Obutukuvu n’Okulongoosebwa

‘Abaagalwa, nga bwe tulina ebisuubizo ng’ebyo, twetukuze mu buli kintu ekyonoona omubiri n’omwoyo, nga tutuukiriza obutukuvu mu kutya Katonda.’—2 Abakkolinso 7:1.

Nti obutukuvu businga okulongoosebwa, era nti okulongoosebwa kulina okubukulembera, kino tukiyigirizibwa mu bifo ebisukka mu kimu mu Ndagaano Empya. ‘Kristo yayagala Ekkanisa ne yeewaayo ku lwayo. Yaginaaza n’amazzi, n’agitukuza n’ekigambo kye.’ ‘Noolwekyo buli eyeewala ebintu ebyo ebitali bya kitiibwa anaabanga ow’ekitiibwa, atukuziddwa.’ Okulongoosebwa lwe ludda olw’okugaana: okwawukana n’obutakwata ku kintu ekitali kirongoofu, okuggyawo obutali bulongoofu; okutukuzibwa lwe ludda olw’okukola: okwegatta ne Katonda n’okussa ekimu naye, n’okugabana ku birungi by’obulamu n’obutukuvu obw’Obwakatonda (2 Abakkolinso 6:17-18). Bwe tutyo era bwe tusoma ku kyoto, nti Katonda yagamba Musa nti: ‘Waayo ekiweebwayo olw’okulongoosa ekyoto, okifukeko amafuta, okitukuze’ (Okuva 29:36). Okulongoosebwa kulina bulijjo okuteekateeka ekkubo, era kusaanidde bulijjo okutuusa ku butukuvu.

Pawulo ayogera ku kwonooneka kwa ngeri bbiri, okw’omubiri n’okw’omwoyo, kwe tulina okwerongoosaamu. Ebibiri bino bikwatagana nnyo, ne kiba nti mu buli kibi byombi biba n’omugabo. Engeri y’ekibi esinga okuba eya wansi era ey’omubiri ennyo eyingira mu mwoyo, n’egusika wansi ne gwegatta nayo mu kwonoona, n’egwonoona era n’egufeebya. Era bwe kityo n’okwonooneka kwonna okw’omwoyo, ekiseera bwe kiyitawo, kulaga amaanyi gaakwo mu mubiri. Naye tuyinza okwogera ku bika bibiri eby’ebibi, okusinziira ku oba bisibuka butereevu mu mubiri oba mu mwoyo.

‘Twetukuze mu buli kintu ekyonoona omubiri.’ Emirimu gy’omubiri gwaffe giyinza okugabanyizibwamu emitwe esatu: okuliisa obulamu bwaffe, okuzaala, n’okukuuma obulamu. Mu ky’olubereberye, ensi buli lunaku esendasenda okwegomba kwaffe n’emmere yaayo n’ebyokunywa. Ng’ekibala ekirungi okulya bwe kyali ekikemo ekyawangula Kaawa, bwe kityo essanyu ery’okulya n’okunywa liri mu ngeri ezaasooka ez’okwonooneka kw’omubiri. Ekikwatagana ennyo n’ekyo kye kyokubiri kye twayogeddeko, era Ebyawandiikibwa bye bikigatta ennyo n’ekigambo omubiri. Tumanyi nga mu Lusuku lwa Adeni okulya okw’ekibi bwe kwaddirirwa amangu ddala okuzuukuka kw’okwegomba okw’ekibi n’ensonyi. Mu Bbaluwa ye Esooka eri Abakkolinso, Pawulo agatta ebyo ebibiri wamu (1 Abakkolinso 6:13, 15), nga bw’agatta n’obutamiivu n’obugwenyufu (1 Abakkolinso 6:9-10). Oluvannyuma ne wajjawo engeri ey’okusatu amaanyi g’obulamu bw’omubiri mwe geeyolekera: obuzaaliranwa obw’okwekuuma, obwesimba ku buli kintu ekiziyiza essanyu lyaffe n’okuwummula kwaffe. Ekyo ekiyitibwa obukambwe bw’embala, n’ebibala byabwo eby’obusungu n’enkaayana, kirina emirandira mu nkula y’omubiri, era kiri mu bibi by’omubiri. Mu bino byonna, Omukristaayo ayagala okuba omutukuvu kimugwanira okwerongoosa n’obumalirivu bwonna. Kimugwanira okwewaayo eri Omwoyo wa Katonda amukebere, ayigirizibwe ebiri mu mubiri ebitakwatagana na kwegendereza n’okwefuga ebyetaagibwa etteeka ly’obutonde n’etteeka ly’Omwoyo. Kimugwanira okukkiriza ekyo Pawulo kye yawulira nti Abakkolinso baali beetaaga nnyo okuyigirizibwa: nti Omwoyo Omutukuvu abeera mu mubiri, n’afuula ebitundu byagwo ebitundu bya Kristo; era mu kukkiriza kuno yeeyambulemu ebikolwa by’omubiri. Kimugwanira okwerongoosa mu buli kintu ekyonoona omubiri.

‘N’omwoyo.’ Ng’ensibuko y’okwonooneka kwonna okw’omubiri bwe kuli okwesanyusa, bwe kityo okwenoonyeza ebyaffe kwe kuli ku mulandira gw’okwonooneka kwonna okw’omwoyo. Ku ludda lwa Katonda, kweyoleka mu kusinza ebifaananyi: oba mu kusinza bakatonda abalala abatusanyusa, oba mu kwagala ensi okusinga Katonda, oba mu kukola ebyo ffe bye twagala mu kifo ky’ebyo ye by’ayagala. Ku ludda lwa bantu bannaffe, kweyoleka mu buggya, mu bukyayi, ne mu butaba na kwagala, mu kubuusa abalala amaaso mu bunnyogovu oba mu kubasalira omusango mu bukambwe. Ku ludda lwaffe ffennyini, kulabikira mu malala, mu kwagala ebitiibwa, oba mu buggya: omwoyo ogufuula omuntu yennyini ekifo buli kimu kye kirina okwetoolooleramu, era buli kimu kye kirina okupimirwako.

Okuzuula okwonooneka okw’omwoyo ng’okwo, nga bwe kiri ne ku bibi by’omubiri, omukkiriza yeetaaga omusana gw’Omwoyo Omutukuvu, obutali bulongoofu bulyoke bulongoosebwemu ddala era busuulibwe ebweru emirembe gyonna. Ne bwe kiba ekibi kye tutamanyi, bwe tutaba na kwagala kwa nnamaddala okukiragibwa, kijja kuziyiza nnyo okweyongerayo kwaffe mu kkubo ly’obutukuvu.

‘Abaagalwa, twetukuze.’ Oluusi okulongoosa kwogerwako ng’omulimu gwa Katonda (Ebikolwa by’Abatume 15:9; 1 Yokaana 1:9); oluusi ng’ogwa Kristo (Yokaana 15:3; Abaefeso 5:26; Tito 2:14). Wano ffe tulagirwa okwerongoosa. Katonda akola omulimu gwe mu ffe ng’ayita mu Mwoyo Omutukuvu; Omwoyo Omutukuvu akola omulimu gwe ng’atuzuukusa era ng’atusobozesa okukola. Omwoyo ge maanyi g’obulamu obuggya; mu maanyi ago kitugwanira okumalirira okusuula ebweru buli kitali kirongoofu. ‘Muve wakati mu bo, mubeeyawuleko, temukwata ku bitali birongoofu.’ Omukristaayo tasaanye kwewala kukola kyokka ekyo eky’ekibi, wadde okukyagala kyokka, wabula n’okukikwatako: okukikwatako awatali kwagala kulina okuba okutagumiikirizika ennyo ne kumukaabya nti, Nga ndi muntu munaku! era ne kumutuusa ku kununulibwa Omwoyo w’obulamu bwa Kristo kw’aleeta ddala.

Kale okulongoosa kuno kunaakolebwa kutya? Keezeekiya bwe yayita bakabona okutukuza yeekaalu eyali eyonooneddwa, tusoma (2 Ebyomumirembe 29) nti, ‘Bakabona ne bayingira mu watukuvu wa Mukama ne batukuzaamu. Ne bafulumya ebitaali birongoofu byonna ebyasangibwa mu yeekaalu ya Mukama.’ Olwo lwokka ekiweebwayo olw’ekibi eky’okutangirira n’ekiweebwayo ekyokebwa eky’okwewaayo, wamu n’ebiweebwayo eby’okwebaza, lwe byasobola okuweebwayo, era okuweereza Katonda ne kuddawo. Bwe kityo ne buli kitali kirongoofu kirina okunoonyezebwa, okufulumizibwa, n’okusuulibwa ebweru ddala. Ekibi ne bwe kirabika nga kisimbye nnyo emirandira, mu nkula yaffe ne mu mpisa zaffe, kitugwanira okukyerongoosaamu bwe tuba twagala okuba abatukuvu. ‘Bwe tutambulira mu musana nga ye bw’ali omusana, omusaayi gwa Yesu gutunaazaako buli kibi kyonna.’ Bwe tufulumya buli kibi okuva munda mu nnyumba ne tukireeta mu musana gwa Katonda, ne tutambulira mu musana, omusaayi ogw’omuwendo ogutuweesa obutuukirivu gujja kukola n’amaanyi n’okutulongoosa: omusaayi gutuleeta okukwatagana okulamu n’obulamu n’okwagala kwa Katonda. Tujje mu musana n’ekibi kyaffe: omusaayi gujja kulaga amaanyi gaagwo amangi. Twerongoose nga twewaayo eri omusana gubikkule era gusalire omusango, n’eri omusaayi gulongoose era gutukuze.

‘Twetukuze, nga tutuukiriza obutukuvu mu kutya Mukama.’ Tusoma mu Abaebbulaniya (10:14) nti, ‘abaatukuzibwa yabawa obutuukirivu obw’emirembe gyonna.’ Nga bwe tulabye emirundi mingi nti Katonda ky’afudde ekitukuvu, n’omuntu kimugwanira okukifuula ekitukuvu, ng’akkiriza era nga yeetwalira obutukuvu Katonda bw’amuwadde, bwe kityo bwe kiri ne wano ku kutuukirira abatukuvu kwe balina mu Kristo. Kitugwanira okutuukiriza obutukuvu: obutukuvu bulina okutwalibwa mu bulamu bwonna, era ne bugenda mu maaso okutuuka ku nkomerero yaabwo. Ng’abatukuvu ba Katonda, kitugwanira okweyongerayo okutuuka ku kutuukirira, nga tutuukiriza obutukuvu. Tuleme okutya ekigambo kino. Mukama waffe Omutendereze yakikozesa bwe yatuwa ekiragiro nti, ‘kibagwanira okubeeranga abatuukirivu nga Kitammwe ali mu ggulu bw’ali Omutuukirivu.’ Omwana afuba okutuuka ku kutuukirira mu kumanya omulimu gwe, kw’asuubira okutuukako ng’amaze essomero, omusomesa we amugamba nti ekkubo erituuka ku kutuukirira kw’asuubira ku nkomerero y’emisomo gye, kwe kufuba okuba omutuukirivu mu bisomo bya buli lunaku. Okuba omutuukirivu mu kitundu ekitono eky’omulimu buli ssaawa ky’ereeta, lye kkubo erituuka ku kutuukirira okulitikkira byonna engule. Omusomesa waffe atuyita okutuukirira nga Kitaffe: yatutuukiriza dda mu ye yennyini: atuteeka mu maaso essuubi ly’okutuukirira okweyongera bulijjo. Ekigambo kye kituyita wano buli lunaku okutuukiriza obutukuvu. Tufube mu buli mulimu okuba n’omutima gwonna era abatuukiridde. Ng’abayizi abayigirizika, mu buli kikolwa eky’okusinza oba eky’obuwulize, mu buli kikemo ne mu buli kugezesebwa, tukole ekisingira ddala obulungi Omwoyo wa Katonda ky’ayinza okutusobozesa okukola. ‘Omulimu gw’okugumiikiriza bwe gutuukirira, ne mulyoka mufuuka abatuukiridde era abakulidde ddala mu mwoyo, nga temulina kibabulako.’ ‘Katonda ow’emirembe abawe buli kirungi kyonna kye mwetaaga okubasobozesa okukola by’ayagala.’

‘Abaagalwa, nga bwe tulina ebisuubizo ng’ebyo, twetukuze mu buli kintu ekyonoona omubiri n’omwoyo, nga tutuukiriza obutukuvu mu kutya Katonda.’ Okukkiriza kwe kuwa obuvumu n’amaanyi okwerongoosa mu buli kyonoona, nga tutuukiriza obutukuvu mu kutya Katonda. Ebisuubizo by’okwagala kwa Katonda n’okubeera kwe mu ffe (2 Abakkolinso 6:16-18) bwe bifuulibwa ebyaffe Omwoyo Omutukuvu, olwo lwe tunaagabana ku kuwangula okwawangula ensi, kwe kukkiriza kwaffe. Mu kkubo lye tuyiseemu, okuva ku kuwummula mu Lusuku lwa Adeni okuyita mu Byawandiikibwa Ebitukuvu, tulabye okubikkulirwa okw’ekitalo okw’ebisuubizo bino mu kitiibwa ekyeyongera bulijjo. Nti Katonda Omutukuvu alitufuula abatukuvu; nti Katonda Omutukuvu abeera wamu n’abeetoowaze; nti Katonda mu Mutukuvu we azze okuba obutukuvu bwaffe; nti Katonda atusimbye mu Kristo alyoke abe okutukuzibwa kwaffe; nti Katonda, eyatulonda mu kutukuzibwa kw’Omwoyo, atuwadde Omwoyo Omutukuvu mu mitima gyaffe, era kaakano atulabirira mu kwagala kwe okutuukiriza ng’ayita mu ye ebigendererwa bye n’okutuukiriza obutukuvu bwaffe: ebyo bye bisuubizo ebitutereddwa mu maaso. ‘Abaagalwa, nga bwe tulina ebisuubizo ng’ebyo, twetukuze mu buli kintu ekyonoona omubiri n’omwoyo, nga tutuukiriza obutukuvu mu kutya Katonda.’

Ow’oluganda omwagalwa! Laba wano nate ekkubo lya Katonda ery’obutukuvu. Golokoka olinnye mu lyo mu kukkiriza ekisuubizo, ng’okakasiza ddala nti kye yasuubiza asobola okukituukiriza. Fulumya okuva munda mu nnyumba obutali bulongoofu bwonna; buleete mu musana gwa Katonda; bwatule era obusuule ku bigere by’oyo abuggyawo era akulongoosa mu musaayi gwe. Weewaayo mu kukkiriza okutuukiriza, mu Kristo Amaanyi go, Obutukuvu bw’oyitiddwamu. Nga Kitaawo ali mu ggulu bw’ali omutuukirivu, weewe gy’ali ng’omwana omuto, obeere omutuukirivu naawe mu bisomo byo ebya buli lunaku ne mu kutambula kwo okwa buli lunaku. Kkiriza nti okwewaayo kwo kukkiriziddwa: nti ekyo ky’omukwasizza akyetisse. Era owe ekitiibwa oyo ayinza okukola okusinga byonna by’osaba ne by’olowooza.

Mubenga batukuvu, kubanga nze ndi mutukuvu.

Mukama Yesu Omutukuvu! Weewaayo ku lwaffe, olyoke, ng’omaze okutulongoosa okutufuula ababo ddala, otutukuze era otwefunire ng’Ekkanisa ey’ekitiibwa, eteriiko bbala wadde akamogo oba ekintu kyonna ekikyamu. Erinnya lyo litenderezebwe olw’okwagala okw’ekitalo. Erinnya lyo litenderezebwe olw’okulongoosa okw’ekitalo. Olw’okunaaza n’ekigambo n’okunaaza mu musaayi, otufudde abalongoofu ddala. Era bwe tutambulira mu musana, otulongoosa buli kaseera.

N’ebisuubizo bino, mu maanyi g’ekigambo kyo n’omusaayi gwo, otuyita okwerongoosa mu buli kintu ekyonoona omubiri n’omwoyo. Mukama Omutendereze! Mu kisa kyo bikkula mu Musana gwo Omutukuvu byonna ebyonoona, ne mu ngeri yaabyo esinga okwekweka gye bikolamu. Ka mbeere ng’omuntu agenda okuleetebwa gy’oli nga sirina bbala wadde akamogo oba ekintu kyonna ekikyamu—nga ndongooseddwa n’okulongoosa okw’Obwakatonda, kubanga weewaayo okukikola. Wansi w’amaanyi amalamu ag’ekigambo kyo n’omusaayi gwo, Omwoyo Omutukuvu by’assa ku nze, ekkubo lyange libe ddongoofu, n’emikono gyange mirongoofu, emimwa gyange mirongoofu, n’omutima gwange mulongoofu. Ndongoosa ddala, ndyoke ntambule naawe nga nnyambadde engoye enjeru wano ku nsi, nga nkuuma ebyambalo byange nga tebiriiko bbala era nga tebyonoonese. Olw’okwagala kwo okunene, Mukama wange Omutendereze. Amiina.

1. Okulongoosa kumpi bulijjo kubaako ekigendererwa kimu: ekibya ekirongooseddwa kisaanira okukozesebwa. Omulimu ogw’omwoyo ogukolerwa Katonda, n’okwagala okw’amazima nti ayinza okutukozesa ng’ayita mu Mwoyo we, gujja kwongera amaanyi mu kwagala kwaffe okulongoosebwa. Ekibya ekitalongooseddwa tekiyinza kukozesebwa: kino si kye kivaako nti waliwo abakozi abamu Katonda b’atasobola kuwa mukisa?

2. Okwonooneka kwonna: ebbala erimu lyonoona. ‘Twetukuze mu buli kintu ekyonoona.’

3. Tewali kulongoosebwa awatali Musana. Ggulawo omutima, Omusana gulyoke gwakire munda.

4. Tewali kulongoosa kufaanana ng’omuliro. Waayo obutali bulongoofu eri omuliro gw’Obutukuvu bwe, omuliro ogumalawo era ogulongoosa. Bukwase okufa kwa Yesu, Yesu yennyini.

5. ‘Nga tutuukiriza obutukuvu mu kutya Katonda:’ mulimu gwa maanyi era ogw’okwegendereza. Musanyuke n’okukankana. Munyiikirenga okukola ebiraga nti mwalokolebwa, nga mutya era nga mukankana.

6. ‘Nga bwe tulina ebisuubizo ng’ebyo,’ mulimu gwa mukisa okwerongoosa—nga tuyingira mu bisuubizo, mu bulongoofu, ne mu kwagala kwa Mukama waffe. Okutya Katonda tekusaanye kuziyiza kukkiriza mu ye. Era okukkiriza okw’amazima tekuliziyiza mulimu gwa kwerongoosa ogw’ebikolwa.

7. Bwe tutambulira mu musana, omusaayi gutunaazaako. Omusana gubikkula; ffe twatula ne tulekayo, ne tukkiriza omusaayi; bwe tutyo bwe twerongoosa. Wabeewo okumalirira okw’amaanyi okuba abalongoofu okuva mu buli kyonoona, buli kintu Kitaffe ky’atwala ng’ebbala.

Olunaku olw’Amakumi Abiri mu Ttaano.