Omusajja Asaba

Amaanyi ku Maviivi Ge

"Noolwekyo njagala abantu buli wantu, basabenga Katonda nga bayimusa emikono gyabwe emirongoofu, nga tebalina busungu wadde empaka."

— 1 Timoseewo 2:8 Waliwo omuze gumu ogwali ku buli musajja wa Katonda omukulu mu Bayibuli ne ku buli musajja wa Katonda omukulu mu byafaayo by’ekkanisa: yasabanga. Si lumu na lumu. Si mu buzibu bwokka. Si mu lujjudde kyokka okusobola okuwulirwa. Yasabanga — mu buziba, buli lunaku, mu kyama, obutalekaayo.

Ibulayimu yasaba. Katonda bwe yamugamba nti agenda kuzikiriza Sodomu, Ibulayimu yayimirira mu maaso ga Mukama ne yeegayiririra ekibuga ekyali kijjudde bannamawanga (Olubereberye 18:22–33). Musa yasaba. Isirayiri bwe yakola ennyana eya zaabu, Katonda n’ayogera okubazikiriza, Musa yavuunama okumala ennaku amakumi ana emisana n’ekiro (Ekyamateeka Olwokubiri 9:18). Dawudi yasaba. Soma Zabbuli — kitabo ky’essaala z’omusajja ekinnyikiddwa mu maziga, mu kutendereza, mu kwatula ne mu kukkiriza. Danyeri yasaba. Emirundi esatu buli lunaku, ng’eddirisa lye liggule nga litunudde e Yerusaalemi, newakubadde nga kyamuviirako okusuulibwa mu bunnya bw’empologoma (Danyeri 6:10). Nekkemiya yasaba.

Nga tannayogera na kabaka, nga tannaba kuteeka jjinja na limu, yasooka kuyimusa mutima gwe eri Katonda (Nekkemiya 2:4).

Era okusinga bonna, Mukama waffe Yesu Kristo yasaba. Omwana wa Katonda, atuukiridde mu buli ngeri, ateetaaga kintu, yazuukukanga ng’obudde tebunnakya okusaba (Makko 1:35), yalinnyanga ku nsozi yekka okusaba (Lukka 6:12), yasaba ekiro kyonna nga tannalonda batume ekkumi n’ababiri, yasabira Peetero, yasabira abayigirizwa be, yatusabira ggwe nange mu Yokaana 17, era yasaba mu Gesusemane okutuusa entuuyo ze lwe zaafuuka ng’amatondo g’omusaayi. Oba Omwana wa Katonda yali yeetaaga okusaba, ffe — abanafu, aboonoonyi, abasirusiru — tuyinza tutya okulowooza nti tusobola okukulembera awatali kusaba?

Omusajja atasaba si mukulembeze mu by’omwoyo, ne bwe yeeyita atya. Ayinza okuba ng’alabirira bulungi amaka ge, ng’akangavvula n’amaanyi, ng’omusuubuzi assibwamu ekitiibwa. Naye bw’aba tafukamira mu maaso ga Katonda, aba akulembera amaka ge mu kizikiza ng’ate naye yennyini yeesittala.

Ekiragiro Pawulo kye yawa Timoseewo kyewuunyisa. Agamba nti, "njagala abantu buli wantu, basabenga Katonda nga bayimusa emikono gyabwe emirongoofu, nga tebalina busungu wadde empaka" (1 Timoseewo 2:8). Mu Luyonaani, "abantu" wano be basajja: Pawulo abasajja abayawula. Si lwa kuba nti abakazi tebasaba — basaba n’amaanyi mangi, era tukimanyi — wabula lwa kuba Pawulo atugamba nti okusaba okulabika, okukulembera, okw’emikono emirongoofu mu kusinza kw’ekkanisa buvunaanyizibwa bwa basajja. Era bwe tuba nga tetwagala kusaba mu lujjudde mu kukuŋŋaana kw’abantu ba Katonda, emirundi mingi kiba lwa kuba nti tetusaba mu kyama mu bisenge byaffe.

Kaakano ka njogere butereevu eri abaami ne bataata. Mukyala wo akusabira. Maama wo abadde akusabira okuva nga tonnazaalibwa. Abakazi b’omu kkanisa yo bafukamidde ku lw’abasajja. Be beetisse obuzito bw’amaka mu by’omwoyo, ffe nga tunyumya ku by’obufuzi n’omupiira. Kino kirina okukyuka.

Olusembayo wasaba ddi ne mukyala wo? Si kasaala akamyufu nga temunnalya, wabula okusaba okwa nnamaddala — ng’omukutte ku mukono, ng’oyatula ebibi byo, ng’otendereza Katonda, ng’osabira abaana bo, ng’osaba nti by’ayagala bikolebwe mu maka go? Peetero alabula abaami okukwata bakyala baabwe n’okutegeera, "okusaba kwammwe tekuziyizibwenga" (1 Peetero 3:7). Kirowoozeeko. Engeri gy’oyisaamu mukyala wo eyinza okuziyiza essaala zo okuwulirwa. Essaala zaffe nnyingi zikoma ku kasolya olw’ekibi kye tutenenyanga eri omukazi ali ku kitanda kyaffe.

Olusembayo wassa ddi emikono ku baana bo n’obasabira omukisa? Yakobo yawa batabani be omukisa nga tannafa (Olubereberye 49). Yesu yasitula abaana n’abassaako emikono gye n’abawa omukisa (Makko 10:16). Omukisa gwa taata kintu kya maanyi mu Byawandiikibwa. Togukweka. Ssa emikono ku baana bo ekiro, basabire ng’oyita amannya gaabwe, olangirire ekisa kya Katonda ku bulamu bwabwe. Batabani baffe ne bawala baffe bangi babuze kubanga omukisa gwa taata gwali tegubaliiko.

Okuzuukuka okw’Obuvanjuba bwa Afirika, okwatuuka mu Rwanda, Uganda, Kenya, Burundi ne Tanzania mu myaka gya 1930 ne 1940, mu musingi gwakwo kwali kwa kusaba. Simeon Nsibambi owa Uganda ne Dr. Joe Church, omuminsani mu Rwanda, baakuŋŋaananga mu kisenge e Kampala ne basaba essaawa nnyingi. Abasajja baakuŋŋaananga mu tuyumba obutono ku makya ennyo okukaabirira Katonda, okwatula ebibi byabwe, n’okutambulira mu musana bonna wamu. William Nagenda, eyafuuka oluvannyuma omu ku babuulizi abasinga obukulu mu kuzuukuka okwo, yali musajja eyamanyibwa olw’okusaba. Festo Kivengere — eyabuulira oluvannyuma Enjiri okuva e Uganda okutuuka mu Amerika ne Bulaaya — yali musajja wa kusaba. Bano mu kusooka tebaali bakulembeze ba kkanisa abaasomera omulimu. Baali basajja Abannayuganda aba bulijjo abaasalawo obutakulembera maka gaabwe wadde eggwanga lyabwe nga tebasoose kufukamira. Era okuva mu kusaba kwabwe, ssemazinga yonna yakankana.

George Müller ow’e Bristol mu Bungereza yaddukanya amaka g’abaana bamulekwa enkumi n’enkumi mu myaka gya 1800 nga tasabangako muntu yenna ssente. Kabada bwe zaabanga nkalu ng’ekyenkya kinaatera okugabulwa, yakuŋŋaanyanga abaana n’asaba. Emirundi n’emirundi emmere yatuukanga — oluusi omufumbi w’emigaati ng’akonkona ku luggi ng’agamba nti, "Katonda anzuukusizza ekiro n’aŋŋamba nti bamulekwa beetaaga omugaati," oluusi omutunzi w’amata ng’eggaali lye limufiiridde wabweru, n’abuuza oba bayinza okukozesa amata nga tegannayonooneka. Müller yawandiika ebyokuddibwamu by’essaala ebyenjawulo ebisoba mu nkumi amakumi ataano mu bulamu bwe. Yagamba nti, "Omulimu gw’obulamu bwange kwe kwesiga Mukama." Muganda wange, oba omusajja e Bungereza yasobola okwesiga Katonda bw’atyo, ggwe toyinza kumwesiga olw’edduuka lyo eritono, olw’ennimiro yo, olw’omulimu gwo, olw’amaka go — wonna Katonda w’akuteeka?

Ka nkuwe enkola ennyangu ey’okusaba ng’omwami era taata. Ekisooka, saba wekka buli ku makya.

Ne bwe ziba dakiika kkumi na ttaano zokka, ng’essimu ne leediyo tebinnaka. Bikkula Bayibuli yo, soma Zabbuli, gifuule essaala, yatula ebibi byo, tendereza Katonda, era tegeeza Katonda olunaku lwo. Eky’okubiri, saba ne mukyala wo buli kiro, oba waakiri emirundi egiwerako buli wiiki. Okusaba okumpi kulungi ku ntandikwa. Ekikulu kwe kumukwata ku mukono n’ogamba nti, "Ka tusabe." Eky’okusatu, saba ku lwa buli mwana ng’oyita erinnya lye, okusinga nga bagenda kwebaka. Saba Katonda abalokole, abakuume nga balongoofu, abawe amagezi, era abayite okumuweereza. Eky’okuna, saba n’ab’omu maka go nga mulya — si "wa omukisa emmere eno" kyokka, wabula okwebaza okwa nnamaddala. Eky’okutaano, weegatte ku kibiina ekisaba — mu kkanisa yo, n’abooluganda abatonotono, oba mu kibiina ky’abasajja. Togezaako kuba musajja asaba ng’oli wekka.

Tolinda kuwulira ng’oyagala. Tolinda kufuuka mutukuvu kimala. Tolinda bulamu kuwummulamu. Tandika kaakano. Okusaba obubi kisinga obutasaba n’akatono. Essaala esittaletta naye ey’amazima ey’omusajja omwonoonyi, Katonda agitwala nga ya muwendo okusinga ebigambo ebiseeneekerevu eby’omunnanfuusi.

Mu musajja asaba mulimu amaanyi mangi. Mukyala we atambula olunaku lwonna ng’abikkiddwako.

Abaana be bakula nga balina obusika obw’omwoyo. Bizineesi ye ekwatibwako omukono gwa Katonda. Ekkanisa ye enywezebwa. Eggwanga lye likyusibwa. Era ku lunaku olw’okusalirako omusango, tajja kuswala, kubanga anaaba yatambula ne Katonda we.

Essaala

Kitaffe, njigiriza okusaba. Njatula nti nsabye kitono nnyo, mu ngeri ey’okungulu, era nga nneefaako nzekka. Nnyanguwa okusenvula ku ssimu yange okusinga okunoonya amaaso go. Nnyanguwa okwemulugunyiza abalala okusinga okukukaabirira. Nnyanguwa okutegeka olunaku lwange okusinga okulukwasa ggwe. Mukama Yesu, ggwe eyasaba ekiro kyonna ku lusozi, njigiriza. Omwoyo Omutukuvu, atwegayiririra n’okusinda, saba ng’oyita mu nze. Nfuula omusajja mukyala we gw’ayinza okwogerako nti, "Baze ansabira." Nfuula taata abaana be gwe bamanyi nti, "Taata atusabira." Nfuula owooluganda mu kkanisa asobola okuyimirira n’ayimusa emikono emirongoofu.

Era awali obwetaavu bw’okuzuukuka mu maka gange, mu kyalo kyange, ne mu ggwanga lyange, kutandikire ku maviivi gange. Mu linnya ery’amaanyi erya Yesu, amiina.