Okusaba n’Abasajja Abaasabanga
Pawulo n’Okusaba Abalala Bamusabire (Okweyongerayo)

Essuula 17 · eddakiika 9 ez’okusoma · eddakiika 12 ez’okuwuliriza

Pawulo n’Okusaba Abalala Bamusabire (Okweyongerayo)

Tulangirira etteeka ly’okusaba bwe liti: Okusaba kw’Omukristaayo kwe kukkiriziganya wamu okw’okwagala kwe n’abawi b’amagezi be, enneewulira, omwoyo ogusalawo ekituufu, n’amagezi, nga bikolera wamu mu kukwatagana mu bbugumu eriyitiridde, ng’omubiri nagwo gukolagana nabyo mu mbeera ez’obulamu obulungi, okusaba kusobole okumala ebbanga eriwanvu ng’amaanyi gakyali waggulu ennyo, kuleete ebibala ebinene ennyo, eby’ekitalo era ebitali bya nsi.—Omwawule Homer W. Hodge

Kaakano tutuuka ku kusaba Pawulo kwe yasaba Ekkanisa ey’omu Efeso bamusabire, okusangibwa mu kitundu ekisembayo eky’Abaefeso 6, mu Bbaluwa eri Abakristaayo abo:

“Nga musabiririranga mu ssaala zonna nga mwegayiririranga mu mwoyo buli kiseera. Mwekuumenga nga mugumiikirizanga, era nga mwegayiririranga abatukuvu, be bantu bonna aba Katonda.

“Era nange munsabirenga bwe nnaabanga njogera mpeebwe eby’okwogera, era mbyogerenga n’obuvumu nga ntegeeza abantu ekyama ky’Enjiri.

“Ndi mubaka wa Njiri ali mu njegere. Munsabire ndyoke ngibuulire abantu n’obuvumu nga bwe kinsaanira.”

Ku lw’Ekkanisa eno yali akoze nnyo era ng’asabye emisana n’ekiro, ng’atunula emirundi mingi, ng’akaaba amaziga era n’obwetoowaze bungi. Bwe yamala okubakubira ekifaananyi ekyeyoleka eky’omuserikale Omukristaayo ng’abalabe be bamwetoolodde, n’abawa ekiragiro kino eky’okumusabira mu ngeri ey’enjawulo.

Abakristaayo bano ab’e Efeso yabannyonnyola mu bujjuvu obwetaavu bw’okusaba, engeri yaakwo n’emigaso gyakwo egy’enjawulo. Kwalina okuba okw’amaanyi, nga kubikka ebiseera byonna era nga kuzingiramu buli kika kya kifo. Okwegayirira kwalina okukuwa amaanyi, Omwoyo Omutukuvu yalina okukoowoolwa, okutunula n’okugumiikiriza byalina okwongerwako, era ab’omu maka gonna ag’abatukuvu baali bazingirwamu.

Amaanyi g’okusaba kwe bamusabire gaali gamusinzeeko ye, alyoke asobole okwogera n’amaanyi, mu ngeri ekulukuta, obutereevu n’obuvumu. Pawulo teyeesigama ku bitone bye eby’obutonde, wabula ku ebyo ebyajja gy’ali nga kuddamu eri okusaba. Yatya nti yandibadde mutiitiizi, omwogezi omuzibu ataliiko bulamu, oba omunaanaagi atasalawo, n’akubiriza abakkiriza bano okusaba alyoke abeere n’obuvumu, si kwogera bulungi kyokka, wabula okwogera n’eddembe era mu bujjuvu.

Yayagala basabe alyoke abeere n’obuvumu. Tewali mpisa erabika ng’ekulu eri omubuulizi okusinga ey’obuvumu. Y’empisa eyo ennywevu etafaayo ku biyinza okuvaamu, wabula n’eddembe era mu bujjuvu esisinkana embeera enzibu, eyolekera akabi akaliwo, era etuukiriza awatali kutya obuvunaanyizibwa obuliwo. Yali emu ku mpisa ez’enjawulo ez’ababuulizi ab’obutume n’okubuulira kw’obutume. Baali basajja bavumu, baali babuulizi bavumu. Okwogera ku ngeri gye baayolesaamu omusingi guno kumpi bye byafaayo by’okugezesebwa kwabwe. Kwe kutenderezebwa kw’okukkiriza kwabwe.

Waliwo enjegere nnyingi ezifuula omubuulizi omuddu. Obugonvu bwe bwennyini bumufuula omunafu. Okwagala kw’alina eri abantu kumutwala mu buddu. Enkolagana ye n’abantu, obuvunaanyizibwa bwe eri abantu be, okwagala kw’abalina, byonna bimuziyiza eddembe lye era bikomya by’ayogera ku kituuti. Nga kyetaagisa nnyo okusaba obutayosa olw’obuvumu bw’okwogera n’obuvumu nga bwe kimusaanira okwogera!

Bannabbi ab’edda baakuutirwa obutatya maaso ga bantu. Nga tebatiisibwa kunyiiga kw’abantu, baalina okulangirira amazima ga Katonda awatali kwetonda, kutya, kulonzalonza wadde okukkiriziganya. Ebbugumu n’eddembe ery’okukkiriza okw’omunda n’obwesimbu, obutatya obw’okukkiriza okw’amaanyi, era okusinga byonna amaanyi g’Omwoyo Omutukuvu, byonna bayambi ba kitalo era bitundu by’obuvumu. Nga bino byonna bisaanidde okwegombebwa n’okunoonyezebwa n’obunyiikivu bwonna abaweereza b’Enjiri mu nnaku zino!

Obuwombeefu n’obwetoowaze mpisa nnungi eza waggulu ez’obukulu obusooka mu mubuulizi, naye empisa zino tezikontana n’akatono n’obuvumu. Obuvumu buno si ddembe lya kwogera n’obusungu. Si kunenya na kuboggola, wadde okwanguyiriza awatali kulowooza. Bwogera amazima mu kwagala. Obuvumu si bukambwe. Obukambwe buswaza obuvumu. Bugonvu ng’omukyala ng’ali n’omwana omuwere, naye tebutya ng’empologoma eyimiridde mu maaso g’omulabe. Okutya, oba mu ngeri ey’obuteefu era etaliiko musango ey’ensonyi, oba mu ngeri ey’omusango ey’obuti, tekulina kifo mu buweereza obwa ddala. Obuvumu obwetoowaze naye obutukuvu bwa bukulu obusooka ddala.

Maanyi ki ag’ekyama, ag’ekyewuunyo era ag’amaanyi agayinza okwongera obuvumu mu kubuulira okw’obutume, n’okuwa emimwa gy’abatume ebigambo eby’obuvumu okusingawo? Waliwo eky’okuddamu kimu, era kiri nti okusaba kuyinza okukikola.

Maanyi ki agayinza okukwata ku bubi n’okubufuga ne kiba nti ebibala byennyini eby’obubi bifuulibwa ebirungi? Eky’okuddamu tukifuna mu bigambo bya Pawulo nate, ebikwata ku kusaba okwamukolerwa:

“Eyatuwonya mu kufa okwo okw’entiisa, era anaatulokolanga, era gwe tulinamu essuubi ery’okutuwonyanga. Tukolere wamu nga mutusabira. Naye nze nfaayo ki? Kristo bw’abuulirwa, mu buli ngeri, oba za bukuusa oba za mazima, nze nsanyuka busanyusi. Era nzija kweyongera okusanyuka.”

Tulaba engeri ebisuubizo bya Katonda gye bifuulibwa eby’amazima era eby’omuntu ku bubwe olw’okusaba. “Era tumanyi nga eri abo abaagala Katonda, era abo abayitibwa ng’okuteesa kwe bwe kuli, ebintu byonna bibatuukako olw’obulungi.” Kino kisuubizo ekiri ng’ejjinja ery’omuwendo. Pawulo yali ayagala Katonda, naye teyaleka kisuubizo kyokka, ng’ekintu ekya bulijjo, okutuukiriza ebibala byakyo eby’omukisa. Bw’atyo yawandiikira Abakkolinso nga bwe tumaze okulaba, “Ndi mu buzibu. Neesiga Katonda okumponya. Tukolere wamu nga mutusabira.” Bwe mumbeera mu kusaba, muyamba Katonda okufuula ekisuubizo eky’amaanyi era ekijjuvu mu kutuukirizibwa kwakyo.

Okusaba Pawulo kwe yasabanga bamusabire kwazingiramu “nga mwegayiririranga abatukuvu,” naye naddala obuvumu obw’obutume ku lulwe. Nga yeetaaga nnyo obuvumu buno, nga ababuulizi bonna ab’amazima, abayitibwa Katonda, bwe babwetaaga! Okusaba kwali kwa kuggulawo enzigi olw’emirimu gy’obutume, naye mu kiseera kye kimu kwali kwa kuggula emimwa gy’abatume, boogere n’obuvumu era mu mazima obubaka bw’obutume.

Muwulire bw’ayogera n’Ekkanisa ey’e Kkolosaayi:

“Nga mwenna awamu mutusabira Katonda atuggulirewo oluggi okubuulira Enjiri, n’okutegeeza ekyama kya Kristo, kye nasibirwa.

“Ndyoke njolesenga ekyama ekyo nga bwe kiŋŋwanidde okukyogerako.”

Nga kisaanira omubuulizi ow’ennaku zino okusaba ekibiina kye okusaba ng’okwo! Nga omubuulizi ow’ennaku zino yeetaaga nnyo ebintu ebyo Pawulo bye yeegombera!

Nga bwe kyali mu kusaba kwe eri Abaefeso, Pawulo ayagala aweebwe “oluggi okubuulira Enjiri,” alyoke abuulire n’eddembe ly’Omwoyo, anunulibwe okuva mu kufunda mu birowoozo oba okuziyizibwa mu kwogera. Ekirala, ayagala obusobozi okulaga mu bigambo ebisinga okutegeerekeka, awatali kutabula birowoozo, era n’amaanyi mu kwogera, Enjiri “nga bwe kiŋŋwanidde okukyogerako,” era nga buli mubuulizi bw’asaanidde okwogera. Alina omukisa omubuulizi oyo aweereza abantu abamusabira bwe batyo!

Era asinga okuba n’omukisa singa awulira munda mu ye, ng’ayolekera omulimu gwe ogw’obuvunaanyizibwa era ng’ategeera nga bw’ayetaaga ennyo ebintu bino okubuulira mu ngeri etegeerekeka, ey’amaanyi era evaamu ebibala, nti akubirizza abantu be okumusabira!

Okusaba kukyusa emisaalaba, okugezesebwa n’okuwakanyizibwa ne biba emikisa, era kubireetera okukolera awamu olw’obulungi. “Kubanga mmanyi nti olw’okunsabira n’olw’amaanyi g’Omwoyo wa Yesu Kristo, ndifuna okulokolebwa kwange.” bw’agamba Pawulo. Nga ebintu bye bimu leero mu bulamu bw’omubuulizi bwe bikyusibwa ne bifuuka emikisa egy’ekisa ku nkomerero, “Tukolere wamu nga mutusabira.” Okusaba kw’abatukuvu kwayamba nnyo okubuulira okw’Obutume era ne kununula abasajja ab’obutume mu buzibu bungi obw’amaanyi. Bwe kityo okusaba okw’engeri eyo mu nnaku zino kujja kuleeta ebibala bye bimu mu kubuulira okw’obwesigwa okukolebwa abaweereza abavumu abatatya. Okusabira omubuulizi kugasa nga okusaba kw’omubuulizi bwe kugasa. Ebintu bibiri bulijjo bikulu mu bulamu n’omulimu gw’omubuulizi ow’amazima: Ekisooka, bw’asabira obutayosa, n’omuliro era n’obutakoowa abo b’abuulira; era eky’okubiri, abo b’aweereza bwe basabira omubuulizi waabwe. Alina omukisa omubuulizi ali mu mbeera eyo. Kirina omukisa ekibiina ekiweereddwa ekisa ekyo.

Eri Ekkanisa ey’e Sessaloniika Pawulo aweereza okusaba kuno okw’amangu, okusongovu, okutegeerekeka era okw’amaanyi:

“Abooluganda, eky’enkomerero, mutusabirenga, ekigambo kya Mukama kibune mangu era Mukama agulumizibwenga, nga bw’agulumizibwa mu mmwe,

“Tulyoke tununulibwe okuva mu bakozi b’ebibi.”

Alowooza ku kisaawe eky’empaka z’emisinde, omuddusi ky’afubiramu okutuuka ku kkomo. Ebiziyiza biri mu kkubo ly’obuwanguzi bwe era biteekwa okuggibwawo, omuddusi alyoke awangule ku nkomerero era afune empeera. “Ekigambo kya Mukama” gwe muddusi oyo, nga bwe kyabuulirwanga Pawulo. Ekigambo kino kyogerwako ng’omuntu, era waliwo ebiziyiza eby’amaanyi ebitawaanya okudduka kw’Ekigambo. Kiteekwa “kibune mangu.” Buli kintu ekiri mu kkubo era ekiwakanya okudduka kwakyo kiteekwa okuggibwa mu kkubo lyakyo. Ebiziyiza bino ebiri mu kkubo ly’Ekigambo kya Mukama “okudduka n’okugulumizibwa” bisangibwa mu mubuulizi yennyini, mu Kkanisa gy’aweereza, ne mu boonoonyi abamwetoolodde. Ekigambo kidduka era kigulumizibwa bwe kiba n’ekkubo eriggule eriyingira mu birowoozo ne mu mitima gy’abo be kibuulirwa, aboonoonyi bwe bakakasibwa ekibi kyabwe, bwe balowooza ennyo ku ebyo Ekigambo kya Katonda bye kibasaba, era bwe basikirizibwa okwesabira bokka, nga basaba okusaasirwa n’okusonyiyibwa. Kigulumizibwa abatukuvu bwe bayigirizibwa mu bumanyirivu bw’eddiini, bwe batereezebwa mu nsobi z’enjigiriza n’ensobi mu bikolwa, era bwe baluŋŋamizibwa okunoonya ebintu ebya waggulu n’okusabira obumanyirivu obusingako obuziba mu bulamu obwa Katonda.

Weetegereze. Si mubuulizi bw’agulumizibwa olw’obuwanguzi obw’ekitalo Ekigambo bwe kituuseeko. Si abantu bwe bamutendereza ekisukkiridde, ne bamussaako nnyo omwoyo olw’okubuulira kwe okw’ekitalo, obwogezi bwe obunene n’ebitone bye eby’ekyewuunyo. Omubuulizi akuumibwa emabega mu mulimu guno gwonna ogw’okugulumiza, newaakubadde nga ye ali mu maaso ng’oyo asabirwa okusaba kuno kwonna.

Okusaba kwe kulina okukola ebintu bino byonna. Bw’atyo Pawulo akubiriza, yeegayirira, akalambira, “Mutusabirenga.” Era si nnyo kusabira Pawulo ku bubwe mu bulamu bwe obw’Ekikristaayo n’obumanyirivu bwe obw’eddiini. Ebyo byonna byali byetaaga okusaba kungi. Mu butuufu kwali kwa kumusabira mu kifo kye, okumusabira mu kifo n’omulimu gw’omuweereza w’Enjiri. Olulimi lwe lwalina okusumululwa mu kubuulira, akamwa ke ne kaggulwa, n’ebirowoozo bye ne biteebwa. Okusaba kwalina okuyamba mu bulamu bwe obw’eddiini si nnyo kubanga kwandimuyambye “okukola ebiraga nti mwalokolebwa,” wabula kubanga okubeera obulamu obutuukirivu kwandiwadde Ekigambo kya Mukama amaanyi, era kwandimuwonyezza okubeera ekiziyiza eri Ekigambo kye yabuulira. Era nga bw’ayagala waleme kubaawo kiziyiza mu ye kyennyini ekyandiwangudde okubuulira kwe, bw’atyo ayagala ebiziyiza byonna biggibwewo mu kkanisa z’aweereza, abantu b’Ekkanisa baleme kuyimirira mu kkubo oba okuzitoowereza Ekigambo nga kidduka mu kisaawe ng’akigezaako okutuuka ku kkomo, ge mmeeme n’emitima gy’abantu. Ekirala, ayagala ebiziyiza ebiri mu abo abatannalokolebwa biteekebwe ebbali, Ekigambo kya Katonda nga bwe kibuulirwa ye kituuke mu mitima gyabwe era kigulumizibwe mu kulokolebwa kwabwe.

Ng’alowooza ku bino byonna, Pawulo aweereza okusaba kuno okw’amangu eri abakkiriza bano ab’e Sessaloniika, “Mutusabirenga,” kubanga okusaba kw’Abakristaayo ab’amazima kwandiyambye nnyo mu kudduka kw’Ekigambo kya Mukama.

Alina amagezi omubuulizi oyo alina amaaso agalaba ebintu bino, era ategeera nti obuwanguzi bwe businziira nnyo ku kusaba okw’engeri eno abantu be kwe bamusabira. Nga twetaaga nnyo kaakano ekkanisa ezirowooza ku mubuulizi era ezirina Ekigambo ekibuulirwa ku mitima gyazo, ezimusabira “ekigambo kya Mukama kibune mangu era Mukama agulumizibwenga.”

Ekintu ekirala kimu mu kusaba kuno kisaanidde okwetegerezebwa: “Tulyoke tununulibwe okuva mu bakozi b’ebibi.” Abantu ab’engeri eyo biziyiza mu kkubo ly’Ekigambo kya Mukama. Ababuulizi batono abatatawaanyizibwa bantu ng’abo era abateetaaga kununulibwa okuva gye bali. Okusaba kuyamba okuleetera ababuulizi okununulibwa okw’engeri eyo okuva mu “bakozi b’ebibi.” Pawulo yatawaanyizibwa abantu ab’engeri eyo, era olw’ensonga eyo yennyini yakubiriza okumusabira alyoke anunulibwe okuva gye bali.

Bwe tugatta byonna, tusanga nti Pawulo awulira nti obuwanguzi bw’Ekigambo, eddembe lyakyo n’obugazi bwakyo, bisibiddwa mu kusaba kwabwe, era nti obutasaba kwabwe kwandikomezza obuyinza bwakyo n’ekitiibwa kyakyo. Okununulibwa kwe okuva mu bantu abatategeera era ababi, awamu n’obukuumi bwe, agamba nti mu ngeri emu oba endala byesigamye ku kusaba kwabwe. Okusaba kuno, newaakubadde nga kwamuyamba nnyo okubuulira, mu kiseera kye kimu kwandikuumye omubiri gwe okuva mu bigendererwa eby’obukambwe eby’abantu ababi era abatategeera.

Mu Abaebbulaniya 13:18, Pawulo bw’atyo bw’abikkulira abo Abakristaayo Abaebbulaniya omutima gwe bw’abasaba bamusabire:

“Mutusabirenga, kubanga tumanyidde ddala nga tulina omwoyo mulungi, era twagala okukolanga obulungi mu buli kimu.”

Mu kusaba kuno, okumanya kwa Pawulo okw’omunda ku bugolokofu bw’omutima gwe n’obujulizi bwe obw’omunda ku bwesimbu bwe bivaayo, era mazima ag’omusingi mu mpisa ze ez’Ekikristaayo. Tasanga mu ye kifo kya kunenyezebwa. “Mutusabirenga.” Okusaba kwammwe ku lwaffe kujja kusanga mu nze obugolokofu obw’amazima, n’okutuukiriza okw’amazima, n’okukozesa okw’amazima ebibala byonna eby’okusaba.

Okusaba kuno kugenderera okuzuukusa abatukuvu okusaba n’obunyiikivu obusingawo, okwewaayo ennyo eri okusaba, n’okukalambira ennyo mu kusaba. Okusaba kwalina okukwata ku kukyala kwe gye bali, kwandikwanguyizza era kwandigaziyizza ebibala byakwo ebirungi.

Pawulo ali mu nkolagana ey’omukwano omungi era ey’eddembe ne Firemooni. Yeesunga era asuubira okumukyalira lumu mu biseera eby’omu maaso, era ateekawo olunaku. Akitwala nga kya bulijjo nti Firemooni asaba, kubanga omusajja ono bwe yakyuka mu buweereza bwe, kitwalibwa nti yayigirizibwa essomo lya Pawulo ery’okusaba. Era alowooza nti okusaba kujja kuggulawo ekkubo ly’okukyala kwe, kuggyewo ebiziyiza, era kubaleete wamu mu kisa. Bw’atyo asaba Firemooni amutegekere we yandisuze, n’ayongerako nti, “Nnina essuubi, nga Katonda okusaba kwammwe ajja kukuddamu anzikirize nkomewo gye muli.” Pawulo yalina endowooza nti entambula ze zaaziyizibwanga oba zaayambibwanga olw’okusaba kw’ab’oluganda.

Omalirizza Pawulo n’Okusaba Abalala Bamusabire (Okweyongerayo)

Ekyayita