Essuula 5 · eddakiika 11 ez’okusoma

Okwagala n'Okunenya

“Kale kaakano okukkiriza, essuubi, n'okwagala bibeerawo, bino ebisatu; naye ekisinga mu bino kwe kwagala.” 1 Abakkolinso 13:13 Enjawulo enkulu ey'okubiri wakati w'okwagala okw'amazima n'okw'obulimba gye twagala okwoleka y'eno: Okwagala okwa Katonda tekukoma ku kukwatagana n'okunenya n'okukangavvula, wabula emirundi mingi kubyetaaga eri abo abakulina. Kufuula omulimu gw'abo abalina okwo okunenya n'okukangavvula buli ekibi — buli ekitaleeta birungi bya waggulu eri omuntu oyo ekikwatako.

Mu kino, nga bwe kiri mu buli kintu ekirala, okwagala kuno kugoberera ekyokulabirako kyakwo ekya Katonda: “Bonna be njagala mbanenya ne mbakangavvula; kale ba nnyiikivu weenenye.” Okubikkulirwa 3:19 Bwe kiba kyetaagisa olw'obulungi bw'omuntu, Katonda anenya era akangavvula. Tanakuwaza wadde okunakuwaza abantu n'akatono, nga kitaawe bw'atayagala kukangavvula mwana ajeema. Naye bw'aba kitaawe ow'amagezi, ajja kukikola kubanga ayagala omwana. Mu ngeri y'emu, omuntu alina okwagala kuno okwa Katonda amaliridde okukangavvula n'okunenya ekibi buli we kisangibwa. Tajja kuleka kibi kubeerawo mu muliraanwa we nga tekivunaanibbwa, wabula alimunenya n'obwesigwa era anaaba anoonya okumutwala eri ekituufu.

Ka tulabe ekyokulabirako ekirungi (kimu ku bingi) eky'okwagala kuno okwa Katonda nga kukola mu mutima ne mu bulamu bw'omutume yennyini eyawandiika 1 Abakkolinso 13. Tetuyinza kukyamira mu kulonda ekyokulabirako kino kubanga kiva eri Pawulo yennyini.

“Naye Keefa bwe yajja e Antiyokiya, namuwakanya nga mmwolekedde, kubanga yali asingiddwa omusango. Kubanga abasajja abamu nga tebannava eri Yakobo, yalyanga wamu n'Abamawanga; naye bwe bajja, ne yeggyako ne yeeyawula, ng'atya ab'ekibiina eky'okukomola. N'Abayudaaya abalala ne bakola eby'obunnanfuusi wamu naye, ne Balunabba n'atwalibwa okukyama olw'obunnanfuusi bwabwe. Naye bwe nalaba nti empisa zaabwe tezaali za magezi ga mazima g'enjiri, ne ŋŋamba Keefa mu maaso gaabwe bonna nti, ‘Oba ggwe, newankubadde ng'oli Muyudaaya, obeera ng'Omumawanga so si ng'Omuyudaaya, oyinza otya okuwaliriza Abamawanga okubeera ng'Abayudaaya?’” Abaggalatiya 2:11–15 Weebale, Pawulo — okwagala okw'ekitiibwa era okw'obuvumu! Teyagenda kwogera mu kaama emabega wa Peetero wadde okumulumba mu kyama.

“Ne ŋŋamba Keefa mu maaso gaabwe bonna...”

Bw'oba oyagala akabonero k'okwagala okw'amazima, kano wano.

Kiteekwa okuba nga kyali kya bulumi bungi nnyo eri Pawulo okunenya Peetero mu lujjudde. Baali baagalana. Mu butuufu, oluvannyuma lw'emyaka, Peetero yayogera ku Pawulo nti: “...owooluganda omwagalwa Pawulo...” 2 Peetero 3:15 Baali beefaako ddala. Pawulo yategeera bye kwetaaga okwagala okw'amazima, kubanga ye yawandiika essuula eno ey'ekkumi n'esatu ey'Abakkolinso. Bwe yali ayagala Peetero, era bwe yali ategeera okwagala okw'amazima, lwaki yamunenya mu lwatu? Lwaki yeeteeka mu bulumi obw'okukikola?

Obwesigwa eri Peetero, obwesigwa eri amazima, n'obwesigwa eri Yesu Kristo kye kyakyetaaga.

Noolwekyo, Pawulo yaggyawo enneewulira ze yennyini n'agumiikiriza obulumi obw'okuwakana mu kifo ky'okuleka Peetero okweyongera mu nsobi, abakkiriza Abamawanga okubuzibwabuzibwa, n'Abayudaaya okusendebwasendebwa endowooza ez'ensi.

Pawulo yanenya Peetero mu lwatu kubanga amazima gaali mu katyabaga. Nga bwe kitera okubaawo, amazima gaali ku ludda lw'abatono. Obuyinza obungi bwali ku ludda lw'ab'ekibiina eky'okukomola. Baali mu bakkiriza abaali n'obuyinza obusinga, kyokka Pawulo yayimirira ng'awakanya obuyinza obwo mu kunenya kwe Peetero.

Lwaki?

Kubanga obwesigwa eri amazima kye kyakyetaaga, era okwagala okwa Katonda kusooka kuba kulongoofu .

Waliwo ekyokulabirako ekisingako obukulu mu Mukama waffe yennyini — Omukama emmeeme ye yonna kye yali kwagala era obulamu bwe kye kyali ekiweebwayo eky'olubeerera olw'obulungi bw'abalala. Kyokka nga yakomyawo n'obwesigwa abagoberezi be bo bennyini bwe baava mu mazima, era nga yayolekera awatali kutya n'anenya obutakwatibwa n'obunnanfuusi bw'abo abeeyita ng'abaagala Katonda ate nga bawakanya okwo mu bulamu bwabwe.

Nga yanenya ekibi awatali kutya buli we yakisanga.

Ku lulala yagamba abayigirizwa be nti: “Naye n'akyuka n'abanenya.” Lukka 9:55–56 (Ebigambo ebiwanvuko ebisangibwa mu nkyusa ez'edda ezimu — “Temumanyi mwoyo ki gwe muli. Kubanga Omwana w'Omuntu teyajja kuzikiriza bulamu bwa bantu wabula okubulokola” — tebiri mu kiwandiiko kya ESV.)

Kyali ng'agamba nti, “Kino mwandibadde mumaze kukitegeera.”

Ku mulundi omulala yagamba nti: “Nammwe mukyali abatategeera?” Matayo 15:16 Ate era nti: “Dda emabega wange, Setaani! Oli nkonge gye ndi. Kubanga tossa mwoyo gwo ku bintu bya Katonda, wabula ku bintu bya bantu.” Matayo 16:23 Okwo kwe kwali okwagala okwa Katonda. Okwo kwe kwali okwagala okwesigwa — okwagala okwali kwetegese okunenya mu kifo ky'okuleka gwe kwakwatako okweyongera mu kibi n'anyiiza Katonda.

Ate era, bwe yali ayogera n'Abafalisaayo n'abalala abeeyita ng'abeesigwa eri Katonda, yagamba nti: Yokaana 8:39, 42, 44 “Singa mwali baana ba Ibulayimu, mwandikoze emirimu Ibulayimu gye yakola.”

“Singa Katonda ye Kitammwe, mwandinjagadde, kubanga nava eri Katonda era ndi wano.”

“Muli ba kitammwe Setaani, era okwagala kwammwe kwe kukola bya kitammwe by'ayagala.”

Tekyali kyangu eri Yesu Kristo okuwakana n'abantu ab'eddiini ab'omu kiseera kye okusinga bwe kiri eri abaddu be okuwakana n'abeeyita abakkiriza abatambulira mu butakwatagana leero.

Kyokka omutima gwe ogwa Katonda gwali gujjudde okwagala. Yeewaayo ku musaalaba ku lwabwe n'asaba nti: “Kitange, basonyiwe, kubanga tebamanyi kye bakola.” Lukka 23:34 Woowe, singa okwagala kwo n'okwange tekwabulwa kabonero kano ak'okufaananako Katonda! Singa waaliwo okwagala kuno okwesigwa, okw'okwagala okuguma okunenya ekibi ne kukangavvula owooluganda mu kwagala, mu kifo ky'okwagala okw'obulimba okuwaanawaana omuntu mu maaso ge ate ne kumuwaayiriza emabega we.

Olowooza nti Abakristaayo abasinga obungi abeeyita mu mulembe guno mu butuufu bakkiriza nti bannaabwe batambula bulungi? Lowooza ku kkanisa yonna ng'oyagala. Olowooza nti abasinga obungi mu bammemba mu mazima bakkiriza nti bammemba bannaabwe — baganda baabwe ne bannyinaabwe mu kukkiriza — batambulira mu bulamu obw'okutya Katonda mu butakyukakyuka, so si mu kungulu kwokka wabula ne mu mutima?

Eky'ennaku, abantu bye boogera emabega wa bannaabwe emirundi mingi bilaga engeri endala. Mu butuufu tebakikkiriza. Bamanyi bulungi, era banguwa okubuulira abalala ku nsobi ze balaba. Kyokka teri n'omu ku lukumi eyali agenze mu kyama eri owooluganda, n'amukwata ku mukono mu kwagala, n'amunenya mpolampola ku mpisa ze embi oba ez'okudda ennyuma.

Abantu bandirowoozezza ki ku mukazi eyalaba nti, ng'agenze mu kkanisa olunaku olwayita, yasaba okusisinkana mu kyama ne Mukyala —— era, bwe yali naye yekka, n'ayogera ng'alina amaziga mu maaso ge era n'obwesimbu obungi nti: “Mukyala —— omwagalwa, nzize kukulaba ku nsonga nzibu nnyo. Onookkiriza ekigambo eky'okuzzaamu amaanyi n'okugolola okuva eri omuntu eyeewulira nga munafu nnyo era nga tasaanidde, kyokka ng'aweeza obwesige nti Omwoyo wa Katonda ye yamuleese? Onzikirize nkubuulire nti nnali neeraliikiridde olw'empisa zo mu kkanisa eggulo. Kyandabikira nti obwongofu bwo tebwali ku bukulu bw'okusinza, wabula bwali ku kwekaliriza n'okunenya ekyambalo ky'oyo eyali atudde okwolekera ggwe. Era nnalaba nti bwe wava mu kkanisa, amangwago n'otandika okuseka n'okwogera mu ngeri eyandabikira nga tekwatagana n'okusinza kw'oli okamaze okwenyigiramu.”

Ka tugambe nti yeeyongera: “Mukyala —— omwagalwa, sinnaba kukyogera eri muntu yenna — n'eri baze wange nedda — naye nzize kwogera naawe ggwe kennyini. Ka tugende mu maaso ga Mukama ffembi tumusabe atuwe Omwoyo we Omutukuvu, alyoke akulage w'oli omukyamu era akubikkulire oba oseeyeeya ng'ova mu kwagala kwa Katonda.”

Abantu bandirowoozezza ki? Bandyogedde ki ku mpisa ng'ezo?

Kyokka singa buli muntu eyalaba ekibi mu muliraanwa yakola bw'atyo — singa bagoberera ekiragiro kya Mukama ne bagenda mu kyama eri owooluganda oba mwannyinaabwe ne balaga ensobi — bantu bameka abandirokoddwa mu kudda ennyuma, era njawukana n'empaka mmeka ezinakuwaza mu kkanisa ezandyewaliddwa!

Naye bali ludda wa abantu abanaakikola?

Sitegeeza nti tewali n'omu — Katonda akyewale. Mmanyi nti waliwo abamu. Naye bwe tugeraageranya, bali ludda wa? Ali ludda wa omuntu eyeetegese okugumiikiriza obuzibu bwe ye kennyini alyoke ayambe omulala?

Eyo y'ensonga entuufu. Singa gwali mulimu mwangu era ogusanyusa, bangi bandiguukoze awatali kwekaanya. Naye kubanga gulumya, beekaanya okugukola.

Ali ludda wa omuntu anaakikola mu kifo ky'okuleka owooluganda okusigala ng'eebase mu kibi? Ali ludda wa omuntu anaakola mu kifo ky'okulaba ensonga ya Kristo ng'eswazibwa era ng'ekolebwa akabi? Bali ludda wa abatukuvu abagenda mu buwombeefu ne mu kwagala okukomyawo oyo eyabula?

Nsuubira ng'omanyi abantu bangi ng'abo. Eky'ennaku, mmanyi batono bwatono. Bw'oba omanyi bangi, nsanyuka, era gy'okoma okumanya abangi, gy'okoma okuba obulungi. Bw'oba oli omu ku bo, kale oyo mulala ku bo. Singa buli Mukristaayo yabeera n'okwagala kwa ngeri eno, nga waliba wabaddewo enkyukakyuka nnene mu bwangu. Kino kye kkanisa kye yeetaaga — abantu abasobola okunenya n'okugolola kubanga tebafaayo ku abalala kye babalowoozaako. Ekibafaako kyokka kwe kusanyusa Mukama waabwe era n'okukola by'ayagala.

Olina okwagala kuno okutanoonya bikwata ku kwo?

Waliwo enjawulo nnene ng'eri wakati wa Sawulo ne Pawulo. Wali okirowoozezzaako? Sawulo agamba ki?

“Kubanga olw'obutamanya butuukirivu bwa Katonda, era nga banoonya okunyweza obwabwe ku bwabwe, tebaagondera butuukirivu bwa Katonda.” Abaruumi 10:3 Nga tannafuna kwagala kwa mazima, ekyamuluŋŋamya kwali kwefaako yekka. Teyafaayo ku bwakabaka bwa Katonda; yafaayo ku kitiibwa kye ye, erinnya lye, n'okukulaakulana kwe. Yayagala okusiimibwa eggwanga lye.

Kaakano geraageranya ekyo ne Pawulo oluvannyuma lw'okukyuka kwe. Agamba ki?

“Nti nnina ennaku nnyingi n'obuyinike obutakoma mu mutima gwange. Kubanga nnandyagadde nze kennyini nkolimirwe era nsalibwe okuva ku Kristo ku lwa baganda bange, ab'ekika kyange mu mubiri.”

Abaruumi 9:2–3 Okwo kwe kwagala okutuufu ddala.

Bano be baali abantu bennyini be yayagala okusiimibwa. Kyokka bwe yamala okufuna Omwoyo Omutukuvu n'amaaso ge ne gazibulwa okulaba embeera yaabwe ey'okuzikirira, yabanakuwalira nnyo. Agamba nti: “Nti nnina ennaku nnyingi n'obuyinike obutakoma mu mutima gwange. Kubanga nnandyagadde nze kennyini nkolimirwe era nsalibwe okuva ku Kristo ku lwa baganda bange, ab'ekika kyange mu mubiri.”

Abaruumi 9:2–3 Enjawulo nnene nnyo!

Takyafaayo kye bamulowoozaako. Wabula agenda ng'agezaako okuzibula amaaso gaabwe, ng'abalaga nti enkizo ey'eddiini yokka teyinza kubalokola era nti bateekwa okukyukira Katonda. Obwefaako bumaze okubula ddala mu kulaba. Omutima gwa Pawulo, emmeeme ye, n'okufuba kwe kaakano biweereddwayo eri obulokozi bw'abalala.

Abantu bwe bamutendereza, akikkiriza. Bwe bamuvumirira, ekyo nakyo akikkiriza. Ky'assaako omwoyo bwe bwakabaka bwa Katonda, era ka babe nga bamuyisa batya, yeeyongera okunoonya obwakabaka obwo — ne bwe kiba okutuuka ku kufiira obukakafu. Agumiikiriza obukyayi bwabwe n'obuwakanyi obusinga obungi alyoke ayambe okukyusa abantu okuva eri Setaani okudda eri Katonda era okuva mu kibi okudda mu butuukirivu.

Obwefaako tebukyali wakati. Si Pawulo akyakulira — wabula Kristo n'obwakabaka bwe.

Okwagala okw'obulimba kwe njawulo ddala.

Omuntu alina okwagala okw'obulimba asinga kufaayo ku abantu kye bamulowoozaako, so si ku ngeri gye bayisaamu Mukama gwe yeeyita nti akkiririza. Omuntu ng'oyo tasobola kugumira ndowooza ya kugolola muntu yenna. Endowooza yennyini emutiisa. Ayita abo abakikola ab'ekyejjo, abakwata ku mateeka gokka, oba abasalira abalala emisango. Kyokka ayinza obutaakaanya kunenya muntu emabega we.

Ebigambo by'okwagala okw'obulimba bibikkula obuntu bwakwo obw'amazima. Kuwaanawaana n'emimwa gyakwo. Omubisi gw'enjuki guli ku lulimi lwakwo, naye obutwa buli wansi. Kwewale.

N'ekiseera lwe kulabika ng'okutendereza owooluganda oba muliraanwa, emirundi mingi kwongerako akaziyiza akoonoona: “Woowe, muntu mulungi, naye...”

“Weewaawo, mmussaamu ekitiibwa kinene, wabula...”

Akabi mmeka akaleeteddwa ebigambo ng'ebyo! Amannya amalungi mmeka agonoonebbwa omwoyo guno! Obuyinza mmeka obw'okukola obulungi obunafuyiziddwa oba obuzikiriziddwa okunenya okutaliimu kufaayo n'obukyayi obukwese!

Kyayogerwa mu butuufu nti tewali mpisa nnungi n'entono etukuvu nnyo ngeri okwogera obulimba we kutaligezaako kugivumbagira.

N'obulamu bw'abantu abatya Katonda, abo abanoonya ensobi bulijjo basobola okuzuula ekintu kye banenya.

Noolwekyo, weegendereze kwagala ki kw'olina.

Okwagala okw'amazima tekusanyukira bukyamu.

“Tekusanyukira butali butuukirivu, wabula kusanyukira wamu n'amazima.” 1 Abakkolinso 13:6 Wewulira enneewulira ey'okumatira omuntu gw'otoyagala bw'agwa mu kibi oba mu kabi?

Bwe kiba bwe kityo, weegendereze. Omwoyo ogwo teguva eri Katonda.

Osanyukira mu kyama akabi bwe kajjira omulabe wo? Bwe kiba bwe kityo, olina okuggyawo obutwa obwo.

Katonda tajja kukkiriza mwoyo ng'ogwo mu ggulu. Omuntu omu eyeetisse obukyayi obwo yandyonoonye n'Olusuku lwennyini olwa Katonda. Mukama waffe yagamba nti: “Naye mbagamba nti, Mwagalenga abalabe bammwe era musabirenga abo ababayigganya, mulyoke mube abaana ba Kitammwe ali mu ggulu.” Matayo 5:44–45 Kaakano, owooluganda wange, mwannyinaze, weekebere wekka.

Tuliddamu okusisinkana, era olizuula nti bino si ndowooza za kulowoozaawoolowoozaawo oba enkola ez'obwereere.

Bya mazima ddala. Newankubadde amazima gano amakulu ag'Obukristaayo tegatera kubuulirwa mu biseera byaffe, gasigala nga ga mazima. Gasangibwa mu Kigambo kya Katonda, era temuli Bukristaayo bwa mazima mu ffe wabula nga tulina okwagala kuno okukyawa ekibi olw'okuba nga kibi, okukinenya mu kwagala, okunoonya okukiggyawo, era okuyaayaanira okukiraba nga kiwonyezebwa.

Ne wano nate, okwagala okw'obulimba kwe njawulo ddala eri okwagala okwa Katonda. Tekufaayo nnyo ku butuukirivu. Ekigendererwa kyakwo ekisinga obukulu kwe mirembe n'okusirika bwokka. Kugamba nti, “Ka tusigaze ebintu nga bitereevu; tetusaana kusasamaza mirembe gya kkanisa.” Kwogerera waggulu nti, “Mirembe, mirembe,” songa tewali mirembe gya mazima.

Kugamba nti, “Tetuyinza kuyamba ku bizibu bino. Buli omu ateekwa okwerabirira. Tetuvunaanyizibwa ku muliraanwa waffe.”

Emirundi mingi kumanya bulungi nti obukyamu obukulu buliwo wansi w'amaaso — enkola embi, enteekateeka ez'akabi, n'empisa ez'ekibi kwe kwerondera okugumiikiriza oba okuwagira. Naye kubanga ebintu bino bikwekeddwa amaaso g'abantu bonna, kugamba nti, “Bireke awo. Tetusaana kusasamaza bintu. Mirembe! Mirembe!”

Kugamba nti, “Tofaayo ku butuukirivu; kkanisa eteekwa okuwagirwa, ka ssente zive we ziva. Tofaayo ku bukyamu obuyinza okubeera nga bukwatagana nazo. Tuteekwa okuba n'emirembe.”

Kwagala kubikka ku kibi okusinga okukyoleka n'okukiggyawo. Kugamba nti, “Tofaayo. Tetuyinza kukkiriza nsonga zino kunoonyerezebwako, kugololwa, oba kusigulibwa. Mirembe — tuteekwa okuba n'emirembe!”

Awo, omuntu bw'agema okwoleka ekizibu n'abikkula obuvundu obuli wansi, bamuyisa nga Eriya bwe yayisibwa Akabu.

“Akabu bwe yalaba Eriya, Akabu n'amugamba nti, ‘Ggwe wuuno, ggwe eyeeraliikiriza Isirayiri?’” 1 Bassekabaka 18:17 Mu ngeri y'emu, abo abawakanya obukyamu emirundi mingi bavunaanibwa okuleeta enjawukana mu kifo ky'abo abavunaanyizibwa ku bukyamu bwennyini.

Era bw'ojjukiza abantu etteeka ekkulu nti: “Kale buli kye mwagala abantu okubakolera, mubakolerenga nammwe bwe mutyo, kubanga guno gwe Mateeka ne Bannabbi.” Matayo 7:12 Oluusi baddamu nti, “Naye tetusuubirwa kuba batuukirivu ba njakuŋŋaana mu bulamu buno,” ne bakikozesa ng'ekyokwewaza okwewala okukwata ku nsonga. Mu ngeri eno, bateeka bukka ekibikka ekirala ku kizibu ne bakireka ne kyeyongera.

Kuno kwe kwagala kwa Setaani, era gye kweyongera obungi, gye kukoma okukola ekigendererwa kye obulungi.

Naye okwagala n'amagezi ebiva waggulu bya njawulo.

“Naye amagezi agava waggulu gasooka kuba malongoofu, ne gabaako emirembe, ga bukkakkamu, agawulira, agajjudde okusaasira n'ebibala ebirungi, agatasosola era agatalimba.” Yakobo 3:17 Weetegereze nti gasooka kuba malongoofu, ne galyoka gabaako emirembe .

Nnandisinze okubeera mu kulwana okutakoma nga ndi ku ludda lw'ekituufu, ekyalimu obutuukirivu, n'ekirungi okusinga okusanyukira obumu n'ekitaliimu, ekyonoonefu, n'ekibi, era ekyategekerwa okuzikirizibwa.

Mukama akuyambe okukola okulonda kwe kimu.

Olupapula 1 / 8 · 11 eddakiika zisigadde mu ssuula