Okutta Ekibi mu Bakkiriza
Omugaso gw’okutta ekibi eri amaanyi g’obulamu bwaffe obw’omwoyo

Essuula 5 · eddakiika 6 ez’okusoma · eddakiika 8 ez’okuwuliriza

Omugaso gw’okutta ekibi eri amaanyi g’obulamu bwaffe obw’omwoyo

Omusingi ogusembayo; ku mugaso gw’okutta ekibi — Amaanyi n’okubudaabudibwa kw’obulamu bwaffe obw’omwoyo byesigamye ku kutta ekibi kwaffe — Mu ngeri ki — Si mu ngeri ya ddala era etayinza kulema; (Zabbuli 88), embeera ya Kemani — Si ng’ekivaako ekiddirira era eky’amangu — Ng’engeri; nga kiggyawo ekikontana — Ebiva mu kwegomba okubi kwonna okutattiddwa eby’akabi; kunafuya emmeeme (Zabbuli 38:3, 8), mu ngeri nnyingi, era kugizikiza — Ebirabo byonna eby’ekisa bikulaakulana olw’okutta ekibi — Bwe bujulizi obusinga obw’obwesimbu.

Omusingi ogusembayo gwe nnaakkaatirizaako (nga ndese, ekisooka, obwetaavu bw’okutta ekibi olw’obulamu, n’ekyokubiri, obukakafu bw’obulamu olw’okutta ekibi) gwe guno, —

III. Nti obulamu, amaanyi, n’okubudaabudibwa kw’obulamu bwaffe obw’omwoyo byesigamye nnyo ku kutta ekibi kwaffe.

Amaanyi n’okubudaabudibwa, n’obuyinza n’emirembe, mu kutambula kwaffe ne Katonda, bye bintu bye twegomba. Singa omuntu yenna ku ffe abuuzibwa mu bwesimbu ekimutawaanya kye ki, twandikizza ku kimu ku bino:— oba tubulwa amaanyi oba obuyinza, obuvumu n’obulamu, mu buwulize bwaffe, mu kutambula kwaffe ne Katonda; oba tubulwa emirembe, okubudaabudibwa, n’okugumizibwa omwo. Kyonna ekiyinza okutuuka ku mukkiriza ekitali kya ku nsonga zino ebbiri, tekisaanidde kwogerwako mu nnaku ez’okwemulugunya kwaffe.

Kaakano, bino byonna byesigamye nnyo ku kutta ekibi obutayosa, era ku ekyo mwetegereze, —

1. Sigamba nti biva mu kyo, ng’ebisibiddwa ku kyo mu ngeri etayinza kulema. Omuntu ayinza okutambuzibwa mu kutta ekibi obutayosa ennaku ze zonna; naye oboolyawo n’atafuna lunaku na lumu olulungi olw’emirembe n’okubudaabudibwa. Bwe kyali bwe kityo eri Kemani (Zabbuli 88); obulamu bwe bwali bulamu bwa kutta kibi obutakoma n’okutambula ne Katonda, naye entiisa n’ebiwundu bye byali omugabo gwe ennaku ze zonna. Naye Katonda yalonda Kemani, mukwano gwe omulonde, okumufuula ekyokulabirako eri abo abaali bagenda okubeera mu nnaku oluvannyuma. Oyinza okwemulugunya bwe kiba nti tekiri bulala gy’oli okusinga bwe kyali eri Kemani, omuweereza wa Katonda oyo ow’ettutumu? era kino kye kiriba ettendo lye okutuusa enkomerero y’ensi. Katonda afuula enkizo ye okwogera emirembe n’okubudaabuda (Isaaya 57:18, 19). “Nze ndikola omulimu ogwo,” Katonda bw’agamba, “Ndimubudaabuda” (olunyiriri 18). Naye atya? Mu mulimu ogw’amangu ogw’okutonda okuggya: “Nkitonda,” Katonda bw’agamba. Okukozesa engeri ez’okufuna emirembe kwaffe; okugitugabira y’enkizo ya Katonda.

2. Mu makubo Katonda ge yateekawo okutuwa obulamu, amaanyi, obuvumu n’okubudaabudibwa, okutta ekibi si kye kimu ku bivaako ebyo eby’amangu. Enkizo ez’okufuulibwa abaana zaffe bwe zimanyisibwa emmeeme zaffe ze zituwa ebintu bino butereevu. “Omwoyo yennyini akakasiza wamu n’omwoyo waffe nga bwe tuli abaana ba Katonda,” ng’atuwa erinnya eriggya n’ejjinja eryeru, okufuulibwa abaana n’okuweebwa obutuukirivu, — kwe kugamba, mu kubiwulira n’okubimanya, — bye bivaako eby’amangu (mu mukono gw’Omwoyo) eby’ebintu bino. Naye kino kye ŋŋamba, —

3. Mu kutambula kwaffe okwa bulijjo ne Katonda, ne mu ngeri ye eya bulijjo ey’okutukwatamu, amaanyi n’okubudaabudibwa kw’obulamu bwaffe obw’omwoyo byesigamye nnyo ku kutta ekibi kwaffe, si nga “causa sine qua non” kyokka, naye ng’ekintu ekirina amaanyi ddala ku byo. Kubanga, —

(1.) Kino kyokka kye kiziyiza ekibi okutunyagako ekimu ku byo n’ekirala.

Buli kibi ekitattiddwa kijja kukola ebintu bibiri ddala:— [1.] Kijja kunafuya emmeeme, ne kigiggyako amaanyi gaayo. [2.] Kijja kuzikiza emmeeme, ne kigiggyako okubudaabudibwa kwayo n’emirembe gyayo.

[1.] Kinafuya emmeeme, ne kigiggyako amaanyi gaayo. Dawudi bwe yamala ekiseera ng’alabirira mu mutima gwe okwegomba okubi okutattiddwa, kwamenya amagumba ge gonna, ne kumuleka nga talina maanyi ga mwoyo; kyeyava yeemulugunya nti mulwadde, munafu, mufumite, ayongobedde. “Mu nze,” bw’agamba, “temuli kalamu” (Zabbuli 38:3); “Sikyalimu maanyi era nzenna mmenyesemenyese” (olunyiriri 8); weewaawo, “sikyasobola na kulaba” (Zabbuli 40:12). Okwegomba okubi okutattiddwa kujja kunywa omwoyo, n’amaanyi gonna ag’emmeeme, ne kuginafuya eri emirimu gyonna. Kubanga, —

1. Kitabula era kisasamaza omutima gwennyini, nga kisiba enneewulira zaagwo. Kiwugula omutima okuva ku mbeera ey’omwoyo eyeetaagisa okussa ekimu ne Katonda n’amaanyi; kikwata ku nneewulira, ne kifuula ekintu kye kyegomba ekyagalwa era ekyegombebwa, bwe kityo ne kigobamu okwagala kwa Kitaffe (1 Yokaana 2:15; 3:17); ne kiba nti emmeeme tesobola kugamba Katonda mu bwesimbu era mu mazima nti, “Ggwe mugabo gwange,” kubanga erina ekintu ekirala kye yagala. Okutya, okwegomba n’essuubi, nga ze nneewulira ez’emmeeme ezisinga obulungi, ezandibadde nga zijjudde Katonda, zijja kusibibwa nakyo mu ngeri emu oba endala.

2. Kijjuza ebirowoozo enteekateeka ez’okukiweereza. Ebirowoozo be bagabi abakulu ab’emmeeme abagireetera ebyetaago okukkusa enneewulira zaayo; era singa ekibi kisigala nga tekittiddwa mu mutima, birina buli kaseera okuwa omubiri ebbanga kukola ng’okwegomba kwagwo bwe kuli. Birina okunyiriza, okuyonja n’okuwunda ebintu by’omubiri, ne bibireeta eka okukkusa; era kino bisobola okukikola, mu buweereza bw’okulowooza okwonoonese, okusukka ebigambo byonna.

3. Kibutuka ne kiziyiza ddala emirimu gy’eddiini. Omuntu ow’ebigendererwa eby’amalala aba alina okuba ng’ateekateeka, n’omuntu w’ensi ng’akola oba ng’ateesa, n’omuntu ow’obwagazi bw’omubiri era ataliimu nsa ng’anoonya eby’obwereere, mu kiseera we bandibadde mu kusinza Katonda.

Singa guno gwe gwali omulimu gwange kaakano, okulaga ebituli, okuzikirira, obunafu n’amatongo okwegomba okubi okumu okutattiddwa bye kuleeta ku mmeeme, okwogera kuno kwandibadde kulina okuwanvuwa nnyo okusukka kye nnali ngenderera.

[2.] Ng’ekibi bwe kinafuya, bwe kityo bwe kizikiza emmeeme. Kire, kire ekikwafu, ekyebunya ku maaso g’emmeeme, ne kiziyiza ebitangaala byonna eby’okwagala kwa Katonda n’ekisa kye. Kiggyawo okuwulira kwonna okw’enkizo ey’okufuulibwa abaana; era emmeeme bw’etandika okukuŋŋaanya ebirowoozo eby’okubudaabudibwa, ekibi kibisaasaanya mangu: ku kino nja kwogera oluvannyuma.

Kaakano, mu nsonga eno amaanyi n’obuyinza bw’obulamu bwaffe obw’omwoyo byesigamye ku kutta ekibi kwaffe: Y’engeri yokka ey’okuggyawo ekyo ekitajja kutukkiriza kufuna kimu wadde ekirala. Abantu abalwadde era abafumite wansi w’amaanyi g’okwegomba okubi banoonya obuyambi mu ngeri nnyingi; bakaabirira Katonda ng’okutabulwa kw’ebirowoozo byabwe kubasukkiridde, weewaawo eri Katonda gye bakaabira, naye tebanunulibwa; bakozesa bwereere eddagala lingi, — “ tebaliwonyezebwa.” Bwe kityo (Koseya 5:13), “Efulayimu bwe yalaba obulwadde bwe, ne Yuda n’alaba ekivundu kye,” ne bagezaako eddagala ery’enjawulo: tewali kiyamba okutuusa (olunyiriri 15) “lwe balikkiriza omusango gwabwe.” Abantu bayinza okulaba obulwadde bwabwe n’ebiwundu byabwe, naye bwe batakozesa ddagala lituufu, tebajja kuwona.

(2.) Okutta ekibi kusalira ebirabo byonna eby’ekisa kya Katonda, ne kubiwa ebbanga mu mitima gyaffe okukula. Obulamu n’amaanyi g’obulamu bwaffe obw’omwoyo biri mu maanyi n’okumulisa kw’ebimera eby’ekisa mu mitima gyaffe. Kaakano, nga bw’oyinza okulaba mu nnimiro, ka kimera eky’omuwendo kisimbibwe, ettaka ne litalimibwa, omuddo omubi ne gukula okukyetooloola, oboolyawo kijja kusigala nga kiramu, naye nga kimera kinafu, ekiwotoka, ekitaliiko mugaso. Olina okukinoonya n’okukinoonyereza, era oluusi n’otokisanga n’akamu; era bw’okisanga, tosobola na kukitegeera, oba kye kimera ky’onoonya oba si kyo; era singa kye kyo, tosobola kukikozesa n’akatono. Ate, ka kimera ekirala eky’engeri y’emu kisimbibwe mu ttaka, mu butonde ery’obugumba era eribi ng’eddala, naye ne kikoolebwa bulungi, buli kintu ekyonoona n’ekirumya ne kiggyibwako, — kimulisa era kikula; oyinza okukiraba amangu ddala ng’otunuulidde mu nnimiro, n’okikozesa buli lw’oyagala. Bwe kityo bwe kiri n’ebirabo by’ekisa eby’Omwoyo ebisimbiddwa mu mitima gyaffe. Ekyo kya mazima; bikyaliwo, bibeera mu mutima omuli obulagajjavu mu kutta ekibi; naye biri kumpi kufa (Okubikkulirwa 3:2), biwotoka era bikala. Omutima guba ng’ennimiro y’omugayaavu, — omuddo omubi gugibisse nnyo n’otosobola na kulaba ŋŋaano nnungi. Omuntu ng’oyo ayinza okunoonya okukkiriza, okwagala n’obunyiikivu, n’atasobola na kubisanga; era bw’azuula nti ebirabo bino eby’ekisa bikyaliwo nga biramu era nga bya mazima, naye bibeera binafu nnyo, nga bizitoowereddwa nnyo okwegomba okubi, ne bibeera n’omugaso mutono nnyo; bisigaddewo ddala, naye biri kumpi kufa. Naye kaakano omutima ka gutukuzibwe olw’okutta ekibi, omuddo omubi ogw’okwegomba okubi gukuulibwe obutayosa buli lunaku (kubanga gumera buli lunaku, obutonde nga lye ttaka lyagwo ery’ennono), ekisa kiweebwe ebbanga okukula n’okumulisa, — nga buli kirabo kya kisa kijja kukola omulimu gwakyo, ne kiba kyetegefu olwa buli mugaso na buli kigendererwa!

(3.) Ku bikwata ku mirembe gyaffe; nga bwe watali kintu kirina bujulizi bwa bwesimbu awatali kyo, bwe ntyo simanyi kintu kirina bujulizi bwa bwesimbu obwenkana obwo nga kyo; — ogwo si musingi mutono ogw’emirembe gyaffe. Okutta ekibi kwe kuwakanya okw’amaanyi emmeeme kw’ekola ku kwerowoozaako yokka, era omwo obwesimbu mwe businga okweyoleka.

Omalirizza Omugaso gw’okutta ekibi eri amaanyi g’obulamu bwaffe obw’omwoyo

Ekyayita Ekiddako