Essuula 3 · eddakiika 4 ez’okusoma · eddakiika 5 ez’okuwuliriza
Andrew Murray — Omusumba Eyayigiriza Ekkanisa Okusaba
Yali Ani
Andrew Murray yazaalibwa nga 9 Maayi 1828, e Graaff-Reinet, mu South Africa, mutabani w’omusumba w’Ekkanisa ya Dutch Reformed eyazaalibwa e Scotland, eyalina okukkiriza okugumu era okutaliimu bukuusa ng’ensalo y’e Cape gye yali.
Bwe yamala okusomera e Aberdeen ne Utrecht, Murray yaddayo mu South Africa mu 1848 n’atandika obuweereza obwamala emyaka nkaaga egy’ekitalo — okusooka ng’omusumba atambula ku kitundu ekyenkana obunene bwa Bungereza, oluvannyuma ng’omukulembeze w’okuzuukuka okunene okw’e Cape okwa 1860, era ku nkomerero ng’omuwandiisi eyawandiika ebitabo 240 ebyavvuunulwa mu nnimi nnyingi nnyo ne bisomebwa obukadde n’obukadde. Yafa mu 1917 ng’alina emyaka kinaana mu munaana, ng’akyawandiika. Okuzuukuka kwe yalaba era n’ayamba okukulembera e Worcester mu 1860 kwamukakasa obulamu bwe bwonna nti buli kuzuukuka okw’omwoyo okwa ddala kuzaalibwa mu kusaba, era obuweereza bwe obwasigalawo yabuwaayo okuyigiriza Ekkanisa ekitegeeza okusaba n’obuziba, n’obunyiikivu, n’obwetoowaze.
Enjigiriza Ye Enkulu ku Kusaba
Murray mwe yatandikira mu by’eddiini kyali kya maanyi nga bwe kyali ekyangu: Yesu si ye gwe tusaba yekka, wabula ye Musomesa waffe mu kusaba. Abayigirizwa tebaasaba Yesu kubannyonnyola nkola ya kusaba; baamusaba abayigirize — “Mukama waffe, naawe tuyigirize okusaba” (Lukka 11:1). Baali bamulabye ng’asaba, nga balabye okusaba kwe kye kwavaamu, era baategeera nti kye yakolanga mu kusaba tekwali kwolesa buyinza obw’enjawulo obwa Katonda yekka, wabula kwali kulaga enkolagana gye yali abayita okuyingiramu. Murray yazimba ekitabo kye ekisinga obukulu, “Ne Kristo mu Ssomero ly’Okusaba,” ku musingi guno: omukkiriza tayiga bwiga ku kusaba — atendekebwa Omwana wa Katonda mu kikolwa kyennyini eky’okusaba.
Ekisumuluzo ky’okuyingira essomero lino, nga Murray bwe yayigiriza, kwali kunywerera mu Kristo. Yesu yali akyogedde lwatu era awatali kakwakkulizo: “bwe munywerera mu Nze ne munyweza ebigambo byange, buli kye munaasabanga kinaabakolerwanga” (Yokaana 15:7). Kino tekyali kakodyo ka kuwaliriza Katonda; kwali kunnyonnyola nkolagana. Ettabi erinywerera mu muzabbibu terisaba bintu ebitali bya buzaaliranwa bwa muzabbibu — linyuunya ebyo ebiba bikulukuta dda mu muzabbibu, ne libala ebibala omuzabbibu gwennyini bye gwayagala okubala. Murray yayigiriza nti okusaba okutaddibwamu kumpi bulijjo, ku kikolo kyakwo, kubeera kizibu kya kunywerera.
Ekigambo kya Kristo bwe kibeera mu mukkiriza mu bugagga bwakyo, by’asaba byeyongera okulaga omutima gwa Kristo — era ebyo, nga Murray bwe yawandiika, “tebiyinza butaddibwamu.”
Omugugu Murray gwe yalina ku kwegayiririra abalala tegwayawukana ku njigiriza ye ku buvunaanyizibwa bw’Ekkanisa eri ensi. Yakkiriza nti Katonda yateeka Ekkanisa mu mwagaanya wakati wa Katonda omutukuvu n’ensi eyeetaaga, ng’eweereddwa amaanyi Omwoyo okwegayiririra ku lw’abo abatasobola oba abatayagala kwesabira. Yeesigama ku Isaaya 62:6–7 — “Mmwe abakoowoola Mukama temuwummula. Era temumuganya kuwummula okutuusa nga azimbye Yerusaalemi” — ng’ekifaananyi ky’okuyitibwa kw’omwegayirizi: si kutegeeza Katonda byetaago n’oluvannyuma n’ogenda, wabula okunyiikira n’obugumiikiriza obutukuvu okutuusa ekintu lwe kimenyeka mu nsi etalabika. Murray yennyini yasabiranga abantu abatongole, amawanga agatongole, n’embeera ez’omwoyo entongole okumala emyaka — oluusi amakumi g’emyaka — nga talaba kuddibwamu, ng’akkiriza nti omulimu ogutalabika gwali gwa ddala, nga ensi erabika bwe yandigulaze lumu.
Enjigiriza ye ku bwetoowaze n’okusaba y’emu ku birabo bye ebyasinga okwawukana ku by’abalala. Yawandiika ekitabo kyonna ku nsonga eno — ekyatuumibwa obutuumibwa “Obwetoowaze” — ng’agamba nti amalala ge kikolo ky’okulemererwa kwonna okw’omwoyo, era nti tewali kusaba kutuuka ddala eri Katonda awatali kwetoowaza kwa ddala mu maaso ge. Okusaba kw’omuwooza mu Lukka 18:13 — “Katonda, onsaasire, nze omwonoonyi” — tekwali kyakulabirako kya kusaba kwa kukyuka kwokka, wabula kya buli kusaba, buli lunaku. Murray yayigiriza nti omuntu bw’asemberera Katonda nga ku mimwa gye kuliko wadde akatono ak’okwetendereza, okusaba kwe kuba kutandise dda okukka wansi.
Kyokka Murray obukakali buno yabwenkanya n’ebisuubizo ebisinga obugabi. Olw’okuba obutuukirivu bwa Kristo bwe buyimiriza omukkiriza mu maaso ga Kitaffe, omukkiriza eyeetoowazizza yali asobola okujja n’obuvumu obujjuvu: “Musabe, munaaweebwa. Munoonye, munaazuula. Era mukonkone munaggulirwawo” (Matayo 7:7). Obwetoowaze tebwakendeeza kusaba — bwakutukuza. Omuntu eyali yeggyeemu okwefuula yali asobola okusaba ebintu ebinene, kubanga yali tasaba mu linnya lye, wabula mu linnya ly’Omwana wa Katonda. Murray yawandiika nti: “Okusaba kw’abeetoowaze kwe kusaba okw’okukkiriza, era okusaba okw’okukkiriza kwe kusaba Katonda kw’addamu.”
Murray era yafaayo nnyo okumala ebbanga ku kye yayita “okusaba kw’Omwoyo” — amazima nti Omwoyo Omutukuvu tayamba buyambi kusaba kw’omuntu, wabula azaala okusaba okw’obwakatonda okuyita mu kibya eky’omuntu. Okukakasa kwa Pawulo nti “Omwoyo yennyini atwegayiririra n’okusinda okutayogerekeka” (Abaruumi 8:26) eri Murray kwali kutegeeza nti okwegayiririra okusinga obuziba tekwali kibala kya kufuba kwa mukkiriza okw’omwoyo, wabula kujjula kw’Omwoyo wa Kristo eyali abeera mu ye. Ekiva mu kino mu bulamu kyali kya kusumulula: omukkiriza teyali yeetaaga kwekolera bunyiikivu wadde okwekakaatika amaanyi. Yali yeetaaga kusirika ekimala, okwewaayo ekimala, n’okwegonda ekimala, okwegayiririra kw’Omwoyo yennyini kulyoke kumuyitemu awatali kiziyiza. Kuno kwe kusaba okwanyeenya eggulu, kubanga kwali kusaba kw’eggulu lyennyini nga kuyita mu kibya eky’ebbumba.
Obulamu bwa Murray bwabalanga ebibala obutayosa kubanga emirandira gye gyakka wansi nnyo. Yakulemberanga ennaku empanvu ez’okwawukana n’emirimu okusaba, yakulembera enkuŋŋaana z’okusaba ezaaleeta okuzuukuka emirundi mingi, era mu bulamu bwe yennyini yalaga empisa ze yakubirizanga abalala. Abaamumanya baamwogerangako ng’omuntu eyalina emirembe egy’ekitalo, egyanywera — ekibala, nga ab’okumpi naye bwe baagamba, ky’omuntu eyali ayize okutwalira Katonda byonna bye yeeraliikirira n’abireka eyo.
Essaala
Mukama Yesu, tuwandiise mu ssomero lyo ery’okusaba. Tuyigirize obwetoowaze obuggulawo oluggi lw’eggulu, obunyiikivu obunywerera okutuusa omukisa lwe gujja, n’okwagala okukyusa okusaba kwaffe okutunuulira ebyetaago by’abalala. Beera Omusomesa waffe, era obulamu bwaffe bufuuke obujulirwa bw’okusaba okuddibwamu. Amiina.