Abasajja Abaanyeenya Eggulu
David Brainerd — Omuliro Ogwaka Ennyo Okumala Akaseera Akatono

Essuula 9 · eddakiika 4 ez’okusoma · eddakiika 5 ez’okuwuliriza

David Brainerd — Omuliro Ogwaka Ennyo Okumala Akaseera Akatono

Yali Ani

David Brainerd yazaalibwa nga 20 Apuli 1718, e Haddam, mu Connecticut, mu maka g’Abapulitaani agaakubwa ennaku nga bukyali — bazadde be bombi baafa nga tannaweza myaka kkumi na etaano. Yayingira mu Yale mu 1739 nga Okuzuukuka Okunene (Great Awakening) kuli ku ntikko yaakwo, n’agobebwa mu 1742 olw’ekigambo kye yayogera awatali kwegendereza mu kiseera eky’empaka ez’eddiini, era Abakongulegesonali (Congregationalists) ne bagaana okumwawula okuba omusumba.

Ekibiina kya Society in Scotland for Propagating Christian Knowledge kye kyamutuma, n’aweereza ng’omuminsani mu Bazaaliranwa b’Amerika mu New York, New Jersey ne Pennsylvania okutuusa lwe yafa akafuba mu 1747 ng’alina emyaka abiri mu mwenda — mu maka ga Jonathan Edwards, eyalongoosa ekitabo kye eky’ebijjukizo n’akifulumya. Okuva olwo ekitabo ekyo kisindise abantu bangi mu nnimiro y’obuminsani okusinga oboolyawo ekiwandiiko ekirala kyonna ekitali kya Bayibuli mu byafaayo by’Ekkanisa; kyagalwa nnyo William Carey, John Wesley, Jim Elliot, n’Abakristaayo aba bulijjo obukadde n’obukadde mu byasa bisatu.

Enjigiriza Ye Enkulu ku Kusaba

Ekitabo kya Brainerd eky’ebijjukizo, mu bukulu bwakyo, njigiriza ku kusaba ewandiikiddwa si mu nsonga ezirambikiddwa, wabula mu bye yayitamu.

Si kitabo kyangu. Kiwandiiko ekituufu, ekitaliiko kwekweka, eky’emmeeme eyali kumpi bulijjo mu bulumi — okwennyamira okw’amaanyi, oluusi n’atasobola na kusituka ku kitanda kye; okuba yekka okwamuluma ennyo, n’awulira ng’abeera “ng’ekitonde ekyagobebwa mu nsi,” n’obunafu bw’omubiri obungi, oluusi n’abuulira ng’amawuggwe ge gavaamu omusaayi.

Kyokka mu ebyo byonna, era okusinga ddala olw’ebyo byonna, yatuuka mu buziba bw’okusaba banne abaali mu mbeera ennyangu bwe bataatuukako.

Ekikulu mu njigiriza ya Brainerd ku kusaba kwali kumala kwa Katonda kwonna mu maaso g’obutamala bw’omusabi bwonna. Teyalina ky’aleeta eri Katonda — si bulamu bulungi, si bwogezi, si kikula kisikiriza, si bintu bya kutegeka. Kye yalina gwali mwoyo ogumenyese n’obwetaavu obw’amaanyi. Era n’azuula nti ekyo, mu nteekateeka ya Katonda, kye kyennyini ekyali kyetaagisa: “Ssaddaaka Katonda gy’ayagala gwe mwoyo ogutegedde okusobya kwagwo. Omutima ogumenyese era oguboneredde, Ayi Katonda, toogugayenga” (Zabbuli 51:17). Okumenyeka kwe tekwali buzibu bwa mwoyo bwa kuwangula, wabula kisaanyizo kya mwoyo Katonda kye yassaamu ekitiibwa. Buli kuzuukuka mu byafaayo by’Ekkanisa kwasookebwako okusaba okw’engeri eno — okusaba kw’abantu abaali basigaddeko Katonda yekka, era abaali bazudde nti Katonda, mu mazima, yali amala.

Brainerd yamalanga ennaku eziwera mu ddungu okwetooloola akayumba ke akatono, ng’avuunamye ku ttaka eryali likutte omuzira, ng’asabira Abazaaliranwa be yali abeera nabo. Ebiseera bino abinnyonnyola bulungi nnyo, omusomi n’awulira obunnyogovu bw’ettaka wansi we n’obuzito bw’eggulu waggulu we. Teyali ng’alaga butukuvu eri abalaba; tewaaliwo balaba. Yali muvubuka mulwadde ali yekka mu ddungu, ng’anoonya Katonda n’ebyo byonna bye yalina — ebitaali bingi — n’azuula nti Katonda kye yamuddizanga kyali buli kye yali yeetaaga. Yawandiika ku “kumeggana ne Katonda mu kusaba,” n’ava mu biseera bino si na maanyi ag’obuwanguzi ag’abalina emibiri emigumu, wabula n’ekintu ekikkakkamu, ekiwangaala, era eky’amaanyi okusingawo: okukakasa okunywevu nti Katonda yali amuwulidde.

Okuzuukuka okw’e Crossweeksung, mu New Jersey, mu Agusito 1745, kye kyali ekibala ekyennyini eky’okusaba kuno.

Brainerd yali amaze emyezi mingi ng’asabira ekitundu ky’Abadelaware eky’eyo, emirundi mingi ng’ayogera amannya g’abantu kinnoomu, era emirundi mingi ng’akaaba amaziga. Omwoyo bwe yakka nga 8 Agusito, yakka n’amaanyi agaaleetera ekitundu kyonna okukaaba, okulumirizibwa mu mwoyo, n’okukoowoola nga basaba okusaasirwa. Brainerd yennyini yali mulwadde nnyo kumpi n’atasobola kulaba ebyali bibaawo, naye yakitegeera awatali kubuusabuusa: kuno kwali kuddibwamu kw’okusaba. Si lwa nsonga ze ez’eby’eddiini ez’amagezi, oba obukugu bwe mu kwogera — wabula lwa kusaba kwe. Zekkaliya 4:6 kyandibadde ekigambo ekikulembera obuweereza bwe bwonna: “‘Si lwa maanyi so si lwa buyinza naye lwa Mwoyo wange,’ bw’ayogera Mukama ow’Eggye”.

Era yayigiriza, ng’akyolesa mu bulamu bwe, enkolagana eriwo wakati w’obwesimbu bw’omuntu n’okwegayiririra okubala ebibala.

Brainerd yeekebereranga nnyo awatali kwesaasira. Ebijjukizo bye birimu emirundi mingi mw’atulira amalala, obunnyogovu bw’omwoyo, obutanywera mu by’omwoyo, n’okukemebwa okw’okuggwamu essuubi okwali kumuli kumpi buli kiseera. Buli kimu yakireetanga eri Katonda mu bwerufu obufudde ebijjukizo bye ebizibu okusoma eri emirembe mingi egy’Abakristaayo. Naye obwerufu bwe bwennyini bwali ngeri ya kusaba — eky’engeri Zabbuli 62:8 gy’ennyonnyola: “Mumwesigenga bulijjo mmwe abantu, mumutegeezenga byonna ebiri mu mitima gyammwe, kubanga Katonda kye kiddukiro kyaffe”. Brainerd yategeeza Katonda byonna ebyali mu mutima gwe — ebirungi n’ebibi, okukkiriza n’okubuusabuusa, okwagala n’obukoowu — n’asanga Katonda nga kiddukiro ekigazi ekimala okubitwala byonna.

Jonathan Edwards bwe yamala okusoma ebijjukizo bya Brainerd, yagamba nti byamuleetera okuyaayaanira obulamu bw’okusaba obuziba okusinga kumpi ekirala kyonna kye yali asomye. Omuvubuka eyafa ku myaka abiri mu mwenda, nga tamanyiddwa era nga tewali mu nsi ennene amukungubagira, akutte ku bulamu bw’okusaba obw’emirembe egyaddirira okusinga amannya mangi ag’ettutumu ag’omu kiseera kye. Kino kye kyewuunyo ekiri mu mutima gw’Obwakabaka: abo abaalabika ng’abasinga obunafu, okumenyeka n’okukwekebwa, emirundi mingi be baali amaanyi ga Katonda mwe gaakulukutira mu ddembe okusinga.

Essaala

Mukama, nga David Brainerd, tuyigirize okusaba mu bunafu bwaffe so si mu maanyi gaffe gokka. Okumenyeka kwaffe kufuuke ekibya eky’amaanyi go, era obumpi bw’obulamu bwaffe ku nsi butukubirize okwanguwa okwegayiririra abo abatannawulira linnya lyo. Amiina.

Omalirizza David Brainerd — Omuliro Ogwaka Ennyo Okumala Akaseera Akatono

Ekyayita Ekiddako