Essuula 16 · eddakiika 7 ez’okusoma · eddakiika 9 ez’okuwuliriza
Pawulo n’Okusaba Abalala Bamusabire
Njagala okusinga byonna okuyiga okusaba. Twagala okufuuwa ekkondeere eriramusa abaserikale Abakristaayo. Twagala okuzuula amazima ku bubulwa bw’okusaba okwa ddala. Kiki? Lwaki? Lwaki ebiseera ebitono bwe bityo bimalibwa mu kusaba, so nga Kristo, eyali afuga ebiseera bye, yasalawo okumala ekitundu kyabyo ekinene mu KWEGAYIRIRIRA ABALALA? “Abeera mulamu ennaku zonna okubawolereza.” Tukkiriza nti eky’okuddamu kiri nti okwagala kuli mu mutima, naye okusalawo tekutendekeddwa; ekigendererwa kiriwo, naye enneewulira tezisaanuuse mu ssaawa nnyingi ez’okufumiitiriza ku by’eggulu; amagezi gasongovu, naye si ga ssaawa nnyingi ez’okunoonyereza okutakoowa. Amagezi n’enneewulira tebigattiddwangako wamu n’akabonero k’Omwoyo Omutukuvu ow’omukisa, okukola oba okufiirira ekitiibwa kya Katonda mu bifo eby’ekyama, enzigi nga nzigale, okwegomba nga kukomereddwa.—Omwawule Homer W. Hodge.
Okusaba okungi Pawulo kwe yasabanga abo be yaweerezanga bamusabire, kuteeka okusaba mu maaso mu ndowooza ya Pawulo ku ebyo okusaba bye kuyinza okukola. Pawulo yasabanga nnyo ye kennyini, era n’afuba nnyo okuzuukusa Abakristaayo bategeere obukulu obw’enkomeredde obw’omulimu gw’okusaba. Yawulira nnyo obwetaavu bw’okusaba ne kiba nti yeewaayo eri empisa ey’okusaba ye ku bubwe. Bwe yakitegeera ku lulwe, n’akalambira abalala obuvunaanyizibwa buno obw’omuwendo ennyo. Okwegayiririra abalala, oba okusabira abalala, kwalina ekifo ekya waggulu mu ndowooza ye ku kusaba. N’olwekyo tekyewuunyisa bwe tumusanga nga yeesigama ku kusaba kw’ekkanisa ze yawandiikiranga.
Olw’okwewaayo kwabwe kwonna eri Yesu Kristo, olw’okufaayo kwabwe kwonna ku kweyongerayo kw’obwakabaka bwa Katonda ku nsi, olw’omuliro gwonna ogw’okwagala kwabwe eri Yesu, abakuutira okusaba ennyo, okusaba obutayosa, okusaba mu biseera byonna, okusaba mu bintu byonna, n’okufuula okusaba omulimu gwabwe. Awo bwe yategeera nti ye kennyini yeesigamye ku kusaba olw’emirimu gye egizibu, okugezesebwa kwe okw’amaanyi n’obuvunaanyizibwa bwe obuzito, n’akubiriza abo be yawandiikira okumusabira ennyo.
Omukulu w’Abatume yali yeetaaga okusaba. Yali yeetaaga okusaba kw’abalala, kubanga kino yakikkiriza mu bikolwa bwe yabasaba bamusabire. Okuyitibwa kwe mu butume tekwamusitula kumuggya mu bwetaavu buno. Yategeera era n’akkiriza nti yeesigamye ku kusaba. Yeegombanga era n’atwala nga kya muwendo okusaba kw’abantu bonna abalungi. Teyakwatibwa nsonyi kusaba bamusabire wadde okukubiriza ab’oluganda buli wamu okumusabira.
Bw’awandiikira Abaebbulaniya, yesigamya okusaba kwe bamusabire ku nsonga bbiri, obwesimbu bwe n’okwagala kwe okungi okubakyalira. Singa yali mukuusa, teyandibadde na kyakusaba ku kusaba kwabwe. Okumusabira kwandibadde ekkubo ery’amaanyi okwanguyiza okukyala kwe gye bali. Bandikutte ku kifo eky’ekyama eky’empewo n’amayengo, ne bateekateeka ebikozesebwa byonna ebirala ne babifuula okuweereza ekigendererwa kino. Okusaba kwanguyiza Katonda okutukolera ebintu bye twagala okuva mu mikono gye.
Okusaba Pawulo kwe yasabanga ab’oluganda emirundi mingi kwali nti “bamusabire.” Tusaanidde okusalawo omuwendo gw’ekintu olw’emirundi gye kisabibwa, n’olw’okwegayirira okw’enjawulo era okw’amangu okukolebwa ku lwakyo. Ekyo bwe kiba ekituufu, olwo eri Pawulo okusaba kw’abatukuvu kwali mu by’obugagga bye ebisinga obunene. Olw’okukalambira, okuddiŋŋana n’okuddiŋŋana nate okusaba kuno nti, “Munsabire,” Pawulo yalaga lwatu omuwendo omunene gwe yateeka ku kusaba ng’ekkubo ly’ekisa. Pawulo teyalina bwetaavu bwe bwamuluma nnyo okusinga obwetaavu bw’okusaba. Tewaaliwo kintu kya muwendo kye yasiima era ekyali kirabika omuwendo gwakyo okusinga okusaba kw’abeesigwa.
Pawulo yateeka okusaba, ekintu ekyo ekikulu, ng’ekintu ekikulu mu mulimu gwe. Amaanyi agasinga obunene era agatuuka ewala mu ndowooza ya Pawulo kwe kusaba. Akwegomba era akutereka ng’anoonya okusaba kw’abantu ba Katonda. Obunyiikivu bw’emmeeme ye bweyoleka mu kusaba kuno. Muwulire mu kwegayirira kuno okw’okusaba bw’awandiikira Abaruumi:
“Kaakano mbakuutira abooluganda, mu Mukama waffe Yesu Kristo ne mu kwagala kw’Omwoyo, okufubiranga awamu nange, nga munsabira eri Katonda.”
Okusaba kw’abalala ku lwa Pawulo kwali kwa muwendo kubanga kwamuyamba. Okusaba bayambi banene. Tewali kitukolera buyambi bungi mu bwetaavu bwaffe nga okusaba okwa ddala. Kumala ebyetaago era kununula mu buzibu. Okukkiriza kwa Pawulo, nga bw’awandiikira Abakkolinso, kwali kugezeseddwa nnyo, era yali ayambiddwa nnyo era n’anywezebwa nnyo olw’okununula kwa Katonda. “Tukolere wamu nga mutusabira.” Nga Katonda akoledde abatukuvu be b’asiima ebintu eby’ekitalo okuyita mu kusaba kw’abalala! Abatukuvu basobola okuyamba abatukuvu banaabwe mu kusaba okw’amaanyi okusinga mu ngeri endala yonna.
Wakati mu buggya n’okuvumibwa, ne mu kabi okuva eri ab’oluganda ab’obulimba, bw’ati bw’awandiikira Abafiripi:
“Kubanga mmanyi nti olw’okunsabira n’olw’amaanyi g’Omwoyo wa Yesu Kristo, ndifuna okulokolebwa kwange.
“Neesiga era nsubirira ddala nti sijja kuswala mu nsonga n’emu, wabula ne kaakano nzija kuguma nga bulijjo, Kristo agulumizibwe mu mubiri gwange, oba okuyita mu bulamu oba okuyita mu kufa.”
Ensonyi zaggibwawo, obuvumu obutukuvu ne bufunibwa, obulamu n’okufa ne bifuulibwa eby’ekitiibwa olw’okusaba kw’abatukuvu ab’e Firipi ku lwa Pawulo.
Pawulo yalina amaanyi mangi ag’ekitalo mu buweereza bwe. Okukyuka kwe okw’ekitalo kwali maanyi manene, ekifo eky’amaanyi amangi agasindika n’agatambuza, naye mu buweereza bwe teyafuna bibala byabwo olw’amaanyi g’okukyuka kwe okwali okw’enkyukakyuka ennene. Okuyitibwa kwe mu butume kwali kweyoleka, kwakaayakana era nga kumatiza ddala, naye teyeesigama ku ekyo olw’ebibala ebisinga obunene mu buweereza bwe.
Olugendo lwa Pawulo lwalambikibwa bulungi nnyo, era obuweereza bwe ne bufuna obuwanguzi obw’amaanyi, olw’okusaba okusinga olw’amaanyi amalala gonna.
Pawulo akubiriza Abakristaayo ab’omu Ruumi okumusabira alyoke anunulibwe mu bantu abatakkiriza. Okusaba kwe kwekuuma era kwe kukuuma okuva mu bukyayi n’enkwe z’abantu ababi. Kusobola okukwata ku bantu kubanga Katonda asobola okukwata ku bo. Pawulo teyalina balabe batakkiriza bokka be yali alwanagana nabo, naye Abakristaayo bangi baali bamulinako endowooza embi okutuuka ku kigero ekyaleeta okubuusabuusa obanga bandikkirizza obuweereza bwonna obw’Ekikristaayo okuva mu mikono gye. Kino kyali bwe kityo naddala mu Yerusaalemi, era bwe kityo okusaba, okusaba okw’amaanyi, kwali kuteekwa okukozesebwa okuggyawo amaanyi amangi era ag’obulabe ag’endowooza embi, egyabuguumirira era egyasimba emirandira wansi.
Okusaba kwabwe ku lulwe kwali kuteekwa okukozesebwa olw’obukuumi bwe, era alyoke afune olugendo olulungi, era okwagala kwa Katonda kumutuuse mangu era mu bukakafu gye bali, alyoke awe omukisa era abazzeemu amaanyi, bo n’abo, Abakristaayo ab’omu Ruumi.
Okusaba kuno Pawulo kwe yasabanga bamusabire kwa njuyi nnyingi era kuzingiramu byonna. Nga bingi ebizingirwa mu kusaba kwe eri Ekkanisa ey’omu Ruumi! Okusaba kwe bamusabire, nga Ekkanisa gye kwalagibwako, kwa nsi yonna. Abeegayirira, abakuutira, ekigambo ekiraga obunyiikivu n’amaanyi, “mu Mukama waffe Yesu Kristo ne mu kwagala kw’Omwoyo, okufubiranga awamu nange, nga munsabira eri Katonda.” Kino akyagala alyoke anunulibwe mu bantu ababi era abakola enkwe, abayinza okumuziyiza n’okumutawaanya mu mulimu gwe, era nate nti obuweereza bwe ku lw’abatukuvu abaavu busiimibwe abatukuvu, era nti ku nkomerero ajje gye bali n’essanyu, balyoke bazzibwemu amaanyi.
Okusaba kwe nga kujjudde obunyiikivu obw’omutima! Okwegayirira kwe nga kwa bugonvu era kwa kwagala! Ekigendererwa nga kikwata ku mutima era nga kya waggulu eri engeri y’okusaba esinga obugulumivu n’obutuufu, “mu Mukama waffe Yesu Kristo!” Era olw’okwagala kwe tulina eri Omwoyo, oba olw’okwagala Omwoyo kw’atulina; olw’enkolagana y’oluganda olutukuvu. Olw’ebigendererwa bino ebya waggulu era ebikubiriza, abakubiriza okumusabira n’okuba “okufubiranga awamu nange” mu kusaba kwabwe okw’awamu. Pawulo ali mu lutalo olunene olw’okusaba, olutalo omuli ensonga ezisinga obukulu era eziri mu kabi; era ali wakati mu lutalo luno. Yeewaddeyo gye luli kubanga Kristo alulimu. Yeetaaga obuyambi, obuyambi obujja mu kusaba mwokka. Bw’atyo yeegayirira ab’oluganda bamusabire era basabe wamu naye.
Mu kusaba abalabe balina okusenyulwa okuva mu kkubo. Mu kusaba endowooza embi zirina okugobebwa mu mitima gy’abantu abalungi. Ekkubo lye okugenda e Yerusaalemi lyandiggiddwamu ebizibu, obuwanguzi bw’omulimu gwe bwandikakasiddwa, era okwagala kwa Katonda n’obulungi bw’abatukuvu byandituukiriziddwa. Ebigendererwa bino byonna eby’ekitalo byandifunibwa olw’okusaba okw’ekitalo. Ebibala ebifunibwa olw’okusaba okw’amaanyi bya kitalo era bibuna ensi yonna. Singa abasika b’abatume bonna baasaba nga Pawulo bwe yasaba, singa Abakristaayo bonna mu mirembe gino gyonna baali bumu n’abasajja ab’obutume mu kumeggana okw’amaanyi okw’okusaba, ebyafaayo by’Ekkanisa ya Katonda nga byandibadde bya kitalo era bya Katonda! Obuwanguzi bwayo nga tebwandibadde na kye bufaananako! Ekitiibwa ky’emyaka gyayo olukumi kyandimulisizza ensi era ne kigiwa omukisa emirembe mingi emabega.
Mu kusaba kwa Pawulo bwe yasabanga bamusabire tulaba endowooza ye ku maanyi g’okusaba agatuuka ewala. Si nti okusaba kulimu amaanyi ag’ensiriba, wadde nti kye kitali kya bulijjo eky’okusinza, wabula nti kukubiriza Katonda okukola ebyo kye kumulagidde. Okusaba tekulina ddogo, wadde akakodyo ak’amaanyi munda mu kwo, wabula kwa maanyi gonna kubanga kufuna Katonda Ayinzabyonna okukkiriza kye kusaba. Omusingi ogusookerwako mu kusaba kwonna nga Pawulo bwe yakwogerako oba bwe yakutegeera, guli nti, “Okufubiranga awamu nange, nga munsabira eri Katonda.” Kuli nga olutalo olw’amaanyi emmeeme ya Pawulo mw’erwanira, okumeggana, okulwana omukono ku mukono. Okutegana kwa maanyi era kumalamu amaanyi gonna ag’emmeeme, era ebinaavaamu tebimanyiddwa. Pawulo mu lutalo luno olw’okusaba yeetaaga abamubeera n’obuyambi bwa Katonda mu kufuba kwe. Ali wakati mu lutalo, era ye ajja kugumira obuzito bwalwo, naye asaba era yeegayirira obuyambi bw’abalala. Okusaba kwabwe kwetaagibwa kaakano, Yeetaaga obuyambi okusaba okusaba okw’amaanyi.
Okusaba tekuyitibwa kya kitalo “okumeggana,” kubanga lwe lutalo olusinga amaanyi. Okusaba kulina ebiziyiza ebisinga obunene n’abalabe abasinga okukakanyala. Amaanyi amabi amangi gawuluguma okwetooloola ebisenge by’okusaba. Abalabe ab’amaanyi era abeesimbye bulungi bali okwetooloola ebisenge omusabirwa. Okusaba kuno Pawulo kwe yakola si kikolwa kinafu, ekitaliimu bulamu. Mu nsonga eno “ndeka eby’ekito.” Ebya bulijjo n’ebiteeyagaza biteekeddwa ebbali. Pawulo ateekwa okusaba okusaba kuno n’amaanyi oba obutakusaba n’akatono. Ggeyeena eteekwa okuwulira n’okutagala, n’ekankana wansi w’amaanyi g’ekikonde kye eky’okusaba, oba takuba n’akatono. Ebisa ebisinga amaanyi n’okufuba okw’obusajja byetaagisa wano. Amaanyi geetaagibwa mu kusaba Pawulo kwe yakola. Obuvumu bwa muwendo nnyo mu kwo. Okukwatako okw’entiisa n’okwegomba okw’omutima omunafu tebiriiko kye bigasa mu ndowooza ya Pawulo gye tulowoozaako. Abalabe balina okwolekerwa n’okuwangulwa, n’ebifo eby’olutalo birina okuwangulwa. Obuvumu obutakoowa era obutawangulika n’empisa ezisinga obulungi ez’obuserikale bw’Ekikristaayo byetaagibwa mu kusaba. Kwe kufuuwa ekkondeere ery’okuyita abantu okusaba, eddoboozi ly’eŋŋombe ery’omukulu w’eggye, erifuuyiddwa olw’okusaba okw’amaanyi okutaggwaamu maanyi ng’olutalo olunene olw’omwoyo lukyabuguma.