Essuula 18 · eddakiika 38 ez’okusoma · eddakiika 49 ez’okuwuliriza
Omusomo XVI. Obwetaavu bw’Obumu n’Ebivaamu
OMUSOMO XVI.
OBWETAAVU BW’OBUMU N’EBIVAAMU.
Ekyawandiikibwa.—“Era ddala ddala mbagamba nti bwe munaabanga babiri mu nsi ne mukkiriziganya ku ekyo kye mwagala okusaba, Kitange ali mu ggulu alikibakolera.”—Matayo 18:19.
WIIKI ezimu emabega, nnakozesa ekyawandiikibwa kino, nga mbuulira ku nsonga y’enkuŋŋaana ez’okusaba. Kaakano ngenderera okuyingira ennyo mu mwoyo n’amakulu g’ekyawandiikibwa kino. Ekigendererwa ekyeyoleka ekya Mukama waffe mu kyawandiikibwa kino kyali kya kuyigiriza obukulu n’amaanyi g’obumu mu kusaba n’okufuba okutumbula eddiini. Ayogera ku mbeera esinga amaanyi nga bwe kisoboka ng’atwala omuwendo gwa babiri, ng’omuwendo ogusinga obutono abayinza okukkiriziganya, n’agamba nti “bwe munaabanga babiri mu nsi ne mukkiriziganya ku ekyo kye mwagala okusaba, Kitange ali mu ggulu alikibakolera.” Kye kintu eky’okukkiriziganya kwabwe ky’anyigiriza, era okwogera ku muwendo gwa babiri, kirabika kyagenderera bugenderezi okuwa amaanyi omuwendo ogusinga obutono abayinza okukkiriziganya. Naye tulina kutegeera ki ku “kukkiriziganya ku” ebintu bye tunaasaba? Nja kuddamu ekibuuzo kino wansi w’emitwe ebiri gino egiddirira:
I. Nga ndaga nti tulina “okukkiriziganya” mu kusaba.
II. Tulina okukkiriziganya mu buli kintu ekyetaagisa okufuna omukisa gwe tunoonya.
I. Okusobola okuyingira mu kisuubizo kino, tulina okukkiriziganya mu kusaba. Kino kiyigirizibwa okusingira ddala mu kyawandiikibwa. Kwe kugamba,
1. Tusaanidde okukkiriziganya mu kwegomba kwaffe olw’ekigendererwa, Kyetaagisa okubeera n’okwegomba olw’ekigendererwa, n’okukkiriziganya mu kwegomba okwo. Emirundi mingi abantu basaba mu bigambo ekintu kye kimu, nga tebakkiriziganya n’akatono mu kwegomba ekintu ekyo. Nedda, oboolyawo abamu ku bo, mu mitima gyabwe beegomba ekikontana nakyo ddala. Abantu bayitibwa okusabira ekigendererwa, era bonna ne bakisabira mu bigambo, naye Katonda amanyi nti emirundi mingi tebakyegomba, era oboolyawo alaba nti emitima gy’abamu giyinza, mu kiseera kyonna, okuba nga giziyiza okusaba.
2. Tulina okukkiriziganya mu kigendererwa kye tuva okwegomba ekintu ekyo. Tekimala kwegomba kwaffe olw’ekintu okuba okumu, naye ensonga lwaki erina okuba emu. Omuntu ayinza okwegomba okuzuukuka, olw’ekitiibwa kya Katonda n’obulokozi bw’abonoonyi. Memba omulala ow’ekkanisa naye ayinza okwegomba okuzuukuka, naye olw’ebigendererwa eby’enjawulo ennyo. Abamu, oboolyawo, beegomba okuzuukuka ekibiina kizimbibwe era kinywezebwe, kibe kyangu gye bali okusasula ebisaanyizo byabwe mu kuwanirira Enjiri. Omulala ayagala okuzuukuka ekkanisa yeeyongere ebeere nnene era ey’ekitiibwa okusingawo. Abalala beegomba okuzuukuka kubanga bawakanyiziddwa oba boogeddwako bubi, era baagala abalabe baabwe bamanye nti bo ne bwe balowooza oba ne boogera ki, Katonda abawa omukisa. Oluusi abantu beegomba okuzuukuka olw’okwagala okw’obutonde kwokka, mikwano gyabwe bakyusibwe balokolebwe. Bwe baba bagenderera okuba obumu mu kusaba okufuna omukisa, tebalina kwegomba mukisa kwokka, n’okukkiriziganya mu kugwegomba, naye era balina okukkiriziganya mu kugwegomba olw’ensonga ze zimu.
3. Tulina okukkiriziganya mu kugwegomba olw’ensonga ennungi. Okwegomba kuno tekulina kuba kwa bumu kwokka, n’olw’ebigendererwa bye bimu, naye kulina okuva mu bigendererwa ebirungi. Ekigendererwa ekisinga byonna kirina okuba okuwa Katonda ekitiibwa n’okumugulumiza. Abantu bayinza n’okwegomba okuzuukuka, ne bakkiriziganya mu kukwegomba, ne bakkiriziganya mu bigendererwa, naye ate ebigendererwa bino bwe bitaba birungi, Katonda tajja kubawa kwegomba kwabwe. Bwe kityo abazadde bayinza okukkiriziganya mu kusaba olw’okukyuka kw’abaana baabwe, era bayinza okuba n’enneewulira y’emu n’ebigendererwa bye bimu, naye ate bwe baba nga tebalina bigendererwa bya waggulu okusinga kuba nti baana baabwe, okusaba kwabwe tekujja kuddibwamu. Bakkiriziganya mu nsonga, naye si nsonga ntuufu.
Mu ngeri y’emu, omuwendo gwonna ogw’abantu guyinza okukkiriziganya mu kwegomba kwabwe n’ebigendererwa, naye ebigendererwa byabwe bwe biba eby’okwefaako, okukkiriziganya kwabwe mu byo kujja kubafuula kyokka abanyiiza ennyo Katonda. “Lwaki mwateesezza okukema Omwoyo wa Mukama?” Ndabye kino kingi, ekkanisa we zibadde zeenyigidde mu kusabira ekigendererwa, era ebigendererwa byazo nga mu lwatu bya kwefaako. Oluusi beenyigira mu kusabira okuzuukuka, era wandirowoozezza olw’obunyiikivu bwabwe n’obumu bwabwe nti mazima bandisikirizza Katonda okubawa omukisa, okutuusa lw’ozuula ensonga. Era ye ki? Lwaki, balaba nti ekibiina kyabwe kiri kumpi okusasika, okuggyako nga wabaddewo ekikolebwa. Oba balaba ekibiina ekirala nga kyeyongera, era tewali ngeri ya kukiziyiza okuggyako okubeera n’okuzuukuka mu kkanisa yaabwe. Era okusaba kwabwe kwonna kugezaako bugezi okuyingiza Omuyinza w’Ebintu Byonna abayambe okuva mu buzibu bwabwe, era kwa kwefaako ddala era kunyiiza Katonda. Omukazi omu mu Philadelphia, yayitibwa okugenda mu lukuŋŋaana lw’okusaba olw’abakazi mu kifo ekimu. N’abuuza baakuŋŋaanira ki eyo, era baali bagenda kusabira ki? N’addibwamu nti baali bagenda kusabira okufukibwa kw’Omwoyo ku kibuga. “Kale,” bwe yagamba, “sijja kugenda; singa baali bagenda kusabira ekibiina kyaffe nandigenze, naye sigenda eyo kusabira kkanisa ndala!” Ayi, nga mwoyo gwa kika ki!
Mbadde n’ebbaluwa nnyingi nnyo n’okusabibwa nti nkyalire ebifo bino n’ebiri, ngezeeko okutumbula okuzuukuka, era ensonga nnyingi zireeteddwa lwaki nnandigenze, naye bwe nnapima ensonga zaabwe, oluusi nnazuula nga zonna za kwefaako. Era Katonda yanditunuulidde buli emu n’okukyawa.
Mu nkuŋŋaana ez’okusaba, emirundi emeka gye tuwulira abantu nga baleeta ensonga lwaki beegomba emikisa gino n’egiri, ezitali ntuufu mu maaso ga Katonda. Ensonga ng’ezo, bwe ziba nga ze za mazima, era Abakristaayo bwe baba ddala nga bakubirizibwa ensonga ezo, zandifudde okusaba kwabwe obutakkirizibwa Katonda, kubanga ekigendererwa kyabwe tekyali kituufu.
Waliwo ebintu bingi nnyo ebitera okwogerwa okuwagira ensonga y’obuminsani, ebiri mu ngeri eno, ebikoowoola ebigendererwa ebikyamu. Emirundi emeka gye tubuulirwa ku bakaafiiri obukadde lukaaga, abali mu kabi k’okugenda mu ggeyeena, ne kitono nnyo kye kyogerwa ku musango gw’obukadde lukaaga abeenyigidde era abeegasse awamu ng’abajeemu eri Katonda, oba ku kunyoomebwa n’okuvumibwa okufukibwa ku Katonda Omutonzi waffe ensi ng’eyo ey’abamenyi b’amateeka. Kaakano mmanyi nti Katonda ayogera ku bigendererwa ebyo ebikoowoola obusaasizi bwaffe obw’obutonde bwokka, n’ekisa, era abikozesa, naye bulijjo wansi w’ekitiibwa kye. Ebigendererwa bino ebya wansi bwe biteekebwa mu maaso, bulijjo birina okuleeta okutya Katonda n’obunyiikivu ebirina ebbula, n’ebingi ebitali bya mazima. Okutuusa ekkanisa lw’eriraba okunyoomebwa okukolebwa Katonda, kitono kijja kukolebwa. Kino kye kirina okuleetebwa okweyoleka mu maaso g’ensi, kino kye kirina okuwulirwa ennyo ekkanisa, kino kye kirina okulagibwa mu bujjuvu abonoonyi, ensi nga tennaba kukyusibwa.
Abazadde tebakkiriziganya mu kusabira okukyuka kw’abaana baabwe mu ngeri okusaba kwabwe okuddibwamu, okutuusa lwe bawulira nti abaana baabwe bajeemu. Abazadde emirundi mingi basabira abaana baabwe n’obunyiikivu bungi kubanga baagala Katonda abalokole, era kumpi balowooza bubi ku Katonda bw’atalokola baana baabwe. Naye bwe baba baagala okusaba kwabwe kuwangule, balina okutuuka ku kuwagira oludda lwa Katonda okuwakanya abaana baabwe, ne bwe kiba nti olw’obukakanyavu bwabwe n’obubi bwabwe obutayinza kutereezebwa yandiwaliriziddwa okubasindika mu ggeyeena. Nnamanya omukazi eyali yeeraliikirira nnyo olw’obulokozi bw’omwana we, era yamusabiranga n’obulumi, naye ate n’asigala nga teyeenenyezza, okutuusa oluvannyuma lwe yakakasibwa nti okusaba kwe n’obulumi bwe byali tebiri kirala wabula okwegomba okw’okwagala okw’abazadde, era nga tebyalagirwa n’akatono ndowooza entuufu ku mpisa y’omwana we ng’omujeemu omukakanyavu era omubi eri Katonda. Era tewaali kintu kyakwata ku birowoozo bye okutuusa lwe yaleetebwa okuyimirira n’amaanyi okumuwakanya ng’omujeemu, n’okumutunuulira ng’asaanira okusindikibwa mu ggeyeena. Era awo n’akyuka. Ensonga yali nti, tewali lwe yali akubiriziddwa kigendererwa kituufu mu kusaba, ng’ayagala obulokozi bwe ng’atunuulidde okusinga byonna ekitiibwa kya Katonda.
4. Bwe tuba twagala okuba obumu okusobola okuwangula mu kusaba, tulina okukkiriziganya mu kukkiriza. Kwe kugamba, tulina okukkiriziganya mu kusuubira omukisa ogusabirwa. Tulina okutegeera ensonga lwaki gusuubirwa, tulina okulaba obukakafu okukkiriza kwe kusaanidde okwesigamako, era tulina okukkiriza ddala nti omukisa gujja kujja, oba si ekyo tetwetuusa mu kisuubizo. Okukkiriza bulijjo kutegeerwa ng’ekisaanyizo ekyetaagisa ddala eky’okusaba okuwangula. Bwe kitaba kyogeddwa mu mbeera yonna ey’enjawulo, bulijjo kitegeerekeka, kubanga tewali kusaba kuyinza kukola okuggyako okwo okuweebwayo mu kukkiriza. Era okusobola okusaba okw’awamu okuwangula, walina okubaawo okukkiriza okw’awamu.
5. Bwe kityo, nate, tulina okukkiriziganya ku kiseera lwe twagala omukisa okujja. Babiri oba okusingawo bwe bakkiriziganya mu kwegomba omukisa ogw’enjawulo, n’omu ku bo n’ayagala gujje kaakano, ng’abalala tebannaba kwetegeka kugufuna kaakano, kyeyoleka nti tebakkiriziganya. Tebali bumu ku nsonga emu eyetaagisa. Omukisa bwe guba gwa kujja ng’okuddamu okusaba kwabwe okw’awamu, gulina okujja nga bwe baagusabira. Era bwe gujja, gulina okujja mu kiseera ekimu. Naye bwe baba nga tebakkiriziganya ku kiseera lwe banaagufuna, kyeyoleka nti teguyinza kujja ng’okuddamu okusaba kwabwe.
Ka tugambe ekkanisa etandika okusabira okuzuukuka, era bonna ne bakkiriziganya mu kwegomba okuzuukuka, naye si ku kiseera lwe kunaabaawo. Ka tugambe abamu baagala okuzuukuka kujje kaakano, era bonna beetegese, n’emitima gyabwe nga girindirira Omwoyo wa Katonda okukka, era beetegefu okuwaayo obudde n’okufaayo n’emirimu gye kuli KAAKANO; naye abalala tebannaba kwetegeka ddala, balina ekintu ekirala kye bafaako mu kiseera kino, ekigendererwa eky’ensi kye baagala okutuukiriza, omulimu ogumu oguli mu mikono gyabwe era baagala okumaliriza kyokka ekintu kino, era olwo—naye tebayinza kufuna budde kukifaako kaakano, tebeetegese kwetoowaza, okwekebera emitima gyabwe n’okukabala ettaka lyabwe ery’ensambu, n’okwessa mu mbeera ey’okufuna omukisa. Tekyeyoleka nti wano tewali bumu bwa mazima, kubanga tebakkiriziganya mu ekyo ekyetaagisa? Ng’ekitundu ekimu kisaba okuzuukuka kujje kaakano, abalala basaba n’obunyiikivu bwe bumu nti kuleme kujja kaakano.
Ka tugambe ekibuuzo kibuuzibwa kaakano ekkanisa eno, oba mukkiriziganya mu kusabira okuzuukuka kw’eddiini wano? Mwenna mwegomba okuzuukuka, era mwenna mwandyagadde kujje kaakano? Mwandikkiriziganyizza n’omutima gwonna kaakano okumenyebwa mu nfuufu, n’okuggulirawo Mwoyo Mutukuvu emitima gyammwe singa ajja ekiro kya leero? Sibuuza kye mwandyogedde, singa nnaleese ekibuuzo. Oboolyawo singa nnakibabuuza kaakano, mwenna mwandiyimiridde ne mulonda nti mukkiriziganya mu kwegomba okuzuukuka, era mukkiriziganya okukufuna kaakano, Mumanyi bwe musaanidde okuwulira n’ekyo kye musaanidde okwogera, era mumanyi nti musaanidde okuba abeetegefu olw’okuzuukuka kaakano. Naye, mbuuza, KATONDA yandirabye nga bwe kiri bwe kityo mu mitima gyammwe, nti mukkiriziganya ku nsonga eno? Wabaddewo ekiseera, okuva lwe nnakomawo okuva mu byalo, ekkanisa eno bonna lwe baakkiriziganya mu kwegomba n’okusabira okuzuukuka, ne mu kwagala kujje kaakano? Abantu babiri bonna ku mmwe bakkiriziganyizza ku nsonga eno, ne basaba bwe batyo? Bwe kitaba bwe kityo, mulikkiriziganya ddi okusabira okuzuukuka? Era ekkanisa eno bw’eba tesobola kukkiriziganya mu mmwe bennyini, muyinza mutya okusuubira okuzuukuka? Tekibagasa kukwata mbeera ya kungulu, n’okuyimirira wano ne mugamba nti mukkiriziganya, nga Katonda asoma omutima, n’alaba nti temukkiriziganya. Kino kye kisuubizo—“Era ddala ddala mbagamba nti bwe munaabanga babiri mu nsi ne mukkiriziganya ku ekyo kye mwagala okusaba, Kitange ali mu ggulu alikibakolera.” Kaakano kino oba kya mazima, oba kya bulimba. Ludda ki lwe munaakwata? Bwe kiba kya mazima, olwo kya mazima nti temukkiriziganya, era temukkiriziganyanga, okuggyako mu mbeera ezo mwe mubadde n’okuzuukuka.
Naye tulina okukkiriziganya si ku kiseera kyokka, naye kirina okuba ekiseera kino, oba tetukkiriziganya mu buli kintu ekyetaagisa mu mulimu. Okuggyako nga tukkiriziganya okubeera n’okuzuukuka kaakano, tetujja kukozesa kaakano ngeri ezaateekebwawo. Naye okutuusa engeri lwe zikozesebwa, tekuyinza kujja. Kyeyoleka, olwo, nti tulina okukkiriziganya ku kiseera kino, kwe kugamba, tetukkiriziganya mu makulu g’ekyawandiikibwa, okutuusa lwe tukkiriziganya nti kaakano tujja kufuna omukisa, ne tweyisa bwe tutyo. Okukkiriziganya ku kiseera eky’omu maaso tekirina mugaso, kubanga ekiseera ekyo eky’omu maaso bwe kijja, tulina olwo okukkiriziganya ku kiseera ekyo ekiriwo, ne tukozesa engeri ezaateekebwawo bwe tutyo, bwe mutyo mulaba nti temukkiriziganya bulungi okutuusa lwe mukkiriziganya nti kaakano kye kiseera.
II. Tulina okukkiriziganya mu buli kintu ekyetaagisa okufuna omukisa gwe tunoonya.
Mulaba olulimi lw’ekyawandiikibwa, “bwe munaabanga babiri mu nsi ne mukkiriziganya ku ekyo kye mwagala okusaba.” Abantu bangi balabika ng’abakisoma ng’olinga kyogera bwogezi ku kukkiriziganya mu kusaba, era bakitegeera nti kisuubiza, nti buli babiri lwe bakkiriziganya mu kusaba omukisa gwonna, gujja kuweebwa, Naye Kristo agamba nti walina okubaawo okukkiriziganya “ku” ekintu ekisabirwa. Kwe kugamba, okukkiriziganya oba obumu birina okuzingiramu buli kintu ekyetaagisa mu kugaba n’okufuna omukisa.
1. Abakristaayo bwe baba baagala okusanyukira emiganyulo gy’ekisuubizo kino mu kusabira okuzuukuka, balina okukkiriziganya mu kukkiriza nti okuzuukuka kw’eddiini kwa mazima. Waliwo abantu bangi, ne mu kkanisa, abatakkiriza mu mitima gyabwe nti okuzuukuka okubaawo mulimu gwa Katonda. Abamu ku bo bayinza okusaba mu bigambo olw’okufukibwa kw’Omwoyo n’okuzuukuka kw’eddiini, nga mu mitima gyabwe babuusabuusa oba waliwo ebintu ng’ebyo ebimanyiddwa mu biseera bino. Mu kusaba okw’awamu tewalina kubaawo bunnanfuusi.
2. Balina okukkiriziganya mu kuwulira obwetaavu bw’okuzuukuka. Waliwo abamu abakkiriza mu butuufu bw’okuzuukuka, ng’omulimu gwa Katonda, ng’ate mu kiseera kye kimu babuusabuusa ku bwetaavu bw’okukubeera nakwo okusobola Enjiri okuwangula. Balowooza nti waliwo omulimu gwa Katonda ogw’amazima mu kuzuukuka, naye oluvannyuma lwa byonna, oboolyawo kirungi bwe kityo abonoonyi okukyusibwa n’okuleetebwa mu kkanisa mu ngeri ey’akasirise era empolampola, era awatali kasattiro kangi bwe kati. Buli okuzuukuka lwe kubunye mu nsi, ne kuwangula, era ne kwagalibwa, bayinza okulabika ng’abakuwagira, era bayinza okuleeta okusaba kwabwe okunnyogovu olw’okuzuukuka, ng’ate mu kiseera kye kimu, okutwalira awamu bandinakuwadde okuzuukuka okujja mu bo. Balowooza nti kisinga nnyo obukuumi n’obulungi okuyigiriza abantu enjigiriza, n’okuteeka ensonga mu maaso gaabwe mu ngeri ey’akakkamu, n’okubaleeta mpolampola, so si kugwa mu kabi ak’okubeera n’enneewulira ez’omubiri oba omuliro ogw’omu nsiko mu bibiina byabwe.
3. Balina okukkiriziganya ku bikwata ku bukulu bw’okuzuukuka. Abantu tebaweebwa mukisa gwa kuzuukuka, ng’okuddamu okusaba okutali kwa bunyiikivu na kitundu. Balina okuwulira obukulu obutaliiko kkomo obw’okuzuukuka nga tebannasaba mu ngeri ey’okuwangula. Emikisa egy’engeri eno tegiweebwa okuggyako ng’okuddamu okusaba okuva mu kutegeera obukulu bwagyo. Nga bwe nnalaga emabega, bwe nnali mbuulira ku nsonga y’okusaba okuwangula, abantu bwe beegomba omukisa n’OBULUMI OBUTAYOGEREKEKA, olwo lwe baleeta okusaba okujja okuwangula ne Katonda awatali kubuusabuusa. Abo abawulira obukulu obutono obw’okuzuukuka bayinza okukusabira mu bigambo, naye tebalifuna mukisa. Naye ekkanisa bw’ebeera obumu mu kusaba, era n’ewulira ddala obukulu bw’okuzuukuka, tebalemwangako kufuna kumu. Sikkiriza nti waliyo embeera eyinza okuzuulibwa ey’ekkanisa ng’eyo okugobebwa engalo ennyereere. Okukkiriziganya ng’okwo, bwe kuba okw’amazima, kujja era kukakasa okukkiriziganya ku nsonga endala zonna ezeetaagisa ddala.
4. Balina era okukkiriziganya, mu kubeera n’endowooza entuufu ez’Ebyawandiikibwa ku bintu ebiwerako ebyekuusa ku kuzuukuka.
(1.) Obwetaavu bw’okukola kwa Katonda okuleeta okuzuukuka. Tekimala bonna okukikkiririzaamu mu ndowooza kyokka, n’okukisabira mu bigambo. Balina okutegeera mu bujjuvu n’okuwulira ennyo obwetaavu buno, balina okutegeera okwesigama kwabwe kwonna ku Mwoyo wa Katonda, oba byonna bijja kulemererwa.
(2.) Lwaki okukola kwa Katonda kwetaagisa. Walina okubaawo okukkiriziganya ku misingi emituufu ku bikwata ku nsonga lwaki okukola kwa Katonda kwetaagisa ddala bwe kutyo. Bwe bafuna endowooza enkyamu ku nsonga eno, bajja kulemesebwa. Abakristaayo bwe bafuna endowooza nti obwetaavu buno obw’amaanyi ga Katonda buli mu butasobola bw’abonoonyi, oba bwe bawulira ng’olinga Katonda alina obuvunaanyizibwa okuwa Mwoyo Mutukuvu, okusobola okufuula abonoonyi abasobola okugondera Enjiri, bavvoola Katonda, era okusaba kwabwe tekujja kugasa. Kubanga mu mbeera eyo balina okuwulira nti nsonga ya bwenkanya bwa bulijjo bwokka Katonda okufuka Omwoyo we, nga tannaba kuyinza mu bwenkanya kulagira Bakristaayo kukola, oba abonoonyi okwenenya.
Ka tugambe ekkanisa efuna endowooza nti abonoonyi bitonde bya nnaku, ebitalina mukisa, ebijja mu nsi n’obutonde obw’engeri nti tebiyinza butayonoona, era nti abonoonyi tebasobola kwenenya na kukkiriza Njiri nga bwe batasobola kubuuka kutuuka ku mwezi, bayinza batya okuwulira nti omwonoonyi mujeemu eri Katonda, era nti asaanira okusindikibwa mu ggeyeena? Bayinza batya okuwulira nti omwonoonyi avunaanibwa? Era bayinza batya okuwagira oludda lwa Katonda nga basaba? Bwe batawagira ludda lwa Katonda okuwakanya omwonoonyi, tebayinza kusuubira nti Katonda ajja kufaayo ku kusaba kwabwe, kubanga tebasaba na bigendererwa bituufu. Tewali kubuusabuusa emu ku nsonga enkulu lwaki okusaba kungi bwe kutyo tekuddibwamu, eri nti abo abasaba mu butuufu bawagira oludda lw’omwonoonyi okuwakanya Katonda. Basaba ng’olinga omwonoonyi kitonde kya nnaku ekitalina mukisa, eky’okusaasirwa, okusinga ng’olinga mwonoonyi alina omusango, ow’okunenyezebwa. Era ensonga eri nti tebakkiriza nti abonoonyi basobola okugondera Katonda. Omuntu bw’ataba akkiriza nti abonoonyi basobola okugondera Omutonzi waabwe, era n’akkiriza ddala nti amaanyi g’Omwoyo geetaagisa okumufuula asobola, tekisoboka, n’endowooza zino, okuleeta okusaba okukkirizibwa era okuwangula ku lw’omwonoonyi, era si kya kwewuunya nti abantu abalina endowooza zino tebawangula ne Katonda, era babuusabuusa ku maanyi g’okusaba okw’okukkiriza.
Emirundi emeka gye muwulira abantu nga basabira abonoonyi mu ngeri eno, “Ayi Mukama, yamba omwoyo guno ogw’ennaku okukola ky’alagirwa okukola—Ayi Mukama, musobozese okukola kino n’ekiri.” Kaakano olulimi luno lutegeeza nti bawagira oludda lw’omwonoonyi, so si olwa Katonda. Singa lwategeerwa abo abalukozesa, nga bwe lunnyonnyolwa oluusi, era singa abantu baalutegeeza kye basaanidde okutegeeza bwe beegayirira ku lw’abonoonyi, sandirunenyezza nnyo bwe ntyo, Naye amazima gali nti, abantu bwe bakozesa olulimi luno, emirundi mingi bategeeza ddala olulimi lwennyini kye lwanditegeereddwa mu butonde, mu kulaba okusooka, nga kiringa bwe bandisabye nti, “Mukama, olagira aboonoonyi bano ab’ennaku okwenenya, nga, Ayi Mukama, omanyi nti tebasobola kwenenya okuggyako ng’obawadde Omwoyo wo, okubasobozesa okukikola, newakubadde wayogera nti olibasindika mu ggeyeena bwe bataakikole, ne bwe baliba bafunye Omwoyo oba nedda, era kaakano, Mukama, kino kirabika nga kizibu nnyo, era tukwegayiridde osaasire ebitonde bino eby’ennaku, era tobakola bubi bwe batyo, ku lwa Kristo.” Ani atalaba nti okusaba ng’okwo, oba okusaba okutegeeza kino, mu lulimi lwonna mwe kuyinza okuzingibwa, kuvvoola Katonda, kumulumiriza obutali bwenkanya obutaliiko kkomo, bw’aba yeeyongera okusaba abonoonyi omulimu gwe batasobola kukola awatali buyambi obwo bw’atagenda kuwa. Abantu bayinza okusaba mu ngeri eno okutuusa ku lunaku olw’omusango, ne batafuna mukisa, kubanga bawagira oludda lw’abonoonyi okuwakanya Katonda. Tebayinza kusaba na buwanguzi, okutuusa lwe bategeera nti omwonoonyi mujeemu, era mukakanyavu mu bujeemu bwe—mukakanyavu nnyo nti talikola, awatali Mwoyo Mutukuvu, ky’asobola okukola nga bwe kyandibadde obutakikola, amangu ddala, era obukakanyavu buno ye nsonga, era ensonga yokka, lwaki yeetaaga amaanyi ga Mwoyo Mutukuvu olw’okukyuka kwe. Omusingi gwokka omwonoonyi kwe yeetaagira okukola kwa Katonda kwe kuwangula obukakanyavu bwe, n’okumufuula omwetegefu okukola ky’asobola okukola, era Katonda ky’amulagira mu bwenkanya okukola. Era ekkanisa tebeera mu mbeera Katonda mw’anaawuliriza okusaba kwabwe okw’awamu, okuggyako nga bakkiriziganya mu kutegeera okwesigama kwabwe ku Katonda bwe kutyo, okukuwulira nga kukwatagana ddala n’omusango gw’omwonoonyi. Bwe kiba ekirala, bakkiriziganya mu kukitegeera bubi, era okusaba kwabwe olw’obuyambi bwa Katonda eri omwonoonyi ow’ennaku mu kifo ky’ekisa kya Katonda okufuula omujeemu okugonda, kuli wala n’ekigendererwa, kuvvoola Katonda, era tekulifuna kisa mu ggulu.
(3.) Balina okukkiriziganya mu kutegeera nti okuzuukuka si byamagero, wabula kuleetebwa olw’okukozesa engeri ezaateekebwawo ng’ebintu ebirala. Si kya kwewuunya nti okuzuukuka edda kwajjanga lumu na lumu era ne kumala akaseera katono, abantu okutwalira awamu bwe baakutwalanga ng’ebyamagero, oba ng’enkuba obukuba etonnya ku kifo n’emala akaseera katono, n’eyita; kwe kugamba, ng’ekintu kye tutalinaako buyinza. Kubanga abantu bayinza kukola ki okufuna enkuba? Oba bayinza batya okugireetera okutonnya okusinga bw’etonnya? Kyetaagisa abo abasaba okukkiriziganya mu kutegeera okuzuukuka ng’ekintu ekiyinza okuleetebwa olw’engeri ezaateekebwawo, oba tebalikkiriziganya mu kuzikozesa.
(4.) Balina okukkiriziganya mu kutegeera nti okukola kw’abantu kwetaagisa ddala mu kuzuukuka nga okukola kwa Katonda bwe kwetaagisa. Ekintu ng’okuzuukuka kw’eddiini, nneetantala okugamba, tekyali kibaddewo awatali kukola kwa Katonda, era tekyali kibaddewo awatali kukola kwa bantu. Emirundi emeka abantu gye bagamba nti, “Katonda asobola, bw’ayagala, okukola omulimu awatali ngeri.” Naye sirina kukkiriza mu ekyo, kubanga tewali bukakafu bwakyo. Eddiini kye ki? Kwe kugondera etteeka lya Katonda. Naye etteeka teriyinza kugonderwa okuggyako nga limanyiddwa. Era Katonda ayinza atya okuleetera abonoonyi okugonda okuggyako ng’amanyisa ebiragiro bye? Era ayinza atya okubimanyisa okuggyako ng’abibikkula ye kennyini, oba ng’abisindika ng’ayita mu balala—kwe kugamba, ng’aleeta AMAZIMA okukola ku birowoozo by’omuntu okutuusa lw’agagondera. Katonda tali akyusizza mwonoonyi era tayinza kumukyusa okuggyako n’amazima. Okukyuka kye ki? Kwe kugondera amazima. Ayinza okugamanyisa ye kennyini, butereevu eri omwonoonyi. Naye olwo, okukola kw’omwonoonyi yennyini kwetaagisa ddala, kubanga okukyuka kuli mu kukozesa obulungi okukola kw’omwonoonyi yennyini. Era mu bulijjo, akozesa n’okukola kw’abalala, mu kukuba ebitabo, okuwandiika, emboozi, n’okubuulira. Katonda ateeka obugagga bw’Enjiri mu bintu eby’ebbumba. Akirabye nga kirungi okukozesa abantu mu kubuulira ekigambo. Kwe kugamba, alabye nti okukola kw’abantu kye kintu ky’asobola okusinga okukozesa mu kulokola abonoonyi. Era bwe waali wabaddewo embeera, gye tutalinaako bukakafu, tewali n’omu mu lukumi, oba n’omu mu kakadde, akyusiddwa mu ngeri endala okuggyako ng’ayita mu mazima, agamanyiddwa era agakubirizibwa nga bayita mu bantu. Era olw’okuba ekkanisa erina okubeera obumu mu kukozesa engeri ezo, kyeyoleka nti kyetaagisa okubeera obumu mu kutegeera ensonga ey’amazima lwaki engeri zirina okukozesebwa, n’emisingi egy’amazima kwe zirina okufugibwa n’okukozesebwa.
5. Kikulu wabeewo obumu ku bikwata ku nkola ezeetaagisa mu kutumbula okuzuukuka. Abantu kinnoomu bakkiriziganye okukola ekintu kyonna, era bwe bataba bakkiriziganya mu nkola zaabwe, bajja kugwa mu kutabuka, ne baziyizagana. Mubateeke okuvuga emmeeri, era tebayinza kutambula awatali kukkiriziganya. Bwe bagezaako okukola ebyobusuubuzi ng’abasuubuzi nga tebakkiriziganya mu nkola zaabwe, banaakola ki? Lwaki, bajja kwonoonagana bwonoonazi mulimu, ne balemesa ebyobusuubuzi byonna eby’ekitongole. Bino byonna bya mazima okusinga ddala ku bikwata ku mulimu ogw’okutumbula okuzuukuka. Bwe kitaba bwe kityo bammemba b’ekkanisa bajja kuziyizagana amaanyi, era tebasaanye kusuubira kuzuukuka.
(1.) Ekkanisa erina okukkiriziganya ku bikwata ku nkuŋŋaana ezikubibwa, ku lukuŋŋaana ki olunaakubibwa, n’enkuŋŋaana mmeka, ne wa, ne ddi ze zinaakubibwa. Abantu abamu bulijjo baagala okwongera ku nkuŋŋaana mu kuzuukuka, ng’olinga enkuŋŋaana gye zikoma okuba ennyingi, n’eddiini gy’ekoma okuba ennyingi. Abalala bulijjo bawakanya enkuŋŋaana zonna empya mu kuzuukuka. Abamu bulijjo baagala okubeera n’olukuŋŋaana oluwanvu, n’abalala tebabeerangako beetegefu kukuba lukuŋŋaana luwanvu n’akatono. Enjawulo yonna ne bw’eba, kyetaagisa ekkanisa okutuuka ku kutegeeragana okulungi ku nsonga eno, basobole okugenda awamu mu kukwatagana, ne bakola n’obunyiikivu n’ebivaamu.
(2.) Balina okukkiriziganya ku ngeri y’okukulembera enkuŋŋaana. Kyetaagisa ekkanisa okubeera obumu era n’omutima gumu ku nsonga eno, bwe baba basuubira okuwaayo okusaba okw’awamu okukola. Oluusi wabaawo abantu abaagala okukozesa buli kintu ekiggya kye bayinza okuwulirako oba okulowooza, ng’abalala tebaagala n’akatono kintu kyonna kukyusibwa ku bikwata ku kukulembera olukuŋŋaana, naye bandyagadde buli kintu kikolebwe ddala nga bwe bamanyidde. Basaanidde okukkiriziganya mu ngeri emu, oba okukyusa enkuŋŋaana, oba okuzikuuma mu ngeri enkadde. Engeri esinga obulungi eri nti, ekkanisa ekkiriziganye mu kino, nti bajja kuleka enkuŋŋaana zigende mu maaso ziddukane mu ngeri yaazo, nga Omwoyo wa Katonda bw’azibumba, era tebagezaako na kufuula nkuŋŋaana bbiri okufaanagana ddala. Ekkanisa terireeta mazima kukola mu bujjuvu bwago, okutuusa lwe bakkiriziganya mu musingi guno,—nti mu kutumbula okuzuukuka bajja kukwataganya enkola zaabwe n’embeera, so si kugezaako kuyingirira kkubo ery’obutonde okutya Katonda n’amagezi amalungi lye biraga, naye beesuule ddala ku bulagirizi n’okulung’amya kwa Mwoyo Mutukuvu, nga baleeta enkola yonna, mu kiseera kyonna, eneerabika ng’eyetaagisa mu Kulabirira kwa Katonda, awatali kunyigiriza nti mpya oba nkadde.
6. Balina okukkiriziganya mu ngeri y’okukolagana n’abonoonyi abateenenyezza. Eno nsonga nkulu nnyo, ekkanisa okukkiriziganya mu ngeri gye bakwatamu abonoonyi. Ka tugambe tebakkiriziganya, omu n’abuulira omwonoonyi ekintu kimu n’omulala ekirala. Nga kutabuka! Bayinza batya okukkiriziganya mu kusaba, nga kyeyoleka nti tebakkiriziganya ku bintu bye banaasabira. Genda mu kkanisa ng’eyo, owulire nga basabira abonoonyi. Genda mu lukuŋŋaana lw’okusaba owulirize. Wano omusajja omu asaba abonoonyi abaliwo beenenye. Omulala asaba basalirwe omusango mu mutima, era oboolyawo, bw’aba nga yenyigidde nnyo, ajja kutuuka n’okusaba basalirwe omusango mu mutima ennyo. Omulala asaba abonoonyi baddeyo eka nga basirifu, era nga bafumiitiriza, era nga basirise, nga balowooza ku mazima ge bawulidde. Omulala asaba mu ngeri, nti osobola okulaba nti atya bo okukyusibwa kaakano. Omulala asaba n’obugumu bungi baleme kugezaako kukola kintu kyonna mu maanyi gaabwe bokka. N’ebirala. Nga kyangu okulaba nti ekkanisa tekkiriziganya ku bintu bye basaba, era kya lwatu tebalina mugabo mu kisuubizo.
Bwe wandibateese okwogera n’abonoonyi, amakubo gaabwe gandibadde agataakwatagana bwe gatyo, kubanga kyeyoleka nti tebakkiriziganya, era tebalina ndowooza nnambulukufu ku bikwata ku mwonoonyi ky’alina okukola okulokolebwa, oba ku kisaanidde okwogerwa eri abonoonyi, okubaleetera okwenenya. Era ekivaamu kiri nti, abonoonyi abazuukusiddwa era abeeraliikirivu, amangu ddala batabulwa, ne batamanya kya kukola, era oboolyawo ne bakireka kyonna mu kuggwaamu essuubi, oba ne basalawo nti mu butuufu tewali kya magezi oba ekikwatagana mu ddiini. Omu ajja kugamba omwonoonyi nti alina okwenenya, amangu ddala. Omulala ajja kumuwa ekitabo, oboolyawo Rise and Progress ekya Doddridge, n’amugamba asome ekitabo ekyo. Omulala ajja kumugamba nti alina okusaba n’okugumiikiriza, era mu kiseera kya Katonda alifuna omukisa. Okuzuukuka tekuyinza kugenda mu maaso okumala ebbanga lyonna wakati mu buzibu ng’obwo. Bwe kutandika, kulina okuggwaawo mangu; okuggyako, oboolyawo, ekitundu ekinene eky’ekkanisa kisirike ne kitayogera kintu kyonna, ne kireka abalala okukola omulimu. Era awo omulimu gujja kukosebwa nnyo olw’obutaba na kukolagana kwabwe n’okuwanirira kwabwe. Ekkanisa esaanidde okukkiriziganya. Buli Mukristaayo asaanidde okubeera n’okutegeera okulambulukufu ku nsonga eno, era bonna boogere ekintu kye kimu, era bawe ebiragiro bye bimu. Era awo omwonoonyi tajja kusanga muntu yenna amuwagira, era tasobola kufuna buweerero oba kubudaabudibwa okutuusa lw’ayenenya.
7. Balina okukkiriziganya mu kuggyawo ebiziyiza okuzuukuka. Ekkanisa bw’eba esuubira okuzuukuka, erina okuggya ebyesittaza mu kkubo.
(1.) Mu kukozesa okukangavvula. Bwe wabaawo bammemba abavunze mu kkanisa, basaanidde okuggyibwamu, era ekkanisa yonna esaanidde okukkiriziganya okubasalako. Bwe basigala mu kkanisa, baba kivume kinene eri eddiini, okutuusa okulemesa okuzuukuka. Oluusi bwe wabaawo okugezaako okubagoba, kino kireeta okwawukana, era bwe kityo omulimu ne guyimirizibwa. Oluusi abasobya baba bantu ba maanyi, oba balina ab’enganda abanaabawagira, ne bakola ekibinja, bwe batyo ne baleeta omwoyo omubi, ne baziyiza okuzuukuka.
(2.) Mu kwatulirangana. Buli ekikyamu lwe kiba kikoleddwa omuntu yenna, wasaanidde okubaawo okwatula okujjuvu. Sitegeeza kukkiriza kunnyogovu era okw’okuwalirizibwa, ng’okugamba nti, “Bwe kiba nti nnakola bubi, nnakuwala olw’ekyo.” Wabula okwatula okw’omutima gwonna, okutuuka ku buwanvu bwonna obw’ekibi, era okulaga nti kuva mu mutima ogumenyese.
(3.) Okusonyiwa abalabe. Ekiziyiza ekinene eri okuzuukuka emirundi mingi kisangibwa mu kuba nti abantu abakola era abakulembeze balina omwoyo ogw’okwesasuza era ogutasonyiwa eri abo ababakoze obubi, ogusaanyaawo obulamu bwabwe obw’omwoyo, ne gubafuula abakambwe era abatali ba mirembe mu ngeri yaabwe, ne gubaziyiza okusanyukira oba okussa ekimu ne Katonda mu kusaba, oba omukisa gwa Katonda okubawa obuwanguzi mu mirimu. Naye bammemba b’ekkanisa bakkiriziganye ddala mu kumenyebwa n’okwatula ensobi zaabwe bennyini, ne mu kukuza omwoyo omugonvu, ogw’ekisa, ogusonyiwa, ogufaanana Kristo eri abo be balowooza nti babakoze obubi, era awo Omwoyo ajja kubakkako awatali kipimo.
8. Balina okukkiriziganya mu kukola enteekateeka zonna ezeetaagisa olw’okuzuukuka. Basaanidde okukkiriziganya mu kukola enteekateeka zonna ezeetaagisa, era bakkiriziganye mu kwetikka ekitundu kyabwe eky’omulimu oba eky’ensaasaanya ey’okuzikola. Wasaanidde okubaawo obwenkanya, so si kuleka batono kuzitoowererwa n’abalala ne bakola kitono oba tebakola kintu, naye buli omu omugabo gwe, ng’obusobozi bwe bwe buli. Olwo tewajja kubaawo buggya wadde ensaalwa, wadde okulumirizagana kwonna n’okuyomba n’ebigambo ebitali bya kitiibwa ku buli omu, ebitakwatagana n’akamu n’okwagala okw’ab’oluganda, era ebyesittaza bwe bityo mu kkubo ly’abonoonyi.
9. Balina okukkiriziganya mu kukola n’omutima gwonna kyonna ekyetaagisa okukolebwa olw’okutumbula okuzuukuka. Oluusi obutakkiriziganya obutono ku kintu ekitono ennyo bujja kukkirizibwa okuyingira ne buzikiriza okuzuukuka. Omubuulizi omu yaŋŋamba nti lumu yagenda okukola mu kifo ng’omubuulizi w’enjiri atambula, era Omwoyo wa Katonda yali ali awo mu lwatu, abonoonyi ne batandika okubuuza, era ebintu ne birabika bulungi ddala, okutuusa abamu ku bammemba mu kkanisa lwe baatandika okusasamaza ekibuuzo nti banaamusasula batya olw’obuweereza bwe. Baagamba nti “Bw’anaasigala mu ffe okusingawo, ajja kusuubira tumuwe ekintu,” era tebaalaba nga bwe bandisobodde okukikola. Ne bakyogerako okutuusa ebirowoozo by’ab’oluganda lwe byatabuka ne byawukana, omubuulizi n’agenda. Mukitunuulire. Awo Katonda yali ayimiridde ku mulyango gw’ekkanisa eyo, n’emikono gye nga gijjudde okusaasira naye abeeyita ba ddiini bano ab’ekkodo era ababi ne balowooza nti kyandisaasaanyizzaako okubeera n’okuzuukuka, era ensaasaanya yaabwe yali kumpi yenkana bwe baawulira nga beetegefu oba nga basobola okwetikka. Bwe batyo ne bamuleka n’agenda n’omulimu ne gukoma. Omubuulizi teyandigenze mu kiseera ekyo, ne bwe bandimuwadde ekintu oba nedda, kubanga ky’anaafuna, oba oba anaafuna ekintu kyonna okuva gye bali, kyali kibuuzo kye yali tafaako n’akatono. Naye ekkanisa olw’omwoyo gwayo ogw’ekkodo yatuuka mu mbeera ng’eyo ey’okunakuwaza Omwoyo, n’alaba nti okusigala nabo okusingawo tekyandigasizza. Ayi, abeeyita ba ddiini abo banaawulira batya bwe banaasisinkana abonoonyi okuva mu kibuga ekyo ku lunaku olw’omusango, byonna bwe biriba bivuddeyo, nti Katonda yali mwetegefu era ng’alinda okubawa omukisa, naye ne beekkiriza okusasamala n’okwawukana nga babuuza ssente mmeka ze bandisasudde!
10. Balina okukkiriziganya mu kufuba okutwala omulimu mu maaso. Tekimala bo okukkiriziganya okusabira okuzuukuka, naye basaanidde era okukkiriziganya mu kufuba okukutumbula. Basaanidde okwessaako okukikola mu nteekateeka, era ng’omulimu ogw’enkalakkalira, okukyalira n’okwogera n’okusaba ne baliraanwa baabwe, okunoonya emikisa egy’okukola ebirungi; okutunuulira ekikolwa ky’ekigambo, n’okutunuulira obubonero bw’ebiseera, basobole okumanya ekintu kyonna lwe kyetaaga okukolebwa, ne bakikola.
(1.) Basaanidde okukkiriziganya okufuba.
(2.) Basaanidde okukkiriziganya engeri y’okufuba.
(3.) Basaanidde okukkiriziganya okubeerawo bwe batyo.
11. Balina okukkiriziganya mu kumalirira okugumiikiriza. Tekijja kugasa bammemba b’ekkanisa abamu leero okutandika okutambula n’okuyoogaana, ate, amangu ddala ng’ekintu ekitono ennyo ekitali kirungi kibaddewo, ne baggwaamu amaanyi, ne bazirika, n’ekitundu kyabwe kimu kya kubiri ne kireka. Basaanidde okubeera obumu bonna ne bakkiriziganya okugumiikiriza, n’okukola, n’okusaba, n’okunyweza, okutuusa omukisa lwe gujja.
Mu kigambo kimu, Abakristaayo bwe baba basuubira okwegatta mu kusaba n’okufuba, okusobola okuwangula ne Katonda, balina okukkiriziganya mu kwogera n’okukola ebintu bye bimu, mu kutambulira ku tteeka lye limu, n’okukuuma emisingi gye gimu, ne mu kugumiikiriza okutuusa lwe bafuna omukisa, baleme kulemesagana oba okuziyizagana mu kufuba kwabwe. Bino byonna mu lwatu bitegeerekeka mu kukkiriziganya ku bintu bye basabira.
EBIGAMBO EBY’OKUFUNDIKIRA.
1. Tulaba lwaki abaana bangi nnyo ab’abazadde abeeyita ba ddiini tebakyuka.
Kiri bwe kityo kubanga abazadde tebakkiriziganyizza ku bintu bye basaanidde okusaba ku lw’abaana baabwe. Oboolyawo tebaabangako na kukkiriziganya kwonna ku bo. Oboolyawo tebaakkiriziganyangako na ku kintu ekisinga obulungi kye bandibasabidde. Oluusi abazadde tebakkiriziganya mu kintu kyonna, naye endowooza zaabwe zikontana, era bulijjo tebakkiriziganya, era abaana baabwe ne bakiraba, era awo si kya kwewuunya nti tebakyuka.
Oba oboolyawo tebakkiriziganya ku bulokozi bw’abaana baabwe. Bya mazima mu kubwegomba? Bakkiriziganya okubwegomba era bakkiriziganya olw’ebigendererwa ebituufu? Bakkiriziganya ku bukulu bwabwo? Bakkiriziganya engeri abaana baabwe gye basaanidde okukwatibwamu, okuleeta okukyuka kwabwe—kiki ekinaayogerwa gye bali—kinaayogerwa kitya—ddi—ani. Woowe! mu mbeera emeka kyeyoleka nti tebakkiriziganya. Oboolyawo mbeera ntono ezinaazuulibwa, abaana mwe basigala nga tebakyuse, nga tekijja kulabika nti abazadde tebaakkiriziganyangako ddala ku bintu bye basaanidde okusaba olw’obulokozi bw’abaana baabwe.
Emirundi mingi wabaawo obutakkiriziganya obunene bwe butyo nti tetwandisuubidde birungi byonna kuvaamu, oba ekintu kyonna okuggyako okuzikirira eri abaana. Omwami n’omukyala emirundi mingi tebakkiriziganya ddala era mu musingi ku ngeri y’okukuza abaana baabwe. Oboolyawo omukyala ayagala nnyo engoye, n’okwewaana, n’okukyalakyala, ng’omwami wa bulijjo era muwombeefu, era anakuwala era alumwa, era akungubaga era asaba okulaba abaana be nga bazimbye olw’okwewaana. Oba kiyinza okuba nti kitaabwe wa kwegomba bukulu, era ayagala bawala be basome mu ngeri ey’omulembe beewaane, ne batabani be bafuuke abantu abakulu, era bw’atyo ajja kusindika bawala be mu ssomero ery’ekitiibwa ery’okusula, gye bayinza okuyiga buli kintu okuggyako omulimu gwabwe eri Katonda, era ajja kuba bulijjo ng’asindika batabani be mu maaso, ng’akuma omuliro mu kwegomba kwabwe, ng’ate nnyaabwe anakuwala era akaaba mu kyama okulaba abaana be abaagalwa nga banguyirizibwa okutuuka mu kuzikirira, n’amaanyi ge gonna nga gaziyizibwa, ne batabani be ne bawala be nga batendekebwa okuweereza katonda w’ensi eno, n’okugenda mu ggeyeena.
2. Tulaba obunnanfuusi bw’abo abeeyita okusabira okuzuukuka nga tebakola kintu kyonna okukutumbula. Waliwo bangi abalabika ng’abanyiikivu ennyo mu kusabira okuzuukuka, nga tebalina kye bakola n’akatono olw’akwo. Bategeeza ki? Bakkiriziganya ku bintu bye basaba? Mazima nedda. Tebayinza kukkiriziganya mu kuwaayo okusaba okukkirizibwa olw’okuzuukuka okutuusa lwe beetegeka OKUKOLA Katonda by’abalagira okukola okukutumbula. Wandirowoozezza ki ku mulimi eyandisabye amakungula, n’atalima wadde okusiga? Wandirowoozezza nti okusaba ng’okwo kwa kutya Katonda, oba kuvvoola Katonda?
3. Tulaba lwaki okusaba kungi nnyo okuweebwayo mu kkanisa tekuddibwamu. Kiri bwe kityo kubanga abo abaakuwaayo tebakkiriziganyangako ku bintu bye baasaba. Oboolyawo omubuulizi teyabateerangako nsonga mu maaso gaabwe, teyannyonnyolanga kye kitegeeza okukkiriziganya, wadde okubalaga obukulu bwakyo, wadde okubateeka mu maaso amaanyi amangi ekisuubizo ekiri mu maaso gaffe bye kiwa ekkanisa ezinaakkiriziganya. Oboolyawo bammemba b’ekkanisa tebateesezangako wamu, ne bageraageranya endowooza zaabwe, okulaba oba bategeera ensonga mu ngeri y’emu, oba bakkiriziganya ku bikwata ku bigendererwa, emisingi, n’obukulu bw’okubeera obumu mu kusaba n’okufuba olw’okuzuukuka. Ka tugambe wandiyise mu kkanisa ez’omu kibuga kino, n’oyiga endowooza n’enneewulira ddala eza bammemba ku nsonga eno. Bameka be wandisanze abakkiriziganya ne ku bintu ebyetaagisa era ebitayinza kubulawo, kyetaagisa Abakristaayo okukkiriziganyaako okusobola okwegatta mu kusaba okuwangula? Oboolyawo tewandisangiddwa babiri abakkiriziganya, era singa bazuulibwa babiri abalina endowooza n’okwegomba ebifaanagana, kyandizuuliddwa nti tebamanyagana, era kya lwatu tebakola wadde okusaba awamu.
4. Tulaba lwaki ekyawandiikibwa kino okutwalira awamu kitegeerwa okutegeeza ekintu eky’enjawulo ku ekyo kye kyogera. Abantu basoose kukisoma bubi. Bakisomye ng’olinga kiri nti, “Bwe munaabanga babiri ku mmwe ne mukkiriziganya okusaba ekintu kyonna, kirikolebwa.” Era olw’okuba emirundi mingi bakkiriziganyizza okusaba ebintu, era ebintu ne bitakolebwa, bagambye nti, “Amakulu ag’obutereevu ag’ekyawandiikibwa tegayinza kuba ga mazima, kubanga tukigezezzaako era tumanyi nti si kya mazima. Enkuŋŋaana z’okusaba mmeka ze tukubye, n’okwegayirira kumeka kwe tuwaddeyo, mwe twakkiriziganya ddala mu kusaba emikisa, naye ne gitaweebwa?” Kaakano ekituufu kiri nti, tebannategeera kye kitegeeza okukkiriziganya ku bintu bye balina okusaba. Nkakasa nti kino si kunnyonnyola kwa kukakaatika ku kyawandiikibwa, wabula ge makulu gaakyo ag’amazima era ageeyoleka, ng’omusomi owa bulijjo atya Katonda bwe yandigategedde, singa yabuuza n’obwesimbu era n’obunyiikivu amakulu ag’amazima. Balina okukkiriziganya si mu kusaba kwokka, naye mu buli kintu ekirala ekyetaagisa ddala okubaawo kw’ekintu ekisabirwa. Ka tugambe babiri ku mmwe mukkiriziganya mu kwegomba okugenda e London awamu. Bwe muba nga temukkiriziganya ku ngeri, kkubo ki lye munaakwata, n’emmeeri ki gye munaagendamu, temulituukayo wamu. Bwe kityo bwe kiri mu kusabira okuzuukuka, mulina okukkiriziganya ku ngeri n’embeera, na buli kintu ekyetaagisa okubaawo n’okweyongera kw’okuzuukuka.
5. Mu bulijjo tuyinza okusuubira okuzuukuka kw’eddiini okuwangula n’okubuna mu abo abali ebweru w’ekkanisa, okusinziira ddala ku bumu bw’okusaba n’okufuba munda. Bwe wabaawo obumu obw’awamu munda mu kkanisa, okuzuukuka kujja kubeera kwa wonna. Obumu bwe bweyongera, okuzuukuka kujja kweyongera. Ekintu kyonna bwe kitandika okuyingirira obumu buno obutuukiridde mu kusaba n’okufuba, kijja kutandika okukoma ku kuzuukuka. Okuzuukuka kwandibadde kunene era kwa maanyi nnyo mu kibuga kino, singa ekkanisa zonna mu kibuga zaali bumu bwe zityo mu kukutumbula!
Waliwo ekintu ekirala kye ndabye, ekisaanira okwetegerezebwa. Nzudde, nti okuzuukuka kujja kuwangula ebweru w’ekkanisa, mu bantu ab’ekibinja ky’abantu ekyo, mwe kuwangulira mu kkanisa. Abakazi mu kkanisa bwe baba nga be basinga okuzuukuka n’okusaba, omulimu mu bulijjo guyinza okusuubirwa okusinga okuwangula mu bakazi ab’ebweru w’ekkanisa, era abakazi bangi bajja kukyusibwa okusinga abasajja. Abavubuka ab’ekikula kimu, oba ebyombi, mu kkanisa bwe baba nga be basinga okuzuukuka, omulimu kirabika gujja kusinga okuwangula mu bavubuka, abalenzi oba abawala, oba bombi, nga omulimu bwe guyinza okuba mu kkanisa, mu nsonga eno. Abakulu b’amaka n’abasajja abakulu mu kkanisa bwe baba bazuukufu, okuzuukuka, nga bwe nzudde, kirabika kujja kusinga okuwangula mu kibinja ekyo ebweru w’ekkanisa. Mmanyi okuzuukuka okwakoma ennyo ku bakazi, n’abasajja batono abaakyusibwa, mu ngeri erabika kubanga ekitundu ky’abasajja mu kkanisa tekyakwata na kukola. Nate emirundi mingi mmanyi omuwendo omunene ogw’abakyuse mu basajja, mu ngeri erabika olw’okuba ekitundu ky’abasajja mu kkanisa kye kyali kisinga okwenyigira. Okuzuukuka bwe kutatuuka ku kibinja eky’enjawulo eky’abateenenyezza, kisaanidde okufuba okuzuukusa ekitundu ky’ekkanisa eky’emyaka gyabwe n’ekifo kyabwe, okufuba ennyo butereevu olw’okukyuka kwabwe. Kirabika waliwo amagezi mu kino, ekirabiddwa emirundi mingi. Ebibinja eby’enjawulo eby’abeeyita ba ddiini mu butonde bawulira okusaasira eri abateenenyezza ab’ekikula kyabwe n’emyaka gyabwe n’ekifo kyabwe, era mu butonde babasabira nnyo, era babeera nabo nnyo, era balina amaanyi mangi ku bo, era kino kirabika okuba waakiri emu ku nsonga lwaki okuzuukuka kutera okuba okw’amaanyi ennyo era okwa wonna mu kibinja ekyo ebweru w’ekkanisa, ekisinga okuzuukuka mu kkanisa. Abakristaayo basaanidde okutegeera kino, ne bawulira obuvunaanyizibwa bwabwe. Ensonga emu enkulu lwaki abasajja abakulu batono nnyo oluusi abakyusibwa mu kuzuukuka, tewali kubuusabuusa, eri nti ekibinja ekyo mu kkanisa emirundi mingi kibeera kya nsi nnyo, nga tekiyinza kuzuukusibwa. Okuzuukuka okutwalira awamu kujja kusinga okuwangula mu maka ago abeeyita ba ddiini abagalimu mwe baba nga bazuukufu, n’abateenenyezza ab’omu maka ago abeeyita ba ddiini mwe bataba bazuukufu, batera okulekebwa nga tebakyuse. Ensonga emu enkulu, mu lwatu, eri nti, abeeyita ba ddiini mu maka oba mu kitundu bwe baba bazuukufu, tewaweebwayo kusaba kwokka ku lw’abonoonyi abali wakati mu bo, naye waliwo n’amaanyi agakwatagana nakwo agakola ku bateenenyezza abali mu bo. Bwe baba bazuukufu, endabika yaabwe n’obulamu bwabwe n’okulabula kwabwe, byonna bigenderera okutumbula okukyuka kwa mikwano gyabwe abateenenyezza. Naye bwe baba beebase, amaanyi gaabwe gonna gagenderera okuziyiza okukyuka kwabwe. Obunnyogovu bwabwe bunakuwaza Omwoyo, obwensi bwabwe bukontana n’Enjiri, era okukolagana kwabwe kwonna ne mikwano gyabwe abateenenyezza kuwagira obuteenenya, era kuteekeddwateekeddwa okubuwangaaza.
6. Tulaba lwaki ebibiina eby’enjawulo bikkiriziddwa okusituka mu kkanisa, ne wansi w’obufuzi bwa Katonda.
Abakristaayo emirundi mingi balaba era banakuwalira ebibi ebituuse ku kkanisa ya Katonda, olw’okwawulwamu kw’abantu be mu bibiina ebiyombagana. Era beewuunyizza era ne batabuka, okulowooza nti Katonda yandikkirizza kibeere bwe kityo. Naye mu kitangaala ky’ensonga eno tusobola okulaba, nga tulowooza ku njawulo z’endowooza n’enneewulira n’ebirowoozo eziriwo ddala mu kkanisa, nti ebirungi bingi biva mu kwawukana kuno okw’ebibiina. Nga tulowooza ku njawulo eno ey’endowooza, bangi tebandikkiriziganyizza kusaba na kukola wamu, okukikola n’obuwanguzi, era bwe kityo kisinga obulungi bo okwawukana, ne baleka abo abakkiriziganya okwegatta. Mu mbeera zonna awatayinza kubaawo kukkiriziganya kwa mutima mu mirimu, kisinga obulungi buli kibiina okukola kyokka, enjawulo eno nga bw’eba ekyaliwo. Oluusi ndabye okuzuukuka nga kumenyebwa olw’okugezaako okugatta Abakristaayo ab’ebibiina eby’enjawulo mu kusaba n’okukola awamu, nga tebakkiriziganya ku misingi oba enkola omulimu mwe gwalina okutumbulibwa. Olwo baasaanyaawonga omulimu gwa buli omu, ne bazikiriza amaanyi ga buli omu, ne batabula abeeraliikirivu, ne bawa abalabe omukisa okuvvoola, era mangu ddala enneewulira zaabwe ne zikaawa, n’Omwoyo wa Katonda n’anakuwazibwa n’agenda, n’omulimu ne guyimirira, era oboolyawo okutabuka okw’ennaku n’empaka ne biddirira.
7. Tulaba lwaki Katonda oluusi akkiriza ekkanisa okwawukana. Kiri bwe kityo kubanga azuula nti bammemba bawukana nnyo bwe batyo nti tebajja kusaba na kukola wamu mu ngeri ekola. Oluusi ekkanisa eziri mu mbeera ng’eyo, zijja kweyongera okubeera awamu olw’ensonga ez’ensi n’amagezi ag’ensi, kubanga kyangu nnyo bonna awamu okuwanirira okusinza okw’olwatu. Oboolyawo enjuyi zombi zaagala okukuuma ennyumba y’okusinzizaamu, oba zombi zaagala okusigaza omubuulizi, era tezisobola kukkiriziganya ludda ki olunaagenda, bwe zityo ne zeeyongera, nga zirina obuggya era nga ziyomba okumala emyaka, nga zituukiriza kitono oba tewali kintu olw’obulokozi bw’abonoonyi. Mu mbeera ng’ezo, Katonda emirundi mingi aleka ekintu okubaawo mu bo, ekyandibayuzizzaamu ebitundu, era awo buli ludda ne lugenda okukola mu ngeri yaalwo, era oboolyawo zombi ne zikulaakulana. Nga bali mu kkanisa y’emu, bulijjo baaleeteragananga obuzibu, kubanga tebaalowooza wadde okuwulira mu ngeri y’emu, naye amangu ddala nga baawukanye, buli kintu ne kitereera mu mirembe, ne kyeyoleka nti kyali kirungi bo okwawukana. Mmanyi embeera ezimu mu Ssaza lino, kino we kyakolebwa n’ebivaamu ebisinga essanyu, era ekkanisa zombi ne ziweebwa mangu omukisa gw’okuzuukuka.
8. Kyeyoleka nti ekkanisa nnyingi nnyo zeetaaga okwawulwamu. Ekkanisa nga nnyingi ezikuumagana awamu, naye nga tezikola birungi, olw’ensonga ennyangu nti tezikkiriziganya kimala. Tebalowooza mu ngeri y’emu wadde okuwulira mu ngeri y’emu ku nsonga ezikwata ku kuzuukuka, era nga bwe kiri bwe kityo, tebayinza kukolera wamu. Okuggyako nga basobola okuleetebwa ku nkyukakyuka ey’endowooza n’enneewulira ku nsonga eno enaabagatta, bali kiziyiza kyokka eri buli omu n’eri omulimu gwa Katonda. Mu mbeera nnyingi balaba era bawulira nti bwe kiri, naye ne beeyongera okubeera awamu, mu bwesimbu bw’omutima, nga batya nti okwawukana kuyinza okuswaza eddiini, ng’ate mu butuufu okwawukana okuliwo kaakano kuyinza okuba nga kufuula eddiini olugero n’ekivume. Kyandisinze nnyo singa bakkiriziganya obukkiriziganya okwawukana mu mirembe, nga Ibulayimu ne Lutti. “Bwonoolonda oluuyi olwa kkono, nze n’alaga ku luuyi olwa ddyo, bw’onoolaga ku luuyi olwa ddyo nze n’alaga ku luuyi olwa kkono.” Baawukane, buli omu akole mu ngeri ye, era bombi bayinza okusanyukira omukisa.
9. Tulaba lwaki abantu abatono, abali obumu ddala bayinza okuwangula mu kukuŋŋaanya n’okuzimba ekkanisa empya, era bayinza okukola obulungi ennyo okusinga omuwendo omunene ennyo ogutakkiriziganya mu gwo gwokka. Singa nnali ŋŋenda kukuŋŋaanya kkanisa mpya mu kibuga kino, nandisinze okwagala okubeera n’abantu bataano, oba basatu, oba ne babiri abakkiriziganya ddala ku bintu bye balina okusabira, n’engeri gye balina okubifubira, ne mu byonna ebyetaagisa okukulaakulana kw’ekkanisa, era abanaayimirira nange, n’okuyimirira ne buli omu, okusinga okubeera n’ekkanisa ey’okutandikira, oba bammemba ebikumi bitaano abatakkiriziganya.
10. Tulaba ebintu eby’ekitiibwa ebiyinza okusuubirwa olwa Sayuuni, buli ekkanisa okutwalira awamu lwe zirikkiriziganya ku nsonga zino. Ababuulizi bwe baliteeka ku bbali okusosola kwabwe, n’okutegeera kwabwe okukyamu, n’obuggya bwabwe, ne balaba eriiso ku liiso, era ekkanisa bwe ziritegeera Bayibuli mu ngeri y’emu, ne zirabira omulimu gwazo mu ngeri y’emu, ne zisaba mu ngeri y’emu, era ne ziba nga “zikkiriziganya ku bintu bye zirisaba,” eggwanga liritondebwawo mu lunaku lumu. Bawulire bawulizi ng’omutima gw’omuntu omu, era bakkiriziganye ku kisaanidde okukolebwa olw’obulokozi bw’ensi, era emyaka olukumi gijja kujja omulundi gumu.
11. Waliwo obutamanya bungi nnyo mu kkanisa ku nsonga y’okuzuukuka. Oluvannyuma lw’okuzuukuka kwonna okusanyukiddwako, ne byonna ebyogeddwa era ebiwandiikiddwa era ebikubiddwa mu kyapa ku kuzuukuka, waliwo batono nnyo abalina okumanya kwonna okw’amazima era okukwatagana ku nsonga eno. Era bwe wabaawo okuzuukuka, nga batono abasobola okukwata okukola n’okukutumbula ng’olinga bategeera kye bakola. Nga bantu batono abasangibwa, abaali bakutte okuzuukuka kw’eddiini ng’ensonga ey’okusoma n’okutegeera. Buli muntu amanyi, nti mu kuzuukuka Abakristaayo balina okusaba, era balina okukola ebintu ebimu bye babadde tebamanyidde kukola. Naye bangi nnyo tebamanyi kintu ku NSONGA LWAKI balina okukola kino, oba lwaki ekintu ekimu kisinga ekirala, era kya lwatu tebalina misingi gya kubalung’amya, era bwe wabaawo ekintu kyonna kye baali batasuubira, bonna basoberwa era tebamanyi kya kukola. Singa abantu bandigenze okukola okuzimba ennyumba y’okusinzizaamu, nga bamanyi kitono ku ngeri y’okugenda mu maaso nga ababuulizi bangi n’abeeyita ba ddiini bwe bamanyi engeri y’okuzimba yeekaalu ey’omwoyo eya Katonda, tebandizimbye nnyumba yonna mu nsi. Naye abantu beerowoozesa nti bazimba ekkanisa ya Katonda, nga tebamanyi n’akatono kye bakola, era nga tebasobola n’akatono kuwa nsonga lwaki bakola nga bwe bakola, oba lwaki ekintu ekimu kisaanidde okukolebwa okusinga ekirala. Waliwo bangi nnyo mu kkanisa abatalabika nga balowooza nti omulimu ogw’okutumbula okuzuukuka kw’eddiini gwe gwetaaga okusoma, n’okulowooza, n’okumanya emisingi, n’obukugu mu kukozesa ekigambo kya Katonda, okuwa buli omu omugabo gwe mu kiseera kyagwo. Bwe batyo ne bagenda mu maaso, okutwalira awamu nga bakola kitono oba tebakola kintu kubanga tebagezaako kintu, era bwe bazuukuka, ne bagenda mu mulimu nga tebeegendereza, awatali nteekateeka yonna oba pulaani, ng’olinga Katonda yaleka ekitundu kino eky’omulimu gwaffe ebweru w’amagezi amatuufu n’okutegeera okulungi.
12. Waliwo obutamanya bungi nnyo mu babuulizi ku nsonga eno, era ensonga emu enkulu ey’obutamanya buno eri nti, bangi bafuna endowooza nti bategeera dda byonna ebikwata ku kuzuukuka, ng’ate mu butuufu bamanyi kumpi busa ku kwo. Lumu nnamanya omubuulizi eyajja awaali okuzuukuka okw’amaanyi, n’ayoogaana n’anenya ebintu bingi, ng’ayogera ku kumanya kwe ku kuzuukuka, nti yali abadde mu kuzuukuka kkumi na musanvu n’ebirala, nga kyeyoleka nti teyalina ky’amanyi nga bwe yandimanye ku kuzuukuka.
13. Nga kikulu nnyo ekkanisa okutendekebwa n’okuyigirizibwa, okumanya eky’okukola mu kuzuukuka. Basaanidde okutendekebwa n’okukangavvulwa ng’eggye; buli omu ng’alina ekifo eky’okujjuza, n’ekintu eky’okukola, era ng’amanyi gy’asaanira, ne ky’alina okukola, n’engeri y’okukikola. Mu kifo ky’ekyo, emirundi emeka gy’olaba ekkanisa mu kiseera ky’okuzuukuka ng’ekwata omulimu okugutumbula, ng’ekibinja ky’abaana ekikwata okuzimba ennyumba. Nga batono abamanyi ddala okukola—kiki?—Lwaki, ekintu kyennyini Katonda ky’akkiriza Abakristaayo okubeera mu nsi eno olw’akyo, ekintu kyennyini KYOKKA ky’aleka nabo okusigala ebweru w’eggulu olunaku olumu, kye kintu kyennyini mu byonna kye batasoma era kye batagezaako kutegeera.
14. Tulaba lwaki okuzuukuka emirundi mingi kumpi bwe kutyo, era lwaki emirundi mingi kuleeta okuddirira. Kiri bwe kityo kubanga ekkanisa tetegeera nsonga. Okuzuukuka kumpi, kubanga abeeyita ba ddiini bazuukusiddwa okukola okw’okukankana obukankanya. Bagenze ku mulimu olw’okusikirizibwa okusinga okukakasibwa okw’okufumiitiriza ku mulimu, era bakulembeddwa enneewulira zaabwe okusinga okutegeera okulungi ku kye basaanidde okukola. Ekkanisa teyamanya kya kukola, kye basobola okukola, ne kye batasobola, wadde engeri y’okukekkereza amaanyi gaabwe, wadde embeera y’ebintu kye yandigumidde, era oboolyawo obunyiikivu bwabwe ne bubaleeta mu butali bwegendereza obumu, ne bafiirwa Katonda gwe baali bakutte, era bwe kityo omulabe n’awangula. Ekkanisa esaanidde okutendekebwa bwe kityo okumanya eky’okukola, nti tebalemwa n’akatono, era tebawangulwa oba okuddirira, bwe bagezaako okutumbula okuzuukuka. Basaanidde okutegeera obukodyo bwonna obwa Setaani, n’okumanya we balina okwekuumira enkwe ze, basobole okumumanya bwe bamulaba, baleme kumutwala nga malayika ow’omusana azze okubawa amasomo ag’amagezi mu kutumbula okuzuukuka, era basobole okukolagana n’amagezi n’omubuulizi, ne buli omu, ne Mwoyo Mutukuvu, mu kutwala omulimu mu maaso. Tewali muntu amanyidde okuzuukuka ayinza okubuusa amaaso ekintu, nti obutamanya bw’abeeyita ba ddiini ku kuzuukuka, n’ensobi zaabwe ez’obusirusiru, biri mu bintu ebisinga okusuula okuzuukuka, ne biddiza ekkanisa okuddirira okw’entiisa. Baganda bange, Kino kinaabeera bwe kityo okutuusa ddi? Tekisaanye kuba bwe kityo, tekyetaagisa kuba bwe kityo, kinaabeeranga bwe kityo bulijjo?
15. Tulaba nti buli kkanisa evunaanibwa mu bwenkanya olw’emyoyo egiri mu yo. Katonda bw’aba awadde ekisuubizo ng’ekyo, era bwe kiba kya mazima nti awali babiri bokka abakkiriziganya, ku bintu bye basaba, kirikolebwa, olwo mazima Abakristaayo bavunaanibwa, era abonoonyi bwe babula, omusaayi gwabwe gujja kusangibwa ku kkanisa. Ekkanisa bwe zisobola okufuna kye zisaba, amangu ddala nga zikkiriziganyizza ku kyo, olwo mazima okuzikirira kw’ensi kujja kubuuzibwa okuva mu mikono gy’ekkanisa.
16. Tulaba omusango gw’ababuulizi, mu butemanyisa bo bennyini, n’obutayigiriza bulungi era mangu ekkanisa ku nsonga eno enkulu ennyo. Lwaki, enkomerero y’obuweereza obw’Ekikristaayo y’eruwa! Kiki kye balina okukola, okuggyako okuyigiriza n’okusengeka eggye ery’abatukuvu, n’okulikulembera okutuuka ku buwanguzi. Ki! okuleka ekkanisa mu butamanya ku nsonga yennyini, n’ensonga yokka ey’omulimu, gwe bali mu nsi olw’okugukola, obulokozi bw’abonoonyi. Ababuulizi abamu bakoze mu ngeri ey’ekyama ku kuzuukuka, ng’olinga balowooza nti Abakristaayo oba tebasobola kutegeera ngeri y’okukutumbula, oba nti tekyali kikulu bo okumanya. Naye kino kyonna kikyamu. Tewali mubuulizi annatandika kutegeera, oba okukola omulimu gwe, bw’aba alagajjalidde okuyigiriza ekkanisa ye okukolera Katonda mu kutumbula okuzuukuka. Akola ki? Ategeeza ki? Lwaki mubuulizi? Kigendererwa ki ekyamutwaza ekifo ekitukuvu? Kwe kuba nti “asobole okufuna ekyokulya?”
17. Tulaba nti abazadde abatya Katonda basobola okufuula obulokozi bw’abaana baabwe obukakafu. Basabe basabi mu kukkiriza, era bakkiriziganye ku bintu bye balisaba, era Katonda abasuubizza okwegomba kw’emitima gyabwe. Ani ayinza okukkiriziganya obulungi ng’abazadde? Bakkiriziganye mu kusaba, era bakkiriziganye ku kya kukola, era bakkiriziganye mu kukola omulimu gwabwe gwonna; bwe batyo bamanyiirize abaana baabwe mu kkubo eribagwanira okutambuliramu, ne bwe balikula, tebalirivaamu.
Era kaakano, baganda bange, mukkiriza nti mukkiriziganya, okusinziira ku makulu g’ekisuubizo kino? Mmanyi nti abantu abatono bwe bayinza okukkiriziganya mu bintu ebimu, bayinza okuleeta ekikolwa ekimu. Naye ng’ekitundu ekinene eky’ekkanisa tekikkiriziganya, bulijjo wajja kubaawo ebintu bingi nnyo eby’okuziyiza, nti bajja kutuukiriza kitono nnyo. EKKANISA ERINA OKUKKIRIZIGANYA. Ayi, singa twasobola okusanga ekkanisa emu eyali ekkiriziganya ddala era n’omutima gwonna mu nsonga zino zonna, basobole okusaba n’okukolera wamu, bonna ng’omu, nga ebirungi bingi byandikoleddwa! Naye kaakano, ng’ebintu bwe biri bwe bityo, tulaba ekibinja ku kibinja nga kijjuza ggeyeena, kubanga ekkanisa tekkiriziganya. Ayi, Abakristaayo balowooza ki, bayinza batya okusirika, nga Katonda aleese emikisa gye wansi bwe gityo nti singa babiri bonna bakkiriziganya, ku bintu bye basaba, kyandikoleddwa. Woowe! woowe! nga kujjukira kwa nnaku nnyo okw’enkaayana zino mu kkanisa, Abakristaayo bwe balituuka okulaba ebibiina by’emyoyo egibuze egikkiridde mu ggeyeena, kubanga tetwakkiriziganya kukola na kusaba olw’obulokozi bwagyo.
Ekisembayo.—Mu kitangaala ky’ekisuubizo kino tulaba omusango ogw’entiisa ogw’ekkanisa. Katonda akiwadde okuba obusika obw’omuwendo obw’abantu be mu biseera byonna, ne mu bifo byonna. Abantu be bwe bakkiriziganya, okusaba kwabwe kujja kuddibwamu. Tulaba omusango ogw’entiisa ogw’ekkanisa eno, abajja wano ne bawuliriza emisomo ku kuzuukuka ate ne bagenda ne batafuna kuzuukuka, era n’omusango gwa bammemba b’ekkanisa endala abawulira emisomo gino ne baddayo eka ne bagaana okukola omulimu gwabwe. Muyinza mutya okusisinkana enkumi z’abonoonyi abateenenyezza ababeetoolodde, mu maaso g’entebe ya Katonda ey’omusango, ne mubalaba nga bakka mu kwokebwa okutaggwaawo? Mubadde obumu mu mutima okubasabira? Bwe kiba nti temubadde, lwaki temukkiriziganyizza? Lwaki temusabye n’ekisuubizo kino okutuusa lwe muwangudde?
Kaakano oba mujja kukkiriziganya, ne musaba Mwoyo Mutukuvu, ne mumufuna nga temunnava mu nnyumba, oba obusungu bwa Mukama bujja kuba ku mmwe. Singa kaakano mwandikkiriziganyizza okusaba mu makulu g’ekisuubizo kino, Omwoyo wa Katonda akke ku kibuga kino, ejjiba ery’omu ggulu lyandibuuse mu kibuga wakati mu kiro ne lizuukusa emitima egibalamula ne limenya otulo tw’omusango otw’ababi. Kale omusango omumyufu ng’omusaayi gw’abeeyita ba ddiini abo gwe guli gutya abeebaka nga balaba ekisuubizo ng’ekyo? Balabika ng’abakibuuse, oba abakyerabidde ddala. Abonoonyi bangi nnyo bagenda mu ggeyeena mu njuyi zonna, naye ekisuubizo kino eky’omukisa kirekebwa; weewaawo, okusingawo, kinyoomebwa ekkanisa mu bikolwa. Kiri awo mu kiwandiiko ekitukuvu, era ekkanisa yandikikutte mu ngeri nti abantu bangi nnyo bandirokoleddwa, naye tebakkiriziganya. N’olwekyo emyoyo gijja kuzikirira. Era obuvunaanyizibwa buli ludda wa? Ani ayinza okutwala ekisuubizo kino n’atunuulira abazikirira mu maaso ku lunaku olw’omusango?
Emisomo gino gyakozesebwa nnyo mu kuzuukusa eddiini mu kkanisa gye gyabuulirwamu, era okufulumizibwa kwagyo mu nsi eno ne mu Bulaaya kubadde kya kukozesebwa mu kutumbula okuzuukuka mu bifo bingi nnyo. Katonda y’agwanira ekitiibwa kyonna.