Omusomesa mu Maka

Okusinza mu Maka n’Okukuza Abayigirizwa

"Amateeka gano ge nkuwa leero ogakwatanga ku mutima gwo. Ogayigirizanga abaana bo n’obwegendereza. Ogoogerengako bw’onoobanga otudde mu maka go, ne bw’onoobanga otambula mu kkubo, bw’onoobanga ogalamiddeko, ne bw’onoobanga ogolokose."

— Ekyamateeka Olwokubiri 6:6–7 Ekituuti ky’amaka kisinga ekituuti ky’ekkanisa. Si lwa kuba nti ekituuti ky’ekkanisa tekikulu — kikulu nnyo ddala — wabula kubanga ekituuti ky’amaka kituuka ku matu agakuwulira ennaku mukaaga mu wiiki, so si lumu. Mukyala wo n’abaana bo bajja kuwulira obubaka bungi okuva gy’oli ku mmeeza yo ey’ekyeggulo okusinga bwe balibuwulira okuva eri omubuulizi asinga obukulu mu balamu. Ekibuuzo si kya kuba nti obayigiriza oba tobayigiriza. Obayigiriza. Ekibuuzo kiri nti: obayigiriza ki?

Bw’otasaba nabo, obayigiriza nti okusaba si kikulu. Bw’otabikkula Bayibuli nabo, obayigiriza nti Bayibuli si nkulu. Bw’otasinza Katonda mu maka, obayigiriza nti okusinza kwa ku Ssande kwokka. Bw’otabanenyanga nga bavvoola Katonda mu bigambo oba mu bikolwa, obayigiriza nti erinnya lya Katonda teririna kutiibwa. Oyigiriza, k’obe ng’okigenderera oba nedda. Buli taata musumba w’amaka ge, oba omwesigwa oba omulagajjavu.

Musa yalagira bakitaabwe ba Isirayiri nti: "Ogayigirizanga abaana bo n’obwegendereza", ng’ayogera ku mateeka ga Katonda. Ekigambo ky’Olwebbulaniya ekiri wano kya maanyi — kitegeeza okuwagala, okukomerera, okuyola ng’ayola ku jjinja. Kino si kwogera bwogezi. Kuno kuyigiriza okugenderere, okuddibwamu emirundi mingi, okw’obugumiikiriza. Mulimu gwa myaka, so si gwa kaseera katono.

Era okuyigiriza kuno kubaawo ddi? "bw’onoobanga otudde mu maka go, ne bw’onoobanga otambula mu kkubo, bw’onoobanga ogalamiddeko, ne bw’onoobanga ogolokose" (Ekyamateeka Olwokubiri 6:7). Kwe kugamba, bulijjo. Mu biseera bina ebigazi: awaka, mu kkubo, ekiro, ne ku makya. Ekyo kibuna olunaku lwonna.

Ka nkulage ekifaananyi ky’engeri okukuza abayigirizwa mu maka gye kuyinza okufaanana. Siwa tteeka wano, wabula enkula obunkula. Kikyuse kituukane n’amaka go, n’omutendera gw’obulamu bw’olimu, n’enteekateeka zo. Naye kola ekintu.

Ku makya, nga temunnaba kusaasaana kugenda ku mirimu ne ku masomero, mukuŋŋaanire akaseera katono ku Kigambo.

Musome ekitundu ky’Ebyawandiikibwa — oboolyawo essuula, oboolyawo ennyiriri ntono zokka — era musabire wamu olunaku. Tekyetaaga kuwangaala. Eddakiika kkumi oba kkumi na ttaano zimala. Okukikolanga bulijjo kye kikulu okusinga obuwanvu bwakyo.

Ku kulya, musabe — si kusaba kwe kumu okw’omu kamwa buli mulundi, wabula okwebaza okw’amazima. Mwogere ku lunaku. Buuza abaana bo ebibuuzo ku bye bayiga. Wuliriza mukyala wo ng’akubuulira ku nkya ye. Mulyenga wamu. Tekinologiya mumuteeke wansi. Essimu ne ttivi bizikizibwe. Emitima gibe miggule.

Mu kkubo — kwe kugamba mu mmotoka, ng’otambula n’abaana okugenda ku ssomero, mu bbaasi, wonna we mutambulira wamu — mwogere ku Katonda nga mugenda. "Olaba enjuba bw’egwa? Katonda ow’engeri ki akola ekyo?"

"Ojjukira omusumba bye yabuulira jjo? Wakirowoozaako ki?" "Lwaki tuyamba omusabiriza oyo? Bayibuli egamba ki?" Ekkubo kye kibiina taata mw’asomesezaamu.

Ekiro, mukuŋŋaane nate olw’okusinza kw’amaka. Kino kye kijjulo ekikulu ku mmeeza yammwe ey’omwoyo. Musome Ebyawandiikibwa, muyimbe oluyimba oba akayimba akampi, musabe, oboolyawo mukozese katekisimu okuyigiriza okukkiriza. Saba omukisa ku buli mwana kinnoomu nga tannagenda kwebaka. Teeka omukono gwo ku mutwe gwa buli mwana osabe nti, "Mukama, wa omukisa mutabani wange. Mukama, wa omukisa muwala wange. Banywereze mu kukkiriza. Bakuume ekiro kino. Bafuule ab’omugaso gy’oli." Ebigambo ebyo bijja kuwuuma mu mmeeme zaabwe obulamu bwabwe bwonna.

Oluvannyuma saba ne mukyala wo nga temunneebaka. Mwatule ebibi byonna eby’olunaku. Musonyiwagane bwe wabaddewo obutakkaanya. Musabire abaana, amaka, n’ekkanisa. Mukomekkereze olunaku nga bwe mwalutandika — wansi w’okusaasira kwa Katonda. Bino bwe biba nga bikulabikira ng’omugugu omunene ennyo, guma omwoyo. Tojja kubikola bulungi ddala nga tolemwa.

Ennaku ezimu tojja kubikola. Ennaku ezimu mukyala wo y’anaabikulembera. Abaana bo ebiseera ebimu bajja kukuba amaaso nga beetamiddwa. Tewali buzibu. Togezaako kukola mwoleso gwa ddiini ogutaliiko kamogo. Ogezaako kuluka Enjiri mu lugoye lw’amaka go. Okusubwa olunaku olumu n’olulala si ye nsonga. Enkola ey’emyaka emingi y’ebumba emmeeme.

Ka nkuwe ebikozesebwa ebitonotono eby’omugaso. Zabbuli kye kitabo ky’okusaba ekya Bayibuli, era kifo kirungi nnyo eky’okutandikirako okusoma kw’amaka. Tandika ku Zabbuli 1 ogende mpola mpola. Enjiri — Matayo, Makko, Lukka, Yokaana — abaana bo gye banaasisinkanira Yesu; muzisomenga emirundi n’emirundi. Engero zijjudde amagezi ag’omu bulamu obwa bulijjo; musome essuula emu buli lunaku, ng’ekwatagana n’olunaku lw’omwezi. Katekisimu ennyangu, nga katekisimu y’abaana oba okwatula okukkiriza okutuukana n’emyaka gyabwe, biyinza okuwa amaka go amagumba g’enjigiriza y’Ekikristaayo. Ebitabo by’ennyimba ebirungi biteeka enjigiriza ya Katonda mu nnyimba abaana ze bajjukira obulamu bwabwe bwonna.

Lowooza ku Timoseewo, omusumba omuto mu Ndagaano Empya. Pawulo amugamba nti, "Nzijukira okukkiriza kwo okw’amazima olubereberye okwali mu jjajjaawo Looyi ne mukadde wo Ewuniike; era nga nkakasiza ddala nga naawe okulina" (2 Timoseewo 1:5). Oluvannyuma n’agamba nti: "Kyokka ggwe nywereranga mu ebyo bye wayiga era n’obikkiririza ddala, ng’omanyi abaabikuyigiriza bwe bali. Kubanga okuva mu buto bwo wamanya Ebyawandiikibwa Ebitukuvu" (2 Timoseewo 3:14–15). Okuva mu buto. Looyi ne Ewuniike baali bayigiriza Timoseewo Ebyawandiikibwa okuva ng’akyali mwana muwere. Kino kye kirabo kya maama, naye era kyandibadde busika bwa taata. Omwana wo omuwere omuyigiriza ki?

Kiki ekifukibwa mu mwana wo omuto akyayiga okutambula? Tolinda kutuusa lwe banaaba bavubuka n’olyoka osuubira nti bajja kwagala Yesu. Tandika kaakano, n’asinga obuto mu maka.

Era toggwaamu ssuubi bw’oba ng’abaana bo baakula dda era ng’owulira nti omukisa gwakuyitako. Tegwakuyitako. Okyayinza okwenenya, n’osaba abaana bo abakulu ekisonyiwo olw’ensobi ez’emabega, n’otandika okubakulembera kaakano. Abasajja bangi, nga bali mu myaka amakumi ataano n’enkaaga, bafuuse abakulembeze ab’omwoyo abasinga amaanyi eri abaana baabwe abakulu — lwa kuba ddala beetoowaza ne batandika kikeerezi n’ekisa. Okutandika kikeerezi kisinga obutatandika n’akatono.

Jonathan Edwards, omusumba w’omu New England mu myaka gya 1700, yalina abaana kkumi n’omu ne mukyala we Sarah.

Yabasabiranga buli omu buli lunaku. Yasomanga nabo Bayibuli. Yatambulanga nabo mu kibangirizi ky’awaka we, ng’abayigiriza katekisimu, ng’ayogera nabo, ng’aseka nabo, ng’abasomesa. Okunoonyereza ku bazzukulu ba Jonathan ne Sarah Edwards kwazuula abasoba mu lukumi abaatikkirwa mu matendekero, abasumba, abasomesa ba yunivasite, abalamuzi, abawandiisi b’ebitabo, n’abaweereza ba gavumenti. Ekyo kye kibaawo taata bw’atwala okukuza abayigirizwa mu maka ng’ekintu ekikulu. Nga wayise ekyasa kimu, abazzukulu b’abazzukulu be baali bakyabumbibwa empisa z’okusaba ezaatandikira ku kyoto kye.

Era tewerabira abaana ba Festo Kivengere n’abataata abalala ab’Okuzuukuka mu Uganda. Bangi ku bo nabo baafuuka abasumba, abasomesa, n’abaweereza ba Mukama abeesigwa. Omuliro tegwafiira wamu na bataata — gwakwasibwa abaana. Bataata, wonna we muli, mukwase abalala omuliro.

Ka mmalirize n’okulabula n’okuzzaamu amaanyi. Okulabula: abaana bo bajja kulaba obunnanfuusi. Bw’oyigiriza Bayibuli ekiro naye emisana n’obeera mu bulamu obukontana nabyo, bajja kukiraba. Bajja kulinda okutuusa lwe banaakula ekimala okugaana okukkiriza, era bajja kukisuula ng’ekintu taata waabwe kye yali azannya obuzannyi. Toyigirizanga ky’otogezaako kukolera mu bulamu bwo. Basabenga ekisonyiwo bw’olemwa. Balage taata atukuzibwa mpola mpola, so si taata eyeefuula atuukiridde dda.

Okuzzaamu amaanyi: Katonda asobola okukola ebisingawo ennyo n’omusajja omwesimbu newaakubadde ng’atera okwesittala, okusinga bw’oyinza okulowooza. Ye y’akola mu baana bo. Ggwe osiga era ofukirira, naye Katonda ye akuza (1 Abakkolinso 3:6–7). Beera mwesigwa. Beera mugumiikiriza. Beera munyiikivu. Era weesige Katonda ayagala abaana bo okusinga ggwe bw’obaagala.

Okusaba

Mukama Katonda, ggwe Musomesa omukulu. Wayigiriza Isirayiri ng’oyita mu Musa, wayigiriza abayigirizwa bo nga mutambula wamu mu kkubo, era ne kaakano onjigiriza ng’oyita mu Kigambo kyo ne mu Mwoyo wo. Mfuula omusomesa mu maka gange. Nsonyiwa olw’ebiseera bwe nnalekera abalala okuyigiriza amaka gange eby’omwoyo. Mpa okwagala Ekigambo kyo. Mpa obugumiikiriza okuyigiriza akatundu ku katundu. Mpa amagezi okuddamu ebibuuzo by’abaana bange. Mpa ekisa okukola bye njigiriza. Amaka gaffe gabeere ekkanisa entono omwagalibwa Erinnya lyo, omusomebwa Ekigambo kyo, era omusinzibwa Omwana wo. Abaana bange, bwe balikaddiwa, bagolokoke ne bayita erinnya lyo lya mukisa kubanga taata waabwe yabayigiriza okukumanya. Mu linnya lya Yesu, Amiina.