazi b'ebyoya, nga baggyawo buli kintu kye yayagala, naye n'atayasamya kamwa ke. Wano tulaba okwewaayo kwe okujjuvu. Yeewaayo yekka; tewaali kwesigaza. Ssaddaaka teyeetaaga kusibibwa na miguwa ku mayembe g'ekyoto. Nga bw'atali nga ggwe nange. Yayimirira ng'ayagala okubonaabona, okuwandirwa amalusu, okuyisibwa mu buswavu, n'okufa, kubanga yali yeewaddeyo okujjuvu. Yali yeewaddeyo mu bujjuvu okukola Kitaawe by'ayagala n'okutuukiriza okununulibwa kwaffe. Waaliwo n'okwefuga okujjuvu. Tewaali kitundu kye ekyagolokoka okusaba eddembe oba okudduka okubonaabona. Tewaali kitundu ky'omubiri gwe, tewaali kirowoozo ky'omutima gwe, tewaali maanyi g'omwoyo gwe agaajeemera.

Byonna byawulira okugonda okwagala kwa Katonda. Kristo omulamba yawaayo obulamu bwe bwonna eri Katonda alyoke yeewaayo mu bujjuvu, nga taliiko kamogo, olw'okununulibwa kwaffe. Tewaali kwefuga kwokka, wabula n'okussa omwoyo gwonna ku mulimu gwe. Endiga egalamidde awo teerowooza ku ddundiro; yeewaayo eri omusazi w'ebyoya. Obunyiikivu olw'ennyumba ya Katonda bwalya Mukama waffe mu lubiri lwa Piraato nga bwe kyali n'awalala wonna, kubanga eyo ye yaatula okwatula okulungi. Ekyamweralikiriza kyokka kwali kukuuma ekitiibwa kya Katonda n'okulokola abantu be abalonde. Baganda bange ne bannyinaze, nnandyagadde tutuuke ku kifo kino: okuwaayo omwoyo gwaffe gwonna eri Katonda, okuyiga okwefuga, n'okuwaayo obwaffe obuwangulwa gy'ali okujjuvu.

Obukkakkamu n'okwewaayo kwa Mukama waffe byoleka bulungi ennyo singa kituufu nti endiga ez'omu buvanjuba za bukkakkamu okusinga ezaffe. Abo abalabye oluyoogaano n'okukwatibwa okw'obukambwe ku basazi b'ebyoya bangi ku ffe bayinza okusoberwa okukkiriza obujulizi bw'omuwandiisi ow'edda Philo Judaeus, eyagamba nti endiga zajja lwazo okusalibwa ebyoya. Yawandiika nti endiga ennume ez'ebyoya, ez'ebyoya ebingi era ebizito, zeeteeka mu mikono gy'omusumba zisalibwe ebyoya, ng'ezisasula omusolo gwazo ogwa buli mwaka eri omuntu, omufuzi waazo owa buzaaliranwa. Endiga eyimirira mu mbeera ey'obusirifu era eng'ekutamye, awatali kuwalirizibwa, wansi w'omukono gw'omusazi. Kino kiyinza okuwulikika nga kya kyewuunyo eri abo abatamanyi buliddene bw'endiga, naye ye anywerera nti kya mazima. Nga kya kyewuunyo okwewaayo ng'okwo mu mbeera ya Mukama waffe. Ka tukwewuunye era tunoonye okugoberera ekyokulabirako kye.

Ngezeeko, newankubadde mu ngeri etatuukiridde, okunnyonnyola obugumiikiriza bwa Mukama waffe omwagalwa. Kaakano, eky'okubiri, ka tulowooze ku mbeera yaffe ffennyini wansi w'ekifaananyi kye kimu ekyakozesebwa ku Mukama waffe.

Saagambye ku ntandikwa nti olw'okubanga tuli ndiga, kyeyava akkiriza okwegeraageranya n'endiga? Ka tukirabe mu ngeri endala. Mukama waffe yali ndiga mu maaso g'abasazi b'ebyoya, era nga bw'ali, bwe tutyo naffe bwe tuli mu nsi eno. Newankubadde tetuligaba ng'abaana b'endiga mu yeekaalu ng'ssaddaaka ey'okutangirira, naye okuva edda abatukuvu bayisiddwa ng'ekisibo eky'okuttibwa. Nga bwe kyawandiikibwa nti, “Ku lulwo tuttibwa olunaku lwonna; tubaliddwa ng'endiga ez'okuttibwa” (Abaruumi 8:36). Yesu atutuma ng'endiga wakati mu misege (Matayo 10:16), era tuteekwa okweraba ng'ssaddaaka ennamu, nga tweteeseteese okuweebwayo. Naye njagala okussa essira ku kifaananyi kino eky'okubiri: tuleetebwa ng'endiga wansi w'omukono gw'omusazi w'ebyoya.

Nga endiga bw'etwalibwa omusazi w'ebyoya ne byoya byayo ne bisalibwako, bw'atyo Mukama oluusi atwala abantu be n'abasala ebyoya, ng'abaggyako okusanyusa kwabwe okw'ensi n'abaleka nga baambuddwa.

Nnandyagadde nti ekiseera kyaffe bwe kituuka okuyita mu kusalibwa kuno, kiyinze okwogerwa ku ffe nga bwe kyayogerwa ku Mukama waffe nti, “Ng'endiga bw'esirika mu maaso g'abo abagisala ebyoya, bw'atyo naye teyayasamya kamwa ke.” Ntya nti twogera nnyo ennyo era twemulugunya awatali kukoma, emirundi mingi awatali nsonga ntuufu, oba olw'ensonga entonotono ennyo. Naye kaakano ka tulowooze ku kifaananyi kyennyini.

Okusooka, jjukira nti endiga esasula nnyinniyo olw'okulabirira kwe kwonna n'okufuba kwe nga ekkiriza okusalibwa ebyoya. Nga bwe mmanyi, tewali kirala endiga ky'esobola okukola ng'esasula. Ewa emmere bwe ettibwa, naye ng'ekyali nnamu ensasula emu gy'esobola okuwa omusumba kwe kumuwa ebyoya byayo mu kiseera ekituufu. Abamu ku bantu ba Katonda basobola okuwa Kristo ekirabo eky'okwebaza nga bakola omulimu, era balina okukikola n'essanyu buli lunaku olw'obulamu bwabwe. Naye bangi abalala tebasobola kukola bingi mu buweereza, era kumpi ekintu kyokka kye basobola okuwa Mukama waabwe kwe kuwaayo ebyoya byabwe nga babonaabona ng'abayise okubonaabona, nga bagonda n'obusirifu okwambulwako okusanyusa kwabwe okw'obuntu ng'ekiseera eky'okugumiikiriza n'obugumiikiriza kituuse.

Laba omusazi w'ebyoya ajja. Atwala endiga n'atandika okusala, okusala, okusala, ng'asalako ebyoya mu ngalo enzijjule. Okubonaabona emirundi mingi kye kimuli eky'ebisalo ebinene. Bba, oba oboolyawo mukyala, aggyibwawo. Abaana abato baggibwawo. Ebintu bisalibwako, n'obulamu buggwaawo. Oluusi ebisalo biggyawo erinnya ly'omuntu eddungi; okuwaayiriza kuvaayo n'okusanyusa kubula. Kale, kino kye kiseera kyo eky'okusalibwa, era kiyinza okuba nti tosobola kugulumiza Katonda mu ngeri yonna ey'ebweru okuggyako okuyita mu nkola eno. Bwe kiba bwe kityo, tetusaanidde, ng'endiga ennungi eza Kristo, okwewaayo n'okwagala, nga tugamba nti, “Nneegalamiza n'ekigendererwa kino: nti oyinza okunziyako ekintu kyonna na buli kintu, n'okola nga bw'oyagala nange; kubanga si wa ku bwange, kubanga nnagulibwa n'omuwendo” (1 Abakkolinso 6:19–20)?

Laba nti endiga yennyini eganyulwa mu kikolwa eky'okusala ebyoya. Endiga nga tezinnasalibwa byoya, ebyoya biba biwanvu era bikadde, era buli kisaka na buli mwaggo bibiyuza okutuusa endiga lw'efaanana ng'eyulifu era ng'ennaku.

Singa ebyoya bibirekebwako ng'ebbugumu ery'ekyeya lituuse, endiga yandinafuye okugumira.

Yandizitoowereddwa ebyoya nga bw'etuweraba obutabeera bulungi nga tulwawo okwambala engoye zaffe enzito ez'obutiti mu biseera. Bwe kityo, baganda bange ne bannyinaze, Mukama bw'atusala ebyoya, tetusanyukira nkola eyo okusinga endiga bwe zikola; naye okusooka, kiba kya kitiibwa kye, ate eky'okubiri, kiba kya birungi byaffe. Kyetuva tuteekwa okugonda n'okwagala. Waliwo ebintu bingi bye twandyagadde okukuuma, singa twabikuuma, byandibadde si mikisa naye bikolimo.

Omukisa oguweddemu amaanyi gufuuka ekikolimo. Emanu, newankubadde yava mu ggulu, yali nnungi ng'ekyakomawo Katonda gy'alagira okukuumibwa okutuusa ku kiseera ekituufu. Bwe yakuumibwa okuyisa ekiseera ekyo, “ne kuzaala envunyu ne kuwunya” (Okuva 16:20), n'olwo teyabeera mukisa n'akatono. Abantu bangi bandyagadde okukuuma okusaasira kwabwe okutuusa lwe kuvunda, naye Katonda tajja kukikkiriza. Okutuuka ku kifo ekimu, obugagga bwo bwali mukisa; okusukka awo bwandibadde si mukisa, kyeyava Mukama abuggyawo.

Okutuuka ku kifo ekyo, omwana wo yali kirabo; okusukka awo, teyandibadde bw'atyo, kyeyava obulwadde bujja n'omwana n'afa. Oyinza obutakiraba, naye kya mazima: Katonda bw'aggyawo omukisa ku bantu be, aguggyawo kubanga tegwandisigadde mukisa.

Endiga nga tezinnasalibwa byoya, buli kiseera zinaazibwa. Wali olabyeko olubu ng'oluli lwe zitwalibwa ku mugga? Abasajja bayimirira mu nnyiriri okutuuka ku musumba alindiridde mu mazzi. Endiga zitwalibwa wansi; abasajja bazikwata, ne bazisuula mu kidiba, ne bakuuma emitwe gyazo waggulu w'amazzi, ne bazizinga nga bazyeeza okunaaza ebyoya nga tebinnasalibwa. Olwo n'olaba nga zivaayo ku ludda olulala nga zikankana, ebitonde ebinaku, nga byewuunya ekinaddirira. Njagala okubawa ekiteeso, baganda bange ne bannyinaze, nti buli lwe kubonaabona kunaaba kunaatera okubajjira, musaba Mukama akutukuze. Singa Omusumba omulungi anaatera okubasalako ebyoya byammwe, mumusabe abinaaze nga tannabiggyawo. Musabe okulongoosebwa mu mwoyo, mu bulamu, ne mu mubiri. Abakristaayo balina empisa ennungi ey'okusaba omukisa ku mmere yaabwe nga tebannaalya. Si kikulu nnyo n'okusinga okusaba omukisa ku bizibu byaffe nga tetunnabiyingira? Omwana wo omwagalwa ayinza okuba ng'ali kumpi n'okufa; abazadde abaagalwa, temujja kukuŋŋaana wamu ne musaba Katonda awe omukisa n'okufa kw'omwana oyo, bwe kunaaba kuteekwa okubaawo? Amakungula gagaana; tekyandibadde kya nsonga okugamba nti, “Mukama, tukuza obwavu buno, okufiirwa kuno, amakungula gano amabi. Bifuule ekkubo ery'ekisa gye tuli”? Lwaki tetusaba mukisa ku kikompe eky'obukaayu nga bwe tusaba ku kikompe eky'okwebaza? Musabe okunaazibwa nga temunnasalibwa byoya, era singa okusalibwa kuteekwa okujja, ekibeere ekyeralikiriza kyammwe ekikulu okuwaayo ebyoya ebiyonjo.

Oluvannyuma lw'okunaazibwa, endiga bw'ekala, efiirwa ekyali okusanyusa kwayo. Esuulibwa wansi, n'abasazi ne batandika omulimu gwabwe. Ekitonde ekinaku kifiirwa ebyoya byakyo ebibugumu. Naawe ojja kwawukana ku kusanyusa kwo. Jjukira kino: omulundi oguddako lw'ofuna omukisa omuggya, oguyite gwa kwazikibwa. Endiga ennaku, tewali byoya ku mugongo gwo ebitalisalibwako lumu. Mwana wa Katonda, tewali kusanyusa kwa ku nsi mu bufuzi bwo okutalikuvaako, oba ggwe okugivaako. Tewali kintu kyaffe ddala okuggyako Katonda waffe. “Lwaki,” omuntu agamba, “si kibi kyaffe?” Ekibi kyali kyaffe, naye Yesu yakyetikka, era kigenze.

Tewali kintu kyaffe ddala okuggyako Katonda waffe, kubanga ebirabo bye byonna biweebwa ku bwazikibwa era biyinza okuzzibwa ku bwa Mukama we. Twerowooza mu busirusiru nti okusaasira kwaffe kwaffe, era Mukama bw'akuggyawo, tutandika okwemulugunya. Ebyazikibwa, nga bwe kigambibwa, biteekwa okuddayo eka nga bisekera, era bwe tutyo naffe tuteekwa okusanyuka Mukama bw'aggyawo bye yatwazika. Ebintu byaffe byonna kye kisa ekimpi ekyeyazikibwa okumala akaseera. Nga endiga bw'ewaayo ebyoya byayo n'efiirwa okusanyusa kwayo, bwe tutyo naffe tuteekwa okuwaayo ebintu byaffe byonna eby'ensi. Oba bwe binaasigala naffe okutuusa okufa, tunaabireka olwo. Tetulisitula na kimu ku byo okusomoka omugga gw'okufa.

Abasazi b'ebyoya beegendereza obutakosa ndiga. Basala okumpi nnyo bwe kisoboka, naye tebasala ku ddiba. Bwe kisoboka, tebaggya musaayi, wadde ogusinga obutono. Ekisale bwe kibaawo, kitera okuba lwa kubanga endiga tegalamira. Omusazi eyeegendereza akuuma ebisalo bye nga tebiriiko musaayi. Ku kino Thomson yawandiika mu lunyimba lwe The Seasons, era emisono giraga bulungi ensonga yonna: “Nga kya bukkakkamu, nga kya kugumiikiriza, ekitonde ekiwombeefu bwe kigalamira! Obuwombeefu ki obuli mu maaso gaakyo agajjudde ennaku, Obutuukirivu ki obusirifu, obubonaabona bwe bulabika!

Temutya, mmwe ebisibo ebiwombeefu! Si kambe Ak'okutta okw'entiisa akayimusiddwa waggulu wammwe; Nedda, bisalo by'omusumba eby'obwegendereza ebiluŋŋamizibwa, Ye, ng'yeyazise ebyoya byammwe Ng'omusolo gw'okulabirira kwe okwa buli mwaka, Alibazza ku nsozi nga muwewuka era nga muddembe.” Kwe kukyakuba n'okulwana okuleeta okusala okuzibu. Bwe tuba abasirifu mu maaso g'abasazi, tewali kabi kalijja. Mukama ayinza okusala okumpi nnyo. Mmanyi ng'abamu yabaggyako byonna okutuusa lwe baabeera ng'abatalina kabaasigalidde, nga Yobu bwe yagamba nti, “Nnava mu lubuto lwa mmange nga ndi bwereere, era ndidda nga ndi bwereere” (Yobu 1:21). Naye ne bagamba ne Yobu nti, “Mukama yawa, era Mukama aggyeewo; erinnya lya Mukama litenderezebwe” (Yobu 1:21).

Laba nti abasazi b'ebyoya bulijjo balonda ekiseera ekituufu. Kyandibadde kya bukambwe era kya busirusiru okutandika okusala mu butiti. Waliwo olugero olwa Katonda “akendeeza omuyaga eri omwana gw'endiga ogusaliddwa ebyoya.” Ka kibe kya mazima oba nedda, kyandibadde kya bukambwe okusala abaana b'endiga ebyoya ng'empewo enkambwe zikunta. Endiga zisalibwa ebyoya mu biseera eby'ebbugumu era eby'okusanyusa, lwe zisobola okwambulwako ebyoya nga zisinga okubeera obulungi awatali byo. Ekyeya bwe kisemberera, ekiseera eky'okusala ebyoya kituuka. Tolabanga nti Mukama bw'atubonyaabonya, alonda ekiseera ekisingira ddala obulungi? Yayigiriza abayigirizwa be okusaba nti, “Musabe okudduka kwammwe kuleme okubaawo mu butiti” (Matayo 24:20). Omwoyo gw'okusaba okwo gulabika mu ntuuko z'ennaku zaffe. Tatutumira bibonoobono byaffe ebisinga obuzito mu biseera byaffe ebisinga obunafu. Singa emmeeme yo yali emaze okwennyamira nnyo, Mukama tayonjako mugugu gusinga obuzito mu kiseera ekyo. Akuuma emigugu ng'egyo olw'ebiseera “essanyu lya Mukama” lwe liba amaanyi go. Emirundi mingi tuwulira nti essanyu bwe lyeyongera, ekibonyoobono kiyinza okuba nga kiri kumpi; ate ennaku bwe zeeyongera okukwata, okununulibwa kuyinza okuba nga kusemberera. Mukama tatuma migugu ebiri mu kiseera kimu, oba bw'akikola, awa amaanyi amabbaluze.

Waliwo n'ekintu ekirala eky'okujjukira. Nga bw'ekiri ku ndiga, ebyoya ebipya bikula. Buli Mukama lw'aggyawo okusanyusa okw'ensi n'omukono ogumu—kumu, bubiri, busatu—azza n'omukono ogulala mukaaga, abiri, kikumi. Tukaaba ne twemulugunya olw'okufiirwa okutono, naye okufiirwa okwo kwetaagisa tulyoke tufune okuganyulwa okusinga. Weewaawo, bwe kiryba bwe kityo. Tulyba n'ensonga ey'okusanyuka, kubanga “okukaaba kuyinza okusula ekiro, naye essanyu lijja ku makya” (Zabbuli 30:5). Bwe tufiirwa ekifo ekimu, ekirala kitulindiridde. Bwe tugobebwa mu kifo ekimu, obubudamu obulungi bututeekerwateekerwa. Obulabirizi buggulawo oluggi olw'okubiri nga luziba olusooka. Mukama singa yaggyawo emanu ku Isiraeri, kyali kubanga baalya ebibala by'ensi ya Kanani. Singa amazzi agava mu lwazi tegaakyabagoberera, kyali kubanga baanywa okuva mu Yoludaani n'okuva mu migga. Ayi ndiga za Mukama, ebyoya ebipya bijja. Kyemuva mutasaliramawo ku kusala. Njogedde bino mu bumpi tusobole okutuuka ku nsonga ey'enkomerero.

Ka tugezeeko okugoberera ekyokulabirako kya Mukama waffe omuweereddwa omukisa, ekiseera kyaffe bwe kituuka okusalibwa ebyoya. Ka tubeere basirifu mu maaso g'abasazi b'ebyoya, nga tugonda era nga tuteredde, nga ye bwe yali.

Buli kye njogedde kiwa ensonga ey'okukola bwe tutyo. Okusalibwa kwaffe mu kubonaabona kugulumiza Katonda, kuwa ekitiibwa Omusumba, era kutuganyula ffe. Mukama apima era atereeza ebibonyoobono byaffe n'abitutumira mu kiseera ekituufu. Mu ngeri nnyingi ndaze nti kya magezi okugonda ng'endiga bw'ekola, era nti gye tusingira okugonda okujjuvu, gye kisingira obulungi.

Twerwanako nnyo ennyo, era emirundi mingi twesonyiwa olw'okukola bwe tutyo. Oluusi tugamba nti, “Kino kirumya nnyo; sisobola kugumiikiriza. Nnandigumiikirizza kyonna okuggyako kino.” Kitaawe w'omwana bw'akangavvula omwana we, alonda ekintu ekisanyusa? Nedda. Obulumi kitundu ku kukangavvula. Mu ngeri y'emu, obukaayu bw'ennaku kitundu ku kukangavvulwa kwaffe. “Ebiwundu ebiruma biwonya omutima” (laba Engero 20:30). Toyeemulugunya olw'ekibonyoobono kyo okuwulikika nga kya bukambwe era nga kya njawulo. Ekyo kyandibadde ng'okugamba nti, “Buli kintu bwe kinaagenda nga bwe njagala, nnaagonda; naye bwe kitagenda bwe kityo, nnaajeema.” Ogwo si gwe mwoyo gw'omwana wa Katonda.

Oluusi twemulugunya olw'obunafu bwaffe. “Mukama, singa mbadde wa maanyi okusinga sandifudde na kufiirwa kuno okuzito; naye ndi munafu, ng'ekikoola ekikalu ekifuumuulibwa omuyaga.” Naye ani asalawo ekibonyoobono ekikusaanira—Katonda oba ggwe? Olw'okubanga Mukama asalawo ekibonyoobono kino nga kisaanira obunafu bwo, oyinza okukakasa nti bwe kiri. Galamira nga toteredde. Galamira nga toteredde. “Naye ennaku yange eva mu nsibuko enkambwe,” ogamba. “Akabi kano tekaava butereevu ku Katonda. Kaava ku mujjwa wange oba muganda wange, eyandinnyisizza obulungi okusinga.”

“Singa kyali kya mulabe, nnandikigumiikirizza.” Muganda wange, ekibonyoobono tekiva ku mulabe mu butuufu. Katonda ayimirira emabega w'akabi ko konna. Tunula okuyita mu nsonga ez'okubiri olabe Ensonga Ennkulu Esooka. Kikyamu nnyo okussa essira ku kyuma eky'omuntu ekitukuba n'okwerabira omukono ogukwata oluga. Bwe nkuba embwa, eruma oluga. Ekitonde ekinaku, tekimanyi kirungi. Singa yandisobodde okulowooza obulungi, yandinnumye oba n'egumiikiriza olukuba n'obusirifu. Toteekwa kutandika kuluma luga. Kitaawo ow'omu ggulu y'agukozesa. Oluga ka lube lwa bbaati oba lwa maggwa, luli mu mukono gwe. Kisingira obulungi okulekera awo okugezaako okwerondera ebibonyoobono byaffe n'okuleka buli kintu mu mikono gy'amagezi agatakoma.

Omutima gw'obubaka bwange gwe guno: mukkiriza, weewaayo. Galamira mu mirembe mu mikono gya Katonda. Toyeetuluma. Tewali kigasa mu kwetuluma. Omusazi Omukulu bw'aba ayagala okusala ebyoya, ajja kukikola. Nga bwe njogedde, endiga bw'eyeetuluma, eyinza okusalibwa ebisalo. Bwe twetulumira Katonda, tuyinza okufuna ebikonde bibiri mu kifo ky'ekimu. Mu mazima, tewali bulumi bwa kitundu na kimu mu kibonyoobono ng'obuli mu kukirwanyisa. Omulimi ow'omu buvanjuba akozesa akasonga okuluŋŋamya ente. Okusonga okuwombeefu tekukola kabi kanene, naye ente bw'esamba, eyingiza akasonga mu yo yennyini n'evaamu omusaayi. Bwe kityo naffe bwe tuli. Kizibu “okusamba ku busonga” (Ebikolwa 26:14). Tubonaabona okusinga olw'obujeemu okusinga bwe tuba nga twagonze okwagala kwa Katonda.

Birungi ki ebiva mu kweraliikirira? Tetusobola kufuula “oluviiri lumu luyeru oba luddugavu” (Matayo 5:36). Mmwe abeeraliikirivu temusobola kukyusa mbeera y'obudde n'okusinda kwammwe.

Wali oyingizizzaako sente n'okweraliikirira, oba n'oteeka omugaati ku mmeeza n'okwemulugunya? Okwemulugunya kwonoona omukka, n'okweraliikirira kwonoona ebiseera. Okugalamira mu mirembe mu mukono gwa Katonda kuleeta omukisa eri emmeeme.

Nnandyagadde okuba omukkakkamu era omwefuzi okusinga. Njuliza okugamba obutakoma nti, “Mukama, kola nga bw'oyagala, ekiseera kye weeyagalira, mu ngeri gy'oyagala, nange omuweereza wo. Mpa ekitiibwa oba obuswavu, obugagga oba obwavu, obulwadde oba obulamu, essanyu oba ennaku, era nnaabifuna n'essanyu okuva mu mukono gwo.” Omuntu taba wala na miryango gy'eggulu ng'agonze okujjuvu eri Mukama by'ayagala.

Mmwe abasaliddwa ebyoya, nsuubira nti mufunye okusanyusibwa okuyita mu Mwoyo wa Katonda omuweereddwa omukisa. Katonda abawe omukisa. Era n'omwonoonyi yeetoowaze wansi w'omukono gwa Katonda ogw'amaanyi. “Kale mwetoowaze wansi w'omukono gwa Katonda ogw'amaanyi” (1 Peetero 5:6). Mwewaayo eri Katonda (Yakobo 4:7). Buli ndowooza ewambibwe okumugondera (2 Abakkolinso 10:5), era Mukama aweereze omukisa gwe, ku lwa Kristo. Amiina.