Essuula 10 · eddakiika 4 ez’okusoma · eddakiika 5 ez’okuwuliriza
Rees Howells (1879 – 1950)
Yali Ani?
Rees Howells yazaalibwa mu 1879 mu kabuga akatono ak’abasimi b’amanda aka Brynamman mu South Wales.
Yakulira mu maka g’abakozi ab’omu Wales, era bwe yali omuvubuka n’agenda okubeera mu Amerika, gye yakwatibwa omusujja gwa typhoid, era ng’ali kumpi kufa, n’asuubiza Katonda nti: “Bw’onondeka nga ndi mulamu, nja kukuwa obulamu bwange.” Yawona, n’addayo e Wales, era n’asikirizibwa mu Kuzuukuka kwa Wales okwa 1904 – 1905 wansi wa Evan Roberts.
Oluvannyuma lw’okukyuka kwe okw’amaanyi n’okweweerayo ddala eri Katonda okusingawo, Howells yatandika olugendo olw’ekitalo, Omwoyo Omutukuvu mwe yatandikira okumuyigiriza kye yayita “okwegayiririra okw’amazima” — okusaba omuntu mwe yeefaananyiriza n’obwetaavu, mw’alumirwa mu mmeeme, era mw’afunira obuyinza obw’omwoyo. Emisingi gino yasooka kugigezesa mu buweereza obw’omu kitundu, n’oluvannyuma ng’omuminsani mu South Africa, okuzuukuka gye kwagenda kugoberera omulimu gwe.
Mu 1924, Howells yatandikawo Bible College of Wales e Swansea, eyafuuka ekifo eky’okusaba n’okwegayiririra. Ettendekero lyatendeka abaminsani ne libasindika mu mawanga, nga libeera ku kukkiriza kwokka. Mu myaka egyakulembera Olutalo olw’Ensi Yonna olw’Okubiri, Howells yeeyongera okuzitoowererwa ebigenda mu maaso mu nsi, n’okwegayiririra kwe n’akuggya ku nsonga ez’omu kitundu n’akuteeka ku nsonga z’eggwanga n’ez’ensi yonna.
Mu Lutalo olw’Ensi Yonna olw’Okubiri (1939 – 1945), Howells n’abantu b’ettendekero lye baasabanga buli kawungeezi okuva ku ssaawa 7 p.m. okutuuka mu ttumbi, n’essaawa endala ku makya. Beegayiririranga butereevu ku biseera ebikulu ebyakyusa olutalo — Dunkirk, Olutalo lwa Bungereza, North Africa, n’ebirala. Bangi bakkiriza nti okwegayiririra kwabwe kwe kwasalawo ebiseera ebyo. Rees Howells yafa mu Febwali 1950, era ebyafaayo bye, Rees Howells: Omwegayirizi ekyawandiikibwa Norman Grubb, okuva olwo bisikirizza emirembe n’emirembe gy’abeegayirizi mu nsi yonna.
Essaala Ennene Eyaddibwamu
Mu ssaala zonna ezaddibwamu mu bulamu bwa Howells, tewali esinga kwewuunyisa okusinga okuggyibwa kw’abaserikale e Dunkirk mu Mayi 1940. Amagye ga Hitler bwe gaali gazza emabega amagye g’Abakago ku lubalama lw’ennyanja mu bukiikakkono bwa Bufalansa, abaserikale Abangereza n’Abafalansa abasukka mu 300,000 baali basibiddwa, nga ttanka za Bugirimaani zibasemberera.
Okulumbibwa kwa Bungereza kwalabika nga tekwewalika.
Nga 21 Mayi 1940, Howells yawandiika mu kitabo kye eky’olunaku nti: “Embeera yalabika nga nzibu nnyo eri Bungereza.
Yali ssaawa ey’okutya okw’amaanyi.” Ye n’abantu b’ettendekero lye baakaabirira Katonda nga beegayiririra mu bulumi. Nga 28 Mayi, abalwanyi b’okusaba bwe baali basabira wamu, emirembe emingi ne gibakkako.
Omuyizi omu yasaba ku nkomerero y’olukuŋŋaana nti: “Nkakasa nti waliwo ekibaddewo.”
Nga 29 Mayi, okuggyibwa kw’abaserikale e Dunkirk kwatandika. Mu ngeri etannyonnyolekeka, nga 23 Mayi, abakulu b’amagye ga Bugirimaani baali bawadde ekiragiro amagye gonna ag’oku ttaka okuyimirira — ekiragiro bannabyafaayo b’eby’amagye kye batannannyonnyola na kati. Mu kiseera kye kimu, English Channel, ebulijjo eba n’amayengo, yakkakkana mu ngeri ey’ekitalo, ne kisobozesa amaato amatono ag’abantu babulijjo okusomoka ne gakomyawo abaserikale ewaabwe. Abasajja abasukka mu 338,000 baawonyezebwa. Air Chief Marshal Lord Dowding, omukulu wa Fighter Command, oluvannyuma yagamba nti: “Ne mu lutalo lwennyini omuntu yategeeranga buli lunaku obuyambi obungi obwali buva ebweru. Olutalo bwe lwaggwa, omuntu yawulira nga waliwo okuyingira mu nsonga okw’enjawulo okwa Katonda.” Rees Howells yakkiriza nti kwali kuddibwamu kwa kusaba butereevu.
Ebyawandiikibwa Ebikulu
Isaaya 62:6 – 7 (OLCB) — “Mmwe abakoowoola Mukama temuwummula. Era temumuganya kuwummula okutuusa nga azimbye Yerusaalemi era ng’agifudde ettendo mu nsi.”
Ezeekyeri 22:30 (OLCB) — “Ne nnoonya omuntu mu bo ayinza okuzimba ekisenge era ayinza okubeeyimiririra mu maaso gange ku lw’ensi, naye ne siraba n’omu.”
Abaruumi 8:26 (OLCB) — “N’Omwoyo bw’atyo atubeera mu bunafu bwaffe. Tetumanyi kusaba nga bwe kitugwanira, naye Omwoyo yennyini atwegayiririra n’okusinda okutayogerekeka.”
Ebigambo Bye ku Kusaba
“Waliwo ebintu bisatu ebirabibwa mu mwegayirizi ebitasangibwa nnyo mu kusaba okwa bulijjo: okwefaananyiriza n’abali mu bwetaavu, okulumwa, n’obuyinza.”
“Omwegayirizi alina okuvunaanyizibwa olw’essaala Omwoyo Omutukuvu gy’amuwa.
Alina “okusaba okutuusa ku nkomerero” okutuusa essaala lw’eddibwamu.”
“Katonda nga tannakukozesa mu kwegayiririra, kijja kukusaasaanyiza. Abeegayirizi baagala Katonda nnyo ne kiba nti baagala okumugondera. Bajja kusasula omuwendo olw’okwagala kwe balina eri Omulokozi.”
“Omwoyo Omutukuvu bw’amala okuyita omwegayirizi mu lutalo olw’omwoyo, omwegayirizi alina okugenda mu maaso okutuusa ng’amalirizza omulimu, ne bwe kinaamusaasaanyiza ki — era kijja kumusaasaanyiza nnyo.”
“Okusaba si kukola dduyiro, bwe bulamu bwennyini.”
Okusaba n’Ekigambo kya Katonda
“Ekkubo ly’omwegayirizi kkubo lya musaalaba. Era kkubo lya kussa kimu ne Yesu mu buziba ennyo. Ssaddaaka ya kwagala. Omwegayirizi alina ensala ey’okufa — okufa eri obwennyini bwe — munda mu ye.”
“Obwennyini bw’omuntu bwe bugenda bukomererwa, okwegayiririra kutandika. Tokakibwa kusaba. Omwegayirizi yeetaaga okuba omwetegefu okuyingira mu kifo ekipya eky’okwegayiririra wamu ne Katonda.”
Okusaba n’Omwoyo Omutukuvu
“Omwegayirizi alina okuvunaanyizibwa olw’essaala Omwoyo Omutukuvu gy’amuwa.”
“Essaala zaabwe bwe zeeyongera okubuguma, baawulira n’okubeerawo kw’Omwoyo Omutukuvu nga kweyongera mu bo. Omwoyo ye yali yingini y’okwegayiririra kwonna okw’amazima.”
“Katonda atuyambe okumanya Omwoyo n’okumussaamu ekitiibwa ng’Omwoyo ow’okusaba!”
Essuula 10 ewedde
Rees Howells (1879 – 1950)