Essuula 9 · eddakiika 4 ez’okusoma · eddakiika 5 ez’okuwuliriza
Charles Finney (1792 – 1875)
Yali Ani?
Charles Grandison Finney yazaalibwa nga 29 Agusito 1792 mu Warren, mu Connecticut. Yakulira ku nsalo y’Amerika mu bukiikakkono bwa New York, teyasoma nnyo mu masomero, era n’atendekebwa okuba looya. Bwe yali asoma amateeka, yakizuula nti ebitabo by’amateeka byajulizanga Bayibuli emirundi mingi. Yagula Bayibuli okukebera ebyo ebyajulizibwanga — era Bayibuli n’emuwamba.
Oluvannyuma lw’emyezi mingi ng’alwana n’emmeeme ye, Finney yeewaayo eri Kristo nga 10 Okitobba 1821, mu kukyuka okw’amaanyi okwamukyusa ddala, mu kibira okumpi n’awaka we. Akawungeezi ako kennyini yabatizibwa n’Omwoyo Omutukuvu mu ngeri gye yannyonnyola nga “amayengo agaddiringana ag’okwagala okukulukuta”. Amangu ago yaleka omulimu gwe ogw’amateeka n’atandika okubuulira.
Finney yakola omulimu gw’okuleeta okuzuukuka okuva mu 1825 okutuuka mu 1835, era ebyavaamu byali bya kitalo. Ebibuga byonna byakyuka ddala. Bbaala zaggalwa. Obumenyi bw’amateeka bwakendeera. Buli we yabuuliranga, enkyukakyuka mu bantu zaddiriranga. Kampeyini ye esinga okumanyika yali mu Rochester, mu New York, mu 1830 – 31, abantu abateeberezebwa okuba omutwalo gumu mwe baakyukira, era empisa z’ekibuga kyonna ne zikyuka.
Mu 1835, Finney yayingira mu basomesa b’Oberlin College mu Ohio, ettendekero eryasooka okuyingiza abakazi n’Abamerika abaddugavu. Yaweereza nga pulezidenti waalyo ow’okubiri okuva mu 1851 okutuuka mu 1865. Yawandiika ekitabo eky’ebyafaayo Emisomo ku Kuzuukuka kw’Eddiini, ekisikirizza okuzuukuka kungi okusinga kumpi ekitabo ekirala kyonna ng’oggyeeko Bayibuli, era Katonda kye yakozesa okukoleeza Okuzuukuka kwa Wales mu myaka gya 1840 n’okulala kungi. Yafa mu 1875 ng’alina emyaka 82, era atwalibwa nga Kitaawe w’Okuzuukuka okw’Omulembe Guno.
Essaala Ennene Eyaddibwamu
Okuzuukuka kw’e Rochester okwa 1830 –31 kukyali kye kisinga obunene ku ssaala ezaddibwamu mu buweereza bwa Finney. Kampeyini nga tennatandika, omwegayirizi wa Finney — “Taata Nash” (Daniel Nash) ow’ekitalo — yali amukulembeddemu mu kibuga ennaku ntono emabega, n’apangisa akasenge akatono akaddugavu, n’amala ennaku zonna ng’avuunise amaaso ge mu maaso ga Katonda, ng’akaaba, ng’asiiba, era ng’akaabirira emmeeme.
Finney bwe yatuuka n’atandika okubuulira, Omwoyo wa Katonda yakola n’amaanyi ag’ekitalo. Omusumba omukulu eyakyukira mu nkuŋŋaana ez’e Rochester yawa obujulirwa buno: “Ekitundu kyonna kyakankana. Eddiini lye lyali ensonga eyogerwako mu maka, mu dduuka, mu ofiisi ne ku luguudo. Ekisaawe ky’emizannyo kyokka ekyali mu kibuga kyafuulibwa ekiyumba ky’embalaasi; ekisaawe kya sekiko kyokka ne kifuulibwa ekkolero ly’essabbuuni n’emisubbaawa. Amaduuka g’omwenge gaggalwa; Ssabbiiti n’essibwamu ekitiibwa; amasinzizo ne gajjula abasinza abasanyufu.”
Abantu abasukka mu mutwalo gumu baakyuka ddala mu kampeyini eyo emu. Finney yennyini byonna yabitwala ng’ebyava mu kusaba — okwegayirira kwa Taata Nash okw’ekyama, essaala z’abakkiriza b’omu kitundu, n’okwetegeka okw’amaanyi okw’omutima gwe yennyini nga tannayasamya kamwa ke kubuulira.
Ebyawandiikibwa Ebikulu
Lukka 11:13 (OLCB) — “Kale obanga mmwe ababi muwa abaana bammwe ebirungi, Kitammwe ali mu ggulu talisinga nnyo okubawa Mwoyo Mutukuvu abo abamusaba?”
Isaaya 44:3 (OLCB) — “Ndifuka Omwoyo wange ku zadde lyo, era n’omukisa gwange ku bazzukulu bo.”
Ebikolwa by’Abatume 2:17 (OLCB) — “Olulituuka mu nnaku ez’oluvannyuma, bw’ayogera Katonda, ndifuka Omwoyo wange ku balina omubiri bonna. Batabani bammwe ne bawala bammwe baliwa obunnabbi; n’abavubuka bammwe balyolesebwa, n’abakadde baliroota ebirooto.”
Ebigambo Bye ku Kusaba
“Okuzuukuka kuyinza okusuubirwa Abakristaayo bwe baba n’omwoyo ogw’okusabira okuzuukuka — bwe basaba ng’emitima gyabwe gyonna gikumaliddeko; bwe batambula nga bawuubaala olw’okwegomba kw’emitima gyabwe; bwe baba n’okulumwa okw’amazima mu mmeeme.”
“Tewali kintu kisinga kugatta mitima gy’Abakristaayo okusinga okusabira awamu. Tebaagalana nnyo nga bwe balaba emitima gya bannaabwe nga gifukibwa mu kusaba.”
“Kyali kya bulijjo nnyo okulaba Abakristaayo, buli lwe baasisinkananga wonna, mu kifo ky’okunyumya, nga bafukamira ne basaba.”
“Bayibuli zaffe zigasa ki, bwe tutakwata bisuubizo byazo eby’omuwendo, ne tubikozesa ng’omusingi gw’okukkiriza kwaffe nga tusaba omukisa gwa Katonda?”
“Bw’owulira nga osikirizibwa nnyo okwegomba omukisa, kitegeere ng’akabonero nti Katonda ayagala okukuwa omukisa ogwo gwennyini, era olina okukikkiriza.”
Okusaba n’Ekigambo kya Katonda
“Katonda agamba nti mwetegefu okuwa Omwoyo we Omutukuvu abo abamusaba okusinga abazadde bwe baba abeetegefu okuwa abaana baabwe emmere. Wano tulina okukkiriza nti tujja kumufuna bwe tumusaba. Tolina ddembe kuyingizaamu “bwe kiba” n’ogamba nti, “Mukama, bwe kiba nga kye kyagaliza kyo, tuwe Omwoyo wo Omutukuvu.” Ekyo kuvuma Katonda.”
“Okusaba lujegere olukulu mu mukuufu gw’ensonga ezireeta okuzuukuka. Amazima gokka tegayinza kuleeta kivaamu awatali Mwoyo wa Katonda, era Omwoyo oyo aweebwa ng’okuddibwamu kw’okusaba.”
Okusaba n’Omwoyo Omutukuvu
“Jjula Omwoyo we, era ajja kukuwa ebintu bingi eby’okusabira. Ajja kukuwa omwoyo ogw’okusaba nga bw’olina amaanyi g’omubiri okugugumira.”
“Naye bwe nnakyuka ne ŋŋenda okutuula okumpi n’omuliro, nnafuna okubatizibwa okw’amaanyi okw’Omwoyo Omutukuvu. Nga sikisuubira, nga sirowoozangako n’akatono nti waliwo ekintu ng’ekyo ekyange, Omwoyo Omutukuvu yankkako mu ngeri eyalabika ng’empitamu, omubiri n’emmeeme. Nnali mpulira ekikolwa ekyo, ng’ejjengo ly’amasannyalaze, nga kimpitamu emirundi n’emirundi. Mazima kyalabika ng’ekijja mu mayengo agaddiringana ag’okwagala okukulukuta.”
“Okusaba si mulabe wa kukola, tekuziyiza bunyiikivu. Kukola n’amaanyi; okusaba kwennyini gwe mulimu ogusinga obukulu.”
Essuula 9 ewedde
Charles Finney (1792 – 1875)