Essuula 3 · eddakiika 17 ez’okusoma

Okwatula

Ekintu ekirala mu kusaba okw'amazima kwe Kwatula ebibi. Saagala mikwano gyange Abakristaayo balowooze nti njogera n'abo abatalokolebwa. Ndowooza nti ffe, ng'Abakristaayo, tulina ebibi bingi eby'okwatula.

Bw'oddayo mu byawandiikibwa mu Byawandiikibwa Ebitukuvu, ojja kusanga nti abantu abaali abasinga okuba okumpi ne Katonda, era abaalina amaanyi agasinga naye, be baali abaatula ebibi byabwe n'obunafu bwabwe. Danieri, nga bwe twalaba, yaatula ebibi bye n'ebibi by'abantu be. Naye tewali kintu kyonna ekyawandiikibwa okunenya Danieri. Yali omu ku basajja abasinga obulungi mu nsi mu kiseera ekyo, kyokka okwatula kwe ebibi kwali kumu ku kusinga obuwombeefu n'okukka wansi mu ebyo ebyawandiikibwa. Brooks, ng'ayogera ku kwatula kwa Danieri, agamba nti: “Mu bigambo bino olabamu embeera musanvu Danieri z'akozesa mu kwatula ebibi bye n'eby'abantu; era zonna okulaga obuzito bwabyo. Eky'olubereberye, ‘Twayonoona;’ eky'okubiri, ‘Twakola obutali butuukirivu;’ eky'okusatu, ‘Twakola eby'ekyejo;’ eky'okuna, ‘Twakujeemera;’ eky'okutaano, ‘Twava ku biragiro byo;’ eky'omukaaga, ‘Tetwawulira baddu bo;’ eky'omusanvu, ‘Newaakubadde abakulembeze baffe, newaakubadde abantu bonna ab'ensi.’ Ebizito bino omusanvu Danieri by'abala mu kwatula kwe bisaanira okulowoozebwako ennyo.”

Yobu awatali kubuusabuusa yali musajja mutukuvu, omulangira ow'amaanyi, kyokka kyamugwanira okugwa mu nfuufu n'aatula ebibi bye. Bw'otyo bw'oja okukisanga mu Byawandiikibwa byonna. Isaya bwe yalaba obulongoofu n'obutukuvu bwa Katonda, yeeraba nga bw'ali mu butuufu bwe, n'aleekaana nti, “Zikusanze nze, kubanga nzikiridde, kubanga ndi muntu ow'emimwa emijama!”

Nzikiririza ddala nti Ekkanisa ya Katonda kigwanidde okwatula ebibi byayo yennyini, nga tewannaba kubaawo mulimu gwonna omukulu ogw'ekisa. Wateekwa okubaawo omulimu ogw'amaanyi mu bantu ba Katonda abakkiriza. Oluusi ndowooza nti ekiseera kituuse okulekera awo okubuulira abatatya Katonda, ne tubuulira abo abeeyita Abakristaayo. Singa twalina omutindo ogw'obulamu ogw'awaggulu mu Kkanisa ya Katonda, waali wajja kubaawo enkumi n'enkumi endala nga zeeyongera okuyingira mu Bwakabaka. Bwe kityo bwe kyali edda; abaana ba Katonda abakkiriza bwe baava ku bibi byabwe ne bakatonda baabwe abakole n'emikono, okutya Katonda ne kukka ku bantu ababeetoolodde. Twala ebyafaayo bya Isirayeri, ojja kusanga nti bwe baggyawo bakatonda baabwe abagwira, Katonda yakyalira eggwanga, ne wajja omulimu ogw'amaanyi ogw'ekisa.

Kye twetaaga mu nnaku zino kwe kuzuukusibwa okw'amazima era okw'amaanyi mu Kkanisa ya Katonda. Sikkiririza nnyo mu ndowooza nti Katonda ajja kutuuka ku bantu abangi ng'ayita mu kkanisa enkalubo era ey'empisa obwereere. Omusango gwa Katonda guteekwa okusookera ku ffe. Olaba nti Danieri bwe yafuna okuddibwamu okw'ekitalo mu kusaba okwawandiikibwa mu ssuula ey'omwenda, yali ng'aatula ekibi kye. Eyo ye emu ku ssuula ezisinga obulungi ku kusaba mu Baibuli yonna.

Tusoma nti: “Bwe nnali nga nkyayogera, nga nsaba, era nga njatula ekibi kyange, n'ekibi ky'abantu bange Isirayeri, era nga nteeka okwegayirira kwange mu maaso ga Mukama Katonda wange ku lw'olusozi olutukuvu olwa Katonda wange; weewaawo, bwe nnali nga nkyayogera mu kusaba kwange, omusajja Gabuliyeri, gwe nnali ndabye mu kwolesebwa okusooka, bwe yalagirwa okubuuka mangu, yankwatako mu kiseera eky'ekiweebwayo eky'akawungeezi. N'antegeeza, n'ayogera nange, n'agamba nti, Ai Danieri, kaakano nzize okukuwa amagezi n'okutegeera.”

Bwe kityo era Yobu bwe yali ng'aatula ekibi kye, Katonda yakyusa obusibe bwe n'awulira okusaba kwe. Katonda ajja kuwulira okusaba kwaffe n'akyusa obusibe bwaffe bwe tunaatwala ekifo kyaffe eky'amazima mu maaso ge, ne twatula era ne tuleka ebyonoono byaffe. Isaya bwe yaleekaanira mu maaso ga Mukama nti, “Nzikiridde,” omukisa lwe gwajja; amanda amalamu ne gaggibwa ku kyoto ne gateekebwa ku mimwa gye; n'agenda okuwandiika ekimu ku bitabo ebisinga okwewuunyisa ensi bye yali erabyeko. Nga gwabadde mukisa nnyo eri ekkanisa!

Dawudi bwe yagamba nti, “Nnyonoonye!” Katonda lwe yamukwatirwa ekisa. “Nkwatulira ekibi kyange, n'obutali butuukirivu bwange sibukwese. Nnagamba nti, Ndyatula ebyonoono byange eri Mukama; era wansonyiwa obutali butuukirivu bw'ekibi kyange.” Laba nga Dawudi bwe yakola okwatula okufaanana ennyo n'okw'omuvubuka eyayonoona mu ssuula ey'ekkumi n'ettaano eya Lukka: “Nkiraga nti ebyonoono byange bimanyiddwa; era ekibi kyange bulijjo kiri mu maaso gange. Ggwe, ggwe wekka, gwe nnayonoona, ne nkola ekibi kino mu maaso go!” Tewali njawulo wakati wa kabaka n'omusabiriza ng'Omwoyo wa Katonda ajja mu mutima ne gulaga ekibi.

Richard Sibbes ayogera ku kwatula mu ngeri ey'enjawulo nti: “Eno y'engeri ey'okuwa Katonda ekitiibwa: bwe tumala okwanjuluza emyoyo gyaffe eri Katonda, ne tweteekako omusango nga Setaani bw'ayinza okugututeekako mu ngeri eyo, kubanga ka tulowooze Setaani ky'anaatuwaayiriza mu kiseera eky'okufa ne ku lunaku olw'omusango. Anaatuwaayiriza kino n'ekiri—ka tweteekeko omusango nga ye bw'anaakola, era nga bw'anaayagala okukola mu bbanga ttono. Nga bwe tweeyongera okwelumiriza n'okwesalira omusango, ne tuteeka entebe ey'omusango mu mitima gyaffe, awatali kubuusabuusa wanajja emirembe egy'ekitalo. Yona yasuulibwa mu nnyanja, ne wabaawo emirembe mu lyato; Akani yakubibwa amayinja, kawumpuli n'aziyizibwa. Fulumya Yona, fulumya Akani; ne wanajja emirembe n'obusirifu mu mwoyo mangu ago. Omuntu ow'omunda anaafuna emirembe egy'ekitalo.

“Kiteekwa okuba bwe kityo; kubanga Katonda bw'aweebwa ekitiibwa, omuntu ow'omunda alongoosebwa. Katonda aweebwa ekitiibwa olw'okwatula ekibi mu ngeri zonna. Kiwa ekitiibwa okumanya kwe okw'ebintu byonna, nti alaba byonna; nti alaba ebibi byaffe era akebera emitima gyaffe—ebyama byaffe tebimukwekebwa. Kiwa ekitiibwa amaanyi ge. Kiki ekitufuula okwatula ebibi byaffe, wabula nga tutya amaanyi ge, si kulwa nga agakozesa? Era kiki ekitufuula okwatula ebibi byaffe, wabula nga tumanyi nti waliwo ekisa gy'ali alyoke atyibwe, era nti waliwo okusonyiyibwa ebibi? Tetwandyatudde bibi byaffe okuggyako ekyo. Eri abantu kiba nti, Yatula, olyoke obonerezebwe; naye eri Katonda, Yatula, olyoke oweebwe ekisa. Kye kimu kye yeeyogerako. Tetwandyanjuluzza bibi byaffe wabula olw'ekisa. Bwe kityo kiwa Katonda ekitiibwa; era bw'aweebwa ekitiibwa, awa omwoyo ekitiibwa n'emirembe egy'omunda n'obuteefu.”

Thomas Fuller ow'edda agamba nti: “Omuntu okukkiriza obunafu bwe kye kkolo lyokka Katonda ku lyo kw'ayinza okulunda ekisa eky'obuyambi bwe.”

Okwatula kutegeeza obuwombeefu, era buno, mu maaso ga Katonda, bwa muwendo munene.

Omulimi yagenda n'omwana we mu nnimiro y'eŋŋaano, okulaba oba yali ekooze okukungulwa. “Laba, taata,” omulenzi n'aleekaana, “ebikwata bino nga bwe biyimusa emitwe gyabyo obulungi! Kirungi nga bino bye bisinga. Ebyo ebikutamya emitwe gyabyo wansi, nkakasa nti tebiyinza kubaamu kantu.” Omulimi n'anoga ekikwata kya buli ngeri n'agamba nti: “Laba wano, mwana musiru! Ekikwata kino ekyayimirira obulungi bwe kityo mutwe mwereere, era tekiriimu kantu; ate kino ekyakutamya omutwe gwakyo n'obuwombeefu kijjudde eŋŋaano ennungi ennyo.”

Okwogera mu lwatu kwetaagisa era kwa maanyi, eri Katonda n'eri omuntu. Twetaaga okuba abeesimbu era ab'amazima gye tuli ffekka. Omuserikale yagamba mu lukuŋŋaana olw'okuzuukusa nti: “Bannange abaserikale, siriiko kusanyuka; nkakasibbwa—ekyo kye kyokka. Mpulira nti nsaanidde okuba Omukristaayo; nti nsaanidde okukyogera, okubabuulira, n'okubasaba mujje nange; kaakano bwe wanaabaawo okuyita abanoonyi ba Kristo abalina ebibi okusembera mu maaso, nze omu nnaagenda—si kwerekereka, kubanga sirina kya kulaga wabula kibi. Sigenda lwa kubanga njagala—nnandisaze okusigala mu ntebe yange; naye okugenda kunaaba kwogera mazima. Nsaanidde okuba Omukristaayo, njagala okuba Omukristaayo; era okusembera mu maaso okusabirwa kwogera mazima ku ekyo.” Abantu abasukka mu makumi abiri baagenda naye.

Ng'ayogera ku bigambo bya Falaawo, “Yeegayirire Mukama alyoke anziggyeko ebikere,” Mr. Spurgeon agamba nti: “Waliwo obukyamu obw'okufa obweyoleka mu kusaba okwo. Temuli kwatula bibi. Tagamba nti, ‘Njeemedde Mukama; mwegayiririre nsonyiyibwe!’ Tewali kifaanana bwe kityo; ayagala ekibi nga bwe yali abadde. Okusaba okutalimu kwenenya kwe kusaba okutakkirizibwa. Bwe wataba amaziga agakugwiddeko, kuwotoka. Oteekwa okujja eri Katonda ng'omwonoonyi ng'oyita mu Mulokozi, so si mu ngeri endala yonna. Oyo ajja eri Katonda ng'Omufalisaayo, ng'agamba, ‘Ai Katonda, nkwebaza kubanga siri ng'abantu abalala,’ tasembera n'akatono eri Katonda; naye oyo aleekaana nti, ‘Ai Katonda, nsaasire nze omwonoonyi,’ ajja eri Katonda mu kkubo Katonda lye yateekawo yekka. Wateekwa okubaawo okwatula ebibi mu maaso ga Katonda, oba okusaba kwaffe kwa bukyamu.”

Singa okwatula kuno okw'ebibi kuba okw'amaanyi mu bakkiriza, kunaaba bwe kityo ne mu abo abatatya Katonda. Sirabangako nga kulemererwa. Kaakano neeraliikirira nti Katonda azuukuse omulimu gwe mu mitima gy'abaana be, tulyoke tulabe obubi obw'ekibi obw'ekitalo. Waliwo bakitaabwe ne bannyaabwe bangi abeeraliikirira okukyusa emitima gy'abaana baabwe. Nfunye obubaka nga amakumi ataano okuva mu bazadde mu wiiki emu yokka, nga beebuuza ekiki abaana baabwe kye batalokolebwa, era nga basaba okubasabira. Nzikiriza okugamba nti, ng'ekya bulijjo, omusango guli ku luggi lwaffe ffennyini. Wayinza okubaawo ekintu mu bulamu bwaffe ekiziyiza. Kiyinza okubaawo ekibi ekimu eky'ekyama ekikuuma omukisa emabega. Dawudi yamala emyezi mingi mu kibi eky'entiisa kye yagwamu nga Nasani tannaba kujja. Ka tusabe Katonda ajje mu mitima gyaffe, aleetere amaanyi ge okuwulirwa. Bwe kiba eriiso erya ddyo, ka tulikuule; bwe kiba omukono ogwa ddyo, ka tugutemeko; tulyoke tube n'amaanyi eri Katonda n'eri omuntu.

Lwaki abaana baffe bangi bwe batyo bawaba ne bagenda mu masaza ag'okunywera omwenge, ne bagenda mu butakkiriza—nga baserengeta mu ntaana etaliimu kitiibwa? Kirabika nga waliwo amaanyi matono nnyo mu Bukristaayo obw'omu kiseera kino. Bazadde bangi abatya Katonda basanga nti abaana baabwe bawaba. Kiva ku kibi ekimu eky'ekyama ekyekwese mu mutima? Waliwo ekitundu ky'Ekigambo kya Katonda ekitera okujuliza, naye mu mirundi kyenda mu mwenda ku kikumi abo abakijuliza bakoma mu kifo ekikyamu. Mu ssuula ey'amakumi ataano mu mwenda eya Isaya tusoma nti: “Laba, omukono gwa Mukama tegwakendeezebwa, obutayinza kulokola, so n'okutu kwe tekuzitowa, obutayinza kuwulira.” Awo we bakoma. Mazima omukono gwa Katonda tegwakendeezebwa, era n'okutu kwe tekuzitowa; naye twandisoma olunyiriri oluddako: “Ebyonoono byammwe bibaawudde ne Katonda wammwe, era ebibi byammwe bimukwese amaaso ge gye muli, aleme okuwulira. Kubanga emikono gyammwe gyonoonese omusaayi, n'engalo zammwe obutali butuukirivu; emimwa gyammwe gyayogedde eby'obulimba, olulimi lwammwe lweemulugunyizza obukyamu.” Nga Mathew Henry bw'agamba, “Kyava ku bo bennyini—baayimirira mu kitangaala kyabwe bo, baggalawo oluggi lwabwe bo. Katonda yali ajja gye bali mu kkubo ery'ekisa, ne bamuziyiza. ‘Ebyonoono byammwe bibaziyizza ebintu ebirungi.’”

Jjukira nti bwe tuba nga tuwaliriza obutali butuukirivu mu mitima gyaffe, oba nga tubeera ku kwatula obwereere obutaliimu, tetulina buyinza kusuubira nti okusaba kwaffe kunaddibwamu. Tewali kisuubizo na kimu eri ffe. Oluusi nkankana bwe mpulira abantu nga bajuliza ebisuubizo, nga bagamba nti Katonda ateekwa okubatuukiriza ebisuubizo ebyo, so nga ebbanga lyonna waliwo ekintu mu bulamu bwabwe kye bataagala kuleka. Kirungi gye tuli okukebera emitima gyaffe, ne tuvumbula ensonga lwaki okusaba kwaffe tekuddibwamu.

Ekyo kitundu kya ntiisa nnyo mu Isaya:

“Muwulire ekigambo kya Mukama, mmwe abafuzi b'e Sodomu; mutege okutu eri amateeka ga Katonda waffe, mmwe abantu b'e Ggomola. Obungi bw'ssaddaaka zammwe bungulwa ki gye ndi? bw'ayogera Mukama. Nkkuse ebiweebwayo ebyokebwa eby'endiga ennume, n'amasavu g'ensolo enfumbe, so sisanyukira musaayi gwa nte nnume, oba ogw'abaana b'endiga, oba ogw'embuzi ennume. Bwe mujja okuyimirira mu maaso gange, ani eyabasaba kino, okulinnyirira empya zange? Temulinnyusanga biweebwayo bya butaliimu; obubaane bwa muzizo gye ndi; emyezi emiggya ne Ssabbiiti, okuyita enkuŋŋaana, siyinza kubigumira—bwonoonyi, weewaawo n'okukuŋŋaana okutukuvu.”

“Weewaawo n'okukuŋŋaana okutukuvu!”—lowooza ku ekyo. Katonda bw'atafuna okuweereza kwaffe okuva ku mutima, taakwagale kyonna; kya muzizo gy'ali.

“Emyezi emiggya gyammwe n'embaga zammwe ennongoole omwoyo gwange gukyawa; bindeetera akayoogaano; nkooye okubisitula. Era bwe muyanjuluza emikono gyammwe, ndikweka amaaso gange gye muli; weewaawo, bwe musaba okusaba okungi, siriwulira; emikono gyammwe gijjudde omusaayi. Munaabe, mwetukuze; muggyewo obubi obw'ebikolwa byammwe mu maaso gange, mulekeraawo okukola obubi, muyige okukola obulungi, munoonye obwenkanya, mutaase omunyigirizibwa, musalire omulekwa omusango, muwolereze nnamwandu. Mujje kaakano, tuwoze ffenna, bw'ayogera Mukama; ebibi byammwe ne bwe binaaba bimyufu ng'olugoye olumyufu, birifuuka byeru ng'omuzira; ne bwe binaaba bimyufu ng'akaamumyufu, birifuuka ng'ebyoya by'endiga.”

Nate tusoma mu Engero nti: “Akyusa okutu kwe obutawulira mateeka, n'okusaba kwe kunaaba kya muzizo.” Lowooza ku ekyo! Kiyinza okwewuunyisa abamu ku ffe okulowooza nti okusaba kwaffe kya muzizo eri Katonda, kyokka omuntu yenna bw'aba abeera mu kibi ekimanyiddwa, kino Ekigambo kya Katonda kye kikyogerako. Bwe tutaagala kuva ku kibi ne tugondera amateeka ga Katonda, tetulina buyinza kusuubira nti anaddamu okusaba kwaffe. Ekibi ekitaatulwa kibi ekitasonyiyibwa, era ekibi ekitasonyiyibwa kye kintu ekisinga ekizikiza n'obubi ku nsi eno ekolimiddwa ekibi. Toyinza kusanga nsonga mu Baibuli omuntu we yabeera omwesimbu mu kukwatagana n'ekibi, naye Katonda n'atamubeerera mwesimbu n'atamuwa mukisa. Okusaba okw'omuntu ow'obuwombeefu era omutima ogumenyese kya ssanyu eri Katonda. Tewali ddoboozi liva ku nsi eno ekolimiddwa ekibi eriwooma eri okutu kwe okusinga okusaba okw'omuntu atambula mu bwesimbu.

Ka njogere ku kusaba okwo okwa Dawudi, mw'agamba nti: “Nkebere, Ai Katonda, otegeere omutima gwange; ngezese, otegeere ebirowoozo byange, olabe oba mu nze mulimu ekkubo lyonna ekyonoono, era onkulembere mu kkubo ery'emirembe n'emirembe!” Nandyagadde abasomi bange bonna okukwata ennyiriri zino ku mutwe. Singa ffenna twasaba okusaba kuno n'obwesimbu omulundi gumu buli lunaku, wandibaddewo enkyukakyuka nnyingi mu bulamu bwaffe. “Nkebere NZE”—si muliraanwa wange. Kyangu nnyo okusabira abantu abalala, naye kizibu nnyo okwetuukako ffekka. Ntya nti ffe abeetavu mu mulimu gwa Mukama, emirundi mingi tuli mu kabi ak'okulagajjalira ennimiro yaffe. Mu Zabbuli eno, Dawudi yeetuukako yekka. Waliwo enjawulo wakati wa Katonda okunkebera n'okwekebera nze kennyini. Nnyinza okukebera omutima gwange, ne ngwogerako nti guli bulungi, naye Katonda bw'ankebera nga n'ettaala eyaka, ebintu bingi birijja mu kitangaala nze bye siyinza kubaddemanyi.

Ngezese.” Dawudi yagezesebwa bwe yagwa ng'aggye eriiso lye ku Katonda wa kitaawe Ibulayimu. “Otegeere ebirowoozo byange.” Katonda atunuulira ebirowoozo. Ebirowoozo byaffe birongoofu? Tulina mu mitima gyaffe ebirowoozo ebivuganya Katonda oba ebivuganya abantu be—ebivuganya omuntu yenna mu nsi? Bwe tuba nabyo, tetuli batuukirivu mu maaso ga Katonda. Ayi, Katonda atukebere, buli omu ku ffe! Simanyi kusaba kulala kulungi kwe tuyinza okusaba okusinga okusaba kuno okwa Dawudi. Ekimu ku bintu ebisinga okuba eby'entiisa mu byafaayo by'Ebyawandiikibwa kiri nti abasajja abatukuvu—abasajja abatusinga ffe obulungi—bwe baagezesebwa ne bagezebwa, baasangibwa nga banafu ng'amazzi bwe baava ku Katonda.

Ka twekakase nti tuli batuukirivu. Isaac Ambrose, mu kitabo kye ekiyitibwa “Self Trial,” alina ebigambo bino ebimpi ebijjudde amakulu: “Buli luvannyuma tubuuze emitima gyaffe ebibuuzo bino ebibiri: 1. ‘Mutima, oli otya?’—bigambo bitono, naye kibuuzo kya maanyi nnyo. Omanyi kino kye kibuuzo eky'olubereberye era okulamusa okusooka kwe tukozesa omuntu eri munne—Oli otya? Nandyagadde eri Katonda oluusi tweyogere bwe tutyo eri emitima gyaffe: ‘Mutima, oli otya? Oli otya, mu mbeera yo ey'omwoyo?’ 2. ‘Mutima, onookola ki?’ oba, ‘Mutima, olowooza ki nti kinaatuuka ku ggwe ne ku nze?’—nga Omuruumi oli eyali afa bwe yagamba nti: ‘Mmeeme yange enaku, empitirivu, ey'ennaku, tugenda wa nze naawe—era kiki ekinaatuuka ku ggwe, nze naawe bwe tunaayawukana?’

“Kino kyennyini Musa ky'ateeka mu maaso ga Isirayeri, wadde mu ngeri endala, ‘Singa baalowoozezza ku nkomerero yaabwe!’—era singa ffe twateeka ekibuuzo kino bulijjo mu mitima gyaffe, okukirowoozaako n'okukiwoza! ‘Mwogere n'emitima gyammwe mwekka,’ bw'ayogera Dawudi; kwe kugamba, muwoze ensonga wakati wammwe n'emitima gyammwe okutuuka ku nkomerero ennyo. Emitima gyammwe muginyweze mu kwogera nagyo, gyoke gyogere ebiri ku ntobo yaayo ennyo. Mwogere—oba mukole okwogera okw'amaanyi n'okumanyisiganya okulungi—n'emitima gyammwe mwekka.”

Kwali kwatula kwa muminisita, eyali ategeera obulagajjavu bwe, na naddala obuzibu obw'omulimu guno: “Mmaze,” bw'agamba, “emyaka amakumi ana n'okusingako, era mmaze ekiseera kino kyonna nga ntutte omutima gwange mu kifuba kyange, kyokka omutima gwange nange tuli bagenyi ba maanyi, era abatamanyiganye n'akatono, ng'abo abatabaddewo kumpi n'akatono. Nedda, simanyi mutima gwange; nneerabidde omutima gwange. Zaawe! zaawe! nga nnasobola okunakuwala mu mutima gwennyini, olw'okuba omutima gwange omunaku nange tetwamanyiganya bwe tutyo! Tugudde mu mulembe gwa Baasene, nga tumala ebiseera byaffe mu butaliimu wabula okugamba oba okuwulira amawulire. Ebintu bigenda bitya wano? Bigenda bitya eri? Bigenda bitya mu kifo ekimu? Bigenda bitya mu kirala? Naye ani aliwo eyeebuuza? Ebintu bigenda bitya n'omutima gwange omunaku? Pima mu minzaani ey'okulowooza okw'amaanyi, ekiseera kye tumaze mu mulimu guno, n'ekiseera kye tumaze mu bintu ebirala; era ku ssaawa oba ku nnaku enkumi n'enkumi ze tulina okusasula emitima gyaffe mu mulimu guno, tuyinza okuwandiika amakumi ataano? Oba mu kifo we waali wandibadde ebibya amakumi ataano ebijjudde omulimu guno, tuyinza okusanga amakumi abiri, oba kkumi? Ayi, ennaku, emyezi, emyaka, bye tuwaayo ku kibi, obutaliimu, ku by'ensi eno, so nga tetuwaayo n'edakiika emu mu kwogera n'emitima gyaffe ku mbeera yaayo!”

Bwe wabaawo ekintu kyonna mu bulamu bwaffe ekikyamu, ka tusabe Katonda akitulage. Twebadde ba mululu? Twebadde ab'obuggya ku ttutumu lyaffe ffennyini okusinga ku kitiibwa kya Katonda? Eriya yalowooza nti alina obuggya bungi ku kitiibwa kya Katonda; naye kyavaamu nti kyali kitiibwa kye ye—okwagala nnamunigina kwe kwali ku ntobo yaakyo. Ekimu ku bintu ebisinga okunakuwaza, ndowooza, Kristo kye yasanga mu bayigirizwa be kwe kuno kwennyini; waaliwo okulwanagana okutaggwaawo wakati waabwe ku ani gwe yali asaanidde okuba omukulu, mu kifo kya buli omu okutwala ekifo eky'obuwombeefu ennyo n'okuba omuto mu ndowooza ye ye.

Tubuulirwa okukakasa kino nti, “Yajja e Kaperunawumu; era bwe yali mu nnyumba n'ababuuza nti, Kiki kye mwawakanyanga mu kkubo? Naye ne basirika, kubanga mu kkubo baali bawakanye bokka na bokka, ku ani asaanidde okuba omukulu. N'atuula wansi, n'ayita ekkumi n'ababiri, n'abagamba nti, Omuntu yenna bw'ayagala okuba ow'olubereberye, oyo anaaba ow'oluvannyuma wa bonna, era omuweereza wa bonna. N'atwala omwana omuto, n'amuteeka wakati waabwe; era bwe yamala okumusitula mu mikono gye, n'abagamba nti, Buli anaasembeza omu ku baana ng'abo mu linnya lyange, ansembeza nze; era buli anansembeza nze, tasembeza nze, wabula oyo eyantuma.”

Amangu ago “Yakobo ne Yokaana, batabani ba Zebbedaayo, ne bajja gy'ali, nga bagamba nti, Omuyigiriza, twagala otukolere kyonna kye tunaakusaba. N'abagamba nti, Mwagala nkole ki? Ne bamugamba nti, Otukkirize tutuule, omu ku mukono gwo ogwa ddyo, n'omulala ku mukono gwo ogwa kkono, mu kitiibwa kyo. Naye Yesu n'abagamba nti, Temumanyi kye musaba; muyinza okunywa ku kikompe kye nnywako, n'okubatizibwa n'okubatizibwa kwe mbatizibwa? Ne bamugamba nti, Tusobola. Yesu n'abagamba nti, Mazima mulinywa ku kikompe kye nnywako; era n'okubatizibwa kwe mbatizibwa mulibatizibwa; naye okutuula ku mukono gwange ogwa ddyo ne ku gwa kkono si kwange kuwa; wabula kiriweebwa abo be kwateekerwateekerwa. Ekkumi bwe baawulira ekyo, ne batandika okunyiigira nnyo Yakobo ne Yokaana. Naye Yesu n'abayita gy'ali, n'abagamba nti: Mumanyi nti abo abalowoozebwa okufuga Abaamawanga babafuga n'obuyinza; era abakulu baabwe babakozesa obuyinza. Naye si bwe kityo bwe kiriba mu mmwe; wabula buli anaayagala okuba omukulu mu mmwe, anaaba muweereza wammwe; era buli ku mmwe anaayagala okuba omukulembeze, anaaba muddu wa bonna. Kubanga n'Omwana w'Omuntu teyajja kuweerezebwa, wabula okuweereza, n'okuwaayo obulamu bwe okuba omutango gw'abangi.”

Ebigambo eby'oluvannyuma byayogerwa mu mwaka ogw'okusatu ogw'obuweereza bwe. Emyaka esatu abayigirizwa baali naye; baali bawulirizza ebigambo ebyava ku mimwa gye; kyokka baalemererwa okuyiga essomo lino ery'obuwombeefu. Ekintu ekisinga okuswaza ekyaliwo mu ekkumi n'ababiri abalonde kyaliwo mu kiro Mukama waffe lwe yaliisibwa, Yuda bwe yamutunda, ne Peetero n'amwegaana. Bwe waali wabaddewo ekifo kyonna we waali wandibadde awatali birowoozo bino, kyali ku mmeeza ey'ekyekiro. Kyokka tusanga nti Kristo bwe yateekawo ekijjukizo ekyo ekya mukisa waaliwo empaka ezaali zigenda mu maaso wakati w'abayigirizwa be ku ani asaanidde okuba omukulu. Lowooza ku ekyo!—wansi ddala w'Omusaalaba, Omukama bwe yali “anakuwadde nnyo, okutuusa n'okufa;” nga aluze dda okubalagala kwa Kalivaali, n'entiisa ey'essaawa eyo enzikiza nga yeekuŋŋaanya ku mwoyo gwe.

Ndowooza singa Katonda atukebera, tunaasanga ebintu bingi mu bulamu bwaffe bye tusaanidde okwatula. Bwe tunaagezesebwa ne tugezebwa n'amateeka ga Katonda, wanaabaawo ebintu bingi nnyo ebinaateekwa okukyusibwa. Mbuuza nate: Tuli ba mululu oba ab'obuggya? Twetegefu okuwulira nti abalala bakozesebwa Katonda okutusinga? Mikwano gyaffe Abamesodisiti beetegefu okuwulira nti waliwo okuzuukusibwa okunene okw'omulimu gwa Katonda mu Ababatisiti? Kyandisanyusizza emyoyo gyabwe okuwulira nti okufuba okwo kuweebwa omukisa? Ababatisiti beetegefu okuwulira nti omulimu gwa Katonda guzuukusibwa mu makanisa ga Abamesodisiti, Abakongirigeshinaali, oba amalala? Bwe tuba tujjudde enneewulira ez'obufunda, ez'ekibiina n'ez'obwawukanya, wanaabaawo ebintu bingi ebinaateekwa okuggibwawo. Ka tusabe Katonda atukebere, era atugezese, alabe oba mu ffe mulimu ekkubo lyonna eppabbi. Bwe basajja bano abatukuvu era abalungi baawulira nti balina obukyamu, ffe tetusaanira kukankana, ne tufuba okuvumbula oba mu bulamu bwaffe mulimu ekintu kyonna Katonda ky'ayagala tuveeko?

Nate omulundi gumu, ka nkuweeko ku kusaba kwa Dawudi okuli mu Zabbuli ey'amakumi ataano mu emu. Mukwano gwange yaŋŋamba emyaka egiyise nti yaddiŋŋanamu okusaba kuno ng'okukwe buli wiiki. Ndowooza kyandibadde kirungi singa tuwaayo okusaba kuno emirundi mingi; ka kuve butereevu mu mitima gyaffe. Bwe tuba nga twali abeegulumizi, oba abanyiivu, oba abatalina bugumiikiriza, tetusaanidde kwatula amangu ago? Si kiseera nti twandisookedde awaka, ne tugolola obulamu bwaffe? Laba abatatya Katonda nga bwe banaayanguwa okwebuuza ekkubo ery'obulamu! Ffe abali abazadde ka tuteeke ennyumba zaffe mu ntegeka, era ka tujjule Omwoyo wa Kristo; olwo tekiiluma bbanga nga abaana baffe beebuuza kye basaanidde okukola okufuna Omwoyo gwe gumu. Nzikiriza nti leero, olw'obunnyogovu bwayo n'empisa obwereere, Ekkanisa ey'Ekikristaayo efulumya abatakkiriza abasinga obungi ebitabo byonna abatakkiriza bye baali bawandiise. Sitya biwandiiko by'abatakkiriza wadde kimu kya kubiri ng'empisa obwereere ennyogovu era enfu mu kkanisa eyeeyita ekkanisa mu kiseera kino. Olukuŋŋaana lw'okusaba lumu ng'oluli abayigirizwa lwe baalina ku lunaku olwa Pentekooti, lwandinyeenyezza ekibiina kyonna eky'abatakkiriza.

Kye twetaaga kwe kukwata ku Katonda mu kusaba. Tojja kutuuka ku bantu abangi ng'oyita mu kubuulira okunene. Twagala “okunyeenya Omukono ogunyeenya ensi.” Okukola ekyo, tuteekwa okuba abalongoofu era abatuukirivu mu maaso ga Katonda. “Kubanga omutima gwaffe bwe gutunenya, Katonda mukulu okusinga omutima gwaffe, era amanyi byonna. Abaagalwa, omutima gwaffe bwe gutatunenya, olwo tuba n'obuvumu eri Katonda; era kyonna kye tusaba, tukiweebwa okuva gy'ali, kubanga tukuuma amateeka ge, era tukola ebyo ebisanyusa mu maaso ge.”

Okwatula

“Nedda, si n'okuggwaamu essuubi
Nnajja gy'oli;
Nedda, si n'obutakukkiriza
Nfukamira amaviivi;
Ekibi kimpiseeko,
Kyokka kino kye kisaba kyange,
Yesu yafa.

“Ah, obutali butuukirivu bwange
Bubadde bumyufu ng'omusaayi;
Butakoma, butakoma,
Ekibi ku kibi;
Ekibi eky'obutakwagala,
Ekibi eky'obutakukkiriza.
Ekibi ekitakoma.

“Mukama, nkwatulira
N'ennaku ekibi kyange;
Kyonna kye ndi, nkubuulira,
Kyonna kye mbadde.
Ggyawo ekibi kyange,
Naaza omwoyo gwange leero;
Mukama, ontukuze!”

— Dr. H. Bonar.
Olupapula 1 / 12 · 17 eddakiika zisigadde mu ssuula