Obuweereza bw’Omwoyo n’Okusaba

“Kale obanga mmwe ababi muwa abaana bammwe ebirungi, Kitammwe ali mu ggulu talisinga nnyo okubawa Mwoyo Mutukuvu abo abamusaba?”—Lukka 11:13.

Kristo yali yakamala okugamba (olun. 9) nti, “musabe munaaweebwa”: okugaba kwa Katonda kwegatta ddala n’okusaba kwaffe, era tekuyinza kwawukanako. Kino akissa nnyo ku Mwoyo Omutukuvu. Nga taata ku nsi bw’awa omwana we omugaati awatali kubuusabuusa, bw’atyo Katonda bw’awa Omwoyo Omutukuvu abo abamusaba. Obuweereza bwonna obw’Omwoyo bufugibwa etteeka limu eddene: Katonda alina okugaba, ffe tulina okusaba. Omwoyo Omutukuvu bwe yafukibwa ku Pentekooti, ng’akulukuta awatali kukoma, kyali kuddamu kusaba. Okuyingira kwe mu mutima gw’omukkiriza, n’okufuluma kwe mu migga egy’amazzi amalamu, bikyesigamye ku tteeka eryo lyennyini: “musabe munaaweebwa.” Bwe twali twatula obunafu bwaffe mu kusaba, twagamba nti kye twetaaga kwe kutegeera obulungi ekifo okusaba kye kirina mu nteekateeka ya Katonda ey’okununula; oboolyawo tewali wantu we tunaakirabira bulungi okusinga mu kitundu ekisooka eky’Ebikolwa by’Abatume. Ebyafaayo by’okuzaalibwa kw’Ekkanisa mu kufukibwa kw’Omwoyo Omutukuvu, n’obulamu bwayo obw’omu ggulu nga bukyali buggya mu maanyi g’Omwoyo oyo, bijja kutuyigiriza nti okusaba ku nsi, ka kibe nti kye kireeta oba kye kiva mu kyo, kye kipimo ekituufu eky’okubeerawo kw’Omwoyo ow’omu ggulu.

Tutandika n’ebigambo ebimanyiddwa ennyo (1:13), “Abo bonna ne beeweerayo ddala n’omutima gumu okusaba.” Ate oluvannyuma ne kiddirira nti: “Awo olunaku lwa Pentekoote bwe lwatuuka bonna baali bakuŋŋaanidde mu kisenge kimu. … Bonna ne bajjuzibwa Mwoyo Mutukuvu … ku lunaku olwo ne beeyongerako ng’enkumi ssatu.” Omulimu omunene ogw’okununula gwali gumaze okutuukirizibwa. Kristo yali asuubizza Omwoyo Omutukuvu “mu nnaku si nnyingi.” Yali atudde ku ntebe ye ey’obwakabaka, era yali afunye Omwoyo okuva eri Kitaffe. Naye ebyo byonna tebyamala. Waali wakyetaagibwa ekintu kimu ekirala: okwegayirira kw’abayigirizwa okw’ennaku ekkumi, nga bali wamu era nga tebaddiriza. Okusaba okw’amaanyi era okutakoma kwe kwateekateeka emitima gy’abayigirizwa, ne kuggulawo ebituli eby’omu ggulu, ne kussa wansi ekirabo ekyasuubizibwa. Nga amaanyi g’Omwoyo bwe gataali gayinza kuweebwa Kristo nga tannatuula ku ntebe, bwe gatyo gaali tegayinza kukka abayigirizwa nga tebali ku ntebe y’ebigere bye. Wano, ku kuzaalibwa kw’Ekkanisa, etteeka liteekebwawo olw’emirembe gyonna: ka kibe nti ku nsi kuliko ki, amaanyi g’Omwoyo galina okusabibwa gakke okuva mu ggulu. Ekipimo ky’okusaba okw’okukkiriza era okutakoma kye kinaabanga ekipimo ky’omulimu gw’Omwoyo mu Kkanisa. Kye twetaaga kwe kusaba okugenderera, okutegeerekeka era okumalirivu.

Laba engeri kino gye kikakasibwamu mu ssuula 4. Peetero ne Yokaana baali baleeteddwa mu Lukiiko ne batiisibwatiisibwa okubonerezebwa. Bwe baddayo eri bannaabwe ne bababuulira bye baabagamba, “ne bayimusiza wamu amaloboozi gaabwe n’omwoyo gumu eri Katonda,” ne basaba okuweebwa obuvumu okubuulira ekigambo. “Awo bwe baamala okusaba, ekifo mwe baali bakuŋŋaanidde ne kinyeenyezebwa, bonna ne bajjuzibwa Mwoyo Mutukuvu ne babuulira ekigambo kya Katonda n’obuvumu. Abakkiriza bonna baalina omwoyo gumu n’omutima gumu; … Awo abatume ne babuulira nnyo n’amaanyi mangi ku kuzuukira kwa Mukama waffe Yesu, era bonna ne bajjula ekisa kingi.” Kiringa ebyafaayo bya Pentekooti biddiddwamu omulundi ogwokubiri—okusaba, ennyumba okunyeenyezebwa, okujjuzibwa Omwoyo, okwogera ekigambo kya Katonda n’obuvumu n’amaanyi, ekisa ekingi ku bonna, okulabisibwa kw’obumu n’okwagala—okukisimba mu mutima gw’Ekkanisa kireme kusangulibwa: okusaba kye kikolo ky’obulamu obw’omwoyo n’amaanyi g’Ekkanisa. Ekipimo Katonda ky’agabiramu Omwoyo kwe kusaba kwaffe. Agaba nga taata, eri oyo asaba ng’omwana.

Weeyongereyo mu ssuula ey’omukaaga. Eyo tusangayo nti, bwe waabalukawo okwemulugunya olw’okulagajjalira bannamwandu b’Abakerenisiti mu kugabanya ebirabo by’abaavu, abatume ne bateesa okulondebwa kw’abadiikoni okuweereza ku mmeeza. “Ffe,” bwe baagamba, “tulyoke twemalire ku kusaba, n’okubuulira n’okuyigiriza.” Kitera okwogerwa, era kyogerwa mu butuufu, nti mu mulimu ogw’obwesimbu, bwe gukuumibwa mu kifo kyagwo nga gufugibwa ddala obwakabaka, obulina okusooka bulijjo, temuli kintu kyonna ekyetaaga okulemesa okussa ekimu ne Katonda. N’okusingira ddala, omulimu ng’ogw’okuweereza abaavu tegwandiremesezza bulamu obw’omwoyo. Naye abatume baawulira nti gwandibalemesezza okwewaayo kwabwe eri obuweereza bw’okusaba n’obw’ekigambo. Kino kituyigiriza ki? Nti okukuuma omwoyo gw’okusaba, ogwo ogusobola okugenda awamu n’emirimu emingi, tekumala eri abo abakulembera Ekkanisa. Okukuuma enkolagana ne Kabaka ali ku ntebe n’ensi ey’omu ggulu nga nnongoofu era mpya; okussa wansi amaanyi n’omukisa gw’ensi eyo, si lwa kukuuma bulamu bwaffe obw’omwoyo bwokka, naye n’olw’abo abatwetoolodde; okufunanga obutayosa okuyigirizibwa n’okuweebwa amaanyi olw’omulimu omunene ogulina okukolebwa—abatume, ng’abaweereza b’ekigambo, baawulira nga beetaaga okuteebwa ku mirimu emirala, balyoke beewe nnyo okusaba. Yakobo awandiika nti: “Eddiini entuufu etaliiko bbala mu maaso ga Katonda Kitaffe, y’eyo ey’omuntu alabirira bamulekwa ne bannamwandu.” Bwe waba nga waliwo omulimu gwonna omutukuvu, gwali ogwo ogw’okulabirira bannamwandu abo ab’Abakerenisiti. Naye era, n’emirimu ng’egyo gyandiyinzizza okutaataaganya okuyitibwa okw’enjawulo okw’okwewaayo eri okusaba n’obuweereza bw’ekigambo. Nga ku nsi, bwe kityo ne mu bwakabaka obw’omu ggulu, okugabana emirimu kulimu amaanyi; era abamu, ng’abadiikoni, bwe baalina okufaayo ennyo ku kuweereza ku mmeeza n’okugabanya ebirabo by’Ekkanisa wano ku nsi, abalala baalina okuteebwa olw’okunyiikira mu kusaba okutakoma, okwandikakasizza nti amaanyi g’ensi ey’omu ggulu gakka awatali kusalako. Omusumba wa Kristo ayawulibwa okwewaayo eri okusaba nga bw’ayewaayo eri obuweereza bw’ekigambo. Mu kugondera etteeka lino n’obwesigwa mwe muli ekyama ky’amaanyi n’obuwanguzi bw’Ekkanisa. Nga bwe kyali edda, bwe kityo ne oluvannyuma lwa Pentekooti, abatume baali basajja abeewaayo eri okusaba.

Mu ssuula 8 tulaba enkolagana ey’oku lusegere wakati w’ekirabo kya Pentekooti n’okusaba, nga tukitunuulira mu ngeri endala. E Samaliya, Firipo yali abuulidde n’omukisa mungi, era bangi baali bakkirizza. Naye Omwoyo Omutukuvu yali tannaba kukka ku muntu n’omu ku bo. Abatume ne batuma Peetero ne Yokaana okubasabira bafune Omwoyo Omutukuvu. Amaanyi g’okusaba okw’engeri eyo gaali kirabo ekisinga okubuulira—omulimu gw’abasajja abaali babadde ku lusegere ennyo ne Mukama ali mu kitiibwa, omulimu ogwali gwetaagisa ennyo okutuukiriza obulamu, okubuulira n’okubatiza, okukkiriza n’okukyuka bye byali bitandise obutandisi. Mazima ddala mu birabo byonna eby’Ekkanisa eyasooka bye tusaanidde okwegomba, tewali kyetaagisa okusinga ekirabo ky’okusaba—okusaba okussa Omwoyo Omutukuvu ku bakkiriza. Amaanyi gano gaweebwa abasajja aboogera nti: “Ffe … twemalire ku kusaba.”

Mu kufukibwa kw’Omwoyo Omutukuvu mu nnyumba ya Koluneeriyo e Kayisaliya, tufunamu obujulizi obulala ku ngeri ey’ekitalo okusaba n’omulimu gw’Omwoyo gye byesigamiziganamu, n’obukakafu obulala ku ebyo ebinajjira omuntu eyeewaayo eri okusaba. Peetero n’alinnya ku kasolya k’ennyumba mu ttuntu okusaba. Kiki ekyaliwo? N’alaba eggulu nga libikkuse, ne wajja okwolesebwa okwamubikkulira nti ab’amawanga batukuziddwa; awo ne wajja obubaka bw’abasajja abasatu okuva eri Koluneeriyo, omusajja “ng’asaba Katonda bulijjo,” era eyali awulidde okuva eri malayika nti, “Katonda awulidde okusaba kwo”; ate eddoboozi ly’Omwoyo ne liwulirwa nga ligamba nti, “ogende nabo.” Ye Peetero asaba, gw’abikkulirwa Katonda by’ayagala, gw’aweebwa obulagirizi okugenda e Kayisaliya, era gw’aleetebwa okusisinkana ekibiina ky’abawuliriza abasaba era abaali beeteeseteese. Tekyewuunyisa nti, olw’okuddamu okusaba kuno kwonna, omukisa gujja nga gusinga byonna bye baali basuubira, era Omwoyo Omutukuvu n’afukibwa ku b’amawanga. Omusumba asaba ennyo ajja kuyingizibwa mu by’ayagala Katonda bye yandibadde tamanyi n’akatono; ajja kuleetebwa eri abantu abasaba w’atabasuubira; ajja kufuna omukisa ogusinga byonna by’asaba ne by’alowooza. Okuyigiriza n’amaanyi g’Omwoyo Omutukuvu byombi bisibiddwa ku kusaba, era tebiyinza kwawulwako.

Ekyokulabirako kyaffe ekiddako kijja kutulaga okukkiriza mu maanyi okusaba kw’Ekkanisa ge kulina eri Kabaka waayo agulumiziddwa, nga kusangibwa, si mu batume bokka, naye ne mu kibiina ky’Abakristaayo. Mu ssuula 12 tulina ebyafaayo bya Peetero mu kkomera ng’alindiriza okuttibwa enkeera. Okufa kwa Yakobo kwali kuzuukusizza Ekkanisa n’etegeera akabi ak’amazima, era ekirowoozo eky’okufiirwa ne Peetero kyagizuukusa n’essaamu amaanyi gaayo gonna. N’eweerayo ddala okusaba. “Ekkanisa n’enyiikira nnyo okumusabira eri Katonda.” Okusaba okwo kwalina obuyinza bungi; Peetero n’asumululwa. Bwe yatuuka mu maka ga Maliyamu, “abantu bangi … baali bakuŋŋaanidde nga basaba.” Bbugwe ow’amayinja n’enjegere ebbiri, abaserikale n’abakuumi, n’oluggi olw’ekyuma, byonna byavaawo mu maaso g’amaanyi agaava mu ggulu okusaba ge kwaleeta okumununula. Amaanyi gonna ag’Obwakabaka bwa Ruumi, nga gakiikirirwa Kerode, gaali tegaliiko kye gasobola mu maaso g’amaanyi Ekkanisa y’Omwoyo Omutukuvu ge yakozesa mu kusaba. Baali bakolagana nnyo era mu ngeri ennamu ne Mukama waabwe ali mu ggulu; baali bamanyi bulungi nnyo nti ebigambo, “Mpeereddwa obuyinza bwonna mu ggulu ne ku nsi,” ne “Ndi nammwe bulijjo,” byali bya mazima ddala; baalina okukkiriza okw’amaanyi mu ssuubizo lye ery’okubawulira buli kye basaba—ne kiba nti baasaba nga bakakafu nti amaanyi g’omu ggulu gasobola okukola ku nsi, era nti ganaakola nga bo basabye era ku lwabwe. Ekkanisa ya Pentekooti yakkiriza okusaba, era n’ekukola.

Ekyokulabirako kimu kyokka ekirala eky’ekifo n’omukisa gw’okusaba mu basajja abajjudde Omwoyo Omutukuvu. Mu ssuula 13 tulina amannya g’abasajja bataano mu Antiyokiya abaali beewaddeyo mu ngeri ey’enjawulo okuweereza Mukama mu kusaba n’okusiiba. Okwewaayo kwabwe eri okusaba tekwali kwa bwereere: bwe baali nga baweereza Mukama, Omwoyo Omutukuvu n’abasisinkana, n’abawa okutegeera okuggya ku nteekateeka za Katonda. Yabayita okuba bakozi banne; waaliwo omulimu gwe yali ayitiddemu Balunabba ne Sawulo; omugabo gwabwe n’enkizo yaabwe kwali kwawula abasajja abo nga baddamu okusiiba n’okusaba, n’okubaleka ne bagenda, “ne batumibwa Mwoyo Mutukuvu.” Katonda ali mu ggulu teyandisindise baddu be be yalonda awatali kukolera wamu na Kkanisa ye; abantu ku nsi baalina okuba n’omugabo ogwa nnamaddala mu mulimu gwa Katonda. Okusaba kwe kwabasaanyiza era ne kubateekateeka olw’ekyo; abantu abasaba be Omwoyo Omutukuvu yawa obuyinza okukola omulimu gwe n’okukozesa erinnya lye. Abaali basaba be baaweebwa Omwoyo Omutukuvu. Okusaba kukyali kye kyama kyokka eky’okugaziya Ekkanisa okwa nnamaddala, okuluŋŋamizibwa okuva mu ggulu okuzuula n’okutuma abasajja Katonda b’ayise era b’awadde amaanyi. Abo abasaba, Omwoyo Omutukuvu ajja kubalaga abasajja b’alonze; okusaba okubaawula nga kuluŋŋamizibwa ye, ajja kukuwa ekitiibwa eky’okumanya nti basajja “batumibwa Mwoyo Mutukuvu.” Okusaba kye kiyunga Kabaka ali ku ntebe n’Ekkanisa eri ku ntebe y’ebigere bye—ekiyunga eky’obuntu ekirina amaanyi gaakyo ag’obwakatonda mu maanyi g’Omwoyo Omutukuvu, ajja ng’addamu okusaba okwo.

Bwe tutunuulira emabega essuula zino ez’ebyafaayo by’Ekkanisa ya Pentekooti, amazima gano amanene abiri galabika bulungi nnyo: awali okusaba okungi, wajja kubaawo Omwoyo mungi; awali Omwoyo mungi, wajja kubaawo okusaba okweyongera buli kiseera. Enkolagana ennamu wakati w’ebyo byombi erabika bulungi nnyo, ne kiba nti Omwoyo bw’aweebwa olw’okuddamu okusaba, bulijjo azuukusa okusaba okusingawo, okwetegekera okubikkulirwa n’okugabibwa okujjuvu okw’amaanyi ge n’ekisa kye eby’obwakatonda. Obanga okusaba kwe kwali amaanyi Ekkanisa eyasooka ge yakulira nago n’ewangula, si kye kintu kimu kyokka Ekkanisa ey’omu nnaku zaffe ky’eyetaaga? Ka tuyige ebyandibadde bitwalibwa ng’amazima agatabuusibwabuusibwa mu mulimu gwaffe ogw’Ekkanisa:—

Eggulu likyajjudde amawanika g’emikisa egy’omwoyo nga bwe lyali mu biseera ebyo. Katonda akyasanyuka okuwa Omwoyo Omutukuvu abo abamusaba. Obulamu bwaffe n’omulimu gwaffe bikyesigamye ku kugabibwa kw’amaanyi ag’obwakatonda okutereevu nga bwe byali mu biseera bya Pentekooti. Okusaba kukyali kye kkubo Katonda lye yateekawo okussa wansi emikisa gino egy’omu ggulu mu maanyi ku ffe ne ku abo abatwetoolodde. Katonda akyanoonya abasajja n’abakazi abanaagatta ku mirimu gyabwe emirala gyonna egy’obuweereza okwewaayo mu ngeri ey’enjawulo eri okusaba okugumiikiriza.

Era ffe—ggwe, omusomi wange, nange—tuyinza okufuna enkizo ey’okwewaayo eri Katonda okutegana mu kusaba, n’okussa emikisa gino wansi ku nsi eno. Tetwandyegayiridde Katonda atufuule amazima gano gonna amalamu mu ffe, tuleme kuwummula okutuusa nga gatufuze, era emitima gyaffe gyonna gijjule go, okutuusa nga okwegayiririra abalala tukutwala ng’enkizo yaffe esinga obukulu, era nga tukusangamu ekipimo ekikakafu era ekyokka eky’omukisa ku ffe, ku Kkanisa ne ku nsi?