Omutukuvu wa Isirayiri

‘Nze Mukama eyabaggya mu nsi ey’e Misiri, okubeera Katonda wammwe; noolwekyo kibasaanira okubeeranga abatukuvu, kubanga Nze ndi mutukuvu. Nze Mukama atukuza mmwe, ndi mutukuvu.’—Ebyabaleevi 11:45; 21:8.

‘Nze Mukama Katonda wo, Katonda Omutukuvu owa Isirayiri; Omulokozi wo. Bw’ati bw’ayogera Mukama, Omununuzi wammwe, Omutukuvu wa Isirayiri: Nze Mukama, Omutukuvu wammwe, Omutonzi wa Isirayiri, Kabaka wammwe.’—Isaaya 43:3, 14-15.

Mu kitabo ky’Okuva twalaba Katonda ng’ateekateeka obutukuvu bw’abantu be. Mu biseera ebitukuvu n’ebifo ebitukuvu, mu bantu abatukuvu, ebintu ebitukuvu n’okuweereza okutukuvu, yali ayigirizza abantu be nti buli kintu ekimwetoolodde, era byonna ebyandimusemberedde, biteekwa okuba ebitukuvu. Yali ayagala kubeera wakati mu butukuvu bwokka; abantu be baali bateekwa okuba eggwanga ettukuvu. Naye tewali we kyogerwa butereevu nti Katonda yennyini mutukuvu. Mu kitabo ky’Ebyabaleevi tutwalibwa eddaala erisingawo. Wano we tusooka okuwulira Katonda ng’ayogera ku butukuvu bwe ye kennyini, ng’abufuula ensonga y’obutukuvu bw’abantu be, era omusingo gwabwo n’amaanyi gaabwo. Awatali kino, okubikkulirwa kw’obutukuvu kwandibadde tekuwedde, n’okuyitibwa okuba abatukuvu kwandibadde tekulina maanyi. Obutukuvu obw’amazima bujja gye tuli nga tuyiga nti Katonda yekka ye mutukuvu. Ye yekka y’atukuza; era bwe tujja gy’ali yennyini, ne tugattibwa naye mu buwulize ne mu kwagala, Obutukuvu bwe lwe busobola okutubeerako.

Okuva ku bitabo bya Musa okweyongerayo, tujja kulaba nti erinnya lya Katonda ng’omutukuvu terirabikalabika mu Byawandiikibwa ebyaluŋŋamizibwa, okutuusa lwe tutuuka ku Isaaya, nnabbi omubuulizi w’Enjiri. Eyo lirabikamu emirundi amakumi abiri mu mukaaga, era amakulu gaalyo amatuufu gabikkulwa mu ngeri gye ligattibwamu n’erinnya ly’Omulokozi n’Omununuzi. Essanyu, obwesige n’okutendereza, abantu abanunuddwa bye bandibadde nabyo nga batunuulira Omununuzi waabwe, byonna byogerwako nga bigattibwa n’erinnya ly’Omutukuvu. ‘Leekaana n’eddoboozi ery’omwanguka oyimbe n’essanyu ggwe omuntu w’omu Sayuuni, kubanga Omutukuvu wa Isirayiri ali wakati mu ggwe mukulu.’ ‘Abeetaaga balisanyukira mu Mutukuvu wa Isirayiri.’ ‘Era naawe olisanyukira mu Mukama, era mu Mutukuvu wa Isirayiri mw’olyenyumiririza.’ Mu lusuku Adeni twalaba nti Katonda Omutonzi ye yali Katonda Omutukuza, ng’atuukiriza omulimu gw’emikono gye. Mu Isirayiri twalaba nti Katonda Omununuzi bulijjo ye yali Katonda Omutukuza, ng’atukuza abantu be yali yeerondedde. Wano mu Isaaya tulaba nga Katonda Omutukuza, Omutukuvu, ye wa kutuusa obununuzi obukulu obw’Endagaano Empya: ng’Omutukuvu, ye Mununuzi. Katonda anunula kubanga mutukuvu, era ayagala okutukuza: Obutukuvu bwe bujja okuba Obununuzi obutuukiridde. Obununuzi n’Obutukuvu byombi bisangibwa mu nkolagana y’omuntu ne Katonda yennyini. Ekisumuluzo ky’ekyama ky’obutukuvu kiweebwa buli mukkiriza mu kigambo kino: ‘Bw’ati bw’ayogera Mukama, Omununuzi wammwe, Omutukuvu wa Isirayiri: Nze Mukama, Omutukuvu wammwe.’ Okusemberera Omutukuvu, okumumanya, okumufuna, n’okuba ababe ddala—obwo bwe Butukuvu.

Obanga Obutukuvu bwa Katonda bwe busuubi bwokka obw’obutukuvu bwaffe, kituufu okunoonya okumanya Obutukuvu obwo kye buli. Era newakubadde tuyinza okusanga nga ddala businga okutegeera kwonna, tekiriba kya bwereere okukuŋŋaanya ebyo Ekigambo bye kibikkula ku bwo. Tukikole mu mwoyo ogw’okutya okutukuvu n’okusinza, nga twesiga Omwoyo Omutukuvu okuba omusomesa waffe.

Era okusooka katutegeere nti Obutukuvu buno obwa Katonda, wadde nga butera okwogerwako ng’emu ku ngeri za Katonda, kizibu okububala ng’engeri bw’etyo, ku ddaala lye limu n’endala. Engeri endala zonna zoogera ku kitundu ekimu oba akabonero akamu ak’Obutonde bwa Katonda; naye Obutukuvu bulabika ng’obwoleka ensibuko yennyini oba okutuukirira kwa Katonda yennyini. Tewali ngeri n’emu ku zino eyinza okwogerwa ku buli kintu ekya Katonda; naye Ebyawandiikibwa byogera ku Linnya lye Ettukuvu, Olunaku lwe Olutukuvu, Ekifo kye Ekitukuvu mw’abeera, Ekigambo kye Ekitukuvu. Mu kigambo Mutukuvu mwe tusanga ekisinga okusemberera okufunza okutuukirira kwonna okwa Katonda, ennyinnyonnyola y’Obwakatonda kye buli. Engeri endala tuziyita okutuukirira kwa Katonda, naye kino kye kigambo kyokka eky’omuntu ekyoleka Okutuukirira kwa Katonda kwennyini. Kyenava abannyonnyozi b’enjigiriza ya Katonda basanze obuzibu bungi okukola ennyinnyonnyola esobola okwoleka byonna ekigambo kino bye kitegeeza.

Ekigambo eky’Olwebbulaniya ekyasooka, oba kiva mu kikolo ekitegeeza okwawula, oba mu kirala ekirimu amakulu ag’okumasamasa, kyali kyoleka ekintu ekyawukana ku birala, ekyawuddwa ku byo olw’obulungi obubisinga. Katonda Yeeyawudde era wa njawulo ku byonna ebyatondebwa, era yeekuuma nga yeeyawudde ku byonna ebitali Katonda; ng’Omutukuvu, akuuma ekitiibwa kye eky’Obwakatonda n’okutuukirira kwe nga tewali kibikosa: ‘Tewali mutukuvu nga Mukama;’ ‘Kale mulinfaananya ani, ani gwe mulinnenkanya? bw’ayogera Omutukuvu.’ Nga Mutukuvu, ddala Katonda ye Atageraageranyizibwa; Obutukuvu bubwe yekka; tewali kibufaanana mu ggulu wadde ku nsi, okuggyako ng’abugabye ye. Bwe kityo obutukuvu bwaffe tebuliba mu kweyawula okw’obuntu mwe tugezaako okukoppa okweyawula kwa Katonda,—nedda, wabula mu kuyingira mu kweyawula kwe; okuba ababe ddala; abaawuddwa ye, era ku lulwe yennyini.

Kino kikwatagana nnyo n’amakulu ag’Okugulumizibwa: ‘Bw’atyo bw’ayogera oyo ali waggulu omugulumivu, ow’erinnya ettukuvu.’ Omutukuvu ye yalabibwa ng’atudde ku ntebe ey’obwakabaka eri waggulu, egulumiziddwa, ng’asinzibwa baserafi. Mu Zabbuli 99 Obutukuvu bwa Katonda bwogerwako nnyo nga bukwatagana n’okugulumizibwa kwe. Era olw’ensonga eno, Obutukuvu bwe butera nnyo okugattibwa n’Ekitiibwa kye n’Obukulu bwe (laba ‘Olunaku olw’Omukaaga’). Era wano obutukuvu bwaffe bujja kulabika nga si kirala wabula obwavu n’obwetoowaze ebijja ‘amalala g’omuntu bwe gakkakkanyizibwa, era Mukama yekka n’agulumizibwa.’

Bwe tubuuliriza okumanya obulungi obutaliiko kkomo obw’Okweyawula kuno n’Okugulumizibwa kuno we bwesigamye, tutuusibwa ku Bulongoofu bwa Katonda, era si mu ngeri yaabwo ey’okugaana yokka—ng’okukyawa ekibi—wabula n’ekitundu kyabwo ekisingako okuzimba: obulungi obutuukiridde. Kubanga tuli boonoonyi, era okubikkulirwa kw’Obutukuvu bwa Katonda kubeera mu nsi ey’ekibi, kya bulijjo, era kituufu era kisaanidde, nti ekisooka, era ekibeerera, kye tufuna ku Butukuvu bwa Katonda kibeere Obulongoofu obutaliiko kkomo obutayinza kutunuulira kibi, era mu Maaso gaabwo omwonoonyi kimugwanira okukweka amaaso ge n’okukankana. Obutuukirivu bwa Katonda, obugaana ekibi, obukisalira omusango era obukibonereza, bulina ekikolo kyabwo mu Butukuvu bwe, era kye kimu ku bitundu byabwo ebibiri—amaanyi agamalawo era agazikiriza ag’omuliro ogwokya. ‘Katonda Omutukuvu yeerage nga bw’ali omutukuvu mu butuukirivu bwe’ (Isaaya 5:16); mu butuukirivu, Obutukuvu bw’Omutukuvu bukuumibwa era bubikkulibwa. Naye Omusana tegulaga byokka ebitali birongoofu, biryoke birongoosebwe, wabula gwo gwennyini kintu kya bulungi obutaliiko kkomo. Noolwekyo abamu ku basajja baffe abasinga obutukuvu tebaatya kwogera ku Butukuvu bwa Katonda ng’Obulungi obutaliiko kkomo obwa Katonda, Obulongoofu obutuukiridde n’Obulungi bw’Omusana ogwo Katonda mw’abeera. Era obanga Obutukuvu bwa Katonda bulina okufuuka bwaffe, okutubeerako, n’okutuyingiramu, kiteekwa okubaawo awatali kulekera awo okutya okutukuvu okukankana bwe tulowooza ku kunakuwaza n’ebibi byaffe Omutukuvu ono awulira ennyo ekitaliiko kkomo; era wamu nakwo, nga bikwatagana bulungi ddala, okwegomba okw’amaanyi okulaba obulungi bwa Mukama, okwewuunya ekitiibwa kyabwo eky’Obwakatonda, n’okwewaayo n’essanyu okuba ababe bokka.

Tuteekwa okweyongerayo eddaala limu. Katonda bw’agamba nti, ‘Nze ndi mutukuvu: Nze ntukuza,’ tulaba nti ekimu ku bitundu ebikulu eby’Obutukuvu bwe kye kino: nti bunoonya okwegaba, okugabana okutuukirira kwabwo n’essanyu lyabwo. Kino si kirala wabula Okwagala. Mu kubikkulirwa okw’ekitalo mu Isaaya ku ekyo Omutukuvu ky’ali eri abantu be, twegendereze tuleme kusoma bubi Kigambo kya Katonda eky’omuwendo. Tekyogerwa nti wadde Katonda ye Mutukuvu, era akyawa ekibi, era yandibonerezza n’azikiriza, naye newakubadde kiri bwe kityo alirokola. N’akatono. Naye tuyigirizibwa nti nga Omutukuvu, olw’okuba ye Mutukuvu, asanyukira okutukuza, aliba Omununuzi w’abantu be. (Laba Koseya 11:9.) Obutukuvu, okusinga byonna, bwe tuyitibwa okutunuulira, okwesiga, n’okusanyukiramu. Omutukuvu ye Mutukuza: anunula era alokola alyoke afune obwesige bwaffe gy’ali, alyoke atusikirize gy’ali ng’Omutukuvu, era nti mu kumwegattako ffe kinnoomu tuyige okugonda, okuba n’endowooza emu naye, okuba abatukuvu nga ye bw’ali omutukuvu.

Obutukuvu bwa Katonda kale kwe kutuukirira okutaliiko kkomo okw’Obwakatonda, Obutuukirivu n’Okwagala mwe bikwataganira ddala, mwe biva, era kye byombi bibikkula. Ge maanyi ag’obulamu bwa Katonda, Katonda mwe yeekuumira nga temuli bunafu wadde ekibi kyonna eky’ekitonde, era mwe yeeyongera awatali kulekera awo okunoonya okusitula ekitonde okukiyingiza mu kwegatta naye n’okugabana mu bujjuvu obulongoofu bwe n’okutuukirira kwe. Ekitiibwa kya Katonda nga Katonda, nga Katonda w’Okutonda n’Obununuzi, bwe Butukuvu bwe. Mu kino mwe muli ddala Okweyawula n’Okugulumizibwa kwa Katonda, okusukka n’ebirowoozo byonna eby’omuntu. ‘Katonda musana;’ mu Bulongoofu bwe obutaliiko kkomo abikkula ekizikiza kyonna, naye takolagana nakyo n’akatono. Akisalira omusango n’akisinga; alokola okukiggyamu, era asitula okuyingiza mu kussa ekimu n’obulongoofu bwe n’essanyu lye. Ono ye Mutukuvu wa Isirayiri.

Katonda ono y’atwogerako nti, ‘Nze Mukama Katonda wammwe: ndi mutukuvu: ntukuza.’ Mu kulowooza ku Butukuvu bwe nga tumusinza, mu kubwewaayo nga tumwesiga, mu kussa ekimu naye mu kwagala, ye Omutukuvu, mwe tusobola okufuulibwa abatukuvu. Muganda wange! oyagala okuba omutukuvu? wuliriza nate, era mu kusirika okw’amaanyi okw’obwesige leka ebigambo bya Katonda bikke mu mutima gwo—‘Omutukuvu wammwe.’ Jjangu gy’ali yennyini omwefunire nga Katonda wo, era weetwalire byonna by’ayinza okukukolera, nga ye Omutukuvu atukuza. Jjukira bujjukizi nti Obutukuvu ye yennyini. Jjangu gy’ali; musinze; muwe ekitiibwa. Tonoonya, wadde okuva gy’ali, obutukuvu obubeera mu ggwe wennyini; leka okwerowoozaako kukkakkanyizibwe, era omatire nti Obutukuvu bubwe. Ng’okubeerawo kwe bwe kujjuza omutima gwo, ng’Obutukuvu n’Ekitiibwa bye bwe biba kye wegomba kyokka, ng’ebyo by’ayagala ebitukuvu n’Okwagala kwe bwe biba essanyu lyo,—ng’Omutukuvu bw’afuuka byonna mu byonna gy’oli,—olibeera mutukuvu n’obutukuvu bw’ayagala okulaba. Era bw’olitunuulira okutuusa ku nkomerero n’otolaba kya kwewuunya mu ggwe wennyini, wabula Obulungi bwokka mu ye, olimanya nti akutaddeko ku kitiibwa kye; era obutukuvu bwo bulisangibwa mu luyimba luno: Tewali mutukuvu nga Mukama.

Mubenga batukuvu, kubanga nze ndi mutukuvu.

Ayi Katonda! twongedde okuwulira okubikkulirwa okw’ekitalo okukwogerako ggwe wennyini, ‘Nze ndi mutukuvu.’ Era bwe twategeera nga Obutukuvu bwo bwe bugulumivu ennyo okusukka ebirowoozo byaffe byonna, twawulira okuyita kwo, okw’ekitalo n’okusingawo, ‘Mubenga batukuvu, kubanga nze ndi mutukuvu.’ Era buli kirowoozo ku ngeri gye twandibadde abatukuvu nga ggwe bw’oli omutukuvu bwe kyatulema, twawulira eddoboozi lyo omulundi omulala, mu kigambo kino ekisinga byonna okuba eky’ekitalo, ‘Nze mbatukuza.’ Nze ‘Omutukuvu wammwe.’

Ayi Katonda Asinga Obutukuvu! tukwegayirira, tuwe okutegeera mu kigera ekisaanidde nga bwe tutali batukuvu, tulyoke tutwale ekifo ekitugwanira mu maaso go. Singa obwonoonyi bw’obutonde bwaffe, ne byonna ebiva mu kwerowoozaako, bitubikkulirwa bwe bityo, ne kiba nga tekikyasoboka kubibeeramu! Omusana ogubikkula kino gubikkule era nti Obutukuvu bwo bwe busuubi bwaffe bwokka, ekiddukiro kyaffe ekikakafu, n’okununulibwa kwaffe okujjuvu. Ayi Mukama! yogera mu myoyo gyaffe ekigambo, ‘Omutukuvu, Omununuzi wammwe,’ ‘Omutukuvu wammwe,’ n’amaanyi ag’Omwoyo wo, okukkiriza kwaffe kulyoke kukule kufuuke obwesige obunywevu nti tusobola okuba abatukuvu nga ggwe bw’oli omutukuvu.

Mukama Katonda Omutukuvu! tukulindiridde. Weebikkule n’amaanyi munda mu ffe, otufuule abasaanira okuba ababaka b’Obutukuvu bwo, okubuulira abantu bo nga bw’oli omutukuvu, era nga bwe tuteekwa okuba abatukuvu, era nga bw’otufuula abatukuvu. Amiina.

1. Omutukuvu ono ye Katonda Ayinzabyonna. Nga tannaba kwebikkulira Isirayiri ng’Omutukuvu, yeemanyisa eri Ibulayimu nga Ayinzabyonna, ‘azuukiza abafu.’ Mu byonna by’okola ne Katonda ku nsonga y’obutukuvu, jjukira nti ye Ayinzabyonna, ayinza okukola eby’amagero mu ggwe. Tera okugamba nti, ‘Ekitiibwa kibe eri oyo ayinza okukola ebintu byonna okusinga byonna bye tusaba ne bye tulowooza.’

2. Omutukuvu ono ye Katonda Omutuukirivu, omuliro ogwokya. Weesuule mu gwo, byonna eby’ekibi bizikirizibwe. Bw’owaayo ggwe wennyini ku kyoto, linda omuliro. ‘Ebitundu byammwe eby’omubiri gwammwe bikozesebwe eby’obutuukirivu eri Katonda.’

3. Omutukuvu ono ye Katonda ow’Okwagala. Ye Kitaawo; weewaayo okukkiriza Omwoyo Omutukuvu okukaaba munda mu ggwe nti, Aba, Kitaffe! kwe kugamba, okumukkiriza okufuka okwagala kwa Katonda okw’Obwakitaffe mu mutima gwo n’okugujjuza. Obutukuvu bwa Katonda bwe Bwakitaffe bwe; obutukuvu bwaffe bwe bwana. Beera mwangu, ow’okwagala, eyeesiga.

4. Omutukuvu ono ye Katonda. Mukkirize abeere Katonda gy’oli; ng’afuga byonna, ng’ajjuza byonna, ng’akola byonna. Musinze, musemberere, beera naye era mu ye era ku lulwe: ye aliba obutukuvu bwo.

Olunaku olw’Ekkumi n’Ebbiri.