Essuula 2 · eddakiika 4 ez’okusoma · eddakiika 5 ez’okuwuliriza
Charles Spurgeon — Omulangira w’Ababuulizi Eyasabanga
Yali Ani
Charles Haddon Spurgeon yazaalibwa nga 19 Juuni 1834, e Kelvedon, Essex, mu Bungereza, nga mutabani era muzzukulu w’abasumba b’amakanisa ga Independent, abaalina etterekero ly’ebitabo by’Abapulitaani eryabumba endowooza ye ku by’eddiini okuva mu buto. Yakyuka ng’alina emyaka kkumi n’etaano mu muyaga ogw’omuzira e Colchester, era yali abuulira mu nnyumba ezijjudde abantu nga tannaweza myaka kkumi na musanvu. Bwe yali wa myaka kkumi na mwenda yali akkirizza okuyitibwa okuweereza mu New Park Street Chapel e London, era mu myaka ebiri ebibiina byali binene nnyo nga poliisi yeetaagibwa okufuga abantu ebweru w’enzigi. Metropolitan Tabernacle, eyazimbibwa okutuuza abantu enkumi ttaano, yaggulwawo mu 1861 n’efuuka ekifo Spurgeon mwe yabuulirira omulembe gwe — n’atandikawo era ettendekero ly’abasumba, ennyumba y’abaana bamulekwa, n’emirimu gy’obuyambi mingi nnyo. Bwe yafa mu 1892 ng’alina emyaka ataano mu musanvu, ye yali omubuulizi asinga okusomebwa mu nsi yonna — era emabega wa buli kubuulira, buli kitongole, na buli mulimu gw’obuweereza ogwabala ebibala, waaliwo obulamu bw’okusaba bwe yayogerangako buli kiseera ng’ensulo ekwekeddwa ey’ebintu byonna ebirabika.
Enjigiriza Ye Enkulu ku Kusaba
Ekyokulabirako kya Spurgeon ekisinga okumanyika ku kusaba kw’ekibiina kye kyo kye yayita “ekisenge ky’ekyuma ekivuga.”
Buli Ssande ku makya, bwe yabanga ayimiridde mu maaso g’abantu enkumi ttaano mu Tabernacle waggulu, abammemba ebikumi ebiwerako baakuŋŋaaniranga mu kisenge ekya wansi okusabira obutakoma okusinza okwali kugenda mu maaso waggulu. Enkola eno teyagigumiikiriza bugumiikiriza; yagitwala ng’ekintu ekisinga obukulu ekyali kibaawo mu kizimbe ekyo. “Olukuŋŋaana olwo olw’okusaba wansi,” bwe yagamba abayizi be, “lwe nsulo y’amaanyi agali wano waggulu.” Obuweereza bw’ekkanisa obulabika bwatambuliranga ku mafuta agatalabika ag’okwegayiririra.
Okukakasa kuno kwali kwesigamye ku njigiriza ey’obuziba ku mulimu gw’Omwoyo Omutukuvu mu kusaba. Spurgeon yabuuliranga nti Omwoyo tayamba buyambi kusaba kwaffe; ye yennyini akuzaala munda mu ffe bwe tubulwa ebigambo. Ekisuubizo kya Pawulo nti “Omwoyo yennyini atwegayiririra n’okusinda okutayogerekeka” (Abaruumi 8:26) eri Spurgeon tekyali kiwandiiko kya ku mabbali mu by’eddiini, wabula muguwa gwa bulamu ogw’omugaso — naddala mu biseera eby’enzikiza eby’okwennyamira ebyamutawaanya ebbanga eddene mu bukulu bwe. Yayigirizanga nti abakkiriza bwe bafukamira nga baweddemu ddala eby’omwoyo, nga tebasobola kukola wadde sentensi emu entegeerekeka ey’okusaba, ekyo emirundi mingi kye kiseera ddala okwegayiririra okusinga obuziba mwe kubeerera — okusinda okutayogerekeka nga kubayitamu ng’amayengo ge batazaala era ge batayinza kunnyonnyola.
Ku kunyiikira mu kusaba, Spurgeon yabwatukanga era yalaganga ekisa mu kigero kye kimu. Yabuulira nnyo ku lugero lwa Yesu olwa nnamwandu atakoowa, ng’akakasa nti olugero olwo lulimu “obutakoowanga” ekkanisa ey’omulembe guno bw’eri mu kabi k’okwerabira: Awo Yesu n’agerera abayigirizwa be olugero ng’agamba nga bwe “bagwanidde obutakoowanga kusaba n’obutaggwaamu mwoyo” (Lukka 18:1). Yagamba nti Katonda okulwawo si kugaana. Ye Kitaffe ow’amagezi amanyi nti okulwawo kubumba empisa z’oyo asaba, nga kuzimba okukkiriza, nga kutukuza ebigendererwa, era nga kumuteekateeka okufuna okuddibwamu bwe kunaatuuka. “Omukisa gujja,” Spurgeon bwe yagambanga ng’ali ku kituuti. “Guli kumpi okusinga bw’olowooza. Tolekera awo eddakiika ttaano ng’ekyamagero tekinnatuuka.”
Spurgeon era yayigiriza nti okusaba n’okubuulira si bikolwa bibiri ebyawukana, wabula kikolwa kimu eky’obuweereza. Okubuulira okutaliiko kusaba emabega wakwo kwali, mu bigambo bye, “akasaale akatalina kaguwa ka mutego.” Teyalinnyanga ku kituuti nga tasoose kumala biseera ku maviivi ge, era yakubirizanga abayizi be mu ttendekero ly’abasumba okukola bwe batyo. Empisa eno yagyogerako ng’etaliiko kuteesaganyaako: “Bwe nfuna ekiseera ekirungi mu kusaba ku makya, nja kubuulira bulungi ekiro. Bwe mba nnyogoze era nga mpapa mu kusaba, okubuulira kwange kujja kukiwulira.” Teyali annyonnyola nkola ya kugoberera, wabula amazima ge yali alabye emirundi mingi nnyo okugabuusabuusa.
Yeesigamanga nnyo ku kuyita okukulu okw’omu Abaebbulaniya okulwanyisa obwetoowaze obw’obulimba obwalemesanga Abakristaayo bangi okusaba n’obuvumu: “Kale tusembererenga entebe ya Katonda ey’obwakabaka ey’ekisa n’obuvumu, tufune okusaasirwa n’ekisa tubeerwe mu kwetaaga kwaffe” (Abaebbulaniya 4:16).
Yakalambiranga nti okujja ku ntebe ey’obwakabaka “n’obuvumu” si malala wabula buwulize. Katonda yali aggudde ekisenge ky’entebe ey’obwakabaka okuyita mu musaayi gwa Kristo; okwekulula n’entiisa okutuuka ku mulyango kwali kunyooma ssaddaaka eyaggulawo ekkubo eryo. Yayagala abantu be basabe n’obukakafu bw’abaana abaagalwa, so si n’okweraliikirira kw’abagenyi.
Oboolyawo enjigiriza ya Spurgeon esinga amaanyi mu kulabirira abantu yali ku kusaba mu kiwonvu ky’okubonaabona.
Yabonaabona n’endwadde ya gout, n’endwadde y’ensigo eyitibwa Bright’s disease, n’okwennyamira okw’amaanyi — enzikiza gye yannyonnyola mu bwerufu obw’ekitalo mu mulembe gwe. Kyokka yava mu biseera ebyo nga si muntu akaawadde, wabula ng’ayongedde okusaba, ng’amatidde nti ekiwonvu kye kifo ddala Katonda w’asisinkanira abantu be mu kusemberera okusinga. Yayagala nnyo Zabbuli 62:8 olw’ensonga eno — “Mumwesigenga bulijjo mmwe abantu, mumutegeezenga byonna ebiri mu mitima gyammwe, kubanga Katonda kye kiddukiro kyaffe” — n’agibuulira ng’ekiragiro eky’essaawa esinga enzikiza. Okufuka omutima mu kusaba, nga Spurgeon bwe yayigiriza, tekwali kabonero ka kukkiriza okulemererwa, wabula ka kukkiriza okulamu obulungi. Omutima ogusobola okwefuka mu maaso ga Katonda tegumenyeddwa kiwonvu — kiguggudde.
Ku nkomerero, okusaba yakutegeera ng’ekkubo eddene ebisuubizo bya Katonda mwe bifunirwa mu bulamu obwa bulijjo. Ekigambo kya Yakobo nti “Okusaba n’omutima omumalirivu ogw’omuntu omutuukirivu, kubeera n’obuyinza bungi, era n’ebivaamu biba bya ttendo” (Yakobo 5:16) eri Spurgeon tekyali bigambo bya kwegomba bwegomba — gwe gwali omusingi ogwatambuza obuweereza bwe bwonna. Yali akirabye nga kikakasibwa emirundi mingi nnyo okukibuusabuusa.
Okusaba kwanyeenyanga omukono ogunyeenya ensi, era omukono ogwo buli mukkiriza asobola okugutuukako, singa akozesa okusaba.
Essaala
Ai Katonda w’ekiwonvu n’entikko y’olusozi, tuyigirize okusaba mu kizikiza nga bwe tusaba mu musana. Okuddibwamu bwe kulwawo, yongera obwesige bwaffe mu kifo ky’okukendeeza essuubi lyaffe. Tuwe obukakanyavu obutukuvu obw’abo abayize nti Katonda atulinza ye Katonda y’omu atatukwasa nsonyi. Amiina.