Essuula 17 · eddakiika 11 ez’okusoma · eddakiika 14 ez’okuwuliriza
Amaanyi g’Okusaba Okunyiikivu
‘Awo Yesu n’agerera abayigirizwa be olugero ng’agamba nga bwe bagwanidde obutakoowanga kusaba n’obutaggwaamu mwoyo. . . . Awo Mukama waffe n’agamba nti, Muwulire omulamuzi atali wa mazima bw’agamba. Kale Katonda talisingawo nnyo kulamula abantu be, be yeerondera, abamukaabirira emisana n’ekiro ate ng’abagumiikiriza? Mbagamba nti agenda kubalamula mangu.’—Lukka 18:1-8.
MU byama byonna eby’ensi y’okusaba, obwetaavu bw’okunyiikira mu kusaba kye kimu ku bisinga obunene. Nti Mukama, ajjudde okwagala era eyeegomba okuwa omukisa, yeetaaga okwegayirirwa emirundi n’emirundi, oluusi emyaka n’emyaka, okuddibwamu nga tekunnajja, tekyangu kukitegeera. Era kye kimu ku bizibu ebisinga obunene mu kusaba okw’okukkiriza. Bwe tumala okunyiikira okwegayirira naye okusaba kwaffe ne kutaddibwamu, emirundi mingi omubiri gwaffe omugayaavu gusanga nga kye kyangu, era kirabika ng’okwewombeeka okw’okutya Katonda, okulowooza nti kaakano tulina okulekera awo okusaba, kubanga oboolyawo Katonda alina ensonga ye ey’ekyama emulobera okuddamu kye tumusaba.
Okukkiriza kwokka kwe kuwangula ekizibu kino. Okukkiriza bwe kumala okunywerera ku kigambo kya Katonda ne ku Linnya lya Yesu, ne kwewaayo eri okukulembera kw’Omwoyo okunoonya Katonda by’ayagala n’ekitiibwa kye byokka mu kusaba kwakwo, tekwetaaga kuggwaamu maanyi olw’okulwawo. Kumanyi okuva mu Byawandiikibwa nti amaanyi g’okusaba okw’okukkiriza tegayinza kuziyizibwa; okukkiriza okwa nnamaddala tekuyinza kuswazibwa. Kumanyi nti, ng’amazzi bwe galina okukuŋŋaanyizibwa ne gatuumibwa okutuusa omugga lwe gukka n’amaanyi gaagwo gonna, galyoke gakozese amaanyi gaago agatayinza kuziyizibwa, bwe kityo emirundi mingi okusaba kulina okutuumibwa okutuusa Katonda lw’alaba ng’ekigero kijjudde, okuddibwamu ne kujja. Kumanyi nti, ng’omulimi bw’alina okutambula emitendera omutwalo gumu, n’asiga ensigo omutwalo gumu, buli emu nga kitundu ku kweteekerateekera amakungula ag’enkomerero, bwe kityo waliwo obwetaavu bw’okusaba okunyiikivu okuddiŋŋanwa emirundi mingi, byonna nga bikola okutuusa omukisa ogwegombebwa. Kumanyi mu butuufu nti tewali kusaba na kumu okw’okukkiriza kuyinza kulemwa kukola mu ggulu, wabula kulina amaanyi gaakwo, era kuterekebwa okuleeta okuddibwamu mu kiseera kyakwo eri oyo anyiikira okutuusa ku nkomerero. Kumanyi nti tekukolagana na birowoozo bya bantu oba ebyo abantu bye basobola, wabula n’ekigambo kya Katonda omulamu. Bwe kityo, nga Ibulayimu bwe yamala emyaka emingi ‘ng’akkiriza mu kusuubira nga tewakyali ssuubi,’ n’oluvannyuma ‘olw’okukkiriza n’obugumiikiriza n’afuna ekyasuubizibwa,’ kutwala okugumiikiriza kwa Mukama nga bwe bulokozi, nga kulindirira era nga kwegomba nnyo okujja kwa Mukama waakwo okutuukiriza ekisuubizo kye.
Okusobola, okuddibwamu bwe kutajja mangu, okugatta okugumiikiriza okukkakkamu n’obwesige obw’essanyu mu kusaba kwaffe okunyiikivu, tulina okufuba ennyo okutegeera ebigambo ebibiri Mukama waffe by’akozesa okulaga empisa n’engeri, si ez’omulamuzi atali wa mazima, wabula eza Katonda waffe era Kitaffe eri abo b’aleka okumukaabirira emisana n’ekiro: ‘Ye abagumiikiriza; agenda kubalamula mangu.’
Agenda kubalamula mangu, Omusomesa bw’agamba. Omukisa gwonna gutegekeddwa; tayagala kyokka, naye yeegomba nnyo okubawa kye basaba; okwagala okutaggwaawo kwaka n’okwegomba okwebikkulira ddala abaagalwa baakwo, n’okumalawo ebyetaago byabwe. Katonda tajja kulwawo kaseera na kamu okusukka ku kyetaagisa ddala; ajja kukola kyonna ky’asobola okwanguya n’okusembeza okuddibwamu.
Naye bwe kiba nga kino kituufu, era nga amaanyi ge tegaliiko kkomo, lwaki emirundi mingi okuddibwamu kw’okusaba kulwawo nnyo? Era lwaki abalonde ba Katonda bennyini emirundi mingi, wakati mu kubonaabona n’okulwana, balina okukaaba emisana n’ekiro? ‘Ye abagumiikiriza.’ ‘Laba! omulimi alindirira ebibala eby’omuwendo eby’ensi, ng’abigumiikiriza, okutuusa lwe bifuna enkuba eya ddumbi n’eya ttoggo.’ Omulimi ddala yeegomba amakungula ge, naye amanyi nti galina okufuna ekiseera kyago kyonna eky’omusana n’enkuba, era agumiikiriza ebbanga ddene. Omwana emirundi mingi ayagala okunoga ekibala ekitannaba kwengera; omulimi amanyi okulindirira okutuusa ekiseera ekituufu. Omuntu, ne mu buzaaliranwa bwe obw’omwoyo, ali wansi w’etteeka ly’okukula mpolampola erifuga obulamu bwonna obwatondebwa. Mu kkubo ly’okukula lyokka mw’ayinza okutuukira ku ntuuko ze ez’obwakatonda. Era Kitaffe, alina ebiro n’entuuko mu mikono gye, y’amanyi yekka akaseera emmeeme oba Ekkanisa lwe byengera okutuuka ku kukkiriza okujjuvu okwo mwe bisobolera ddala okutwala n’okukuuma omukisa. Nga taata ayaayaanira omwana we omu yekka okudda awaka okuva ku ssomero, naye n’alindirira n’obugumiikiriza okutuusa ekiseera ky’okusomesebwa lwe kiggwaako, bwe kityo bwe kiri eri Katonda n’abaana be: Ye Mugumiikiriza, era addamu mangu.
Okutegeera amazima gano kuleetera omukkiriza okukuza empisa ezikwatagana nago: obugumiikiriza n’okukkiriza, okulindirira n’okwegomba ennyo, bye byama by’okunyiikira kwe. Olw’okukkiriza ekisuubizo kya Katonda, tumanyi nti tulina bye twamusaba. Okukkiriza kutwala era ne kukwata okuddibwamu mu kisuubizo, ng’ekintu eky’omwoyo ekitalabika, ne kukisanyukira, ne kukitendereza Katonda. Naye waliwo enjawulo wakati w’okukkiriza okukwata bwe kutyo ekigambo ne kumanya nti kulina okuddibwamu, n’okukkiriza okutegeerekeka obulungi, okujjuvu era okwengedde, okufuna ekisuubizo ng’ekintu ekiriwo kaakano. Mu kusaba okunyiikivu—si okw’obutakkiriza, wabula okw’obwesige n’okutendereza—emmeeme mw’ekulira n’etuuka ku kwegatta okujjuvu ne Mukama waayo, mw’esobolera okuyingira mu kufuna omukisa mu ye. Wayinza okubaawo mu abo abatwetoolodde, wayinza okubaawo mu nteekateeka eyo ennene ey’ebitonde gye tuli ekitundu kyayo, wayinza okubaawo mu kufuga kwa Katonda, ebintu ebirina okutereezebwa olw’okusaba kwaffe, okuddibwamu nga tekunnajja mu bujjuvu: okukkiriza okwakkiriza, ng’ekiragiro bwe kiri, nti kufunye, kusobola okuleka Katonda okutwala ekiseera kye: kumanyi nti kuwangudde era kujja kuwangula. Mu kunyiikira okukkakkamu, okutalekulira era okumaliridde, kweyongera okusaba n’okwebaza okutuusa omukisa lwe gujja. Bwe tutyo tulaba nga bigattiddwa wamu ebyo ebirabika ku ntandikwa ng’ebikontana: okukkiriza okusanyukira okuddibwamu kwa Katonda atalabika ng’ekintu ekiriwo kaakano, wamu n’obugumiikiriza obukaaba emisana n’ekiro okutuusa lwe kubikkulwa. Ekya mangu mu bugumiikiriza bwa Katonda kisisinkana okukkiriza okw’obuwanguzi naye okugumiikiriza okw’omwana we alindirira.
Akabi kaffe akasinga obunene mu ssomero lino ery’okuddibwamu okulwawo, kwe kukemebwa okulowooza nti, oboolyawo, Katonda tayagala kutuwa kye tusaba. Okusaba kwaffe bwe kuba nga kukwatagana n’ekigambo kya Katonda, era nga kukulemberwa Omwoyo, tuleme kuwaŋŋamira kutya kuno. Tuyige okuwa Katonda ekiseera. Katonda yeetaaga ekiseera naffe. Singa tumuwa ekiseera kyokka—kwe kugamba, ekiseera mu kussa ekimu naye buli lunaku, asobole okutukolerako n’amaanyi gonna ag’okubeerawo kwe, n’ekiseera, buli lunaku, nga tukyalindirizibwa, okukkiriza kusobole okukakasa nti kwa nnamaddala era kujjuze obulamu bwaffe bwonna—ye yennyini ajja kututwala okuva mu kukkiriza okutuuka mu kulaba; tuliraba ekitiibwa kya Katonda. Okulwawo kwonna kuleme kunyeenya kukkiriza kwaffe. Eby’okukkiriza biri bwe biti: okusooka kumera ekikoola, oluvannyuma ekirimba, oluvannyuma eŋŋaano enkulu mu kirimba. Buli kusaba okw’okukkiriza kuleeta omutendera gumu okusemberera obuwanguzi obw’enkomerero. Buli kusaba okw’okukkiriza kuyamba okwengeza ekibala n’okututuusa okumpi nakyo; kujjuza ekigero ky’okusaba n’okukkiriza Katonda yekka ky’amanyi; kuwangula ebiziyiza mu nsi etalabika; kwanguya enkomerero. Mwana wa Katonda! wa Kitaffe ekiseera. Akugumiikiriza. Ayagala omukisa gubeere mungi, gujjuvu era gukakafu; muwe ekiseera, ng’okaaba emisana n’ekiro. Kyokka jjukira ekigambo: ‘Mbagamba nti agenda kubalamula mangu.’
Omukisa gw’okusaba okunyiikivu ng’okwo tegwogerekeka. Tewali kintu kikebera mutima nga kusaba okw’okukkiriza. Kukuyigiriza okuzuula, okwatula n’okulekayo buli kintu ekiziyiza omukisa okujja; buli kintu ekiyinza okubaawo ekitakwatagana na Kitaffe by’ayagala. Kukutwala mu kussa ekimu okw’okumpi n’oyo yekka ayinza okuyigiriza okusaba, ne mu kwewaayo okujjuvu okusingawo okusembera nga tolina kibikka wabula omusaayi n’Omwoyo. Kukuyita okubeera mu Kristo yekka mu ngeri esingako okusembera n’obwangu. Omukristaayo! wa Katonda ekiseera. Alituukiriza ebyo by’akuteekeddeteekedde. ‘Okugumiikiriza—mangu,’ kino kye kigambo kya Katonda eky’okwekuumisa ng’oyingira mu miryango gy’okusaba: kibeere kyo naawe.
Kibeere bwe kityo, oba osabira ggwe kennyini oba abalala. Omulimu gwonna, ogw’omubiri oba ogw’amagezi, gwetaaga ekiseera n’okufuba: tulina okuguwaayo ffe bennyini. Obutonde bubikkula ebyama byabwo era ne buwaayo eby’obugagga byabwo eri omulimu ogw’obunyiikivu n’okulowooza kwokka. Ne bwe tuba nga tetusobola kukitegeera, mu bulimi obw’omwoyo kiri bwe kityo: ensigo ze tusiga mu ttaka ly’eggulu, okufuba kwe tuteekamu, n’amaanyi ge tunoonya okukozesa mu nsi ey’omu ggulu, byetaaga obulamu bwaffe bwonna: tulina okwewaayo mu kusaba. Naye tunywerere ku bwesige obunene, nti mu kiseera ekituufu tulikungula, bwe tutaggwaamu maanyi.
Era tuyige ennyo essomo lino nga tusabira Ekkanisa ya Kristo. Ddala eri nga nnamwandu omwavu, Mukama waayo nga taliiwo, erabika ng’eri mu buyinza bw’omulabe waayo, nga tesobola kufuna bwenkanya. Bwe tusabira Ekkanisa ye oba ekitundu kyayo kyonna ekiri wansi w’amaanyi g’ensi, nga tumusaba agikyalire n’emirimu egy’amaanyi egy’Omwoyo we era agiteekerateekere okujja kwe, tusabe n’okukkiriza okukakafu: okusaba kuyamba ddala, okusaba bulijjo n’obutaggwaamu mwoyo kujja kuleeta okuddibwamu. Kyokka wa Katonda ekiseera. Era olwo weeyongere okukaaba emisana n’ekiro. ‘Muwulire omulamuzi atali wa mazima bw’agamba. Kale Katonda talisingawo nnyo kulamula abantu be, be yeerondera, abamukaabirira emisana n’ekiro ate ng’abagumiikiriza? Mbagamba nti agenda kubalamula mangu.’
‘MUKAMA, TUYIGIRIZE OKUSABA.’
Ayi Mukama Katonda wange! nnyigiriza kaakano okumanya ekkubo lyo, n’okutegeera mu kukkiriza Omwana wo Omwagalwa kye yayigiriza: ‘Agenda kubalamula mangu.’ Okwagala kwo okw’ekisa, n’essanyu ly’olina mu kuwulira n’okuwa abaana bo omukisa, binnyambe okukkiriza ekisuubizo kyo awatali kubuusabuusa, nti tufuna kye tukkiriza, nti tulina bye tusaba, era nti okuddibwamu kujja kulabika mu kiseera kyakwo. Mukama! tutegeera ebiseera mu butonde, era tumanyi okulindirira n’obugumiikiriza ekibala kye twegomba—Ayi, tujjuze obukakafu nti tolirwawo kaseera na kamu okusukka ku kyetaagisa, era nti okukkiriza kujja kwanguya okuddibwamu.
Omusomesa Omutendereze! Wagamba nti kabonero k’abalonde ba Katonda nti bakaaba emisana n’ekiro. Ayi tuyigirize okutegeera kino. Omanyi bwe tukoowa amangu ne tuggwaamu amaanyi. Kiba ng’Obukulu bwa Katonda buli wala nnyo okusukka obwetaavu oba obusobozi bw’okwegayirira okutakoma, ne kitaba kitusaanira kwetayirira nnyo. Ayi Mukama! nnyigiriza ddala omulimu gw’okusaba bwe guli ogwa nnamaddala. Mmanyi nga wano ku nsi, bwe nnemwa mu kintu kye ntandise, emirundi mingi nsobola okukituukiriza nga nzizeemu okufuba okusingawo era okw’olutentezi, nga mpaayo ekiseera n’okulowooza okusingako: ndaga nga, bwe nneewaayo ddala mu kusaba, okubeera mu kusaba, bwe ndifuna kye nsaba. Era okusinga byonna, Ayi Omuyigiriza wange Omutendereze! Eyatandika okukkiriza era y’akutuukiriza, olw’ekisa kyo obulamu bwange bwonna bubeere obw’okukkiriza Omwana wa Katonda, eyanjagala ne yeewaayo yekka ku lwange—mu ye okusaba kwange mwe kukkirizibwa, mu ye mwe nfunira obukakafu bw’okuddibwamu, mu ye okuddibwamu mwe kulibeera kwange. Mukama Yesu! mu kukkiriza kuno nja kusabanga bulijjo nga siggwaamu mwoyo. Amiina.
OKUNNYONNYOLA
Obwetaavu bw’okusaba okunyiikivu okw’okwetayirira abamu kirabika gye bali nga kikontana n’okukkiriza okumanyi nti kufunye kye kusaba (Makko 11:24). Ekimu ku byama by’obulamu obw’obwakatonda kwe kukwatagana wakati w’ekijja mpolampola n’ekijjira omulundi gumu, wakati w’okufuna ekintu kyonna amangu ago, n’okukyetwalira mpolampola mu ngeri etannatuukirira. Bwe kityo ne wano okusaba okunyiikivu kirabika nga lye ssomero emmeeme mw’enywezebwa olw’obuvumu bw’okukkiriza. Era olw’enjawulo z’emirimu gy’Omwoyo, wayinza okubaawo abamu okukkiriza mwe kweyolekera ennyo mu ngeri y’okulindirira okutalekulira; so ng’eri abalala, okwebaza okw’obuwanguzi kwe kulabika ng’engeri yokka entuufu ey’okulaga obukakafu nti bawuliddwa.
Mu ngeri eyeewuunyisa, obwetaavu bw’okusaba okunyiikivu, n’okulinnya mpolampola okutuuka ku bwangu obusingawo mu kufuna okuddibwamu, birabikira mu bulamu bwa Blumhardt. Baali bamuwaabye nti alagajjalira omulimu gwe ng’omuweereza w’enjiri, ne yeemalira ku kuwonya abalwadde; era okusingira ddala nti awonya abalwadde ab’ebibiina ebirala nga talina lukusa. Mu kwewolereza kwe, awandiika nti: ‘Nnagezaako bugezi kukola ekisaanira omuntu alina obuvunaanyizibwa ku mmeeme, n’okusaba ng’ekiragiro kya Mukama bwe kiri mu Yakobo 1:6-7. Mu ngeri yonna saneesiga maanyi gange, wadde okulowooza nti nnalina ekirabo abalala kye batalina. Naye kino kituufu: nneewaayo eri omulimu ng’omuweereza w’enjiri, alina eddembe okusaba. Naye amangu ddala nnazuula nti emiryango gy’eggulu tegyali miggule gye ndi mu bujjuvu. Emirundi mingi nnayagala okuvaako nga mpeddemu essuubi. Naye okulaba abalwadde, abataayinza kufuna buyambi wonna, tekwampa kuwummula. Nnajjukira ekigambo kya Mukama: “musabe munaaweebwa” (Lukka 11:9-10). Era nnalowooza nti, oba Ekkanisa n’abaweereza baayo, olw’obutakkiriza, obugayaavu n’obujeemu, baali bafiiriddwa ekyali kyetaagisa okuwangula amaanyi ga Setaani, olugero lwa mukwano ow’ettumbi n’emigaati gye esatu Mukama yalugerera ddala ebiseera ng’ebyo eby’obukalu n’enjala. Nnawulira nga sisaanira, bwe ntyo mu ttumbi, mu kiseera eky’ekizikiza ekingi, okulabika mu maaso ga Katonda nga mukwano gwe, n’okusabira omu ku b’ekibiina kyange ky’ali yeetaaga. Naye era okumuleka nga talabiriddwa, nnali sisobola. Bwe ntyo ne nneeyongera okukonkona, ng’olugero bwe lulagira, oba, ng’abamu bwe baagamba, n’okwekuluntaza okungi n’okukema Katonda. Ka kibe bwe kityo, nnali sisobola kuleka mugenyi wange nga tafunye kintu. Mu kiseera ekyo olugero lwa nnamwandu lwafuuka lwa muwendo nnyo gye ndi. Nnalaba nti Ekkanisa ye nnamwandu, era nze nnali muweereza w’Ekkanisa. Nnalina eddembe okubeera akamwa kaayo eri omulabe; naye okumala ebbanga ddene Mukama teyakkiriza. Saasaba kirala kyonna wabula emigaati esatu; ebyo bye nnali neetaaga ku lw’omugenyi wange. Ku nkomerero Mukama n’awuliriza omusabi eyamwetayirira, n’annyamba. Kyali kibi nze okusaba bwe ntyo? Engero ezo ebbiri ddala zirina okukwata awantu, era wa awali obwetaavu obusingako awayinza okulowoozebwa?’
Era kiki ekyava mu kusaba kwange? Mukwano gwe ataayagala ku ntandikwa teyagamba nti, Genda kaakano; nze kennyini nja kuwa mukwano gwo ky’ayagala; sikwetaaga; wabula yakimpa nze nga mukwano gwe, nkiwe omugenyi wange. Bwe ntyo ne nkozesa emigaati esatu, ne nfissaawo. Naye ebyaliwo byali bitono, abagenyi abapya ne bajja; kubanga baalaba nti nnina omutima ogw’okubayamba, era nti nnali nneetegefu okwetikka obuzibu ne mu ttumbi okugenda ewa mukwano gwange. Bwe nnabasabira nabo, ne nfuna nate ekyetaagisa, ne wabaawo nate ekisigadde. Nnandiziyizza ntya abali mu bwetaavu okujjanga ewange buli kiseera? Nnandikakanyazizza omutima gwange ne ŋŋamba nti, Lwaki mujja gye ndi? waliwo amaka amanene era amalungi mu kibuga, mugende eyo? Okuddamu kwabwe kwali nti, Ssebo omwagalwa, tetusobola kugenda eyo. Twagenzeeyo: baanakuwala nnyo okutugoba nga tulumwa enjala bwe tutyo, naye baali tebasobola kugenda kusaba mukwano gwabwe bye twetaaga. Tukwegayiridde, genda otufunire emmere kubanga tubonaabona nnyo. Nnandikoze ki? Baayogera mazima, era okubonaabona kwabwe ne kukwata ku mutima gwange. Ne bwe kyantwalira okufuba kungi kutya, nnagendanga buli mulundi nate, ne mfuna emigaati esatu. Emirundi mingi nnafunanga kye nsaba mangu nnyo okusinga ku ntandikwa, era mu bungi okusingawo nnyo. Naye bonna tebaafaayo ku mmere eno, n’olwekyo abamu ne bava ewange nga balumwa enjala.’
Mu ntalo ze ezaasooka n’emyoyo emibi, kyamutwalira emyezi egisoba mu kkumi na munaana egy’okusaba n’okufuba obuwanguzi obw’enkomerero nga tebunnafunika. Oluvannyuma yafuna obwangu bungi okutuuka ku ntebe, era n’abeera mu nkolagana ey’okumpi ennyo n’ensi etalabika, nti emirundi mingi, ebbaluwa bwe zajjanga nga zisaba okusabira abalwadde, yasobolanga, ng’amaze okutunula waggulu akaseera kamu kokka, okufuna okuddibwamu oba nga banaawona.
Okuva mu Johann Christoph Blumhardt, Ein Lebensbild von F. Zündel.
Essuula 17 ewedde
Amaanyi g’Okusaba Okunyiikivu