Ekyokulabirako ky’Okwegayiririra Abalala

“Ate n’abagamba nti, Singa omu ku mmwe alina mukwano gwe, n’ajja gy’ali ekiro mu ttumbi n’amugamba nti, Mukwano gwange, nkusaba ompoleyo emigaati esatu, kubanga nfunye omugenyi, mukwano gwange avudde lugendo, naye sirina kyakulya kya kumuwa. Oli ali munda mu nju bw’ayanukula nti, Tonteganya. … siyinza kugolokoka kaakano ne mbaako kye nkuwa. Naye mbategeeza nti, Newaakubadde nga tagolokoka n’amuyamba nga mukwano gwe, naye, singa akonkona n’amwetayirira, alwaddaaki agolokoka n’amuwa by’amusabye.”—Lukka 11:5–8.

“Ntadde abakuumi ku bbugwe wo, ggwe Yerusaalemi abataasirike emisana n’ekiro. Mmwe abakoowoola Mukama temuwummula. Era temumuganya kuwummula …”—Isaaya 62:6, 7.

Mu ssuula eyise twalaba amaanyi okusaba ge kulina. Okusaba ge maanyi gokka ku nsi agalagira amaanyi g’omu ggulu. Ebyafaayo by’ennaku ez’olubereberye ez’Ekkanisa lye ssomo eddene Katonda ly’ayigiriza Ekkanisa ye mu ngeri ey’okulabako: okugiraga okusaba kye kuyinza okukola, n’engeri okusaba kwokka—naye nga ddala ddala—gye kuyinza okuserengesa eby’obugagga n’amaanyi g’omu ggulu mu bulamu bw’ensi.

Kale jjukira amasomo ge twayiga, nti okusaba kwetaagisa ddala era tewali kiyinza kukulemesa. Tetwalaba nga amaanyi n’omukisa ebitamanyiddwa era ebitayinza kwogerwako bitukuumiddwa mu ggulu?—nti amaanyi ago gajja kutufuula omukisa eri abantu, gatusobozese okukola omulimu gwonna oba okwolekera akabi konna? nti galina okunoonyezebwanga mu kusaba obutayosa era n’obunyiikivu? nti abo abalina amaanyi ag’omu ggulu basobola okugasabira abalala ne gabakkako? nti mu nkolagana yonna wakati w’abasumba n’abantu baabwe, ne mu buweereza bwonna obw’Ekkanisa ya Kristo, amaanyi ago kye kyama kyokka ekituusa ku buwanguzi? nti gasobola okusoomooza amaanyi gonna ag’ensi, ne gasobozesa abantu okuwangula ensi eyo ku lwa Kristo? Ago ge maanyi g’obulamu obw’omu ggulu, amaanyi ga Mwoyo wa Katonda yennyini, amaanyi ga Katonda Omuyinza w’ebintu byonna, agalindirira okusaba kugaserengese.

Mu kusaba kuno kwonna tewaaliwo kulowooza kungi ku byetaago oba ku ssanyu ly’omuntu ku bubwe. Okwegomba okuba abajulirwa ba Kristo n’okumuleeta Ye n’obulokozi bwe eri abalala, n’okulowooza ku bwakabaka bwa Katonda n’ekitiibwa kye—ebyo bye byali bijjuzza emitima gy’abayigirizwa abo. Bwe tuba twagala okununulibwa mu kibi eky’okuziyiza okusaba, tulina okugaziya emitima gyaffe olw’omulimu gw’okwegayiririra abalala. Okugezaako okusabira ffe ffekka buli kiseera kuteekwa okulemwa; wabula mu kwegayiririra abalala okukkiriza kwaffe, okwagala kwaffe n’obugumiikiriza bwaffe mwe bijja okuzuukukira, era mwe tulisanga amaanyi ga Mwoyo agayinza okutusobozesa okulokola abantu. Tubuuza engeri gye tuyinza okubeera abeesigwa n’abawanguzi okusingawo mu kusaba; ka tulabe Mukama waffe bw’atuyigiriza, mu lugero lw’omusajja eyagenda ewa mukwano gwe mu ttumbi, nti okwegayiririra abali mu bwetaavu kuzuukusa amaanyi gaffe ag’okusaba okw’okukkiriza era okuwangula, ku ddaala lyago erisingayo waggulu. Okwegayiririra abalala kye kika ky’okusaba ekisingayo okutuukirira: kwe kusaba Kristo kw’asaba ng’ali ku ntebe ye, kubanga abeera mulamu ennaku zonna okubawolereza. Ka tuyige ebintu ebikola okwegayiririra abalala okw’amazima.

1. Weetegereze obwetaavu obw’amaanyi: wano okwegayiririra abalala we kusibuka. Mukwano gwe yajja mu ttumbi—essaawa etaali ya kukyalirako. Yali alumwa enjala, era nga tasobola kugula mmere. Bwe tuba ab’okuyiga okusaba obulungi, tulina okuzibula amaaso n’emitima gyaffe tulabe obwetaavu obutwetoolodde.

Buli kiseera tuwulira ku bakaafiiri n’Abasiraamu obukadde lukumi abali mu kizikiza eky’ettumbi, nga bazikirira olw’obutaba na mmere ey’obulamu. Tuwulira ku Bakristaayo ab’erinnya obukadde ebikumi bitaano, abasinga obungi ku bo nga bali mu butamanya era nga tebafaayo kumpi nga abakaafiiri. Tulaba obukadde n’obukadde mu Kkanisa ya Kristo, abataliiko butamanya wadde obutafaayo, naye nga bamanyi kitono nnyo ku kutambulira mu musana gwa Katonda oba mu maanyi g’obulamu obuliisibwa emmere eva mu ggulu. Buli omu ku ffe alina ebibinja bye—ebibiina by’abasinza, amasomero, emikwano, emirimu gy’obuminsani—omwo okwemulugunya okusinga obunene kwe kuba nti omusana n’obulamu bwa Katonda tebimanyiddwa kimala. Mazima ddala, bwe tuba tukkiriza bye twatula, nti Katonda yekka y’asobola okuyamba, era nti Katonda ddala ajja kuyamba ng’addamu okusaba,—obwetaavu buno bwonna bwanditufudde abegayirizi, abantu abawaayo obulamu bwabwe okusabira abo ababeetoolodde.

Ka tuwe ebiseera okulowooza ku bwetaavu buno n’okubutegeera ddala. Buli mwoyo ogutalina Kristo nga gukka ebweru mu kizikiza ekikutte, nga gufa enjala, so nga emmere weeri nnyingi, ey’okulya n’okulemwa! Obukadde amakumi asatu buli mwaka nga bafa nga tebamanyi Kristo! Baliraanwa baffe n’emikwano gyaffe, emyoyo egyatukwasibwa, nga bafa nga tebalina ssuubi! Abakristaayo abatwetoolodde nga babeera mu bulamu obulwadde, obunafu, obutabala bibala! Mazima ddala waliwo obwetaavu bw’okusaba. Tewali, tewali kirala kiyinza kugasa okuggyako okusaba Katonda atuyambe.

2. Weetegereze okwagala okwetegefu.—Omusajja oyo yayingiza mukwano gwe eyali akooye era alumwa enjala mu nnyumba ye, era ne mu mutima gwe. Teyeekwasa nsonga nti yali talina mmere: yeewaayo mu ttumbi okugimunoonyeza. Yawaayo otulo twe tw’ekiro n’eddembe lye, alyoke afune emmere eyali yeetaagibwa. “Okwagala … tekunoonya byakwo.” Bwe butonde bw’okwagala ddala okwerekereza n’okwerabira ku lw’abalala. Kutwala ebyetaago byabwe ne kubifuula ebyakwo, kusanga essanyu lyakwo erya nnamaddala mu kubeera omulamu n’okufa ku lw’abalala nga Kristo bwe yakola.

Okwagala kwa maama eri mutabani we eyabula kwe kumuwaliriza okumusabira. Okwagala okw’amazima eri emyoyo kujja kufuuka mu ffe omwoyo gw’okwegayiririra abalala. Kiyinzika okukolera bantu bannaffe emirimu mingi egy’obwesigwa n’obunyiikivu nga tetubaagala na kwagala kwa mazima. Nga looya oba omusawo, olw’okwagala omulimu gwe n’okwewaayo okw’amaanyi eri obuvunaanyizibwa bwe, bw’ayinza okufaayo ennyo ku bantu b’akolera oba ku balwadde be awatali kwagala kwa njawulo eri buli omu, n’abaweereza ba Kristo bwe batyo bayinza okwewaayo eri omulimu gwabwe n’okwemalirira, era n’obunyiikivu obw’okwerekereza, nga okwagala okufaanana okwa Kristo eri emyoyo tekuli kwa maanyi. Obutaba na kwagala kuno kye kireeta okulemererwa okungi bwe kutyo mu kusaba. Okwagala omulimu gwaffe n’ebyo bye tukola, n’okusanyukira okukola ebintu mu bujjuvu n’obunyiikivu, bwe binaamirwa mu kusaasira okw’ekisa ekingi okwa Kristo, olwo okwagala kujja kutuwaliriza okusaba, kubanga tetuyinza kuwummula mu mulimu gwaffe nga emyoyo tegirokoka. Okwagala okw’amazima kuteekwa okusaba.

3. Weetegereze okuwulira obutaba na maanyi.—Emirundi mingi twogera ku maanyi g’okwagala. Mu ngeri emu kino kituufu; naye amazima gano galina ensalo zaago, ze tutalina kwerabira. Okwagala okusingayo amaanyi kuyinza obutaba na maanyi n’akatono. Maama ayinza okuba nga mwetegefu okuwaayo obulamu bwe ku lw’omwana we ali kumpi kufa, kyokka n’atasobola kumuwonya. Omusajja ow’omu ttumbi yali mwetegefu ddala okuwa mukwano gwe emmere, naye yali talina. Okuwulira kuno obutaba na maanyi, obutasobola kuyamba, kwe kwamusindika okugenda okwegayirira: “Nfunye omugenyi, mukwano gwange avudde lugendo, naye sirina kyakulya kya kumuwa.” Okuwulira kuno obutaba na maanyi mu baweereza ba Katonda ge maanyi ddala ag’obulamu obw’okwegayiririra abalala.

“Sirina kyakulya kya kubawa”: bwe kumanya kuno kukwata omusumba oba omuminsani, omusomesa oba omukozi, okwegayiririra abalala kufuuka essuubi lyabwe lyokka n’obuddukiro bwabwe. Nyinza okuba n’okumanya n’amazima, omutima ogwagala, n’okwetegeka okwewaayo ku lw’abo be nkuuma; naye emmere ey’omu ggulu siyinza kugibawa. Wadde nnina okwagala n’obunyiikivu bwonna, “Sirina kyakulya kya kubawa.” Alina omukisa omuntu afudde ekigambo ekyo “Sirina kyakulya,” ekigambo ekikulembera obuweereza bwe. Bw’alowooza ku lunaku olw’omusango n’akabi akali ku myoyo, bw’alaba amaanyi n’obulamu ebisukka ku by’obuntu ebyetaagisa okulokola abantu mu kibi, bw’awulira nti byonna by’ayinza okukola tebimala n’akatono okubawa obulamu, ekigambo ekyo “Sirina kyakulya” kimuwaliriza okusaba. Okwegayiririra abalala kumulabikira—bw’alowooza ku kizikiza eky’ettumbi n’emyoyo egirumwa enjala—nga lye ssuubi lye lyokka, ekintu kyokka okwagala kwe mwe kuyinza okuddukira.

Ka tukwate essomo lino ku mutima, libe okulabula eri bonna abalina amaanyi n’amagezi okukola, era libe ekizzaamu amaanyi bonna abanafu. Okuwulira obutaba na maanyi bwaffe gwe mwoyo gw’okwegayiririra abalala. Omukristaayo owa bulijjo ennyo, asingayo obunafu, asobola okusaba omukisa ne gumukkako okuva eri Katonda Omuyinza w’ebintu byonna.

4. Weetegereze okukkiriza mu kusaba.—By’atalina ye yennyini, omulala asobola okubimuwa. Alina mukwano gwe omugagga ali okumpi, ajja okuba nga asobola era nga mwetegefu okuwa emmere. Mukakafu nti singa asaba busabi, ajja kufuna. Okukkiriza kuno kwe kumuleetera okuva mu nnyumba ye mu ttumbi: bw’aba talina mmere ye yennyini gy’ayinza okuwa, ayinza okugisaba omulala.

Okukkiriza kuno okwangu, okw’obwesige nti Katonda ajja kuwa, kye twetaaga: awali okukkiriza okwo ddala, mazima ddala tetujja kulekayo kusaba. Era mu kigambo kya Katonda tulina buli kintu ekiyinza okusiikiriza n’okunyweza okukkiriza okwo mu ffe. Nga eggulu amaaso gaffe ag’omubiri ge galaba bwe liri ennyanja ennene ey’omusana, n’ekitangaala kyalyo n’ebbugumu lyalyo, nga liwa ensi obulungi n’okubala ebibala, bwe bityo Ebyawandiikibwa bwe bitulaga eggulu lya Katonda ery’amazima, nga lijjudde buli mukisa ogw’omwoyo,—ekitangaala n’okwagala n’obulamu ebya Katonda, essanyu n’emirembe n’amaanyi eby’omu ggulu, byonna nga bitwakira. Bitubikkulira Katonda ng’alindirira, era ng’asanyukira okutuwa emikisa gino ng’addamu okusaba. Mu bisuubizo n’obujulirwa lukumi, bitukoowoola era bitukubiriza okukkiriza nti okusaba kujja kuwulirwa, nti kye tutasobola n’akatono kukolera abo be twagala okuyamba, kiyinza okufunibwa mu kusaba. Mazima ddala tewayinza kubaawo kubuusabuusa nti tukkiriza nti okusaba kujja kuwulirwa, nti mu kusaba omwavu asingayo n’omunafu asingayo asobola okugabira abali mu bwetaavu emikisa, era nti buli omu ku ffe, newaakubadde mwavu, ayinza okuba ng’agaggawaza bangi.

5. Weetegereze okwetayirira okuwangula.—Okukkiriza kw’omusajja oyo kwasisinkana ekiziyiza eky’amangu era ekitasuubirwa: mukwano gwe omugagga agaana okuwuliriza—“Siyinza kugolokoka kaakano ne mbaako kye nkuwa.” Omutima ogwagala gwali tegusuubiranga n’akatono kulemesebwa kuno; tegusobola kukikkiriza. Omusabi akkaatiriza ensonga ze essatu: wuuno mukwano gwange ali mu bwetaavu, ggwe olina bingi, nze ndi mukwano gwo; era agaana okukkiriza okugaanibwa. Okwagala okwaggulawo ennyumba ye mu ttumbi, ne kugivaamu okunoonya obuyambi, kuteekwa okuwangula.

Lino lye ssomo ekkulu ery’olugero luno. Mu kwegayiririra abalala tuyinza okusanga nti okuddibwamu kulimu obuzibu n’okulwawo. Kiyinza okuba nga Katonda ayogera nti, “Siyinza kukuwa.” Si kyangu, wadde nga byonna ebirabika bikontana, okunywerera ku bwesige bwaffe nti ajja kuwulira, n’okugumiikiriza nga tuli bakakafu ddala nti tujja kufuna kye tusaba. Naye kino kye kyennyini Katonda ky’atunoonyaamu. Obwesige bwaffe mu ye abutwala nga bwa muwendo nnyo, bwe kitiibwa ekisingayo ekitonde kye kiyinza okuwa Omutonzi, n’olwekyo ajja kukola kyonna okututendeka okukozesa obwesige buno mu ye. Alina omukisa omuntu atabuusabuusa olw’okulwawo kwa Katonda, oba okusirika kwe, oba okulabika ng’agaana, naye n’aweebwa amaanyi lwa kukkiriza, n’agulumiza Katonda. Okukkiriza ng’okwo kugumiikiriza, nga kwetayirira bwe kiba kyetaagisa, era tekuyinza kulemwa kusikira mukisa.

6. Weetegereze, ekisembayo, obukakafu bw’empeera ennene.—“Naye mbategeeza nti, … singa akonkona n’amwetayirira, alwaddaaki agolokoka n’amuwa by’amusabye.” Singa nno twayiga okukkiriza obukakafu bw’okuddibwamu okungi ennyo! Nnabbi omu edda yagamba nti: “Temuganya mikono gyammwe kunafuwa kubanga omulimu gwammwe guliko empeera.” Singa bonna abakisanga nga kizibu okusaba ennyo bassa amaaso gaabwe ku mpeera eyo, ne bayiga mu kukkiriza okwesigama ku bukakafu bwa Katonda nti okusaba kwabwe tekuyinza kuba kwa bwereere. Kasita tukkiriza Katonda n’obwesigwa bwe, okwegayiririra abalala kujja kufuuka gye tuli ekintu ekisooka kye tuddukira bwe tunoonyeza abalala omukisa, era ekintu ekisembayo kye tuyinza okulemwa okufunira obudde. Era kujja kufuuka ekintu eky’essanyu n’essuubi, kubanga, ekiseera kyonna nga tusaba, tumanyi nti tusiga ensigo eneebala ebibala emirundi kikumi. Tewayinza kubaawo kulemesebwa: “Mbategeeza nti, … alwaddaaki agolokoka n’amuwa by’amusabye.”

Abo bonna abaagala emyoyo, n’abakozi bonna mu buweereza bw’enjiri, bagume. Obudde obumalibwa mu kusaba bujja kuvaamu bingi okusinga obwo obuweebwa omulimu. Okusaba kwokka kwe kuwa omulimu omugaso gwagwo n’obuwanguzi bwagwo. Okusaba kuggulawo ekkubo Katonda yennyini akole omulimu gwe mu ffe era ng’ayita mu ffe. Omulimu gwaffe omukulu, ng’ababaka ba Katonda, gubeere okwegayiririra abalala: mu kwo mwe tufunira okubeerawo n’amaanyi ga Katonda okugenda naffe.

“Singa omu ku mmwe alina mukwano gwe, n’ajja gy’ali ekiro mu ttumbi n’amugamba nti, Mukwano gwange, nkusaba ompoleyo emigaati esatu …” Mukwano ono si mulala wabula Katonda waffe. Ka tuyige nti mu kizikiza ky’ettumbi, mu kiseera ekitasuubirwa n’akatono, era mu bwetaavu obusingayo, bwe tuba ab’okwogera ku abo be twagala era be tufaako nti, “Sirina kyakulya kya kubawa,” tulina Mukwano omugagga mu ggulu, Katonda ataggwaawo era Kitaffe, atalina kirala ky’alindirira wabula okusabibwa mu ngeri entuufu. Ka twatule mu maaso ge obutasaba bwaffe. Ka tukkirize nti obutaba na kukkiriza, obweyolekera mu butasaba okwo, kabonero ka bulamu obutali bwa mwoyo, obukyali wansi nnyo w’obuyinza bw’okwefaako, n’omubiri n’ensi. Mu kukkiriza kwa Mukama waffe Yesu, eyayogera olugero luno era alindirira okufuula buli kitundu kyalwo eky’amazima mu ffe, ka twewaayo okubeera abegayirizi. Buli lwe tulaba emyoyo egyetaaga obuyambi, buli lwe tuwulira okusaasira nga kutukwata ku mutima, buli lwe tuwulira obutasobola bwaffe okuwa omukisa, buli buzibu bwe tusanga mu kufuna okuddibwamu—byonna bigatte wamu okutukubiriza okukola ekintu kino kimu: okukaabirira n’okwetayirira Katonda yekka ayinza okuyamba, era ajja okuyamba ng’addamu okusaba kwaffe. Era, bwe tuba tuwulira ddala nti twalemererwa, ka tukole kyonna kye tusobola okutendeka omulembe omuto ogw’Abakristaayo, bafune amagezi okuva mu nsobi yaffe era bagyewale. Musa teyasobola kuyingira nsi ya Kanani, naye waaliwo ekintu kimu kye yali asobola okukola: yali asobola, ku kiragiro kya Katonda, okukola kino: “Obuyinza bukwase Yoswa, omukuutire era omugumye afune amaanyi” (Ekyamateeka Olwokubiri 3:28). Bwe kiba nga kikeerezi gye tuli okutereeza okulemererwa kwaffe, ka tuzzeemu wakiri amaanyi abo abajja oluvannyuma lwaffe bayingire mu nsi ennungi, obulamu obw’omukisa obw’okusaba obutayosa.

Omwegayirizi Ow’ekyokulabirako ye Mukozi Omukristaayo Ow’ekyokulabirako. Okusooka okufuna okuva eri Katonda, n’oluvannyuma okuwa abantu bye tufuna ffe ffennyini buli lunaku, kye kyama ky’omulimu ogw’obuwanguzi. Wakati w’Obutaba na Maanyi bwaffe n’Obuyinza bwa Katonda Obutaliiko Kkomo, okwegayiririra abalala kye kiyungo eky’omukisa.