Abasajja mu Kkanisa

Abakadde b’Ekkanisa n’Okuweereza

"Noolwekyo mbulirira abakadde abali mu mmwe nze mukadde munnammwe, omujulirwa w’okubonaabona kwa Kristo, era agabanira awamu ekitiibwa ekigenda okubikkulirwa. Mulundenga ekisibo kya Katonda ekiri mu mmwe, mukiriisenga nga mukirabirira n’okwagala so si na kwemulugunya, nga mukolerera amagoba ag’obukuusa wabula olw’okujjumbira Katonda."

— 1 Peetero 5:1–2 Katonda yategeka Ekkanisa ye ng’erina abasumba. Okuva mu nnaku ezaasooka ennyo, abatume baalondanga abakadde mu buli kibuga (Ebikolwa by’Abatume 14:23, Tito 1:5). Abasajja bano — abakulu mu by’omwoyo, abagezeseddwa, abatuukiriza ebisaanyizo bya Bayibuli — baweebwa omulimu ogw’okulunda abantu ba Katonda. Si kuba bakabaka, wabula baweereza. Si kwegaggawaza, wabula okuliisa ekisibo. Si kufuga na maanyi, wabula okukulembera nga be kyokulabirako.

Ow’oluganda, okukulembera mu by’omwoyo mu maka n’okukulembera mu by’omwoyo mu kkanisa si bulamu bubiri obwawukana. Byombi bikulukuta okuva mu luzzi lumu. Omusajja alunda obulungi mukyala we n’abaana be, ye musajja ow’engeri Katonda gy’alonda okulunda Ekkanisa ye. Era omusajja aweereza n’obwesigwa mu kkanisa ye ey’omu kitundu afuna amaanyi okuweereza obulungi okusingawo awaka. Amaka gategeka omusajja olw’ekkanisa; ekkanisa ewa omusajja ebimwetaagisa olw’amaka.

Ka twetegereze n’obwegendereza ani asobola okuba omukadde mu Kkanisa ya Kristo. Pawulo awandiikira Timoseewo nti: "Ekigambo kyesigwa. Omuntu yenna bw’ayagalanga okuba Omulabirizi aba yeegombye omulimu omulungi. Noolwekyo Omulabirizi kimugwanira okuba nga taliiko kya kunenyezebwa, nga musajja wa mukazi omu, nga muntu eyeefuga, nga mwegendereza, nga mukwata mpola, ayaniriza abagenyi, era ng’amanyi okuyigiriza. Tateekwa kuba mutamiivu, era nga si mukambwe, wabula omuwombeefu, nga si muyombi era nga talulunkanira nsimbi. Ateekwa kuba ng’afuga bulungi amaka ge, abaana be nga bamuwulira, era nga bamussaamu ekitiibwa. (Kubanga omuntu atasobola kufuga maka ge, alisobola atya okulabirira ekkanisa ya Katonda?) Omulabirizi tateekwa kuba muntu eyaakakkiriza Kristo, si kulwa nga yeekuluntaza, n’asalirwa omusango nga Setaani bwe yagusalirwa. Asaanira okuba ng’assibwamu ekitiibwa abo abatali ba Kkanisa, si kulwa nga yeereetako ekivume" (1 Timoseewo 3:1–7).

Okusooka weetegereze nti: "Omuntu yenna bw’ayagalanga okuba Omulabirizi aba yeegombye omulimu omulungi." Kirungi era kituufu omusajja okwegomba okuba omukadde mu Kkanisa. Kino si kwegomba okuzaalibwa amalala, wabula kwagala kutukuvu okuweereza abantu ba Katonda. Mukama bw’aba ng’akuteeddemu okwegomba kuno, tokuzikiza. Naye era tokwanguyiriza. Ebisaanyizo ebisinga obungi ku lukalala luno byetaaga emyaka mingi egy’obulamu obw’obwesigwa okubikuza.

Eky’okubiri weetegereze nti: luno lukalala lwa mpisa, so si lukalala lwa birabo. Ekirabo kyokka ekyogerwako kwe kuba "ng’amanyi okuyigiriza." Ebirala byonna bikwata ku ngeri omusajja gy’ali. Taliiko kya kunenyezebwa — mu bulamu bwe temuli kyama kya bucaafu kirindiridde kubwatuka. Mwesigwa eri mukyala we — "musajja wa mukazi omu," nga Oluyonaani bwe lugamba butereevu, ekitegeeza nti yeewaayo eri ye yekka. Yeefuga — tafugibwa kwegomba kwa mubiri. Mwegendereza — akamwa ke, obusungu bwe n’okwegomba kwe bifugibwa Omwoyo. Wa kitiibwa — obulamu bwe buleeta ekitiibwa awatali kukikaka. Ayaniriza abagenyi — amaka ge maggule, n’emmeeza ye eyaniriza abagenyi. Si mutamiivu — kino kikulu nnyo mu buli buwangwa omwenge gye gusaanyaawo amaka mangi. Si mukambwe wabula muwombeefu. Si muyombi. Talulunkanira nsimbi.

Eky’okusatu weetegereze nti: ateekwa okufuga obulungi amaka ge. Pawulo agamba nti omusajja bw’aba tasobola kulunda waka, tasobola kulunda mu kkanisa. Amaka kye kifo omusajja w’agezesebwa. Abasajja bangi mu makanisa gaffe baagala erinnya ly’omukadde w’ekkanisa, akazindaalo, ekitiibwa n’obuyinza — naye tebasoose kukakasa nti basobola awaka. Bakyala baabwe babatya. Abaana baabwe tebafugika. Amaka gaabwe gali mu kavuyo. Abasajja ng’abo tebannaba kwetegeka. Ddayo eka, lunda mukyala wo, kuza abaana bo mu Mukama, era leka ebibala byengere nga tonnaba kwesowolayo kunoonya kifo ekyo.

Eky’okuna weetegereze nti: tateekwa kuba muntu eyaakakkiriza. Mu makanisa mangi agakula amangu, okulabula kuno kutera okubuusibwa amaaso. Tuwa ebituuti abasajja abaakazaalibwa omulundi ogw’okubiri omwaka gumu oba ebiri gyokka. Oluusi tubiwa abasajja abatakyukanga n’akatono, naye nga balina obusikiriza n’ensimbi. Kino kizaala amalala mu mukulembeze omuto n’akabi mu kisibo. Leka obukulu bukule. Leka empisa zigezesebwe. Leka ebigezo bigumiikirizibwe. Olwo nno ositule omusajja.

Eky’okutaano weetegereze nti: ateekwa okuba n’erinnya eddungi eri abo abatali ba Kkanisa. Baliraanwa bo abakumanyi — omusuubuzi akuguza emmere, omuvuzi eyali akutwalako, omukozi ali wansi wo — bamanyi obanga oli Mukristaayo wa ddala oba wa ku Ssande yokka. Ensi bw’ekulaba ng’atali mwesigwa, omwenzi, omukumpanya, oyo atulugunya abalala, tosaanira kukulembera kkanisa, ne bw’oyogerera waggulu otya mu kusinza.

Kaakano, ow’oluganda, oboolyawo toli mukadde w’ekkanisa era toliba. Oboolyawo tokyegomba kifo ekyo. Tewali buzibu. Si buli musajja ayitibwa okuba omukadde w’ekkanisa. Naye buli musajja ayitibwa okuweereza ekkanisa ye ey’omu kitundu. Wulira kino bulungi: bw’oba oli musajja Mukristaayo, ekkanisa yo ekwetaaga, era naawe weetaaga ekkanisa yo.

Lowooza ku kkanisa ng’omubiri (1 Abakkolinso 12). Buli kitundu kiyamba mu ngeri yaakyo. Abaaniriza abantu bwe baba bulijjo bakazi be bamu, abasajja bali ludda wa? Okulongoosa ekizimbe bwe kugwa ku bannamwandu, abasajja bali ludda wa? Abakulembera ebibinja ebitono bwe baba bulijjo mukyala w’omusumba ne mikwano gye, abasajja bali ludda wa? Abasomesa b’essomero lya Ssande bwe baba bakazi bokka, ani abeera ekyokulabirako kya Kristo eri abalenzi abato? Ensimbi z’ekkanisa bwe zikwatibwa omuntu omu yekka akooye, abasajja abeesigwa okuleeta amagezi gaabwe bali ludda wa?

Weereza we weetaagibwa. Somesa bw’oba ng’osobola okusomesa. Waayo bw’oba ng’osobola okuwaayo. Yimba bw’oba ng’osobola okuyimba.

Ddabiriza ebintu bw’oba omukugu mu mikono. Kyalira abalwadde. Yaniriza abaggya. Saba mu lukuŋŋaana lw’okusaba. Yamba mu mikolo gy’abavubuka. Fuula omusajja omuto omuyigirizwa. Wagira omusumba wo. Twalira emmere amaka agafiiriddwa. Omubiri gwezimba buli kitundu bwe kikola omulimu gwakyo (Abaefeso 4:16).

Ssaamu abasumba bo ekitiibwa. Ekitabo ky’Abaebbulaniya kigamba nti, "Muwulirenga abakulembeze bammwe era mubagonderenga, kubanga obuweereza bwabwe kwe kulabirira emyoyo gyammwe, balyoke bakikole n’essanyu nga tebeemulugunya. Kubanga bwe babeemulugunyiza tekibagasa mmwe" (Abaebbulaniya 13:17). Omusumba wo musajja nga ggwe, alina by’alwanagana nabyo. Yeetaaga okusaba kwo, okumuzzaamu amaanyi, n’okumuwagira kwo okw’amazima. Tomwogerako lugambo. Tomunafuya. Tomugwisa mabega ge.

Bw’oba nga temukkiriziganya naye, genda gy’ali mu kyama n’okwagala.

Era ekigambo eky’okulabula: tomufuula katonda. Omusumba muntu, si Masiya. Okukkiriza kwo tokuzimba ku mpisa ze. Mu biseera byaffe, tulabye amakanisa mangi nnyo ag’omuntu omu, omusumba gy’ayisibwa nga kabaka oba nnabbi, nga tewali ayinza kumubuuza kibuuzo, ensimbi nga zikulukutira mu nsawo ze naye ekizimbe nga tekiggwa. Kino si Bukristaayo bwa Bayibuli. Abakadde — abangi — be bakulembera ekkanisa (Ebikolwa by’Abatume 14:23, Tito 1:5). Ekkanisa ennamu erina abasajja abangi abatuukiriza ebisaanyizo, so si mufuzi omu atalina gw’avunaanyizibwa gy’ali. Ekkanisa yo bw’eba nga terina kino, kisabire, kikolereko, era oboolyawo, n’obwetoowaze n’obugumiikiriza, yamba okukizimba.

Lowooza ku Athanasius, Omulabirizi omukulu Omwafirika ow’e Alexandria mu myaka gya 300. Amanyiddwa nga "Athanasius ng’ayolekedde ensi yonna" kubanga yayimirira ku bwakatonda bwa Kristo ng’ekkanisa esinga obungi ewabidde mu njigiriza enkyamu eya Arius. Emirundi etaano bakabaka baamuwaŋŋangusa nga baagala addirire ku mazima. Emirundi etaano yakomawo. Yali mwesigwa eri amazima g’Ebyawandiikibwa ka kibe nga kyamufiiriza ki.

Era olw’okuba omusajja omu Omwafirika teyakkiriza kufukamira, Ekkanisa n’olwaleero ekyayatula nti Yesu Katonda mu bujjuvu bwonna. Omukadde w’ekkanisa omu omwesigwa asobola okukyusa ekkubo ly’ebyafaayo. Tolowooza nti obuweereza bwo butono nnyo obutalina kye bukola.

Lowooza era ku musumba omwetoowaze ow’ekkanisa entono ey’omu kyalo mu nsonda y’ensi eyeerabirwa. Tagenda kumanyika. Tagenda kuwandiika kitabo. Erinnya lye teririjjukirwa nga wayise emyaka amakumi ataano.

Naye asabira ekisibo kye. Abuulira Ekigambo n’obwesigwa Ssande ku Ssande. Akyalira abalwadde. Aziika abafu. Agatta abavubuka mu bufumbo. Ayigiriza abaana katekisimu. Lumu aliwulira Yesu ng’amugamba nti, "Weebale, oli muddu mulungi era mwesigwa." Ekyo kye kitiibwa ekimala. Abasajja ng’abo tobanyoomanga. Tobalekanga bokka. Yimirira nabo.

Ow’oluganda, weewaayo eri ekkanisa ey’omu kitundu. Beera mmemba, so si mugenyi. Beera muweereza, so si oyo afunamu bufunyi.

Beerawo mu ssanyu ne mu bizibu. Beerawo akasolya bwe kakulukusa amazzi era nga tewali nsimbi za kusasula masannyalaze. Beerawo abavubuka bwe batafugika era nga beetaaga abasajja abatya Katonda. Beerawo omukadde w’ekkanisa bw’agwa mu kibi ekkanisa n’ekaaba. Beerawo okuzuukuka bwe kujja ne mu biseera eby’ekyeya. "Ne banyiikiranga okuyigirizibwa kw’abatume ne mu kussekimu, ne mu kumenya omugaati era ne mu kusaba" (Ebikolwa by’Abatume 2:42). Naawe bw’otyo bw’oteekwa okukola.

Okusaba

Kitaffe, nkwebaza olw’Ekkanisa yo, omubiri gwa Kristo, empagi n’omusingi eby’amazima. Nsonyiwa olw’ebiseera bwe mbadde omufunamu bufunyi mu kifo ky’okuba omuweereza, omunenya mu kifo ky’okuba omuzimbi, omutambuze atalina kifo mu kifo ky’okuba mmemba. Mpa omutima ogwagala ekkanisa yo ey’omu kitundu. Bw’oba ng’ompita okuba omukadde w’ekkanisa, ntegeka era tondeka kukusooka mu biseera byo. Bw’oba ng’ompita mu buweereza obulala, mfuula omwesigwa mu mulimu ogusingayo obutono. Nnyamba okussa ekitiibwa mu basumba bange, okuwagira baganda bange, n’okuzimba omubiri. Mfuula omusajja ayinza okwogerwako nti, "Yayagala Ekkanisa ya Katonda."

Mu linnya lya Yesu, Omusumba Omukulu, Amiina.