Essuula 2 · eddakiika 6 ez’okusoma
Okusinza
Kino kinnyonnyoddwa okuba ekikolwa eky’okuwa Katonda ekitiibwa, nga mu kino mulimu okussaamu ekitiibwa, okumuwa omutindo n’okwagala. Mu ngeri ey’enkalakkalira kitegeeza okuteeka omukono ku kamwa, “okunywegera omukono”; mu nsi ez’Ebuvanjuba kino kye kimu ku bubonero obukulu obw’ekitiibwa n’obuwulize. Obukulu bw’okujja mu maaso ga Katonda mu mwoyo guno buli bungi, era kyekiva kitujjukizibwa emirundi mingi mu Kigambo kya Katonda.
Rev. Newman Hall, mu kitabo kye ekikwata ku Kusaba kwa Mukama waffe, agamba nti: “Okusinza kw’omuntu, nga tekusookeddwako kubikkulirwa, buli kiseera kubadde kujjudde okwefaako yekka. Tujja eri Katonda oba okumwebaza olw’ebirungi bye tumaze okufuna, oba okumwegayirira atuwe n’ebirala: emmere, engoye, obulamu, obukuume, n’essanyu. Nga Yakobo e Beseri, tuli beetegefu okufuula okusinza kwe tuwa Katonda nga kwenkanankana n’‘emmere ey’okulya, n’engoye ez’okwambala.’ Enkola eno ey’okusaba, omuli okwefaako kwe kusooka era kwe kusinga obungi, bwe kutaba nga kwe kumira ddala okusaba kwaffe, tekulabikira mu balambi ba nzikiriza ez’obulimba zokka, wabula ne mu kusaba kwa Bakristaayo abeeyita. Okusaba kwaffe kufaanana ng’abeebagala embalaasi Abaparusi, abavuga oludda olumu naye nga batunula oludda olulala; tulabika ng’abagenda eri Katonda, naye mu butuufu twefumiitiriza ffekka. Era kino kiyinza okuba nga kye kivaako emirundi mingi okusaba kwaffe okusindikibwa, nga namuŋŋoona bwe yava mu lyato lya Nuuwa, ne kutaddayo. Naye bwe tufuula ekitiibwa kya Katonda ekigendererwa ekikulu eky’okusinza kwaffe, kufuluma nga jjiba, ne kutuddira n’ettabi ery’omuzeyituuni.”
Ka nkulage ekyawandiikibwa mu bunnabbi bwa Danyeri. Yali omu ku basajja abaamanya okusaba; okusaba kwe kwaleeta omukisa gw’eggulu ku ye ne ku bantu be. Agamba nti: “Ne nsimba amaaso gange eri Mukama Katonda, okumunoonya n’okusaba n’okwegayirira, nga nsiiba, nga nnambadde ebibukutu n’evvu; ne nsaba eri Mukama Katonda wange, ne nnyatula, ne njogera nti, Ayi Mukama, Katonda omukulu era ow’entiisa, akuuma endagaano n’okusaasira eri abo abamwagala n’eri abo abakwata amateeka ge!”
Endowooza gye njagala okusongako amaaso kw’oku eri mu bigambo bino, “Ayi Mukama, Katonda omukulu era ow’entiisa!” Danyeri yatwala ekifo kye ekituufu mu maaso ga Katonda—mu nfuufu; Katonda n’amuteeka mu kifo kye ekituufu. Kyali kiseera Ibulayimu bwe yali avuunamye, ng’agudde wansi mu maaso ga Katonda, Katonda lwe yayogera naye. Obutukuvu bwa Katonda; obwonoonyi bwaffe ffe.
Brooks, omuwandiisi ow’edda Omupuritaani omukulu, agamba nti: “Omuntu ow’obutukuvu obw’amazima akwatibwako nnyo era amalibwa mu kwewuunya obutukuvu bwa Katonda. Abantu abatali batukuvu bayinza okukwatibwako katono era ne bamalibwa obulungi obulala obwa Katonda; naye emyoyo emitukuvu gyokka gye gikwatibwako era ne gimalibwa obutukuvu bwe. Gy’oba oyingira omutukuvu, gy’akoma okukwatibwako kino mu buziba. Eri bamalayika abatukuvu, obutukuvu bwa Katonda gwe jjinja ery’omuwendo eritangalijja mu mpeta ey’ekitiibwa. Naye abantu abatali batukuvu bakwatibwako era ne bamalibwa buli kintu okuggyako kino. Tewali kintu ekikuba omwonoonyi olutiisa ng’okwogera ku butukuvu bwa Katonda; kiba ng’ebiwandiiko ku bbugwe; tewali kintu kizza omutwe n’omutima gw’omwonoonyi okuluma ng’okubuulira okukwata ku Mutukuvu; tewali kintu kinyiiza era kinyweza, tewali kintu kisala era kitiisa abo abatali batukuze, ng’okwolesebwa okw’amaanyi okw’obutukuvu bwa Katonda. Naye eri emyoyo emitukuvu tewali mboozi ezisinga okuzikwatirako era n’okuzimatiza, ezisinga okuzisanyusa n’okuziwummuza, ezisinga okuzisanyusa n’okuzigasa, ng’ezo ezolesa mu bujjuvu era mu maanyi Katonda okuba omugulumivu mu butukuvu.” Kale nno, bwe tujja mu maaso ga Katonda, tuteekwa okusinza n’okussaamu erinnya lye ekitiibwa.
Ekintu kye kimu kiragibwa mu Isaaya:
“Mu mwaka Kabaka Uzziya gwe yafiiramu, ne ndaba Mukama ng’atudde ku ntebe ey’obwakabaka, nga ya waggulu era nga egulumizibbwa, era olugoye lwe olutambika ne lujjuza yeekaalu. Waggulu waalyo waali wayimiridde basserafi; buli omu yalina ebiwaawaatiro mukaaga; ebibiri yabikkako amaaso ge, n’ebibiri yabikkako ebigere bye, n’ebibiri yabuukisa. Ne bakoowoolagana, nga bagamba nti: Mutukuvu, mutukuvu, mutukuvu, Mukama ow’eggye: ensi yonna ejjudde ekitiibwa kye.”
Bwe tulaba obutukuvu bwa Katonda, tunaamusinza era ne tumugulumiza. Musa naye kyamugwanira okuyiga essomo lye limu. Katonda yamugamba aggyeko engatto mu bigere bye, kubanga ekifo we yali ayimiridde kyali ttaka ttukuvu. Bwe tuwulira abasajja nga bagezaako okweraga nti batukuvu, era nga boogera ku butukuvu bwabwe, banyooma obutukuvu bwa Katonda. Butukuvu bwe bwe bwe twetaaga okulowoozaako n’okwogerako; bwe tukola bwe tutyo, tunaavuunama mu nfuufu. Ojjukira, era, engeri Peetero gye yali. Kristo bwe yeeraga gy’ali, yagamba nti, “Nvaako, kubanga ndi musajja mwonoonyi, Ayi Mukama!” Okulaba Katonda kimala okutulaga nga bw’ali omutukuvu, ne nga ffe bwe tuli abatali batukuvu.
Tulaba nti Yobu naye, kyamugwanira okuyigirizibwa essomo lye limu. “Awo Yobu n’addamu Mukama, n’agamba nti: Laba, ndi wa muzizo; kiki kye nnaakuddamu? Nnaateeka omukono gwange ku kamwa kange.”
Bw’owulira Yobu ng’akaayana ne mikwano gye wandirowoozezza nti yali omu ku basajja abasinga obutukuvu abaali bawangaddeko. Yali maaso eri abazibe b’amaaso, n’ebigere eri abalema; yaliisa abaali n’enjala, n’ayambaza abaali obwereere. Yali musajja mulungi nnyo nnyo! Byonna byali nze, nze, nze. Ku nkomerero Katonda yamugamba nti, “Weesibe ekiwato kyo ng’omusajja, nange nnaakubuuza ebibuuzo bitono.” Amangwago Katonda bwe yeeyoleka, Yobu yakyusa olulimi lwe. Yalaba obuzizo bwe, n’obutukuvu bwa Katonda. Yagamba nti, “Nnali nkuwulirako n’okutu, naye kaakano eriiso lyange likulaba; kyenva neekyawa, ne nneenenya mu nfuufu n’evvu.”
Ekintu kye kimu kirabika mu abo abajja eri Mukama waffe mu nnaku ez’omubiri gwe; abo abajja obulungi, nga banoonya era nga bafuna omukisa, baalaga okutegeera okw’amaanyi nga bwe yabasinga ekitalikoma. Omukungu w’eggye, gwe tusoma ku mu Matayo ow’omunaana, yagamba nti: “Mukama wange, sisaanira ggwe okuyingira wansi w’akasolya kange;” Yayiro “yamusinza,” ng’awaayo okusaba kwe; omugenge, mu Njiri ya Makko, yajja “ng’amufukaamirira;” omukazi Omusirofoyiniki “yajja n’agwa ku bigere bye;” omusajja eyali ajjudde ebigenge “bwe yalaba Yesu, yavuunama.” N’omuyigirizwa omwagalwa, ng’ayogera ku kye baalina gy’ali bwe baali babeera naye nga Mukama waabwe, yagamba nti: “Twalaba ekitiibwa kye, ekitiibwa ng’eky’omwana omu yekka azaalibwa Kitaawe, ajjudde ekisa n’amazima.” Wadde nga obumu bwabwe bwali bwa kumpi, n’okwagala kwabwe kwa kisa, baamussaamu ekitiibwa nga bwe baabeeranga naye, era baamusinza nga bwe baamwagala.
Tuyinza okwogera ku buli kikolwa eky’okusaba nga George Herbert bw’ayogera ku kusinza okw’olukale:
“Ekigere kyo bwe kiyingira mu kkanisa, ba mwereere; Katonda akusinga; kubanga oli eyo Olw’okukkiriza kwe kwokka. Kale weegendereze, era weefuule ow’ekitiibwa kyereere n’entiisa. Okufukaamira tekwonoona soka za siriki; leka embeera yo ey’ekitiibwa. Bonna benkanankana munda w’oluggi lwa kkanisa.”
Ow’amagezi agamba nti: “Kuuma ekigere kyo bw’ogenda mu nnyumba ya Katonda, era ba mwetegefu okuwulira okusinga okuwaayo ssaddaaka ey’abasirusiru; kubanga tebategeera nti bakola bubi. Toyanguyiriza kamwa ko, so n’omutima gwo guleme okwanguyiriza okwogera ekintu kyonna mu maaso ga Katonda; kubanga Katonda ali mu ggulu, naawe oli ku nsi—kyeva kigwana ebigambo byo okuba bitono.”
Bwe tuba nga tufuba okubeera mu bulamu obw’ekitiibwa ekisingako, n’okumanya ku butukuvu n’obulongoofu bwa Katonda, kye twetaaga kwe kutuusibwa mu kwegatta naye, alyoke yeeyolekere. Olwo tunaatwala ekifo kyaffe mu maaso ge nga basajja abaayita edda bwe baawalirizibwa okukola. Tunaatukuza Erinnya lye—nga Mukama waffe bwe yayigiriza abayigirizwa be, bwe yagamba nti, “Erinnya lyo litukuzibwe.” Bwe ndowooza ku butassaamu kitiibwa obw’omu biseera bino, kindabikira nti tugudde mu nnaku embi.
Kale ka tube, ng’Abakristaayo, bwe tusemberera Katonda mu kusaba, tumuwe ekifo kye ekituufu. “Ka tube n’ekisa mwe tuyinza okuweereza Katonda mu ngeri esiimibwa, n’okussaamu ekitiibwa n’okutya okw’obutukuvu, kubanga Katonda waffe muliro ogwokya.”
Obusatu Obutukuvu
“Ggwe Omusatu omwagalwa, omukulu, ow’ekyama,
Osinzibwenga emirembe gyonna,
Olw’ekisa kyonna ekitakoma kye tulaba
Ekiterekeddwa mu Mununuzi waffe.
“Ekisa kya Kitaffe eky’edda tukiyimba,
Ekyatulonda mu Mutwe waffe;
Nga kiragira Kristo, Katonda ne Kabaka waffe,
Okubonaabona mu kifo kyaffe.
“Omwana omutukuvu, mu ludoboozi olwenkanankana,
Tumwogerako n’ekitiibwa,
Olw’ekisa kye kyonna, n’obulumi bwe obw’okufa,
N’obutuukirivu bwe obw’ekitalo.
“N’olulimi oluyimba Omwoyo Omutukuvu
Olw’omulimu gwe omukulu tumutendereza,
Amaanyi ge ge galeetera ekibiina ekyagulwa n’omusaayi
Okuyimusa eddoboozi lyabwe ery’okwebaza.
“Bwe kityo Omusatu ataggwaawo mu Omu
Tugatta okutendereza, olw’ekisa
N’ekitiibwa ekitakoma okuyita mu Mwana,
Nga kimasamasa okuva mu maaso ge.”