Olw’Okwetayirira Kwe

“Naye mbategeeza nti, Newaakubadde nga tagolokoka n’amuyamba nga mukwano gwe, naye, singa akonkona n’amwetayirira, alwaddaaki agolokoka n’amuwa by’amusabye.”—Lukka 11:8.

“Awo Yesu n’agerera abayigirizwa be olugero ng’agamba nga bwe bagwanidde obutakoowanga kusaba n’obutaggwaamu mwoyo.... Muwulire omulamuzi atali wa mazima bw’agamba. Kale Katonda talisingawo nnyo kulamula abantu be, be yeerondera, abamukaabirira emisana n’ekiro ate ng’abagumiikiriza? Mbagamba nti agenda kubalamula mangu.”—Lukka 18:1–8.

Mukama waffe Yesu yalaba nga kikulu nnyo ffe okutegeera obwetaavu bw’okunyiikira n’okwetayirira mu kusaba, n’atuuka n’okugera engero bbiri okutuyigiriza kino. Kino kyokka kimala okulaga nti mu ludda luno olw’okusaba mwe tusangira omulundi gumu obuzibu bwakwo obusinga obunene n’amaanyi gaakwo agasinga obukulu. Yali ayagala tumanye nti mu kusaba si buli kimu nti kinaabanga kyangu era nga kiseerera bulungi; tulina okusuubira ebizibu, ebitayinza kuwangulwa okuggyako olw’okunyiikira okutakoowa era okumalirivu.

Mu ngero ezo, Mukama waffe alaga obuzibu nga buli ku ludda lw’abo abaali basabibwa, era okwetayirira nga kwetaagisa okuwangula obutayagala bwabwe okuwuliriza. Naye mu nkolagana yaffe ne Katonda, obuzibu tebuli ku ludda lwe, wabula ku lwaffe. Mu lugero olusooka atugamba nti Kitaffe ayagala nnyo okuwa ebirungi abo abamusaba okusinga omuzadde yenna ow’oku nsi bw’ayagala okuwa omwana we omugaati. Mu lwokubiri atukakasa nti Katonda yeegomba okulamulira abalonde be mangu. Obwetaavu bw’okusaba okw’amaanyi tebuyinza kuba nti Katonda alina okusooka okusendebwasendebwa okwagala okuwa omukisa: obwetaavu buli mu ffe ffekka. Naye olw’okuba nga tewaali kyakulabirako kya ku nsi kya kitaffe ow’okwagala oba mukwano omwetegefu kwe yandiyigirizza essomo lino ery’okwetayirira lye twetaaga, kyeyava alonda mukwano atayagala n’omulamuzi atali mwenkanya, okutuzzaamu amaanyi tukkirize nti okunyiikira kuyinza okuwangula buli kiziyiza.

Obuzibu tebuli mu kwagala kwa Katonda wadde mu buyinza bwe, wabula buli mu ffe ffennyini, mu bunafu bwaffe obw’obutasobola kufuna mukisa. Naye era, olw’okuba obuzibu buno buli gye tuli, kwe kugamba obutaba beetegefu mu mwoyo, wabaawo n’obuzibu ku ludda lwa Katonda. Amagezi ge, obutuukirivu bwe, weewaawo n’okwagala kwe, tebiyinza kutuwa ekyandituleetedde akabi singa tukifunye mangu nnyo oba mu ngeri ennyangu ennyo. Ekibi, oba ebiva mu kibi, ebiremesa Katonda okuwa amangu ago, kye kiziyiza ekiri ku ludda lwa Katonda era ne ku lwaffe; era okumenya obuyinza buno obw’ekibi mu ffe, oba mu abo be tusabira, kye kifuula okufuba n’olutalo olw’okusaba okuba eby’amazima ddala. Noolwekyo mu mirembe gyonna abantu basabye — era mu butuufu — nga bawulira nti waliwo ebizibu mu nsi ey’omu ggulu ebyetaaga okuwangulwa. Bwe baali beegayirira Katonda aggyewo ebiziyiza bye batamanyi, era mu kwegayirira okwo okutakoowa ne batuusibwa mu mbeera ey’okumenyekera ddala n’obutaba na maanyi, ey’okwewaayo gy’ali okw’enkomeredde, ey’okwegatta n’okwagala kwe, n’ey’okukkiriza okuyinza okumunywezaako, ebiziyiza ebyali mu bo ne mu ggulu ne biwangulirwa wamu. Nga Katonda bwe yabawangula, nabo bwe batyo ne bawangula Katonda. Nga Katonda bw’atuwangula, naffe bwe tutyo tuwangula ne Katonda.

Katonda yatutonda bw’atyo nti gye tukoma okutegeera obulungi ensonga eri mu kintu kye tusabibwa okukola, gye tukoma okukyewaayo n’omutima gwonna. Ensonga emu enkulu etuleetera obugayaavu mu kusaba eri nti okuyitibwa okusaba okutyo okutakoma kulabika ng’okuliko ekintu eky’obwannakyemalira, oba waakiri ekintu ekitategeerekeka. Singa tusobola okulaba nti obuzibu buno obulabika bwetaagisa okuva eri Katonda, era nti mu buzaaliranwa bw’ebintu nsulo ya mukisa ogutayogerekeka, twandibadde beetegefu okwewaayo n’essanyu ery’omutima okunyiikira mu kusaba. Kale ka tulabe obanga tetuyinza kutegeera ngeri obuzibu obuteekebwa mu kkubo lyaffe olw’okuyitibwa okwetayirira gye buli emu ku nkizo zaffe ezisinga obunene.

Simanyi obanga wali weetegerezza ekifo ebizibu kye birina mu bulamu bwaffe obw’omubiri. Bizuukusa amaanyi g’omuntu ng’ekintu ekirala kyonna bwe kitayinza. Binyweza era bigulumiza empisa. Tugambibwa nti ensonga emu eyafuula amawanga ag’ebukiikakkono, nga Holland ne Scotland, okusinga ag’ebukiikaddyo awali omusana omungi, nga Italy ne Spain, mu maanyi g’okwagala n’okumalirira, eri nti embeera y’obudde ey’ago ag’oluvannyuma ebadde nnungi nnyo, n’obulamu bw’ereeta bubadde bwangu nnyo era bunafuya — ebizibu ago ag’olubereberye bye gaali galina okulwanagana nabyo bye bibadde ekirabo kyago ekisinga obunene; era nti obutonde bwonna Katonda yabutegeka bw’atyo nti mu kusiga ne mu kukungula, nga bwe kiri mu kunoonya amanda agasimibwa mu ttaka oba zaabu, tewali kizuulibwa awatali kufuba na kutegana. Okusoma kye ki, bwe kutaba kukulaakulanya na kukangavvula magezi buli lunaku nga bateeka mu maaso g’omuyizi ebizibu ebipya by’alina okuwangula? Essomo bwe liba nga lyanguyidde, amangu ago omuyizi ayongerwayo mu ddaala erisingako obugulumivu n’obuzibu. Ka kibe mu ggwanga lyonna oba mu muntu kinoomu, mu kusisinkana ebizibu n’okubiwangula mwe tutuukira ku buwanguzi bwaffe obusinga obukulu.

Bwe kityo bwe kiri ne mu nkolagana yaffe ne Katonda. Kale lowooza ekyandivuddemu singa omwana wa Katonda kyali kimwetaagisa kufukamira kyokka, n’asaba, n’afuna, n’agenda. Obulamu obw’omwoyo bwandifiiriddwa nnyo mu ngeri etayogerekeka. Mu buzibu n’okulwawo ebitwetaagisa okusaba okutakoowa, mwe tunaasanga omukisa ogw’amazima n’essanyu ery’obulamu obw’omu ggulu. Eyo gye tuyigira nga bwe tutasanyukira nnyo kussa kimu ne Katonda, era nga bwe tulina okukkiriza okulamu kutono nnyo mu ye. Tuzuula omutima gwaffe nga bwe gukyali ogw’ensi era ogutali gwa mwoyo, era nga bwe tulina katono nnyo ku Mwoyo Omutukuvu owa Katonda. Eyo gye tutuusibwa okumanya obunafu bwaffe n’obutasaana bwaffe, n’okwewaayo eri Omwoyo wa Katonda okusabira mu ffe, okutwala ekifo kyaffe mu Kristo Yesu, n’okubeera mu ye ng’ensonga yaffe yokka gye twanjula eri Kitaffe. Eyo okwagala kwaffe, n’amaanyi gaffe, n’obulungi bwaffe gye bikomererwa. Eyo gye tuzuukira mu Kristo mu bulamu obuggya, ng’okwagala kwaffe kwonna kwesigama ku Katonda era nga kussiddwa ku kitiibwa kye. Kale ka tutandike okutendereza Katonda olw’obwetaavu n’obuzibu bw’okusaba okw’okwetayirira, ng’emu ku ngeri ze ezisinga obulungi ez’okutuweerezaamu ekisa kye.

Kale lowooza ku Mukama waffe Yesu by’afunye mu bizibu ebyali mu kkubo lye. E Gessemane kyali ng’olwo Kitaffe teyali wa kuwulira: naye ye ne yeeyongera okusaba ennyo, okutuusa “Katonda n’awulira okusaba kwe.” Mu kkubo lye yatuggulirawo, yayiga okumugondera ne bwe kwamutuusanga mu kubonaabona, n’atyo n’atuukirizibwa; okwagala kwe kwaweebwayo eri Katonda; okukkiriza kwe mu Katonda kwagezesebwa ne kunywezebwa; omufuzi w’ensi eno, n’okukema kwe kwonna, n’awangulwa. Lino ly’ekkubo eriggya era eddamu lye yatutukuliza; era mu kusaba okutakoowa mwe tutambulira naye ne tufuuka abagabana ku Mwoyo we yennyini. Okusaba ngeri emu ey’okukomererwa, ey’okussa kimu ne Kristo mu Musaalaba gwe, ey’okuwaayo omubiri gwaffe okufa. Ayi Abakristaayo! Tetwandikwatiddwa nsonyi olw’obutayagala bwaffe okuwaayo omubiri, n’okwagala kwaffe, n’ensi, nga bwe bulabikira mu butayagala bwaffe okusaba ennyo? Tetwandiyize essomo obutonde ne Kristo lye bituyigiriza bombi? Obuzibu bw’okusaba okw’okwetayirira y’enkizo yaffe esinga obukulu; ebizibu bye tulina okuwangula mu kwo bye bituleetera emikisa gyaffe egisinga obugagga.

Mu kwetayirira mulimu ebitundu bingi. Ebisinga obukulu ku byo kwe kunyiikira, okumalirira, n’obwagazi obungi. Kutandika n’okugaana okukkiriza amangu ago okugaanibwa. Kukula ne kufuuka okumalirira okunyiikira, obutasaasira budde wadde kutegana, okutuusa okuddibwamu lwe kujja. Kulinnya ne kutuuka ku bwagazi obungi, omuntu yenna mw’aweerayo eri Katonda mu kwegayirira, era obuvumu ne bujja okunyweza amaanyi ga Katonda. Ekiseera ekimu kubeera kukkakkamu era kuwummudde; ekirala kubeera kwa bbugumu era kwa buvumu. Olumu kutwala ebbanga era kugumiikiriza; olulala kusaba amangu ago ekyo kye kwagala. Mu ngeri yonna ey’enjawulo gye kulabikamu, bulijjo kuba kutegeeza era kumanyi nti — Katonda awulira okusaba: nnina okuwulirwa.

Jjukira ebyokulabirako eby’ekitalo bye tulina ku kino mu batukuvu b’Endagaano Enkadde. Lowooza ku Ibulayimu ng’awolereza Sodomu. Addamu okusaba kwe emirundi n’emirundi okutuusa ku mulundi ogw’omukaaga lw’alina okugamba nti, “Kale Mukama aleme okukwatibwa obusungu.” Takoma okutuusa ng’amaze okutegeera obwetoowaze bwa Katonda mu kukkiriza buli mulundi ekyo ky’asaba, okutuusa ng’ategedde w’ayinza okukoma, ng’ayingidde mu birowoozo bya Katonda, era kaakano ng’awummudde mu kwagala kwa Katonda. Era ku lulwe Lutti n’alokolebwa. “Katonda n’ajjukira Ibulayimu n’afulumya Lutti ebweru n’amuggya wakati mu kuzikirizibwa.” Kale ffe abalina obununuzi n’ebisuubizo ku lw’amawanga agatamanyi Katonda, Ibulayimu by’atamanya, tetwanditandise kwegayirira Katonda nnyo ku lwago?

Lowooza ku Yakobo, bwe yali atya okusisinkana Esawu. Malayika wa Mukama yamusisinkana mu kizikiza, n’ameggana naye. Malayika bwe yalaba nga tamusobola, n’agamba nti, “Ndeka ŋŋende.” Yakobo n’agamba nti, “Sijja kukuta.” Awo n’amuwa omukisa. Era obuvumu obwo obwagamba nti, “Sijja kukuta,” ne bukaka malayika eyali tayagala okugaba omukisa okuguwaayo, bwasanyusa nnyo Katonda, n’aweebwa awo erinnya eriggya: “Isirayiri” — ekitegeeza oyo alwana ne Katonda — “kubanga omegganye ne Katonda, awamu n’abantu n’owangula.” Era mu mirembe gyonna abaana ba Katonda bategedde ekyo engero za Kristo ebbiri kye ziyigiriza, nti Katonda yeekwata, era anoonya okutuvaako, okutuusa ebyo eby’omubiri, n’eby’okwerowoozaako, n’eby’obugayaavu ebiri mu ffe nga biwanguddwa, era ne tumuwangula bwe tutyo n’aba ng’ayinza era ng’alina okutuwa omukisa. Ayi! Lwaki abaana ba Katonda bangi nnyo tebaagala kitiibwa kino — okuba abalangira ba Katonda, abalwana ne Katonda, era abawangula? Mukama waffe kye yatuyigiriza nti, “buli kye munaasabanga, mukkirize nti mukiweereddwa,” si kirala wabula ye ng’ayogera mu ngeri ye ebigambo bya Yakobo nti, “Sijja kukuta nga tompadde mukisa.” Kuno kwe kwetayirira kw’atuyigiriza, era kwe tulina okuyiga: okusaba omukisa nga tugukakasa era nga tuguddira.

Lowooza ku Musa, Isirayiri bwe yali emaze okukola ennyana eya zaabu. Musa n’addayo eri Mukama, n’agamba nti, “Kitalo! Abantu bano nga boonoonye nnyo; … Bw’oba osiima basonyiwe ekibi kyabwe; naye bwe kitaba kityo, nkwegayirira onsangule mu kitabo kyo ky’owandiise.” Okwo kwali kwetayirira: yali ayagala okufa okusinga obutaweebwa bantu be. Oluvannyuma, Katonda bwe yamala okumuwulira, n’agamba nti yali agenda kutuma malayika we n’abantu, Musa n’akomawo nate, n’atamatira okutuusa, ng’addamu okusaba kwe nti Katonda yennyini agende nabo (33:12, 17, 18), Katonda lwe yagamba nti, “Nzija kukola ekyo kyennyini ky’osabye.” Oluvannyuma lw’ebyo, Katonda bwe yaddamu okusaba kwe nti, “ndaga ekitiibwa kyo,” n’ayisa obulungi bwe mu maaso ge, amangu ago n’atandika nate okwegayirira nti, “jjangu, Mukama, ogende naffe.” Era n’abeera eyo ne Mukama, n’amalayo emisana amakumi ana n’ebiro amakumi ana (Okuva 34:28). Ku nnaku ezo agamba nti, “Ate ne nziramu okweyala wansi awali Mukama Katonda okumala ennaku amakumi ana, emisana n’ekiro, … ne sirya ku mmere wadde okunywa ku tuzzi … olw’ekibi kye mwali mukoze.” Ng’omwegayirizi, Musa yakozesa okwetayirira eri Katonda, n’awangula. Alaga nti omuntu abeera ddala okumpi ne Katonda, era Katonda gw’ayogera naye nga batunulaganye, afuuka omugabana ku buyinza obwo bwennyini obw’okwegayiririra abalala obuli mu oyo ali ku mukono ogwa ddyo ogwa Katonda, era abeera mulamu ennaku zonna okusaba.

Lowooza ku Eriya mu kusaba kwe, okusooka olw’omuliro, oluvannyuma olw’enkuba. Mu kusooka olaba okwetayirira okusaba era okufuna okuddibwamu amangu ago. Mu kwokubiri, n’akutama, n’ateeka omutwe gwe wakati w’amaviivi ge; omuweereza eyali agenze okulengera okwolekera ennyanja bwe yakomawo n’obubaka nti, “Teri kye ndabyewo,” Eriya n’amugamba addeyo emirundi musanvu. Kuno kwali kwetayirira kwa kunyiikira. Yali amaze okugamba Akabu nti enkuba ejja; yali akimanyi nti ejja; naye era n’asaba okutuusa emirundi omusanvu lwe gyaggwaako. Era Eriya ono n’okusaba kuno bye tuyigirizibwako nti, “buli omu asabirenga munne … Eriya yali muntu ddala nga ffe … Okusaba n’omutima omumalirivu ogw’omuntu omutuukirivu, kubeera n’obuyinza bungi.” Tewaabeewo abamu abanaawulira nga bawalirizibwa okukaaba nti, “Mukama, Katonda wa Eriya ali luuyi wa?”—Katonda oyo aleeta okusaba okw’amaanyi bwe kutyo, era akuwulira mu ngeri ey’ekitalo bw’etyo. Erinnya lye litenderezebwe: akyali y’omu. Abantu be bakkirize bukkiriza nti akyalindirira okumwebuuzaako! Okukkiriza Katonda awulira okusaba kwe kunaafuula Omukristaayo ayagala okusaba.

Tujjukira obubonero bw’omwegayirizi ow’amazima, ng’olugero bwe lwabutuyigiriza. Okuwulira obwetaavu bw’emyoyo; okwagala okufaanana okwa Kristo mu mutima; okumanya obutasobola bwaffe ffekka; okukkiriza mu buyinza bw’okusaba; obuvumu okunyiikira wadde nga tugaaniddwa; n’obukakafu bw’empeera ensukkulumu;—zino ze mpisa z’omutima ezifuula Omukristaayo omwegayirizi, era ezireeta amaanyi g’okusaba okuwangula. Zino ze mpisa z’omutima ezireeta obulungi n’amaanyi mu bulamu bw’Omukristaayo, ezisaanyiza omuntu okuba omukisa mu nsi, ezimufuula omukozi wa Kristo ow’amazima, ddala afuna okuva eri Katonda emmere eva mu ggulu okugigabira abalumwa enjala. Zino ze mpisa z’omutima ezireeta empisa ennungi ezisinga obukulu, ez’obuzira, mu bulamu obw’okukkiriza. Tewali kintu ekyongedde nnyo ku kitiibwa ky’empisa z’omuntu ow’obutonde okusinga omwoyo ogw’okutandikawo ebipya n’obuvumu, ogulwana n’ebizibu ne guwangula, ka kibe mu kutambula ensi oba mu ntalo, mu by’obufuzi oba mu sayansi. Tewali kutegana wadde nsimbi ezisaasirwa olw’okufuna obuwanguzi. Kale ffe Abakristaayo tetusobola kwolekera bizibu bye tusanga mu kusaba? Bwe “tufuba” era ne “tulwana” mu kusaba, okwagala okuzzibwa obuggya kwe kulyoka kunyweza obwannannyini bwakwo obw’obwakabaka okusaba mu linnya lya Kristo kyonna kye kwagala, era ne kukozesa obuyinza Katonda bwe yakuwa okukyusa ebiriba ku bantu. Abantu ab’ensi banaawaayo okuwummula kwabwe n’essanyu lyabwe mu bye bagoberera, naye ffe tubeere abatiitiizi n’abagayaavu bwe batyo ne tutalwana kuyitamu okutuuka mu kifo we tuyinza okufunira abawambe eddembe n’abo abazikirira obulokozi? Buli muddu wa Kristo ayige okumanya omulimu gwe yayitirwa. Kabaka we abeera mulamu ennaku zonna okusaba. Omwoyo wa Kabaka abeera mulamu mu ffe ennaku zonna okusaba. Okuva mu ggulu emikisa ensi gy’eyetaaga mwe girina okuyitibwa okukka, mu kusaba okunyiikira, okw’okwetayirira, era okw’okukkiriza. Okuva mu ggulu, ng’okuddibwamu kw’okusaba, Omwoyo Omutukuvu mw’alijja okututwala ffenna ddala, okukola omulimu gwe ng’ayita mu ffe. Ka tukkirize nti emirimu gyaffe emingi gibadde gya bwereere olw’okusaba kwaffe okutono. Ka tukyuse enkola yaffe, era okuva kati okusaba okusingawo, okusaba okungi, okusaba okutakoma, kubeere kye kikakasa nti byonna tubinoonya eri Katonda, era nti tukkiriza nti atuwulira.