Essuula 12 · eddakiika 6 ez’okusoma · eddakiika 8 ez’okuwuliriza
Olutalo olw’Omunda
Okulwanyisa Ekibi n’Okutambulira mu Bulongoofu
"Mudduke obwenzi. Buli kibi omuntu ky’akola kiba ku mubiri, naye ayenda akola ekibi ku mubiri gwe ye yennyini."
— 1 Abakkolinso 6:18 Twogedde nnyo ku bukulembeze obuli ebweru waffe — mu maka, mu kkanisa, mu kitundu. Kaakano tuteekwa okwogera ku bukulembeze obusinga obuzibu: okwekulembera ffe ffennyini.
Olutalo olw’omunda. Okulwanirira obutukuvu bw’omuntu yennyini.
Ow’oluganda, tosobola kukulembera balala kubatwala gy’ogaana okugenda ggwe wennyini. Tosobola kukoowoola mukyala wo okubeera omulongoofu nga ggwe weeriisa mu kyama ebifaananyi by’obuseegu. Tosobola kuyigiriza batabani bo kwefuga ng’omwenge gukufuga. Tosobola kuyigiriza bawala bo kwambala mu buwombeefu nga amaaso go gatambulatambula buli lw’oyita mu luguudo. Olutalo olw’omunda lusooka olutalo olw’ebweru. Yesu yagamba nti, "Munnanfuusi ggwe! Sooka oggyeko ekisiki ekiri ku liiso lyo olyoke olabe bulungi nga bw’oggyako akasasiro akali ku liiso lya muganda wo." (Matayo 7:5).
Ka twogere mu bwesimbu ku bibi ebimu ebisaanyaawo abasajja buli wamu.
Ekisooka, ebibi by’obukaba. Obukaba bubadde nkonge eri abasajja okuva mu Lusuku Adeni, era mu mulembe gwaffe tebubulako. Obwenzi buli wamu. Ebifaananyi by’obuseegu biri mu buli nsawo erimu essimu ey’omulembe. Okuwasa abakazi abangi, newankubadde oluusi kwambazibwa ebyambalo by’obuwangwa, emirundi mingi kuliisa okwegomba kwe kumu okw’okwefaako. Abavubuka beebaka n’abawala be baagala ne bagamba nti "obulamu bwe butyo bwe buli."
Abasajja abakulu bakuuma abawala ku mabbali ne balowooza nti bakyala baabwe tebamanyi. Abasumba bagwa. Abadyakoni bagwa.
Abakadde bagwa. Empapula z’amawulire zijjudde ebiswaza.
Ekiragiro kya Bayibuli kyangu: "Mudduke obwenzi" (1 Abakkolinso 6:18). Si kukikubaganyaako birowoozo. Si kukizannyirako. Si kunyumirwa mabbali gaakyo. Dduka. Yusufu yadduka muka Potifa mangu nnyo n’alekayo ekyambalo kye (Olubereberye 39:12). Eyo ye ngeri. Okukemebwa bwe kujja, amagulu go ge mukwano gwo asinga.
Lwaki odduka? Pawulo awa eky’okuddamu: omubiri gwo ye yeekaalu y’Omwoyo Omutukuvu (1 Abakkolinso 6:19).
Toli wuwo ku bubwo. Wagulibwa na muwendo. Kristo yasasulira buli katundu k’omubiri gwo n’omusaayi gwe. Okwonoona ekyo kye yagula kwe kusobya, si eri mukyala wo kyokka, si eri omukazi gwe wayonoona naye kyokka, si eri abaana bo kyokka, wabula eri Kristo yennyini.
Mu bikolwa, tudduka tutya? Teekawo ensalo. Tosisinkananga yokka n’omukazi atali mukyala wo, naddala mu bifo eby’ekyama. Towaanyisiganyanga bubaka mu ttumbi n’omukazi atali mukyala wo. Tokuumanga bintu bya buseegu wonna wonna — ku ssimu yo, ku kompyuta yo, mu birowoozo byo.
Teeka ku ssimu ne kompyuta yo pulogulaamu ezikulondoola ng’ab’oluganda balaba by’okola. Yatulira ow’oluganda bw’oba wesittadde. Tonyumyanga mboozi z’ebibi byo eby’edda ng’obiwoomesa. Kuuma ebirowoozo byo n’amaaso go wansi w’obufuzi bw’Omwoyo.
"Nakola endagaano n’amaaso gange; obutatunuulira muwala n’amaaso ag’obukaba," Yobu bwe yagamba (Yobu 31:1).
Kola endagaano eyo y’emu leero.
Eky’okubiri, omwenge. Guno kawumpuli mu bifo bingi. Omwenge ogusogolebwa awaka, bbiya ow’omu kitundu, waragi ow’ebbeeyi entono, wisike eziva ebweru — bisaanyizzaawo amaka mangi okusinga kumpi ekibi ekirala kyonna. Omusajja agenda ebweru ng’avudde ku mulimu "okunywa ekimu kyokka." Akomawo ewaka ng’atamidde mu ttumbi. Mukyala we akiwunyiriza. Abaana be bakiraba. Okubuulira kwe okwa Ssande kufiira ku mimwa gye.
Ebyawandiikibwa tebigaana kunywa wayini mu kigero (Zabbuli 104:15, 1 Timoseewo 5:23). Naye emirundi mingi bivumirira okutamiira. "Ate temutamiiranga, kubanga mujja kweyonoona, wabula Omwoyo ajjulenga mu bulamu bwammwe" (Abaefeso 5:18). "Omwenge mukudaazi, ekitamiiza muleekaanyi, era buli alaga mu kkubo ekyamu olw’ebyo talina magezi" (Engero 20:1). "Zibasanze abo abakeera enkya ku makya banoonye ekitamiiza, abalwawo nga banywa omwenge ettumbi ly’obudde, okutuusa omwenge lwe gubalalusa" (Isaaya 5:11).
Ka njogere lwatu. Omwenge bwe guba nga gukukutte n’akatono — bw’oba ogwetaaga okuwummula, bw’oba tosobola kukoma ku kimu, bw’oba ogusaasaanyizaako ssente ab’omu maka go ze baali beetaaga okugula emmere, bw’oba wali otamiddeko mu maaso g’abaana bo, mukyala wo bw’aba yali akwegayiridde okulekera awo — olwo oteekwa okuguleka ddala.
Si kukendeeza. Si kugufuga. Lekera awo. Bayibuli eteeka "Tateekwa kuba mutamiivu" ng’ekimu ku bisaanyizo by’omukulembeze (1 Timoseewo 3:3). Abasajja bangi leero tebasobola kukulembera kubanga tebasobola kufuga bikopo byabwe.
Eky’okusatu, obusungu. Twakyogeddeko mu ssuula ku bukkakkamu, naye kikomawo wano ng’ekibi eky’amaanyi eky’okulwanyisa. "Bwe musunguwalanga mwekuume muleme kwonoona. Temuzibyanga budde nga mukyasunguwadde. Temuwanga Setaani bbanga." (Abaefeso 4:26–27). Obusungu obutafugibwa mu musajja buggulirawo Setaani omulyango butereevu mu maka ge. Bangi ku bakitaffe baatulekera obusungu obw’entiisa ng’obusika. Tusobola okumenya olujegere olwo. Tusobola okugaana okubulekera batabani baffe.
Eky’okuna, okwagala ssente n’obuli bw’enguzi. Mu bifo bingi, enguzi ebunye nnyo nga kumpi tekyalabika. Obuseera obutono omulimu gusobole okukolebwa. Ssente ennyingi okwewala engassi z’ebidduka. Endagaano z’obusuubuzi ezizimbiddwa ku nguzi ez’ekyama. Endagaano za gavumenti ezijjuza ensawo z’abantu ssekinnoomu. Ebimu ku bino bubbi bwennyini obubba abaavu, obwambaziddwa ebigambo eby’ekitiibwa. Bayibuli tegonda ku nsonga eno: "Oyo alulunkanira ensimbi, tasobola kuba na nsimbi zimumala; wadde oyo alulunkanira obugagga n’amagoba" (Omubuulizi 5:10). "Oyo anoonya okugaggawalira mu bukyamu aleetera ennyumba ye emitawaana" (Engero 15:27). "Minzaani eteri ya mazima ya muzizo eri Mukama" (Engero 11:1).
Bw’oba ng’oli mu kifo w’osobola okugaba oba okulya enguzi, okukola mu ngeri ya Katonda kujja kukusaasaanyizaako. Oyinza okufuna ekitono. Bayinza okukubuuka ne basuumusa abalala. Bayinza okukusekerera. Naye "Akatono akafune mu butuukirivu, kasinga obugagga obungi obufune mu bukyamu" (Engero 16:8). Toyinza kuweereza Katonda na mamona (Matayo 6:24). Londawo leero gw’onooweerezanga.
Eky’okutaano, amalala. Gano ge kikolo ky’ebibi ebirala byonna. Amalala kye kibi ekyafuula malayika okuba Setaani.
Amalala gagamba nti, "Nze mmanyi okusinga Katonda." Amalala gagamba nti, "Amateeka tegankwatako." Amalala gagamba nti, "Seetaaga muntu ambuuza ku bye nkola." Amalala gagamba nti, "Nze mutwe — mpulira." Amalala ga lukujjukujju, era geekweka mu buli kintu, ne mu buwombeefu bwaffe. "Katonda alwana n’ab’amalala naye abawombeefu abawa ekisa" (Yakobo 4:6). Ow’oluganda, kitegeere: Katonda alwana n’ab’amalala. Si kubatayagala kyokka. Alwana nabo. Abaziyiza n’amaanyi. Toleka malala kutuula mu mutima gwo nga tewali agawakanya.
Tulwanyisa tutya ebibi bino? Si kwongera kufuba nga tuli ffekka. Amaanyi g’okwefuga galemererwa. Ebisuubizo bye twekola bimenyeka. Engeri bulijjo y’emu: weenenye, yatula, ddukira eri Kristo, jjuzibwa Omwoyo, funa ow’oluganda atambula naawe, beera kumpi n’amakubo Katonda mw’atuweera ekisa.
Enjiri ye yingini y’obutukuvu bwo. Si nti Yesu yakulokola lwa kisa ate kaakano oteekwa okufuuka omutukuvu lwa ntuuyo. Nedda — "oyo eyatandika omulimu omulungi mu mmwe, aligutuukiriza okutuusa ku lunaku lwa Kristo Yesu" (Abafiripi 1:6). Ekisa kye kimu ekyakulokola kye kikutukuza. Olwanyisa ekibi ng’omaze okukkirizibwa, so si okusobola okukkirizibwa. Kitaffe akwagala dda. Okulemererwa kwo tekumugoba kukuvaako. Kukusindika gy’ali.
Lowooza nate ku Agusitino ow’e Hippo. Yamala emyaka mingi ng’alwana n’ekibi ky’obukaba. Waliwo essaala ye emanyiddwa ennyo: "Mukama, mpa obulongoofu — naye si kaakano!" Yali amanyi ekituufu, naye nga tasobola kukitambuliramu. Bwe yamala okuwangula, tekyali lwa maanyi ge. Yali akaabira mu lusuku, n’awulira eddoboozi ly’omwana nga ligamba nti "kwata osome," n’abikkula Bayibuli, n’asoma Abaruumi 13:13–14: "Tutambulenga ng’ab’omu musana, so si mu binyumu ne mu kutamiira, ne mu bwenzi n’obukaba, ne mu kuyombagana n’obuggya, naye twambale Mukama waffe Yesu Kristo." Ekitangaala ne kiyingira ng’amataba. Enjegere ne zikutuka. Amaanyi g’enjiri ne gawangula.
Obuwanguzi bwo bujja kujja mu ngeri y’emu. Si lwa kwerumya, wabula lwa kisa. Si lwa kwekweka, wabula lwa kuleeta ekibi kyo mu kitangaala. Si lwa kwetwala ng’omutuukirivu, wabula lwa butuukirivu bwa Kristo obukwatibwa olw’okukkiriza. "Kale nga Kristo bwe yatufuula ab’eddembe, bwe mutyo munywerere mu ddembe eryo muleme kusibwa nate mu kikoligo ky’obuddu" (Abaggalatiya 5:1).
N’olwekyo lwana, ow’oluganda. Lwana buli lunaku. Lwana nga Bayibuli yo ebikkuse. Lwana ng’ofukamidde. Lwana ng’ab’oluganda bali ku lusegere lwo. Lwana nga mukyala wo amanyi. Lwana ng’Omwoyo Omutukuvu ge maanyi go.
Era manya kino: mu Yesu Kristo, oli ku ludda oluwangula.
Essaala
Katonda Omutukuvu, Ggwe oli musana, era mu Ggwe temuli kizikiza n’akatono. Njatula nti ntambulidde mu bifo eby’ekizikiza. Njagadde ebibi by’okyawa. Ndiisizza okwegomba okujja okunzikiriza. Onsaasire, nze omwonoonyi. Onnaaze mbe mweru okusinga omuzira. Menya amaanyi ga buli kibi ekinsibye — buli kwegomba, buli ccupa, buli kubwatuka kw’obusungu, buli nguzi, buli malala ag’ekyama. Komerera omubiri gwange n’okwegomba kwagwo n’omululu gwagwo. Nzijuza Omwoyo wo Omutukuvu. Mpa ab’oluganda okulwana nange ku lusegere. Nfuula omusajja atambulira mu musana, ayatula mangu, addukira eri Kristo bw’agwa. Era ku nkomerero, ontuuse mu maaso go ag’ekitiibwa nga sirina kamogo era nga njjudde essanyu. Mu linnya lya Yesu, ow’amaanyi okulokola, amiina.
Essuula 12 ewedde
Olutalo olw’Omunda