Essuula 9 · eddakiika 12 ez’okusoma

Okusaba Ebintu

Ekitundu ekiddako mu kusaba kye njogerako ye Kusaba Ebintu. Emirundi nga mingi tugenda mu nkuŋŋaana z’okusaba nga tetusabye kintu na kimu ddala! Okusaba kwaffe kubuna ensi yonna, nga tewali kintu kya njawulo kye tusaba. Tetusuubira kintu kyonna. Abantu bangi bandyewuunyizza nnyo singa Katonda addamu okusaba kwabwe. Nzijukira nga mpulira ku musajja eyayogeranga bulungi ennyo eyali akulembera olukuŋŋaana mu kusaba. Mu kusaba kwe kwonna tewaali kwegayirira na kumu kwa njawulo. Omukazi omwavu, eyali afuba, n’aleekaana nti: “Musabe ekintu, ggwe omusajja.” Emirundi nga mingi owulira ekiyitibwa kusaba naye nga tewali kintu kisabibwa! “Musabe, muliweebwa.”

Nzikiriza nti bwe tuggyawo ebyesittaza byonna, Katonda ajja kwanukula okusaba kwaffe. Bwe tuggyawo ekibi ne tujja mu maaso ge n’emikono emirongoofu, nga bwe yatulagira okujja, okusaba kwaffe kujja kubeera n’amaanyi mu maaso ge. Mu Njiri ya Lukka tulinamu, ng’ekyongerwako eky’ekitiibwa ku “Kusaba kw’Abayigirizwa,” nti, “Musabe, muliweebwa; munoonye, muliraba; mukonkone, muliggulirwawo.” Abantu abamu balowooza nti Katonda tayagala kuteganyizibwa lwa kujja kwaffe okwa buli kiseera n’okusaba. Ekkubo lyokka erisobola okuteganya Katonda kwe butajja n’akatono. Atukubiriza okumujjira emirundi mingi, era n’okunywerera ku bye tusaba.

Nzikiriza nti mu Kkanisa leero ojja kusanga ebika bisatu eby’Abakristaayo. Ekisooka be bali abasaba; ekyokubiri be bali abanoonya; n’ekyokusatu be bali abakonkona.

“Omuyigiriza,” bw’ayogera omulenzi omugezi eyalina amaaso agalaga okufuba, “lwaki okusaba okungi tekwanukulwa? Sitegeera. Baibuli egamba nti, ‘Musabe, muliweebwa; munoonye, muliraba; mukonkone, muliggulirwawo;’ naye kirabika gye ndi ng’abangi bakonkona naye tebayingizibwa.”

“Tewali lwe watuula okumpi n’omuliro ogunyumira mu kisenge kyo,” bw’ayogera omuyigiriza, “akawungeezi konna akalimu ekizikiza, n’owulira omuntu ng’akonkona ku luggi n’amaanyi? Bwe wagenze okwanukula okuyitibwa, tewali mirundi gye watunuulira mu kizikiza, nga tolaba kantu, wabula ng’owulira ebigere by’omulenzi omukujjukujju ng’adduka, eyakonkona naye nga tayagala kuyingira, kyeyava adduka? Bwe kityo bwe kiba emirundi mingi gye tuli. Tusaba emikisa, naye nga tetugisuubira ddala; tukonkona, naye nga tetugenderera kuyingira; tutya nti Yesu tajja kutuwulira, tajja kutuukiriza bya yasuubiza, tajja kutuyingiza; kyetuva tugenda.”

“Ah, ntegedde,” bw’ayogera omulenzi eyafuba, amaaso ge nga gamasamasa olw’omusana omuggya ogwali gutandika okwaka mu mwoyo gwe: “Yesu tayinza kusuubirwa kwanukula kukonkona okw’okudduka. Ekyo teyakisuubiza. Nteekateeka okweyongera okukonkona, okukonkona, okutuusa lw’ataayinza kwerema kuggulawo luggi.”

Emirundi mingi ennyo tukonkona ku luggi olw’okusaasira, ne tulyoka tudduka, mu kifo ky’okulindirira okuyingizibwa n’okuddibwamu. Bwe tutyo tukola nga abatya nti okusaba kwaffe kwanukulwe.

Abantu bangi nnyo basaba mu ngeri eyo; tebalindirira kuddibwamu. Mukama waffe atuyigiriza wano nti tetuteekwa kusaba kwokka, wabula tuteekwa n’okulindirira okuddibwamu; bwe kutajja, tuteekwa okunoonya okumanya ensonga. Nzikiriza nti tufuna emikisa mingi lwa kusaba kwokka; emirala tetugifuna, kubanga wayinza okubaawo ekintu mu bulamu bwaffe ekyetaaga okwolekebwa mu kitangaala. Danieri bwe yatandika okusaba mu Babulooni olw’okununulibwa kw’abantu be, yanoonya okumanya ekizibu kye kyali, n’ensonga lwaki Katonda yali abakyusizza amaaso ge. Bwe kityo wayinza okubaawo ekintu mu bulamu bwaffe ekiziyiza omukisa; bwe kiba wo, twagala okukizuula. Omuntu omu, ng’ayogera ku nsonga eno, yagamba nti: “Tuteekwa okusaba n’obwetoowaze bw’omusabiriza, okunoonya n’obwegendereza bw’omuweereza, n’okukonkona n’obwesige bwa mukwano.”

Emirundi nga mingi abantu baggwaamu amaanyi, ne bagamba nti tebamanyi oba Katonda addamu okusaba oba nedda! Mu lugero lwa nnamwandu eyali anyiikivu, Kristo atuyigiriza engeri gye tuteekwa obutasaba na kunoonya kwokka, wabula n’okuzuula. Obanga omulamuzi atali wa bwenkanya yawulira okwegayirira kw’omukazi omwavu eyanywerera ku kye yali asaba, Kitaffe ali mu ggulu talisingawo nnyo okuwulira okukaaba kwaffe! Emyaka mingi egiyise, Omuyirisi mu Ssaza lya New Jersey yasalirwa okuwanikibwa. Buli ngeri gye kyasoboka okukwasa Gavana yakozesebwa okusonyiyibwa omusajja; naye n’anywerera, n’agaana okukyusa omusango. Ku lumu ku makya, mukazi w’omusajja eyali asaliddwa omusango, ng’ali n’abaana be ekkumi, ne bagenda okulaba Gavana. Bwe yajja mu ofiisi ye, bonna ne bagwa wansi ne bavuunama mu maaso ge, ne bamwegayirira asaasire omwami—kitaawe w’abaana. Omutima gwa Gavana ne gukwatibwa; amangwago n’awandiika ebbaluwa ey’okusonyiyibwa. Okunyiikira kw’omukazi n’abaana kwawonya obulamu bw’omusajja, nga bwe kyali eri omukazi ali mu lugero, eyawaliriza omulamuzi atali wa bwenkanya n’amuwa kye yasaba.

Kino kye kyaleeta okuddibwamu mu kusaba kwa Balutimaayo omuzibe w’amaaso. Abantu, n’abayigirizwa bennyini, ne bagezaako okumusirisa; naye ye n’aleekaana n’eddoboozi lya waggulu okusingawo nti, “Ggwe Omwana wa Dawudi, onsaasire!”

Okusaba tekwogerwako kokka mu Baibuli; kwe kusaba n’obunyiikivu; okusaba n’okutunula; okusaba n’okwebaza. Kiyigiriza okulaba nti mu Byawandiikibwa byonna okusaba bulijjo kugattibwa ku kirala. Balutimaayo yali munyiikivu, era Mukama n’awulira okukaaba kwe.

Kale Omukristaayo ow’ekika ekisinga obulungi ye oyo eyayita okusaba n’okunoonya, n’aggwaako, n’asigala akonkona okutuusa okuddibwamu lwe kujja. Bwe tukonkona, Katonda yasuubiza okuggulawo oluggi n’okutuwa kye tusaba. Kiyinza okumala emyaka nga okuddibwamu tekunnajja; ayinza okutuleka nga tukonkona; naye yasuubiza nti okuddibwamu kujja kujja.

Ka mbabuulire kye ndowooza nti okukonkona kitegeeza. Emyaka mingi egiyise, bwe twali tukola enkuŋŋaana mu kibuga ekimu, ne kituuka we kyalabika nti amaanyi gaali matono nnyo. Twayita bamaama bonna, ne tubasaba bakuŋŋaane basabire abaana baabwe. Bamaama nga lukumi mu bitaano ne bakuŋŋaana, ne bafuka emitima gyabwe eri Katonda mu kusaba. Maama omu n’agamba nti: “Nandyagadde musabire abaana bange ababiri abalenzi. Bagenze okutamiira; era kirabika ng’omutima gwange gunaatika.” Yali nnamwandu. Bamaama abatono ne bakuŋŋaana, ne bagamba nti: “Ka tukole olukuŋŋaana lw’okusaba olw’abalenzi bano.” Ne bakaabira Katonda olw’abalenzi bano ababiri abaali babuze; kaakano mulabe Katonda bwe yaddamu okusaba kwabwe.

Ku lunaku olwo abooluganda bano ababiri baali bateeseeko okusisinkana ku nsonda y’oluguudo enkuŋŋaana zaffe gye zaali zikolebwa. Baali bagenda okusula ekiro mu bwenzi n’ekibi. Awo nga essaawa musanvu ez’akawungeezi, oyo eyasooka n’ajja mu kifo ekyalondeddwa; n’alaba abantu nga bayingira mu lukuŋŋaana. Olw’okuba ekiro kyali kya kibuyaga, n’alowooza nti anaayingira akaseera katono. Ekigambo kya Katonda ne kimutuukako, n’ayingira mu kisenge eky’okubuuza, era gye yawaayo omutima gwe eri Omulokozi.

Muganda we omulala n’alindirira ku nsonda okutuusa olukuŋŋaana lwe lwasaawaana, ng’asuubira muganda we ajje; teyamanya nti yali mu lukuŋŋaana. Waaliwo olukuŋŋaana lw’abavubuka mu Kkanisa eyali okumpi, era muganda ono n’alowooza nti yandyagadde okulaba ekyali kigenda mu maaso; kyeyava agoberera ekibiina n’ayingira mu lukuŋŋaana. Naye kwennyini bye yawulira ne bimukwatako, era ye yasooka okuyingira mu kisenge eky’okubuuza, era gye yafunira emirembe. Bino nga bibaawo, oyo eyasooka yali agenze eka okusanyusa omutima gwa maama we n’amawulire amalungi. N’amusanga ng’afukamidde. Yali akonkona ku ntebe ey’okusaasira. Bwe yali akola bw’atyo, omwana we n’ayingira n’amutegeeza nti okusaba kwe kwaddiddwamu; emmeeme ye yalokolebwa. Tekyalwa muganda we omulala n’ajja n’ategeeza olugero lwe—engeri naye gye yaweebwamu omukisa.

Ku Balaza eyaddirira ekiro, eyasooka okuyimirira mu lukuŋŋaana lw’abaakyuka omwoyo yali omu ku booluganda bano, eyayogera olugero lw’okukyuka kwabwe. Yali akatuula bukatuula, muganda we n’abuuka n’ayimirira n’agamba nti: “Byonna muganda wange bye yabagambye bya mazima, kubanga nze muganda we. Mukama mazima yatusisinkanye n’atuwa omukisa.”

Nawulira ku mukazi mu England eyalina bba ataakyuka mwoyo. Yamalirira nti anaasabanga buli lunaku okumala emyezi kkumi n’ebiri olw’okukyuka kwa bba. Buli lunaku nga essaawa mukaaga ez’omu ttuntu yagendanga mu kisenge kye yekka n’akaabira Katonda. Bba teyamukkiriza kwogera naye ku nsonga eyo; naye yasobola okwogera ne Katonda ku lulwe. Kiyinzika ng’olina mukwano gwo atayagala kwogerwako ku bulokozi bwe; oyinza okukola nga omukazi ono bwe yakola—genda osabe Katonda ku ekyo. Emyezi ekkumi n’ebiri ne giyita, naye nga tewali kabonero ka kukyuka. Yamalirira okusaba emyezi mukaaga emirala; bw’atyo buli lunaku yagendanga yekka n’asabira okukyuka kwa bba. Emyezi mukaaga ne giyita, nga tewakyali kabonero, nga tewali kuddibwamu. Ekibuuzo ne kimujjira mu mutima, ayinza okumuleka? “Nedda,” n’agamba; “Ndimusabira ng’akyalina omukka Katonda gw’ampa.” Ku lunaku olwo lwennyini, bwe yajja eka ku kyekiro, mu kifo ky’okuyingira mu kisenge eky’okuliiramu n’alinnya waggulu. N’alindirira, n’alindirira, n’alindirira; naye n’atakka kulya kyekiro. Ku nkomerero n’agenda mu kisenge kye, n’amusanga ng’afukamidde ng’akaabira Katonda amusaasire. Katonda n’amussa omusango gw’ekibi; teyafuuka Mukristaayo kwokka, wabula n’Ekigambo kya Katonda ne kifuna ekkubo eddembe, ne kigulumizibwa mu ye. Katonda n’amukozesa n’amaanyi mangi. Ekyo kyali Katonda ng’addamu okusaba kw’omukazi ono Omukristaayo; yakonkona, n’akonkona, okutuusa okuddibwamu lwe kwajja.

Nawulira ekintu mu nnaku ez’oluvannyuma ekyansanyusa nnyo. Waaliwo omusajja gwe baali basabidde okumala emyaka ng’amakumi ana, naye nga tewali kabonero ka kuddibwamu. Kyalabika ng’aserengeta mu ntaana ye nga omu ku basajja abeeraga obutuukirivu obw’okwesigamya okusinga bonna ku nsi. Ekiro ekimu okukwatibwa omusango ne kumujjira. Ku makya n’atumya ab’omu maka ge, n’agamba muwala we nti: “Njagala onsabire. Saba Katonda ansonyiwe ebibi byange; obulamu bwange bwonna tebubadde kintu wabula kibi—kibi.” Era n’okukwatibwa omusango kuno kwonna kwajja mu kiro kimu. Kye twagala kwe kutuusa ensonga yaffe butereevu ku ntebe ya Katonda ey’obwakabaka. Emirundi mingi mmanyi ku basajja abajja mu nkuŋŋaana zaffe, era wadde nga tebaayinza kuwulira kigambo na kimu ekyayogerwa, kyalabika ng’amaanyi agatalabika gabakwata, ne bakwatibwa omusango ne bakyuka omwoyo amangwago.

Nzijukira mu kifo ekimu gye twali tukola enkuŋŋaana, omukazi n’ajja mu lukuŋŋaana olusooka n’ansaba njogere ne bba. “Talina mmwe,” n’agamba, “naye nsuubira nti ajja kufuna.” Nayogera naye, era ndowooza siriiko musajja gwe nnali njogeddeko eyalabika ng’eyeeraga obutuukirivu bwe bwenkana awo. Kyalabika nga nnandisinze okwogera n’empagi ey’ekyuma, olw’okuba yalabika ng’ateekeddwa ddala mu butuukirivu obw’okwesigamya. Nagamba mukazi we nti talina kye yeekuumira n’akatono. N’agamba nti, “Nakubuulira ekyo, naye nze mmwesengeza ku lulwe.” Ennaku amakumi asatu zonna gye twali eyo omukazi oyo teyamuleka. Nteekwa okwatula nti yalina okukkiriza emirundi kkumi okumusingirira. Nnali njogeddeko naye emirundi mingi, naye ne sisobola kulaba nsanyalaza ya suubi. Ku kiro eky’okusatu okuva ku nkomerero omusajja n’ajja gye ndi n’agamba nti: “Oyinza okunsisinkana mu kisenge ekirala?” Ne ŋŋenda naye ku bbali, ne mubuuza ekizibu kye kyali. N’agamba nti, “Nze mwonoonyi asinga bonna mu Ssaza lya Vermont.” “Kiri kitya?” ne ŋŋamba, “Waliwo ekibi kya njawulo kye wazza omusango?” Nteekwa okwatula nti nnalowooza nti yali akoze ekibi eky’entiisa, kye yali akweka, era nga kaakano ayagala okwatula. “Obulamu bwange bwonna,” n’agamba, “tebubadde kintu wabula kibi. Katonda akindaze leero.” N’asaba Mukama amusaasire, n’addayo eka ng’asanyuka olw’obukakafu bw’ebibi ebisonyiyiddwa. Waaliwo omusajja eyakwatibwa omusango n’akyuka omwoyo ng’okuddibwamu kw’okusaba. Kale bw’oba oyagala nnyo okukyuka kw’ow’oluganda, oba mukwano gwo, malirira nti tojja kuwa Katonda kuwummula, emisana n’ekiro, okutuusa lw’anaakuwa kye osaba. Ayinza okubatuukako, wonna we bali—mu bifo byabwe eby’emirimu, mu maka gaabwe, oba wonna—n’abaleeta ku bigere bye.

Dr. Austin Phelps, mu kitabo kye ekiyitibwa “Still Hour,” agamba nti: “Essuubi ery’okufuna ekintu bulijjo lyeyoleka bwe lityo mu ngeri gye tulaga okwegomba okw’amaanyi. Enneewulira eyeefuula ey’obuggya mu Mukristaayo ali wansi w’obwesige obwenkana awo eno: ‘Nzija eri okusaba kwange kino ku makya nga nnina omugendo ogw’obulamu obw’amazima. Kino si lugero, so si kya kuseka. Sijja kuno kuyita mu bigambo byokka; sirina kwegomba kwa buteesuubira kwe njogera. Nnina ekintu kye njagala okufuna; nnina ekigendererwa kye njagala okutuukiriza. Kino mulimu gwe nnaatera okukola. Omukugu w’emmunyeenye tayolekeza ttiliisikopu ye mu ggulu ng’alina essuubi ery’amagezi ery’okuyingira mu ggulu eryo eriri wala okusinga nze bwe nnina okutuuka ku mmeeme ya Katonda nga nnyimusa omutima gwange ku ntebe ey’ekisa. Kino kye kikusa eky’okuyitibwa kwange okwa Katonda mu Kristo Yesu. N’eddoboozi lyange erikankana kaakano liriwulirwa mu ggulu; era lijja kuleeta amaanyi amaggya eyo, ebiva mu ago Katonda yekka bye ayinza okumanya, era obulamu obutaggwaawo bwokka bwe buyinza okwoleka. Kale, Ayi Mukama, omuweereza wo akizudde mu mutima gwe okukusabira okusaba kuno gy’oli!’”

Jeremy Taylor agamba nti: “Okwegomba okwangu mulabe munene eri obuwanguzi bw’okusaba kw’omuntu omulungi. Kuteekwa kubeera kusaba kwa kigendererwa, okunyiikivu, okukola, okw’amaanyi; kubanga lowooza nga kya nsonyi nnyingi omuntu okwogera ne Katonda ku kintu ky’atassaamu mugaso! Okusaba kwaffe kunenya emyoyo gyaffe bwe tusabira mu bunafu ebintu bye tuteekwa okufiirira, ebisinga omuwendo ku ntoto z’obwakabaka, ebigagga okusinga omunyago gw’ennyanja, oba obugagga bw’ensozi z’e India.”

Dr. Patton, mu kitabo kye ekikwata ku “Remarkable Answers to Prayer,” agamba nti: “Yesu atulagira okunoonya. Lowooza ku maama anoonya omwana eyabula. Akebera ennyumba yonna, ne ku nguudo, n’oluvannyuma n’anoonya mu nnimiro ne mu bibira, era n’akebera ku mabbali g’omugga. Muliraanwa wa magezi n’amusisinkana n’agamba nti: ‘Weeyongere okunoonya, tunula buli wamu; noonya buli kifo kye kisoboka okutuukamu. Mazima toojja kulaba; naye okunoonya kirungi. Kuteeka omwoyo mu kunyweza; kunyweza okussa essira; kuyamba okwetegereza; kufuula endowooza y’omwana okuba ey’amazima ddala. N’oluvannyuma lw’ekiseera, ojja kulekeraawo okwagala omwana wo.’ Ebigambo bya Kristo bye biti, ‘Konkona, oliggulirwawo.’ Lowooza ku musajja ng’akonkona ku luggi lw’ennyumba, ekiseera ekiwanvu era mu ddoboozi ery’amaanyi. Bw’amaze okukola kino essaawa yonna, eddirisa liggukawo, oyo ali mu nnyumba n’afulumya omutwe gwe n’agamba nti: ‘Kituufu, munnange; sijja kuggulawo luggi, naye weeyongere okukonkona—ye myenkanonkano emirungi, era ojja kuba n’obulamu obulungi olw’ekyo. Konkona okutuusa enjuba lw’egwa; olyoke okomewo enkya, okonkone olunaku lwonna. Bwe wanaamala ennaku eziwera bw’otyo ojja kutuuka ku mbeera y’omwoyo mw’otoolina kwagala kuyingira.’ Kino Yesu kye yagenderera tutegeere, bwe yagamba nti—‘Musabe, muliweebwa; munoonye, muliraba; mukonkone, muliggulirwawo?’ Awatali kubuusabuusa omuntu yandyangu okulekeraawo okusaba, okunoonya, n’okukonkona; naye tekyandivudde mu kwetamwa?”

Tewali kintu kisanyusa Kitaffe ali mu ggulu okusinga okusaba okw’obutereevu, okunyiikivu, era okugumiikiriza. Abakyala babiri Abakristaayo, ba bba abataakyuka mwoyo, bwe baawulira akabi kaabwe akanene, ne bakkiriziganya okumala essaawa emu buli lunaku mu kusaba awamu olw’obulokozi bwabwe. Kino ne kigenda mu maaso okumala emyaka musanvu, ne balyoka bakubaganya ebirowoozo oba baali baakwongera okusaba, olw’okuba okusaba kwabwe kwalabika ng’okutaliimu nsa. Ne basalawo okugumiikiriza okutuusa okufa, era, bba bwe baali bagenda mu kuzikirira, kizikirire nga kirimu okusaba. Nga balina amaanyi amaggya, ne basaba emyaka esatu emirala, omu ku bo n’azuukusibwa ekiro bba, eyali mu nnaku nnyingi olw’ekibi. Amangu ddala nga obudde bunakya, n’ayanguwa, ng’ajjudde essanyu, okutegeeza munne we baasaba nti Katonda anaatera okuddamu okusaba kwabwe. Yeewuunya nnyo bwe yasisinkana munne ng’ajja gy’ali ku mugendo gwe gumu! Bwe kityo emyaka kkumi egy’okusaba awamu era okugumiikiriza ne gukoronebwa n’okukyuka kwa ba bba bombi ku lunaku lwe lumu.

Tetuyinza kusukkirira mu kusaba kwaffe; Katonda tajja kukoowa kusaba kw’abaana be. Sir Walter Raleigh yasaba ekyagala eri Kabaka omukazi Elizabeth, gwe yaddamu nti, “Raleigh, olirekera ddi okusaba?” “Obwakabaka bwo bwe bulirekera okugaba,” n’addamu. Bw’etyo bwe tuteekwa okweyongera okusaba.

Mr. George Muller, mu kwogera kwe yakola gye buvuddeko mu Calcutta, yagamba nti mu 1844 abantu bataano ne bateekebwa ku mutima gwe, n’atandika okubasabira. Emyezi kkumi na munaana ne giyita nga tekinnaba, omu ku bo n’akyuka omwoyo. N’asaba okwongera emyaka etaano, ne wakyuka omulala. Ku nkomerero y’emyaka kkumi n’ebiri n’ekitundu, ow’okusatu n’akyuka. Ne kaakano okumala emyaka amakumi ana yali abasabidde abo ababiri abalala, awatali kubuusa lunaku na lumu ku nsonga yonna yonna; naye baali batannakyuka. Kyokka yawulira ng’azzibbwamu amaanyi okweyongera mu kusaba; era yali akakasa okuddibwamu ku abo ababiri abaali bakyaziyiza Omwoyo.

Okulaba Amaaso Ge

“Kirungi ekirabo eky’omuwendo eky’okusaba,
Okuvuunama mu maaso g’entebe ey’ekisa;
Okuleka buli mugugu gwaffe eyo,
N’okufuna amaanyi amaggya okuddukira embiro zaffe;
Okwesiba ebyokulwanyisa byaffe eby’omu ggulu,
Nga twesiga Mukama yekka.

“Era kirungi okuwuluguma kw’okwagala kwe,
Omuntu w’omunda bw’asaanawo wansi w’omugugu gwe,
Ekimuggyawo okutya kwaffe okw’omusango,
N’okulaga ku musaayi gwa Kristo ogutangirira;
Ye, olwo kirungi ddala okumanya
Nti Katonda ayinza okuba ow’obwenkanya era ow’ekisa.

“Naye, ye, okulaba amaaso g’Omulokozi waffe!
Okusumululwa mu kibi n’ennaku!
Okubeera mu kifuba kye eky’obwakatonda—
Kino kijja kuba ekisinga obuwoomi ddala!
Ekifaananyi ekisinga obulungi eky’essanyu ery’ensi
Kya bwereere okusinga kino.”
Olupapula 1 / 9 · 12 eddakiika zisigadde mu ssuula