Obutukuvu n’Omubiri

‘Yeekaalu ya Katonda ntukuvu, ye mmwe. Omubiri guli ku lwa Mukama, ne Mukama ali ku lw’omubiri. Temumanyi ng’omubiri gwammwe ye yeekaalu y’Omwoyo Omutukuvu ali mu mmwe? Noolwekyo mugulumizenga Katonda mu mubiri gwammwe.’—1 Abakkolinso 3:16; 6:13, 19.

‘N’omukazi atali mufumbo n’embeerera bafaayo ku bintu bya Mukama, babeerenga batukuvu mu mubiri ne mu mwoyo.’—1 Abakkolinso 7:34.

‘muwengayo emibiri gyammwe nga ssaddaaka ennamu entukuvu esanyusa Katonda.’—Abaruumi 12:1.

Bwe yali ng’ajja mu nsi, Mukama waffe Omutendereze yayogera nti: ‘Omubiri wagunteekerateekera; nzuuno nzize okukola by’oyagala, Ayi Katonda.’ Bwe yali ng’ava mu nsi muno nate, mu mubiri gwe yennyini mwe yeetikkira ebibi byaffe ku musaalaba. Bw’atyo yakola by’ayagala Katonda mu mubiri, nga bwe yabikola mu mmeeme ne mu mwoyo. Kyekyava kyogerwa nti, ‘Twatukuzibwa olw’okwagala kwe, omubiri gwa Yesu Kristo bwe gwaweebwayo omulundi ogumu ku lwaffe ffenna.’

Bwe yali asabira Abasessaloniika n’okutukuzibwa kwabwe, Pawulo agamba nti, ‘Katonda ow’emirembe abatukulize ddala, era omwoyo gwammwe gwonna, n’emmeeme yammwe n’omubiri gwammwe, bikuumibwenga nga tebiriiko kya kunenyezebwa okutuusa ku lunaku olw’okujja kwa Mukama waffe Yesu Kristo.’ Ku lulwe yennyini yali ayogedde nti ‘bulijjo tutambula n’okufa kwa Yesu mu mubiri, obulamu bwa Yesu nabwo bulyoke bulabisibwe mu mubiri gwaffe. Kubanga ffe abalamu tuweebwayo eri okufa olwa Yesu, obulamu bwa Yesu bulyoke bulabisibwe mu mibiri gyaffe.’ Kye yasuubiranga ennyo era kye yali alindirira kyali nti ‘Kristo agulumizibwe mu mubiri gwange, oba okuyita mu bulamu oba okuyita mu kufa.’ Omubiri n’omwoyo bikwatagana nnyo, amaanyi g’ekibi mu mwoyo gayita nnyo mu mubiri, era omubiri gwe gutunuulirwa ddala okununulibwa Kristo n’okuzzibwa obuggya Omwoyo Omutukuvu, ne kiba nti okuyiga kwaffe ku butukuvu kujja kubulwamu ekintu ekikulu ennyo singa tetutwala kuyigiriza kwa Bayibuli ku butukuvu mu mubiri.

Kyayogerwa bulungi nti omubiri, eri emmeeme n’omwoyo ebibeera era ebikolera munda mu gwo, guli nga bbugwe w’ekibuga. Omulabe ayitira mu bbugwe oyo okuyingira. Mu biseera by’olutalo, buli kintu kiteekebwa wansi w’okukuuma bbugwe. Emirundi mingi omukkiriza alemwa okukuuma emmeeme n’omwoyo nga tebiriiko kya kunenyezebwa olw’okuba tamanyi bukulu bwa kukuuma bbugwe, kwe kugamba, okukuuma omubiri nga mutukuvu. Oba okukulaakulana mu butukuvu kunafuwa nnyo olw’okuba tategeera nti okukuuma n’okutukuza omubiri mu bitundu byagwo byonna kuteekwa okuba omulimu gw’okukkiriza mu ngeri y’emu, era okuyita butereevu mu maanyi ga Yesu ag’ekitalo ne mu Mwoyo abeera mu ffe, nga bwe kiri ku kuzza obuggya obulamu obw’omunda. Obufuzi bw’ekibuga tubukwasa Yesu, naye okukuuma bbugwe tukwesigaliza mu mikono gyaffe; Kabaka n’atatukuuma nga bwe twasuubira, ate ne tutasobola kuzuula nsonga lwaki tulemwa. Ye Katonda ow’emirembe yennyini, atukuza ddala, ateekwa okukuuma omwoyo n’emmeeme n’omubiri nga bituukiridde era nga tebiriiko kya kunenyezebwa. Weema n’emiti gyayo, ne yeekaalu n’amayinja gaayo, byali bitukuvu nga byonna ebyali munda mu bisenge byabyo: abatukuvu ba Katonda beetaaga omubiri gubeere mutukuvu.

Okutegeera amakulu gonna ag’ensonga eno, tujjukire nti ekibi kyayingira okuyita mu mubiri. ‘Omukazi n’alaba ng’omuti mulungi okuliibwa,’ kuno kwali kukemebwa mu mubiri; okuyita mu kino emmeeme n’etuukibwako, ‘nga gusanyusa okutunulako;’ okuva mu mmeeme ne kuyingira mu mwoyo, ‘era gwegombebwa okuleeta amagezi.’ Mu ngeri Yokaana gy’annyonnyolamu ebiri mu nsi (1 Yokaana 2:15), tusangamu enjawulo y’emu esatu: ‘okwegomba kw’omubiri, n’okwegomba kw’amaaso, n’okwekuluntaza okw’obulamu.’ Era okukemebwa kwa Yesu okusatu Setaani kwe yamukema kukwatagana ddala n’ebyo: okusooka yagezaako okumutuukako okuyita mu mubiri, ng’amuwa ekirowoozo okukkusa enjala ye ng’akola emmere; okwokubiri (laba Lukka 4) kwasikiriza emmeeme, mu kwolesebwa kw’obwakabaka bw’ensi eno n’ekitiibwa kyabwo; okwokusatu kwasikiriza omwoyo, mu kumuyita okulaga n’okukakasa Obwana bwe obwa Katonda nga yeesuula wansi. Ne ku Mwana wa Katonda, okukemebwa okusooka kwajja, nga bwe kwajjira Adamu n’abo bonna abali mu nsi, ng’okwegomba kw’omubiri, okwagala okukkusa okwetaaga okw’obutonde era okukkirizibwa: enjala. Tetuyinza kukyetegereza kisukkiridde nti ekibi ky’omuntu ekyasooka kyakolebwa ku nsonga ey’okulya ekyalabika nga kirungi okuliibwa, era nti ensonga y’emu ey’okulya okukkusa enjala ye yali ddwaniro Omununuzi kwe yasookera okulwanagana ne Setaani. Abakristaayo bangi okusinga bwe bakimanyi Setaani abawangulira ku nsonga ey’okulya n’okunywa ebirungi era ebikkirizibwa. Okuba nti buli kwegomba kw’omubiri kufugibwa era kuluŋŋamizibwa Omwoyo Omutukuvu, abamu bakiraba nga tekyetaagisa, abalala nga kizibu nnyo. Naye kiteekwa okuba bwe kityo, bwe kiba nti omubiri gulina okuba omutukuvu nga yeekaalu ya Katonda, era tulina okumugulumiza mu mubiri gwaffe ne mu mwoyo gwaffe. Ekibi kisooka kusembera okuyita mu mubiri: mu mubiri mwe muliwangulirwa obuwanguzi obujjuvu.

Bayibuli by’eyigiriza ku kukwatagana okw’oku lusegere wakati w’omubiri n’omwoyo, ssaayansi w’omubiri abikakasa. Ebyo ebisooka okulabika ng’ebyonoono by’omubiri byokka bireka ebbala era bitwala emmeeme wansi, era okuyita mu yo ne bisika omwoyo wansi. Ku ludda olulala, ebibi eby’omwoyo, ebibi by’ebirowoozo n’okufumiitiriza n’embeera y’omutima, biyita mu mmeeme ne bituuka mu mubiri, ne byesimba mu busimu, ne byeyoleka ne ku maaso ne mu mize oba mu mpisa z’omubiri. Ekibi tekiteekwa kulwanyisibwa mu kitundu ky’omwoyo kyokka: bwe tuba ab’okutuukiriza obutukuvu, tuteekwa okwetukuza mu buli kintu ekyonoona omubiri n’omwoyo. ‘Bwe munnatta olw’Omwoyo ebikolwa eby’omubiri, muliba balamu.’ Bwe tuba nga ddala tulina okunaazibwako ekibi ne tufuulibwa abatukuvu eri Katonda, omubiri, nga bwe guli ebigo eby’ebweru, gwetaaga ennyo okukuumibwa obutayingirwa maanyi ga Setaani n’ag’ekibi.

Era kino kinaakolebwa kitya? Katonda kino yakitegekera ddala mu ngeri ey’enjawulo. Ebyawandiikibwa Ebitukuvu byogera lwatu nnyo ku Mwoyo Omutukuvu, Omwoyo agaba obutukuvu, mu kakwate n’omubiri. Bwe tusooka okutunula, kirabika ng’ebigambo emibiri gyammwe bikozesebwa bukozesebwa mu kifo kya mmwe, mmwe mwennyini. Naye nga bwe tweyongera okutegeera obulungi amaanyi g’ekibi mu mubiri, n’obwetaavu bw’okununulibwa naddala eyo, ne kuzuukusa okulaba kwaffe, tulaba ekitegeeza omubiri okuba yeekaalu y’Omwoyo Omutukuvu. Tulaba nga Pawulo ayogera nnyo ku bibi eby’omu mubiri nti bye byonoona yeekaalu ya Katonda entukuvu; era nga ayagala tugulumize Katonda olw’amaanyi g’Omwoyo Omutukuvu mu mubiri. ‘Temumanyi ng’omubiri gwammwe ye yeekaalu y’Omwoyo Omutukuvu: noolwekyo mugulumizenga Katonda, mu maanyi g’Omwoyo Omutukuvu, mu mubiri gwammwe.’ Omwoyo Omutukuvu tateekwa kukoma ku kuziyiza na kuluŋŋamya kwegomba kw’omubiri n’okukukkusa, bikolebwe mu kigero era mu kwefuga,—kino kye kitundu eky’okugaana kyokka,—naye wateekwa okubaawo ekintu eky’omwoyo ekikola, ekifuula okukozesa ebitundu by’omubiri eby’obutonde okuba okuweereza okw’essanyu ettukuvu n’eddembe olw’ekitiibwa kya Katonda; nga tekikyali kiziyiza ekitiisa obulamu obw’obuwulize n’okussa ekimu, wabula ekkubo ery’ekisa, obuyambi obwa ddala eri obulamu obw’omwoyo. Kino kiriba bwe kityo mu mubiri gwokka ogujjudde obulamu obutukuvu, Omwoyo wa Katonda gw’atwala ddala yonna.

Era kino kinaafunibwa kitya? Mu bulamu obw’Ekikristaayo obwa ddala, okwefiiriza kwe kkubo erituusa ku ssanyu, okulekayo kwe kkubo ery’okufuna, okufa kwe kkubo ery’obulamu. Kasita wabaawo ekintu kyonna kye tulowooza nti tulina eddembe n’amaanyi okukikozesa oba okukinyumirwa obulungi, singa tukikola mu kigero, tunaaba tetunnalaba wadde okwatula obutali butukuvu bwaffe, oba obwetaavu bw’okuzzibwa obuggya kwonna okw’Omwoyo Omutukuvu. Tekimala kugamba nti, ‘buli kitonde kya Katonda kyonna kirungi, era tekizira, kasita kiriirwa mu kwebaza;’ tuteekwa okujjukira ebigattibwako, ‘kubanga kitukuzibwa na kigambo kya Katonda, n’okukisabira.’ Okutukuzibwa kwa buli kitonde n’enkozesa yaakyo kintu kya ddala era kya maanyi nga okutukuzibwa kwaffe ffennyini. Era kino kiribaawo wokka bwe tunaawaayo ekirabo n’eddembe ery’okukikozesa, bwe kinaaba kyetaagisa, okutuusa Katonda lw’alituwa amaanyi okukikozesa ddala olw’ekitiibwa kye kyokka. Ku kimu ku biragiro bya Katonda ebisinga obutukuvu, obufumbo, Pawulo, oyo anenya ennyo abo abaagala okugaana abantu okufumbiriganwa, ayogera lwatu nti wayinza okubaawo embeera, omuntu okusalawo ku bubwe okusigala nga tafumbiddwa mwe kiyinza okuba ekkubo erisinga obukakafu era erisiimibwa ery’okubeera ‘batukuvu mu mubiri ne mu mwoyo.’ Okubeera omutukuvu nga Katonda bw’ali omutukuvu bwe kufuuka ddala okwagala okukulu n’ekigendererwa ky’obulamu, buli kintu kirikuumibwa oba kirirekebwayo okusinziira ku bwe kiyamba ekigendererwa ekikulu. Okubeerawo okwa ddala era okukola okw’Omwoyo Omutukuvu mu bulamu bw’omubiri kye kiriba omuliro ogukuumibwa nga gwaka bulijjo ku kyoto.

Era kino kinaatuukibwako kitya? Ku mubiri nga bwe kiri ku mwoyo, Katonda, Katonda mu Kristo, ye Mukuumi waffe era Omutukuza waffe. Okukuuma bbugwe w’ekibuga kuteekwa okukwasibwa Oyo afugira munda. ‘nkakasa nti ayinza okukuuma ekyo kye namuteresa,’ okukuuma kye namukwasa, kuteekwa okufuuka amazima ddala ku mubiri, ne ku buli mulimu gwagwo gwe tumanyi nti gutuleetera okubuusabuusa oba okwesittala, nga bwe kibadde ku mmeeme gye twamukwasa okugirokola. Ensimbi eziterekebwa mu bbanka ziba ziggiddwa mu mikono gyange ne ziterekebwayo: omubiri oba ekitundu kyagwo kyonna ekyetaaga okufuulibwa ekitukuvu kiteekwa okuba ekiteresebwa Yesu. Okukkiriza kuteekwa okwesiga nti akitoola era akikuuma; okusaba n’okutendereza biteekwa buli lunaku okuzza obuggya obukakafu buno, okunyweza okumukwasa ekiteresebwa kino, n’okukuuma okussa ekimu ne Yesu. Bwe tubeera bwe tutyo mu Ye ne mu Butukuvu bwe, tulifuna, mu bulamu obw’okwesiga n’essanyu, amaanyi okukakasa, ne mu mubiri, nga bwe tuli mu bujjuvu era ddala mu Ye eyafuuka gye tuli okutukuzibwa, era nga Obutukuvu bwa Katonda bwa ddala era bwa mazima mu bantu be.

Mubenga batukuvu, kubanga nze ndi mutukuvu.

Mukama Omutendereze! ggwe okutukuzibwa kwange, nzija gy’oli kaakano n’okusaba okw’enjawulo ennyo. Ayi Ggwe eyeetikka ebibi byaffe mu mubiri gwo ku musaalaba, era gwe kyawandiikibwako nti, ‘Twatukuzibwa olw’okwagala kwe, omubiri gwa Yesu Kristo bwe gwaweebwayo omulundi ogumu ku lwaffe ffenna,’ nkwegayiridde ombikkulire engeri omubiri gwange gye guyinza okulegamu mu bujjuvu amaanyi g’okununula kwo okw’ekitalo. Njagala ddala okuba omutukuvu eri Mukama mu mmeeme ne mu mubiri.

Mukama! Ntegedde kitono nnyo nti omubiri gwange ye yeekaalu y’Omwoyo Omutukuvu, nti tewali kintu kyonna mu gwo kiyinza kubeera kya kusuulirira, nti buli mbeera yaagwo na buli mulimu gwagwo biteekwa okuba obutukuvu eri Mukama. Era ne we nalaba nti kino kyandibadde bwe kityo, nkyagezezzaako nze kennyini okukuuma bbugwe ono ow’ekibuga obutasemberwa mulabe. Neerabira nti n’ekitundu kino eky’obulamu bwange kiyinza kukuumibwa na kutukuzibwa lwa kukkiriza kwokka, nga Ggwe otwala era okuuma kye okukkiriza kwe kukukwasizza.

Mukama Yesu! Nzija kaakano okuwaayo omubiri guno n’ebyetaago byagwo byonna mu mikono gyo. Mu kukoowa ne mu kweraliikirira, mu kucamuka ne mu kusanyuka, mu njala ne mu bwetaavu, mu bulamu obulungi ne mu bungi, Ayi Omulokozi wange omutukuvu, omubiri gwange gubeerenga mu kukuuma kwo buli kaseera. Otuyita, ‘nga tusumuluddwa okuva mu kibi, okuwaayo ebitundu byaffe eby’omubiri okuba abaddu b’obutuukirivu, tube batukuvu.’ Omulokozi! mu kukkiriza okw’eddembe okuva mu kibi lye nnina mu Ggwe, nkuwa buli kitundu ky’omubiri gwange: nzikiriza nti Omwoyo ow’obulamu mu Ggwe anfuula wa ddembe okuva mu tteeka ly’ekibi eriri mu bitundu byange. Oba nga ndi mulamu oba nga nfa, ogulumizibwe mu mubiri gwange. Amiina.

1. Mu weema ne mu yeekaalu, ekitundu ekikwatibwako kyalina okukwatagana n’obutukuvu obwabeeranga munda, era okubulabisa mu kintu ekirabika. Noolwekyo byonna byakolebwa ng’ekifaananyi ekyalagibwa ku lusozi bwe kyali. Mu ssuula ebbiri ezisembayo ez’Okuva, tusangamu emirundi kkumi na munaana ebigambo ‘nga Mukama bwe yalagira.’ Buli kintu, ne mu kungulu, kyali kiraga mu kintu ekirabika by’ayagala Katonda. Bwe kityo n’omubiri gwaffe, nga yeekaalu ya Katonda, gulina okuluŋŋamizibwanga Ekigambo kya Katonda mu buli kintu, nga gulamusibwa era nga gutukuzibwa Omwoyo Omutukuvu.

2. Ng’ekitundu ku butukuvu buno mu mubiri, Bayibuli eyogera ku kwambala. Bw’ayogera ku kweyonja okw’okungulu, ‘mu misono gy’enviiri n’egy’amajjolobera ag’ebyo ebyambalwa mu bulago ne ku matu, n’egy’ebyambalo,’ nti tekukwatagana na kye bayita ‘okweyonja okutayonooneka okw’omwoyo omuwombeefu era omuteefu,’ Peetero agamba nti, ‘n’abakazi ab’edda abatukuvu abaasuubiriranga mu Katonda, bwe batyo bwe beeyonjanga.’ Obutukuvu bwalabikiranga mu kwambala kwabwe; omubiri gwabwe gwali yeekaalu y’Omwoyo Omutukuvu.

3. ‘Bwe munnatta olw’Omwoyo ebikolwa eby’omubiri, muliba balamu.’ Amaanyi ge agalamusa gateekwa okufuga mu byonna. Tumanyidde nnyo okugatta eby’omwoyo n’ebirowoozo ebya waggulu n’ebitalabika, ne kiba nti kirituddira ekiseera n’okulowooza n’okukkiriza okutegeera engeri eby’omubiri n’ebiwulirwa mu mubiri gye bikwata ku bulamu bwaffe obw’omwoyo, era nti biteekwa okufugibwa n’okuluŋŋamizibwa Omwoyo wa Katonda. Ne Pawulo agamba nti, ‘mbonereza omubiri gwange ne ngufuula omuddu wange, si kulwa nga mbuulira abalala Enjiri, ate nze nzennyini ne sisiimibwa.’

4. Obanga Katonda yafuuwa ddala Omwoyo we mu mubiri gwa Adamu ogwakolebwa okuva mu ttaka, tekirowoozebwanga nti kya kyewuunyo Omwoyo Omutukuvu okulamusa kaakano n’emibiri gyaffe n’amaanyi ge agatukuza.

5. ‘Okubeera n’omubiri ye nkomerero y’amakubo ga Katonda.’ Ekigambo kino eky’amagezi amangi eky’omusomi w’eby’eddiini ow’edda kitujjukiza amazima agasuuliriddwa ennyo. Omulimu omunene ogw’Omwoyo wa Katonda kwe kwegatta n’ekintu ekikwatibwako, n’akifuula omubiri ogw’omwoyo okuba ekifo Katonda mw’abeera. Mu mubiri gwaffe Omwoyo Omutukuvu ajja kukikola, bw’anaagutwala ddala yonna.

6. Ku mazima gano ag’amaanyi g’Omwoyo Omutukuvu mu mubiri kwe kwesigamiziddwa ekiyitibwa Okuwonya olw’okukkiriza. Mu mirembe gyonna, mu biseera eby’okuzuukusibwa okw’enjawulo mu mwoyo, Katonda abamu abasobozesezza okulaba engeri Kristo gy’ayagala okufuula omubiri, ne wano ku nsi, okugabana ku bulamu n’amaanyi g’Omwoyo. Eri abo abakiraba, akakwate wakati w’Obutukuvu n’Okuwonya kaba kanywevu nnyo era ka mukisa, nga Mukama Yesu atwala omubiri okuba gugwe.

Olunaku olw’Amakumi Abiri mu Nnya.