Emisomo ku Kuzuukuka kw’Eddiini
Omusomo XXI. Oyo Adda Emabega mu Mutima

Essuula 23 · eddakiika 26 ez’okusoma · eddakiika 34 ez’okuwuliriza

Omusomo XXI. Oyo Adda Emabega mu Mutima

OMUSOMO XXI.

OYO ADDA EMABEGA MU MUTIMA.

Ekyawandiikibwa.—“Oyo adda emabega mu mutima alikkusibwa amakubo ge ye.”—Engero 14:14.

SIYINZA kumaliriza mpandiika eno ey’emisomo, nga sirabudde bakyuse ku kudda emabega. Mu kwogera ku nsonga eno, nja kulaga,

I. Okudda emabega mu mutima kye kitali.

II. Okudda emabega mu mutima kye kiri.

III. Obujulizi bw’okudda emabega mu mutima bwe buli.

IV. Okulaga ebiva mu kudda emabega mu mutima.

V. Engeri y’okuwona embeera eno.

I. Okudda emabega mu mutima kye kitali.

1. Tekuli mu kukkakkana kw’okuwulira okw’eddiini okwali kucamuse ennyo. Okukkakkana kw’okuwulira okw’eddiini kuyinza okuba obujulizi bw’omutima ogwadda emabega, naye tekuli mu kunnyogoga kw’okuwulira okw’eddiini.

II. Okudda emabega mu mutima kye kiri.

1. Kuli mu kuddizaawo okwewaayo okwo eri Katonda n’obuweereza bwe, okukola okukyuka okwa nnamaddala.

2. Kwe kuleka, Omukristaayo, okwagala kwe okw’olubereberye.

3. Kuli mu Mukristaayo okweggya mu mbeera eyo ey’okwewaayo okujjuvu era okw’ebintu byonna eri Katonda, ekola eddiini ey’amazima, n’okudda nate wansi w’obufuzi bw’omwoyo ogw’okwesanyusa.

4. Ekyawandiikibwa kiraga nti wayinza okubaawo omutima ogwadda emabega, ekifaananyi ky’eddiini n’okuwulira Katonda nga bikuumibwa. Nga bwe tumanyi munda nti abantu bakola ebikolwa bye bimu, oba ebifaanagana olw’ebigendererwa ebyawukana ennyo, era emirundi mingi ebikontana, tukakasa nti abantu bayinza okukuuma ebifaananyi byonna eby’okungulu n’endabika z’eddiini, so nga mu mazima, baddidde emabega mu mutima. Tewali kubuusabuusa, nti okwefaako okusinga obunene kutera okwambala ekifaananyi ky’eddiini, era waliwo ensonga nnyingi, eziyinza okuleetera oyo adda emabega mu mutima, okukuuma ebifaananyi, so nga afiiriddwa amaanyi g’okutya Katonda mu mmeeme ye

III. Obujulizi bw’omutima ogwadda emabega bwe buli.

1. Ebikolwa eby’okungulu ebyeyoleka mu kusinza okw’eddiini. Engeri ey’okungulu etakyuka ey’okwogera n’okukola ebintu, kya lwatu evudde mu mpisa, okusinga okufukumuka kw’obulamu obw’eddiini. Ebikolwa bino eby’okungulu tebiriimu kuwulira era binnyogovu ng’olusozi lw’omuzira, era biraga okubulwa ddala obunyiikivu mu kukola omulimu ogw’eddiini. Mu kusaba ne mu kusinza okw’eddiini oyo adda emabega mu mutima ajja kusaba oba kutendereza, oba kwatula, oba kwebaza n’emimwa gye, bonna ne basobola okumuwulira, oboolyawo, naye mu ngeri nti tewali asobola kumuwulira mu mutima. Ebikolwa eby’okungulu ng’ebyo tebyandisobose awali okukkiriza okwa kaakano, okulamu n’okwagala, n’obunyiikivu obw’eddiini.

2. Obutanyumirwa ddiini bujulizi bw’omutima ogwadda emabega. Bulijjo tunyumirwa okwogera n’okukola ebintu ebyo ebisanyusa abo be tusinga okwagala; era okwongerako, omutima bwe guba tegunnadda mabega, okussa kimu ne Katonda kukuumibwa, era noolwekyo emirimu gyonna egy’eddiini tegikolebwa n’essanyu kyokka, wabula okussa kimu ne Katonda okugirimu, kuba nsulo ya kunyumirwa okungi era okutaggwaawo. Bwe tutanyumirwa buweereza bwa Katonda, kiba kubanga tetumuweereza mu mazima. Bwe tumwagala okusinga byonna, tekisoboka ffe obutanyumirwa buweereza Bwe ku buli ddaala. Bulijjo mujjukire olwo, buli lwe mufiirwa okunyumirwa kwammwe okw’eddiini, oba okunyumirwa okuweereza Katonda, musobola okumanya nti temumuweereza bulungi.

3. Obuddu obw’eddiini bwe bujulizi obulala obw’omutima ogwadda emabega. Katonda talina baddu. Takkiriza buweereza bwa baddu, abamuweereza kubanga bawalirizibwa. Akkiriza buweereza bwa kwagala bwokka. Oyo adda emabega mu mutima, asanga emirimu gye egy’eddiini nga mugugu gy’ali. Yasuubiza okuweereza Mukama. Tagumira kwawukana ddala na kifaananyi kya buweereza, era agezaako okutuukiriza omulimu gwe, so nga talina mutima mu kusaba, mu kutendereza, mu kusinza, mu mirimu egy’omu kisenge, oba mu kimu ku bikolwa ebyo ebijja mu ngeri ey’obutonde era ebisanyusa ennyo, awali okwagala Katonda okwa nnamaddala. Oyo adda emabega mu mutima atera okuba ng’omukazi atuukiriza omulimu, naye atayagala. Agezaako okukola omulimu gwe eri bba, naye alemererwa ddala kubanga tamwagala Okufuba kwe okusanyusa bba kwa kuwalirizibwa, so si kufukumuka okw’obutonde okw’omutima ogwagala, n’akakwate ke, n’emirimu gye, bifuuka omugugu gw’obulamu bwe. Atambula nga yeemulugunya ku buzito bw’okweraliikirira obumuliko, era tasuubirwa kuwabula bawala bato kufumbirwa. Yeewaddeyo okumala obulamu bwe bwonna, era noolwekyo ateekwa okukola emirimu gy’obulamu obw’obufumbo, naye ai, buba buddu bwe butyo! Bwe kityo bwe kiri n’obuddu obw’eddiini. Oyo eyeeyita Omukristaayo ateekwa okukola omulimu gwe. Aguwalula n’obulumi, era ojja kumuwulira mu ngeri ey’obutonde ng’ayimba ennyimba z’abo abadda emabega.

“Mpulira, ensonga, amagezi gaayo ne ngapima,

Ne nkkiriza n’ebigambo byayo byonna;

Naye era nsanga nga kizibu okuwulira,

Era n’okwagala kizibu okusingawo.”

4. Obusungu obutafugibwa.

Omutima bwe guba gujjudde okwagala, obusungu mu ngeri ey’obutonde bujja kuba bukkakkanyiziddwa era bulungi, oba mu ngeri yonna, okwagala kujja kubukuuma wansi, era tekujja kubuleka kubaluka mu kuvuma okuyitiridde, oba singa ekiseera kyonna, buba bwombye nnyo okuva mu bufuzi bw’okwagala ne bubaluka mu bigambo ebikyayisa, mangu bujja kufugibwa, era mu ngeri yonna tebujja kulekebwa kufuga n’okweyoleka ne kunyiiza abalala. Okusingira ddala omutima ogwagala gujja kwatula ne gumenyeka, singa ekiseera kyonna obusungu obubi bufuna obufuzi. Noolwekyo, buli wantu we wabaawo obusungu obunyiiga amangu, obutafugibwa obulekebwa okweyoleka eri abo abeetoolodde omuntu, musobola okumanya nti waliwo omutima ogwadda emabega.

5. Omwoyo ogutalina kisa bujulizi bw’omutima ogwadda emabega. Mu kino, ntegeeza okubulwa endowooza eyo etwala enneeyisa ya buli muntu mu makulu agasinga obulungi agayinza okuba ag’amagezi—okubulwa obwesige mu bigendererwa ebirungi n’ebyatulwa by’abalala. Mu ngeri ey’obutonde tukkiriza ebyatulwa ebirungi eby’abo be twagala. Mu ngeri ey’obutonde tubawa ebigendererwa ebituufu, era tutwala ebigambo byabwe n’ebikolwa byabwe mu makulu agasinga obulungi agakkirizibwa. Awali okubulwa kino waliwo obujulizi obukakafu obw’omutima ogwadda emabega oba ogutayagala.

6. Omwoyo ogw’okunenya bujulizi bukakafu obw’omutima ogwadda emabega. Guno mwoyo gwa kunoonya nsobi, ogw’okuvumirira ebigendererwa by’abalala, so nga enneeyisa yaabwe ekkiriza okutwalibwa n’ekisa. Ndowooza ya kusuula musango ku balala, n’okubasalira omusango n’obukambwe. Mwoyo gwa butakkiriza mpisa n’ebyatulwa eby’Ekikristaayo. Mbeera ya birowoozo eyeeyoleka mu kusala emisango okukambwe, mu bigambo ebikambwe, ne mu kwolesa okuwulira okutali kulungi eri abantu abamu. Embeera eno ey’ebirowoozo tekwatagana n’akatono n’omutima ogwagala, era buli wantu omwoyo ogw’okunenya we gweyolekera mu oyo eyeeyita omuntu w’eddiini, musobola okumanya nti waliwo omutima ogwadda emabega.

7. Okubulwa okufaayo ku kigambo kya Katonda, nakwo bujulizi bw’omutima ogwadda emabega. Oboolyawo tewali kisinga kukakasa nti oyo eyeeyita Omukristaayo alina omutima ogwadda emabega, okusinga okufiirwa okufaayo kwe ku Bayibuli. Omutima bwe guba gujjudde okwagala, tewali kitabo mu nsi kya muwendo nga Bayibuli. Naye okwagala bwe kuggwaawo, Bayibuli tefuuka etasikiriza kyokka wabula emirundi mingi n’enyinyaza. Tewali kukkiriza kukkiriza bisuubizo byayo, naye nga wasigaddeyo okusalirwa omusango mu mutima okumala okutya okutiisa kwayo. Naye okutwaliza awamu oyo adda emabega mu mutima tafaayo ku Bayibuli. Tagisoma nnyo, era bw’agisoma, talina kufaayo kumala kugitegeera. Empapula zaayo zifuuka za kizikiza era ezitasikiriza, era noolwekyo erekebwa.

8. Okubulwa okufaayo ku kusaba okw’ekyama nakwo bujulizi bw’omutima ogwadda emabega.

Mukristaayo omuto! Bw’ozuula ng’ofiirwa okufaayo kwo ku Bayibuli ne ku kusaba okw’ekyama, yimirira mangu, ddayo eri Katonda, era teweewa kiwummulo, okutuusa lw’onoonyumirwa ekitangaala ky’amaaso ge. Bw’owulira nga toyagala kusaba, oba kusoma Bayibuli yo, bw’oba nga bw’osaba era bw’osoma Bayibuli yo, tolina mutima mu kyo, tolina kunyumirwa, bw’oba oyagala okusalako okusinza kwo okw’ekyama, oba, osendebwasendebwa mangu okukulekayo, ebirowoozo byo, okwagala kwo n’okuwulira kwo bwe biwaba, n’emirimu gyo egy’omu kisenge ne gifuuka omugugu, osobola okumanya nti oli oyo adda emabega mu mutima, era omulimu gwo ogusooka, kwe kumenyeka, n’okulaba nti okwagala kwo n’obunyiikivu bwo bizzibwa buggya.

9. Okubulwa okufaayo ku kukyuka kw’emmeeme ne ku kufuba okutumbula okuzuukuka kw’eddiini. Kino kya lwatu kiraga omutima ogwadda emabega. Tewali kintu omutima ogwagala kye gufaako okusinga okukyuka kw’emmeeme mu kuzuukuka kw’eddiini, n’okufuba okukutumbula.

10. Okubulwa okufaayo ku bigambo ebifulumizibwa oba ku byafaayo by’okuzuukuka kw’eddiini, nakwo bujulizi bw’omutima ogwadda emabega. Omuntu bw’aba akyafaayo ku kukyuka kw’emmeeme, ne ku kuzuukuka kw’eddiini kya lwatu ajja kufaayo ku byafaayo byonna eby’okuzuukuka kw’eddiini wonna wonna. Noolwekyo, bw’ozuula nga toyagala kusoma byafaayo ng’ebyo, oba ng’obisanga nga tebikusikiriza, kitwale nti oddidde emabega mu mutima

11. Bwe kityo bwe kiri ne ku buminsani, n’omulimu gw’obuminsani n’ebikolwa byabwo. Bw’ofiirwa okufaayo ku mulimu ogwo, ne ku kukyuka kw’abakaafiiri, n’otasanyuka kusoma n’okuwulira ku kuwangula kw’obuminsani, osobola okumanya nti oddidde emabega mu mutima.

12. Okufiirwa okufaayo ku bikolwa eby’obugabi okutwaliza awamu bujulizi bw’omutima ogwadda emabega. Ŋŋamba okufiirwa okufaayo, kubanga mazima, bwe wali okyuse ddala eri Kristo, wali ofaayo ku bikolwa byonna eby’obugabi ebyatuuka mu kumanya kwo. Eddiini kuli mu bugabi obutaliimu kwefaako. Kya lwatu, emmeeme ekyuse efaayo nnyo ku kufuba kwonna okw’obugabi okuddaabiriza n’okulokola abantu. Mu bufuzi obulungi, mu kusomesa okw’Ekikristaayo, mu nsonga y’okwefuga mu mwenge, mu kuggyawo obuddu, mu kuteekerateekera abaavu, era mu bufunze, mu buli kigambo n’omulimu omulungi, ku kigero kyennyini kye ofiiriddwa okufaayo ku bino, olina obujulizi nti oddidde emabega mu mutima.

13. Okufiirwa okufaayo ku kwogera okw’omwoyo okwa nnamaddala bwe bujulizi obulala obw’omutima ogwadda emabega. “Akamwa koogera ku biba bijjudde mu mutima.” Kino Mukama waffe Yesu Kristo yakirangirira ng’etteeka ly’obutonde bwaffe. Tewali kwogera kuwoomera mutima ogwagala ddala, ng’okwo okukwata ku Kristo, ne ku bumanyirivu bwaffe obulamu obw’Ekikristaayo. Bw’ozuula ng’ofiirwa okufaayo ku kwogera ku ddiini ey’omutima, ne ku bumanyirivu obw’enjawulo era obw’ekitalo obw’Abakristaayo, bwe wali omanyiiko okwagala okwa nnamaddala okwa Katonda kye kiri, okugudde, era oli oyo adda emabega mu mutima.

14. Okufiirwa okufaayo ku kwogera n’okubeera wamu n’abantu ab’omwoyo ennyo, bujulizi bw’omutima ogwadda emabega. Tusinga okusanyukira okubeera n’abo abasinga okufaayo ku bintu ebisinga okuba eby’omuwendo gye tuli. N’olwekyo, omutima ogw’Ekikristaayo ogwagala bulijjo gujja kunoonya okubeera n’abo abasinga okuba ab’omwoyo, era abasinga okwogera eby’Enjiri n’eby’omwoyo. Bw’ozuula ng’obulwa kino, manya ddala nti oddidde emabega mu mutima.

15. Okufiirwa okufaayo ku nsonga y’okutukuzibwa bujulizi bw’omutima ogwadda emabega. Nziramu okugamba, okufiirwa okufaayo, kubanga, bwe wali omanyidde ddala okwagala kwa Katonda, oteekwa okuba nga wali ofaayo nnyo ku nsonga y’okwewaayo okujjuvu eri Katonda, oba ey’okutukuzibwa okujjuvu. Bw’oba oli Mukristaayo, wawulira nti ekibi kyali kya muzizo eri emmeeme yo. Wali n’okwegomba okutayogerekeka okukiwona emirembe gyonna, era buli kintu ekyandisobodde okutangaaza ku nsonga eyo ey’obukulu obw’obulumi, kyakusikirizanga nnyo. Ensonga eno bw’eba ng’egobeddwa, n’otakyagifaako, kiba kubanga oddidde emabega mu mutima.

16. Okufiirwa okufaayo ku abo abakyuse kaakano, nakwo bujulizi bw’omutima ogwadda emabega. Omuwandiisi wa Zabbuli agamba nti, “Abo abakutya banandabanga ne basanyuka, kubanga essuubi lyange liri mu kigambo kyo.” Kino akiteeka mu kamwa k’omukyuse, era ani atamanyi nti kino kituufu? Kale, waliwo essanyu mu maaso ga bamalayika ba Katonda, olw’omwonoonyi omu eyeenenya, era tewali ssanyu mu batukuvu ku nsi, olw’abo abajja eri Kristo, era abali ng’abaana abaakazaalibwa mu bwakabaka obw’omu ggulu. Ndaga oyo eyeeyita omuntu w’eddiini, atayolesa kufaayo kungi ku bakyuse eri Kristo, nange nja kukulaga oyo adda emabega mu mutima, era munnanfuusi; yeeyita wa ddiini, so nga talina.

17. Embeera y’ebirowoozo etalina kisa eri abo abeeyita abakyuse, nayo bujulizi bw’omutima ogwadda emabega. Ekisa oba okwagala, kusuubira byonna, era kukkiriza byonna, era kwetegefu nnyo okusalawo mu kisa era mu ngeri ennungi ku abo abeeyita abakyuse eri Kristo, mu ngeri ey’obutonde kujja kubalabirira n’okufaayo, kubasabire, kubayigirize, era kubeere n’obwesige mu bo nga bwe kiri eky’amagezi okuba nabwo. Noolwekyo endowooza ey’okubakoonakoona, okubavumirira, n’okubanenya, bujulizi bw’omutima ogwadda emabega.

18. Okubulwa omwoyo gw’okusaba bujulizi bw’omutima ogwadda emabega. Okwagala kwa Kristo bwe kuba nga kukyali kuggya mu mmeeme, omwoyo wa Kristo abeera omwo alyeyoleka ng’omwoyo ow’ekisa n’okwegayirira. Alizaala okwegomba okw’amaanyi mu mmeeme olw’obulokozi bw’abonoonyi n’okutukuzibwa kw’abatukuvu. Emirundi mingi alyegayirira mu bo, n’okwegomba okungi, okukaaba okw’amaanyi n’amaziga, era n’okusinda okutayogerekeka mu bigambo, olw’ebintu ebyo ebikwatagana n’okwagala kwa Katonda, oba okukyoleka mu lulimi lw’Ebyawandiikibwa, okusinziira ku Pawulo, Abaruumi 8:26 ne 27, “N’Omwoyo bw’atyo atubeera mu bunafu bwaffe. Tetumanyi kusaba nga bwe kitugwanira, naye Omwoyo yennyini atwegayiririra n’okusinda okutayogerekeka. Oyo akebera emitima, amanyi Omwoyo ky’alowooza, kubanga yeegayiririra abatukuvu ng’okusiima kwa Katonda bwe kuli.” Omwoyo gw’okusaba bwe guvaawo, kabonero kakakafu ak’omutima ogwadda emabega, kubanga ebbanga lyonna okwagala okw’olubereberye okw’Omukristaayo nga kukyagenda mu maaso, Mwoyo Mutukuvu talirema kumusika kumeggana nnyo mu kusaba.

19. Omutima ogwadda emabega gutera okwerangirira mu ngeri abantu gye basabamu. Okugeza, okusaba ng’abalinga omuntu ali mu mbeera y’okwesalira omusango, oba ng’omwonoonyi asaliddwa omusango mu mutima, bujulizi bw’omutima ogwadda emabega. Omuntu ng’oyo ajja kwolesa ekintu, nti tali mu mirembe na Katonda. Okwatula kwe n’okwevunaana kwe kujja kulaga abalala ekyo oboolyawo ky’atategeera bulungi ye yennyini. Engeri gy’asabamu ejja kwolesa ekintu, nti talina kussa kimu na Katonda; nti mu kifo ky’okujjula okukkiriza n’okwagala, asaliddwa omusango gw’ekibi mu mutima ku kigero ekimu, era amanyi munda nti tali mu mbeera ey’okukkirizibwa Katonda. Mu ngeri ey’obutonde ajja kusaba ng’omwonoonyi asaliddwa omusango mu mutima, okusinga ng’Omukristaayo. Kirirabibwa mu kusaba kwe nti tali mu mbeera ey’eddembe ery’Ekikristaayo—nti ali mu bumanyirivu obw’essuula eya 7 ey’Abaruumi, mu kifo ky’obwo obunnyonnyolwa mu ssuula eya 8 ey’Abaruumi.

20. Omutima ogwadda emabega gujja kweyongera okwerangirira mu kusaba kumpi ku lwa ye yekka, ne ku lw’emikwano egyo egitwalibwa ng’ekitundu ku ye. Kitera okwewuunyisa ennyo era n’okukankanya okubeera mu lukuŋŋaana lw’okusaba olw’abo abadda emabega, era nnakuwala nnyo okugamba nti enkuŋŋaana z’okusaba nnyingi ez’ekkanisa si kirala. Okusaba kwabwe kwa kutya era kwa kuwuubaala, era kwolesa ekintu nti balina okukkiriza kutono oba tebalina. Mu kifo ky’okwetooloola entebe ey’ekisa n’okufuka emitima gyabwe olw’omukisa ku abo ababeetoolodde, balina okunyigirizibwa okukola omulimu, okwetikka omusaalaba gwabwe. Emitima gyabwe tegifukumuka, tegijja kufukumuka, mu ngeri ey’obutonde eri Katonda mu kusaba. Tebafaayo nnyo ku balala, era bwe beetikka, nga bwe bagamba, omusaalaba gwabwe ne bakola omulimu gwabwe, ne beefuula okukulembera mu kusaba, kirirabibwa nti basaba ng’ekibiina ky’abonoonyi abasaliddwa omusango mu mutima, kumpi ku lwabwe bokka ddala. Bajja kusaba ekyo, singa bakifuna, kyandibadde ddiini, ng’omwonoonyi asaliddwa omusango mu mutima bw’andisabye omutima omuggya, era okusaba eddiini nga bwe bakola, kulaga nti tebalina, mu mbeera y’ebirowoozo byabwe eya kaakano. Basabe okusabira okukyuka kw’abonoonyi, era oba bajja kukyerabira ddala, oba bajja kubayogerako bwogezi mu ngeri ejja okulaga nti tebalina mutima gwa kubasabira. Mmanyi abazadde abeeyita Abakristaayo abatuuka mu mbeera ng’eyo nti baali tebalina mutima gwa kusabira kukyuka kw’abaana baabwe bennyini, ne bwe baali abaana abo nga bali mu kusalirwa omusango mu mutima. Baakuumanga okusaba okw’omu maka, ne bagenda mu lukuŋŋaana lw’okusaba olwa buli wiiki, naye tebaavanga mu luguudo olukadde, olw’okusaba nga beetooloola beetooloola ku lwabwe bokka. Emyaka egimu egiyise, nnali nkola mu kuzuukuka mu kkanisa ya Presbyterian. Ku nkomerero y’okubuulira okw’akawungeezi, nnazuula nti muwala w’omu ku bakadde b’ekkanisa, yali mu nnaku ya birowoozo nnene. Nnalaba nti okusalirwa omusango mu mutima kwe kwali kwa buziba nnyo. Twali tukuba olukuŋŋaana n’ababuuza mu kisenge eky’emabega, era nnali nkasiibula ababuuza, omuwala ono bwe yajja gye ndi ng’atabuse nnyo, n’anneegayirira okumusabira. Abantu abasinga baali bagenze, okuggyako abatono abaali balindirira mu kkanisa wakati abo emikwano gyabwe egyali mu lukuŋŋaana lw’okubuuza okusiibulwa. Nnayita kitaawe w’omuwala ono mu kisenge eky’emabega alabe embeera ey’okweraliikirira ennyo ey’ebirowoozo bya muwala we. Oluvannyuma lw’okwogera naye akaseera katono mu maaso ga kitaawe, ne mmusaba okumusabira, ne ŋŋamba nti nja kumuddirira, ne mmunyigiriza okuwaayo omutima gwe eri Kristo. Ffenna ne tufukamira, n’ayita mu kusaba kwe, ng’afukamidde ku mabbali ga muwala we eyali akaaba ng’asikayo, nga tayogeddeko ku nsonga ye n’akatono. Okusaba kwe kwalaga nti teyalina ddiini okusinga gye yalina, era nti yali kumpi mu mbeera y’emu ey’ebirowoozo nga ye—wansi w’okuwulira okw’entiisa okw’okusalirwa omusango. Yali akuumye endabika y’eddiini. Ng’omukadde w’ekkanisa, yali awalirizibwa okukuuma endabika. Yali yeetooloola yeetooloola ku kyuma ekisinsimula eky’emirimu gye, so nga omutima gwe gwali gudda emabega ddala. Emirundi mingi kumpi kisesemya okubeera mu lukuŋŋaana lw’okusaba olw’abo abadda emabega mu mutima. Bajja kwetooloola, beetooloole, omu ng’addirira munne, mu mazima nga basaba olw’okukyuka kwabwe bennyini. Tebakyogera bwe kityo, naye ago ge makulu ag’amazima ag’okusaba. Tebandisobodde kukyoleka okusingawo nti badda emabega mu mutima, singa buli omu yali alayira ku kyo.

21. Obutabeera mu nkuŋŋaana z’okusaba ezaateekebwawo olw’ensonga entono kabonero kakakafu ak’omutima ogwadda emabega. Tewali lukuŋŋaana lusinga kusikiriza Mukristaayo azuukufu okusinga olukuŋŋaana lw’okusaba, era ebbanga lyonna nga balina omutima gwonna okusaba, tebajja kubulawo mu lukuŋŋaana lw’okusaba okuggyako nga baziyiziddwa okubeerawo olw’obuwanika bwa Katonda. Omukwano bw’aba ng’abakyalidde mu ssaawa y’olukuŋŋaana, ne kiyinza okubaziyiza okubeerawo, okuggyako ng’okukyala kukoleddwa mu mbeera ez’enjawulo ennyo, bujulizi obw’amaanyi nti tebaagala kubeerawo, era, noolwekyo, nti badda emabega mu mutima. Okukyala mu kiseera ng’ekyo tekwandibaziyizza kugenda ku mbaga, ku kabaga, ku kulya ebweru, oba ku musomo ogusesa. Amazima gali nti, bwe bunnanfuusi gye bali okwefuula nti ddala baagala okugenda, so nga basobola okuziyizibwa olw’ensonga entono. Singa kyali kifo kyonna kye baali beegomba ennyo okugendako, bandyewolereza, ne bagamba nti, “Nnali ŋŋenda kutambula mu kigaali,” oba, “Nnali ŋŋenda mu kifo kino na kiri,” ne bagenda.

22. Bwe kityo bwe kiri ne ku kulagajjalira okusaba okw’omu maka, olw’ensonga entono.

Omutima bwe guba gwemalidde mu ddiini, Abakristaayo tebajja kwanguwa kuleka kusinza okw’omu maka, era buli lwe baba abeetegefu okufuna ekyekwaso olw’okukuleka, bujulizi bukakafu nti baddidde emabega mu mutima.

23. Okusaba okw’ekyama bwe kutwalibwa ng’omulimu okusinga ng’enkizo, kiba kubanga omutima gwadda emabega. Bulijjo kindabikidde nga kya kusekererwa kumpi, okuwulira Abakristaayo nga boogera ku kusaba ng’omulimu. Y’emu ku nkizo ezisinga obunene ez’oku nsi. Twandirowoozezza ki ku mwana okujja eri muzadde we olw’emmere ye ey’emisana, si kubanga alumwa enjala, wabula ng’omulimu? Kyandituwulikidde kitya okuwulira omusabiriza ng’ayogera ku mulimu gw’okutusaba ebirabo? Nkizo etaliiko kkomo okukkirizibwa okujja eri Katonda, n’okusaba okuweebwa byonna bye twetaaga. Naye okusaba kubanga tuteekwa, okusinga kubanga tuyinza, kirabika ng’ekitali kya butonde. Okusaba kye twetaaga, era kubanga tukyetaaga, era kubanga Katonda atuzzizzaamu amaanyi okusaba, era yasuubiza okuddamu okusaba kwaffe, kya butonde era kya magezi. Naye okusaba ng’omulimu era ng’abalinga tuwa Katonda ekisa olw’okusaba kwaffe, kya kusekererwa ddala, era kabonero kakakafu ak’omutima ogwadda emabega.

24. Okwegayiririra eby’amasanyu ag’ensi, nakwo kabonero k’omutima ogwadda emabega. Amasanyu agasinga okusanyusa agasoboka, eri ebirowoozo eby’omwoyo ddala, gy’emirimu egyo egireeta emmeeme mu kussa kimu okusinga obutereevu ne Katonda. Omutima bwe guba gujjudde okwagala n’okukkiriza, essaawa, oba akawungeezi akamaliddwa yekka, mu kussa kimu ne Katonda, kisanyusa okusinga amasanyu gonna ensi g’eyinza okuwaayo. Omutima ogwagala gukwatirwa obuggya buli kintu ekiyinza okumenya oba okutaataaganya okussa kimu kwagwo ne Katonda. Amasanyu ag’ensi gokka tegugawoomerwa. Emmeeme bw’etasanga ssanyu lingi mu Katonda okusinga mu bintu byonna eby’ensi, omutima gubeera gudda emabega mu ngeri ey’ennaku.

25. Obuzibe bw’omwoyo bwe bujulizi obulala obw’omutima ogwadda emabega. Eriiso bwe liba eddamu, omubiri gwonna gujjula ekitangaala eky’omwoyo, naye eriiso lyo bwe liba ebbi, (ogwo gwe mutima ogwadda emabega) omubiri gwo gwonna gunaabeeranga n’ekizikiza.

Obuzibe bw’omwoyo bweyoleka mu kubulwa okufaayo ku kigambo kya Katonda, ne ku mazima ag’eddiini okutwaliza awamu. Era bulyolesa okubulwa okwawula okw’omwoyo, era bulimbibwa mangu enkwe za Setaani. Omutima ogwadda emabega gujja kukulembera mu kukkiriza emisingi egy’empisa egitali minywevu. Tegutegeera bwa mwoyo bwa mateeka ga Katonda, n’ebyo by’ayagala okutwaliza awamu. Obuzibe buno obw’omwoyo bwe bweyoleka kabonero kakakafu nti omutima gudda emabega.

26. Obutafaayo ku ddiini, wamu n’obuzuukufu n’obuwulize mu by’ensi, kabonero kakakafu ak’omutima ogwadda emabega. Oluusi tulaba abantu abawulira ennyo era amangu ku nsonga z’ensi, naye abatayinza kuleetebwa kuwulira nnyo ku nsonga z’eddiini. Kino kiraga mu lwatu embeera y’ebirowoozo eyadda emabega.

27. Omwoyo ogw’okwesanyusa kabonero kakakafu ak’omutima ogwadda emabega. Mu kwesanyusa, ntegeeza endowooza ey’okumatiza okwegomba, obuyaayaane n’ebiwoomerwa, “nga tukola ebyo ebyegombebwanga omubiri n’ebirowoozo.”

Kino, mu Bayibuli, kyogerwako ng’embeera ey’okufa okw’omwoyo. Nkakasa nti ensonga esinga okuleeta okudda emabega mu mutima, esangibwa mu kulaajana olw’okwesanyusa okwegomba n’ebiwoomerwa eby’enjawulo. Okwegomba emmere kutera, era oboolyawo kutera okusinga ekirala kyonna, okuba ensonga ey’okudda emabega. Abakristaayo batono, ntya, abalaba akabi konna mu ludda luno. Ekiragiro kya Katonda kye kino, “Buli kye mukola, oba kulya oba kunywa, mukikole nga mugenderera kugulumiza Katonda.” Abakristaayo bakyerabira, ne balya ne banywa okwesanyusa—nga beebuuza ku kwegomba kwabwe, mu kifo ky’amateeka g’obulamu n’obulamu obulungi. Abantu bangi bategebwa emmeeza zaabwe okusinga ekkanisa bw’emanyi. Emmeeza mutego gwa kufa eri ekibiina ekinene ekitayinza kubalibwa muntu yenna. Abantu bangi nnyo abeewala ddala ebyokunywa eby’omwenge, beemalira mu caayi ne kaawa, era ne taaba, ne mu mmere, mu bungi ne mu ngeri, emenya buli tteeka ly’obulamu obulungi. Balabika nga tebalina tteeka ddala, okuggyako ery’okwegomba, era kuno bakwonoona nnyo olw’okukukozesa obubi, ne kiba nti, okukumatiza, kwe kuzikiriza omubiri n’emmeeme wamu. Ndaga oyo eyeeyita Omukristaayo omululu w’emmere, nange nja kukulaga oyo eyadda emabega.

28. Omuntu ow’omunda eyayokebwa nakyo bujulizi bw’omutima ogwadda emabega. Emmeeme bw’eba nga nzuukufu era ng’eyagala, omuntu ow’omunda aba mugonvu ng’emmunye y’eriiso. Naye omutima bwe gudda emabega, omuntu ow’omunda asirika era ayokebwa, ku nsonga nnyingi. Omuntu ng’oyo ajja kukugamba nti tamenya muntu we ow’omunda, mu kulya oba kunywa, oba mu kwesanyusa okw’engeri yonna. Ojja kuzuula nti oyo eyadda emabega alina omuntu ow’omunda omutono. Bwe kityo bwe kirizuulibwa ku bibi eby’okulagajjalira okutwaliza awamu. Emirimu mingi nnyo giyinza okulagajjalirwa era omuntu ow’omunda eyayokebwa n’asigala ng’asirise. Omuntu ow’omunda bw’ataba muzuukufu, omutima mazima gudda emabega.

29. Emisingi gy’empisa egitali minywevu kabonero kakakafu ak’omutima ogwadda emabega, Oyo adda emabega mu mutima, ajja kuwandiika ebbaluwa ku Ssabbiiti, ajja kwemalira mu kusoma eby’ensi, ne mu kwogera kungi okw’ensi. Mu by’obusuubuzi, omuntu ng’oyo ajja kukozesa obukodyo obutono, n’okukola enkwe z’obusuubuzi, ajja kugoberera empisa z’abasuubuzi ab’ensi, mu kukola obusuubuzi, ajja kuba n’omusango gw’obulimba n’okwogera eby’obulimba mu kuteesa ku bintu, ajja kusaba amagoba agayitiridde, era ajja kukozesa obwetaavu bwa banne ku lulwe.

30. Okufugibwa okutya abantu, bujulizi bw’omutima ogwadda emabega. Omutima bwe guba gujjudde okwagala kwa Katonda, Katonda y’atiibwa, so si muntu. Okwegomba okutenderezebwa abantu kukuumibwa wansi, era kimala eri omuntu ng’oyo okusanyusa Katonda, abantu ne bwe basanyuka oba bwe batasanyuka. Naye okwagala kwa Katonda bwe kukendeera, “okutya omuntu kuleeta ekyambika,” kufuga omuntu. Okusanyusa omuntu okusinga Katonda, olwo kye kigendererwa kye. Mu mbeera ng’eyo ajja kusinga okunyiiza Katonda okusinga omuntu.

31. Obukakanyavu ku bifaananyi, emikolo, n’ebintu ebitali bikulu, bujulizi bw’omutima ogwadda emabega. Omutima ogwagala, gufaayo nnyo ku kintu kyennyini n’amaanyi g’eddiini kwokka, era tegujja kukakanyala ku bifaananyi byayo.

32. Okunoonya ensobi mu nkola ez’okutumbula okuzuukuka kw’eddiini, bujulizi bukakafu obw’omutima ogwadda emabega. Omutima bwe guba nga gwemalidde ddala ku kukyuka kw’abonoonyi, n’okutukuzibwa kw’abakkiriza, mu ngeri ey’obutonde gujja kusemberera ensonga mu ngeri esinga obutereevu, era n’engeri ezaateekebwawo ezisinga okutegekebwa okutuukiriza ekigendererwa. Tegujja kuwakanya, n’okwesittala ku, nkola ezirabika mu lwatu nti Katonda aziwadde omukisa, wabula gujja kukozesa amagezi gaagwo gonna mu kutegeka engeri ezisinga okusaanira okutuukiriza ekigendererwa ekinene omutima kwe gwemalidde.

IV. Okulaga ebiva mu kudda emabega mu mutima. Ekyawandiikibwa kigamba, nti oyo adda emabega mu mutima alikkusibwa amakubo ge ye.

1. Alijjuzibwa ebikolwa bye ye. Naye bino bikolwa bifu, si bikolwa bya kukkiriza na kwagala, ebisiimibwa Katonda, wabula nziina ezijjudde obukyafu ez’obutuukirivu bwe ye. Bwe bikolebwa ng’obuweereza obw’eddiini, bubeera bunnanfuusi bwokka obwenyinyaza, era kya muzizo eri Katonda, temuli mutima mu byo, era eri omuntu ng’oyo, Katonda agamba nti, “Ani eyakisaba mu mikono gyaffe?” “Mmwe mweraga mu bantu, naye Katonda amanyi emitima gyammwe; kubanga ekyo ekissibwamu ekitiibwa ennyo mu bantu, kya muzizo mu maaso ga Katonda.” “Naye mmwe mbamanyi temuliimu kwagala kwa Katonda.”

2. Alijjuzibwa okuwulira kwe ye. Mu kifo ky’emirembe egyo emiwoomu n’okuwummula, n’essanyu mu Mwoyo Mutukuvu, bye yafuna edda, alyesanga ng’ali mu mbeera etaliimu kiwummulo, nga tamatira na ye yennyini wadde buli muntu omulala, okuwulira kwe nga kutera kuluma, kuswaza, era nga si kulungi era tekwagalibwa, nga bwe kiyinza okulowoozebwa. Kitera okuba ekizibu ennyo okubeera n’oyo eyadda emabega. Batera okuba ab’amangu okunyiiga, ab’okunenya, era abanyiiza, mu makubo gaabwe gonna. Baleka Katonda, era mu kuwulira kwabwe mulimu bingi ebya ggeyeena okusinga eby’eggulu.

3. Balijjuzibwa endowooza zaabwe embi ze baasooka okukkiriza. Okwagala kwabwe okumanya n’okukola amazima kuweddewo. Mu ngeri ey’obutonde ennyo beesimba okuwakanya amazima gonna aganyigiriza omwoyo gwabwe ogw’okwesanyusa. Bajja kufuba okwewolereza, tebajja kusoma wadde okuwulira ekyo ekinaanenya embeera yaabwe ey’okudda emabega, era bajja kukyawa nnyo buli muntu anaayita mu kkubo lyabwe. Omuntu yenna bw’abanenya, bamutwala ng’omulabe. Beekoomera, ne bazibiriza amaaso gaabwe eri ekitangaala, ne beekuuma, ne banoonya ensobi mu buli kintu ekyandibakebedde.

4. Oyo adda emabega mu mutima alijjuzibwa obulabe bwe ye. Omuntu ng’oyo kumpi ddala ajja kuterekera abo b’akola nabo obusuubuzi oba enkolagana endala ebintu. Ajja kwesika mu kumpi buli nkolagana ey’obulamu, ajja kwereka okunyiizibwa n’okusunguwala, era ajja kutuuka mu nkolagana ng’ezo n’abamu, era oboolyawo n’abantu bangi, ne kiba nti tasobola kubasabira mu bwesimbu, era kumpi tasobola kubayisa na mpisa ya bulijjo. Kino kye kivaamu kumpi ekikakafu eky’omutima ogwadda emabega.

5. Oyo adda emabega mu mutima alijjula ensobi ze ye. Tatambula na Katonda. Yagwa okuva mu nteekateeka ya Katonda. Takulemberwa Mwoyo, wabula atambulira mu kizikiza eky’omwoyo. Mu mbeera eno talirema kugwa mu nsobi nnyingi era ez’amaanyi, era ayinza okwezingiza mu ngeri ng’eyo ne yeeyonoonera essanyu lye, era, oboolyawo, ne yeezikiririza omugaso gwe obulamu bwe bwonna. Ensobi mu by’obusuubuzi, ensobi mu kukola enkolagana empya mu bulamu, ensobi mu kukozesa ebiseera bye, olulimi lwe, ssente ze, obuyinza bwe—byonna bijja kumugendera bubi ebbanga lyonna ng’akyali mu mbeera ey’okudda emabega.

6. Oyo adda emabega mu mutima alijjuzibwa okwegomba kwe ye. Okwegomba kwe n’obuyaayaane bwe, ebyali bikuumibwa wansi, kaakano bizzeemu okufuga, era olw’okuba nga byali binyigiriziddwa okumala ebbanga eddene bwe lityo, bijja kulabika ng’ebyesasuza nga bifuuka ebireekaana era ebifuga n’obukambwe okusinga bwe kyali kibaddewo. Okwegomba n’obuyaayaane eby’omubiri bijja kubaluka, oyo eyadda emabega n’ewuunya, era kirabika nnyo alyesanga ng’afugibwa nnyo okusingawo, era ng’ali mu buddu bwabyo okusinga bwe kyali kibaddewo.

7. Oyo adda emabega mu mutima alijjuzibwa ebigambo bye ye. Ng’ali mu mbeera eyo, tajja, era tasobola, kufuga lulimi lwe. Lujja kweraga nga kitundu ekitafugika, ekijjudde obutwa obuttirawo, lujja kukoleeza omubiri gw’omuntu gwonna, era lwo luguggya omuliro mu ggeyeena. Olw’ebigambo bye ajja kweyingiza mu bizibu bingi n’ebitabula, by’atasobola kweggyamu, okutuusa lw’alikomawo eri Katonda.

8. Alijjula okugezesebwa kwe ye. Mu kifo ky’okwewala okukemebwa, ajja kudduka butereevu mu kukemebwa. Ajja kwereetako okugezesebwa kungi nnyo kwe yandibadde talina, singa teyava ku Katonda. Ajja kwemulugunya ku kugezesebwa kwe, naye era ng’akwongera bulijjo. Oyo eyadda emabega awulira nnyo okugezesebwa kwe, era, wadde nga yeemulugunya olw’okugezesebwa bwe kityo buli kintu ekimwetoolodde, bulijjo akwongera, era nga ye nnannyini kwo, alabika ng’anyiikira okukwereetako ng’omuzira omungi ogugwa okuva ku lusozi.

9. Oyo adda emabega mu mutima alijjula obusirusiru bwe ye. Olw’okugaana okuluŋŋamya kwa Katonda, kya lwatu agwa mu buziba bw’obusirusiru bwe ye. Talirema kwogera na kukola bintu bingi nnyo eby’obusirusiru era eby’okusekererwa. Olw’okuba nga yeeyita muntu wa ddiini, ebintu bino bijja kweyongera okulabibwa, era kya lwatu bimuleetere okweyongera okusekererwa n’okunyoomebwa. Oyo eyadda emabega, ddala, ye musirusiru asinga mu nsi. Olw’okuba ng’alina okumanya okw’obumanyirivu ku kkubo ery’amazima ery’obulamu, alina obusirusiru obutaliiko kkomo okulireka. Ng’amanyi ensulo ey’amazzi amalamu, agivuddeko, ne yeesimira ettanka—ettanka ez’omu ttaka ezirimu enjatika ezitanyweeramu mazzi. Olw’okuba n’omusango gw’obusirusiru buno obutaliiko kkomo, olugendo lwonna olw’obulamu bwe obw’okudda emabega luteekwa okuba lwa musirusiru, mu makulu ga Bayibuli ag’ekigambo ekyo.

10. Oyo adda emabega mu mutima alijjula ebizibu bye ye. Katonda amuwakanya, era naye yeewakanya. Tali mu mirembe na Katonda, na ye yennyini, na kkanisa, wadde n’ensi. Talina kiwummulo munda. Omuntu ow’omunda amusalira omusango. Katonda amusalira omusango. Bonna abamanyi embeera ye bamusalira omusango. “Tewali mirembe, eri aboonoonyi,” bw’ayogera Katonda wange. Tewali kifo mu biseera wadde mu bwengula mw’ayinza okuwummulira.

11. Oyo adda emabega mu mutima alijjula okweraliikirira kwe ye. Akomyewo ku kwefaako. Yeetwala ye n’ebintu bye nga bibye. Alina buli kintu ky’alina okweraliikirira. Tajja kwetwala ye n’ebintu bye nga bya Katonda, n’ateeka ku bbali obuvunaanyizibwa obw’okwerabirira n’okulabirira byonna by’alina. Tatwala, tajja kutwala, bye yeeraliikirira eri Mukama, wabula yeetikka okufuga buli kintu ku lulwe, ne mu magezi ge, n’olw’ebigendererwa bye. Noolwekyo, okweraliikirira kwe kujja kweyongera, kumujjire ng’amataba.

12. Oyo adda emabega mu mutima alijjula okusoberwa kwe ye. Olw’okuleka Katonda, olw’okugwa okuva mu nteekateeka ye, ne mu kizikiza ky’obusirusiru bwe ye, alijjuzibwa okusoberwa n’okubuusabuusa ku kkubo ly’anaagoberera okutuukiriza ebigendererwa bye eby’okwefaako. Tatambula na Katonda, wabula amukontana. N’olwekyo, obuwanika bwa Katonda bujja kumusalako ekkubo bulijjo, ne bulemesa enteekateeka ze zonna. Katonda alimuleetera ekizikiza mu kkubo lye, era alifuba okutabula enteekateeka ze, n’okufuuwa enkwe ze mu mpewo.

13. Oyo adda emabega mu mutima alijjuzibwa okutya kwe ye. Alyeraliikirira ku ye yennyini, ku by’obusuubuzi bwe, ku linnya lye, ku buli kintu. Ebintu bino byonna yabiggya mu mikono gya Katonda, n’abyetwalira era n’abikwata nga bibye, era olw’obutaba na kukkiriza mu Katonda nate, era olw’obutasobola kufuga bibaawo, ateekwa olw’obwetaavu okujjuzibwa okweraliikirira ku by’omu maaso. Okutya kuno kye kivaamu ekitalekebwa eky’obulalu bwe n’obusirusiru bwe mu kuleka Katonda.

14. Oyo adda emabega mu mutima alijjuzibwa okuggwaamu essuubi kwe ye. Olw’okuleka Katonda, n’okwetwalira embeera ey’okwekakaatika mu maaso ge, Katonda talirema kumumalamu ssuubi mu kugoberera ebigendererwa bye eby’okwefaako. Ajja kutegeka amakubo ge okwesanyusa, nga teyeebuuzizza ku Katonda. Kya lwatu Katonda ajja kutegeka amakubo ge okumumalamu essuubi. Olw’okumalirira okukola nga bw’ayagala, ajja kuggwaamu nnyo essuubi singa enteekateeka ze zirema, era enkola ekakafu ey’ebibaawo wansi w’obufuzi bwa Katonda eteekwa, kya lwatu, okuleeta omutendera gw’okuggwaamu essuubi ku bafugibwa abamujeemedde.

15. Oyo adda emabega mu mutima ateekwa okujjula okufiirwa kwe ye. Atwala ebintu bye nga bibye, ebiseera bye nga bibye, obuyinza bwe nga bubwe, erinnya lye nga lirye. Okufiirwa kimu ku bino akutwala ng’okufiirwa kwe ye. Olw’okuleka Katonda, era olw’obutasobola kufuga bibaawo ebyo okubeerawo kw’ebintu ebyo kwe kwesigamye, alyesanga ng’afiirwa ku buli ludda. Afiirwa emirembe gye. Afiirwa ebintu bye. Afiirwa ebiseera bye bingi. Afiirwa erinnya lye ery’Ekikristaayo. Afiirwa obuyinza bwe obw’Ekikristaayo, era bw’anywerera afiirwa emmeeme ye.

16. Oyo adda emabega mu mutima alijjula emisaalaba gye ye. Omulimu gwonna ogw’eddiini gujja kumukooya, era, noolwekyo, gube omusaalaba gy’ali. Embeera y’ebirowoozo bye ejja kufuula ebintu bingi nnyo emisaalaba, ebyandibadde ebisanyusa ennyo mu mbeera y’ebirowoozo ey’Ekikristaayo. Olw’okufiirwa omutima gwonna mu ddiini, okukola emirimu gyonna egy’eddiini kusala ku kuwulira kwe. Tewali buyambi gy’ali, okuggyako ng’akomawo eri Katonda. Enkola yonna ey’obuwanika bwa Katonda ejja kusala mu kkubo lye, era obulamu bwe bwonna bujja kuba mutendera gwa misaalaba n’okugezesebwa. Tasobola kukola nga bw’ayagala. Tasobola kwesanyusa ng’atuukiriza by’ayagala ne by’ayaayaanira. Ayinza okwekuba n’okwekoona ku njazi ez’olubeerera ez’okwagala kwa Katonda n’ekkubo lya Katonda, naye okumenya n’okuwangula byonna ebimuli mu maaso tasobola. Ateekwa okusalibwako n’okuddamu okusalibwako, n’okusalibwako nate, okutuusa lw’aligwa mu nteekateeka ya Katonda, n’akkakkana mu kwagala kwa Katonda.

17. Oyo adda emabega mu mutima alijjuzibwa obusungu bwe ye. Olw’okuleka Katonda, talirema kuba na bingi ebimunyiiza. Mu mbeera ey’okudda emabega, tasobola kukuuma mmeeme ye mu bugumiikiriza. Okutawaanyizibwa kw’obulamu bwe obw’okudda emabega kujja kumuleetera okweraliikirira n’okunyiiga amangu; obusungu bwe bujja kufuuka obubwatuka era obutafugika.

18. Oyo adda emabega mu mutima alijjula ensonyi ze ye. Yeeyita muntu wa ddiini. Amaaso g’ensi gali ku ye, era obutakwatagana bwe bwonna, okwemalira mu nsi, obusirusiru, obusungu obubi, n’ebigambo n’ebikolwa ebikyayisa, bimuswaza mu ndowooza y’abantu bonna abamumanyi.

19. Oyo adda emabega mu mutima alijjula obulimba bwe ye bw’alimbibwa. Olw’okuba n’eriiso ebbi, omubiri gwe gwonna gunaabeeranga n’ekizikiza. Kumpi ddala ajja kugwa mu bulimba ku njigiriza, ne ku bikolwa. Ng’atambulatambula mu kizikiza, nga bw’akola, kirabika nnyo ajja kumira obulimba obusinga obunene. Okwogera n’emizimu, Obumolumoni, n’enjigiriza nti bonna balirokolebwa, n’endowooza endala yonna eri ewala n’amazima, kirabika nnyo zijja kumufuga. Ani atalabangako kino ku abo abadda emabega mu mutima.

20. Oyo adda emabega mu mutima alijjuzibwa obuddu bwe ye. Okwatula kwe okw’eddiini kumuleeta mu buddu eri ekkanisa. Talina mutima kwebuuza ku byetaago by’ekkanisa, oba okufuba olw’okuzimbibwa kwayo, naye era ali wansi w’obuvunaanyizibwa obw’endagaano okukikola, era erinnya lye liri mu kabi. Ateekwa okukola ekintu okuwanirira ebitongole by’eddiini, naye okukikola, buddu. Bw’akikola, kiba kubanga ateekwa so si kubanga ayinza. Nate, ali mu buddu eri Katonda. Bw’akola omulimu gwonna, gw’ayita ogw’eddiini, aba akikola ng’omuddu okusinga ng’omuntu ow’eddembe. Aweereza olw’okutya oba olw’essuubi, ng’omuddu ddala, so si olw’okwagala. Nate, ali mu buddu eri omuntu we ow’omunda. Okwewala okusalirwa omusango mu mutima n’okulumwa, ajja kukola oba kuleka ebintu bingi, naye byonna biba n’obutayagala, so si n’akatono olw’okwagala kwe okulungi okuva ku mutima.

21. Oyo adda emabega mu mutima ajjudde okwesalira omusango kwe ye. Olw’okuba nga yanyumirwa okwagala kwa Katonda, n’amuleka, awulira ng’asaliddwa omusango olwa buli kintu. Bw’agezaako omulimu ogw’eddiini, amanyi nti temuli mutima mu gwo, era noolwekyo yeesalira omusango. Bw’alagajjalira omulimu ogw’eddiini, kya lwatu yeesalira omusango. Bw’asoma Bayibuli ye, emusalira omusango. Bw’atagisoma, awulira ng’asaliddwa omusango. Bw’agenda mu lukuŋŋaana, okusinza kumusalira omusango, era bw’atagendayo, asalirwa omusango. Bw’asaba mu kyama, mu maka ge, oba mu lwatu, amanyi nti si mwesimbu, era awulira ng’asaliddwa omusango. Bw’alagajjalira oba bw’agaana okusaba, awulira ng’asaliddwa omusango. Buli kintu kimusalira omusango. Omuntu we ow’omunda akutte ebyokulwanyisa okumulwanyisa, era okubwatuka n’okumyansa kw’okusalirwa omusango bimugoberera, buli gy’agenda.

V. Engeri y’okuwona embeera ey’okudda emabega.

1. Jjukira we wagwa. Kwata ekibuuzo amangu ago, era mu bugenderevu geraageranya embeera yo eya kaakano n’eyo gye watambulirangamu ne Katonda.

2. Kkiriza mu mutima okukakasa embeera yo eya nnamaddala. Tolwawo nate okutegeera embeera entuufu wakati wa Katonda n’emmeeme yo.

3. Weenenye amangu ago, era okole nate ebikolwa byo ebyasooka.

4. Togezaako kudda nga olongoosa enneeyisa yo ey’okungulu yokka. Tandika n’omutima gwo, era amangu ago weetereeze ne Katonda.

5. Tokola ng’omwonoonyi bwokka asaliddwa omusango mu mutima, n’ogezaako okwesiimisa eri Katonda, n’ebikolwa byonna oba okusaba okutaliimu kwenenya. Tolowooza nti oteekwa okwerongoosa, n’okwefuula omulungi nga tonnajja eri Kristo, wabula tegeera bulungi, nti okujja eri Kristo, kwokka, kwe kuyinza okukufuula omulungi. Ne bw’onoowulira ennaku nnyingi kyenkana wa, manya ddala nti okutuusa lw’onoonenya n’okkiriza by’ayagala, awatali bukwakkulizo, tobeera mulungi, wabula weeyongera bulijjo okwonooneka. Okutuusa lw’onoosuula ku kisa kye eky’obwakabaka, n’oddayo bw’otyo eri Katonda, talikkiriza kintu kyonna okuva mu mikono gyo.

6. Tolowooza nti oli mu mbeera ey’okuweebwa obutuukirivu, kubanga omanyi nti tolimu. Omuntu wo ow’omunda akusalira omusango, era omanyi nti Katonda asaanye okukusalira omusango, era singa akuwa obutuukirivu mu mbeera yo eya kaakano, omuntu wo ow’omunda teyandimuwadde butuukirivu. Jjangu, olwo, eri Kristo amangu ago, ng’omwonoonyi alina omusango, asaliddwa omusango, nga bw’oli, yatula, era weetikke ensonyi zonna n’omusango gwonna, era okkirize nti wadde nga wakyama nnyo okuva ku Katonda, akyakwagala—nti akwagadde n’okwagala okutaliggwaawo, era, noolwekyo, akusembeza gy’ali n’ekisa ekijjudde okwagala.

Omalirizza Omusomo XXI. Oyo Adda Emabega mu Mutima

Ekyayita Ekiddako