Okwagala

“Kale kaakano okukkiriza, essuubi, n’okwagala, ebintu bino ebisatu bibeerawo; naye ekisinga mu ebyo kwe kwagala.” — 1 Abakkolinso 13:13 Kiteekwa okuba ekintu eky’omuwendo omungi okuba ekikira okukkiriza n’okusinga essuubi—kiteekwa okuba eky’omuwendo ddala! Era ng’ebintu bwe biba eby’omuwendo era eby’obugagga mu bantu, bwe batyo abantu bwe banaakozesa amaanyi n’okwewaayo mu kabi okubikoppa mu bulimba.

Ndowooza nti mu nsi eno ejjudde obukuusa, tewali kitundu kya bukuusa awaayibwa obudde bungi n’amagezi amangi okusinga mu kukola ssente ez’obulimba, naddala ebbaluwa z’ensimbi. Nga abantu ababi bwe bagezaako okukoppa ebintu eby’omuwendo ennyo ebikolebwa n’obukugu bw’abantu olw’okwefunira, bw’atyo Setaani bw’abadde agezaako okuva ku lubereberye okukoppa mu bulimba ebintu bya Katonda eby’omuwendo ennyo n’akola ekintu ekifaanana nnyo ne kiba nti abantu awamu tebayinza kwawula njawulo. Oboolyawo tewali kitundu mw’asinze okuwangula okukira mu kukola okwagala okw’obulimba. Ka mbeeko nga ndowooza nti akutuukirizza ddala mu nnaku zino. Sirowooza nti ayinza kweyongera nnyo ku kukoppa kuno okuliwo kaakano.

Okwagala kuno—okwagala kuno—kye kyobugagga kya Katonda ekisinga omuwendo. Kimwagalibwa mu mutima gwe okusinga ensi ze zonna ennene ez’obwengula—okusinga ebitonde byonna eby’ekitiibwa bye yatonda. N’okutuusa nti abamu ku myoyo egisinga waggulu mu bibinja bya bamalayika bwe baamenya okwagala kuno, yabasuula okuva mu ggulu erisinga waggulu okubatuusa mu ggeyeena erisinga wansi.

Lwaki?

Si lwa kubanga teyassaamu mwagalo bitonde ebyo eby’ekitalo, wabula lwa kubanga yassa ekitiibwa mu kwagala kuno okusinga. Yalaba nga kya mugaso nnyo eri obulamu obulungi obw’obwengula bwe okukuuma emirembe egy’okwagala mu ggulu okusinga okulekawo emyoyo egyo egyakkiriza obwerowoozi okugyonoona.

Kale Mukama waffe agamba nti: “Nalaba Setaani ng’agwa okuva mu ggulu ng’okumyansa kw’eraddu.” (Lukka 10:18) Olunaku lujja lw’aliraba n’ebibi byonna ebiva mu bujeemu obwo obwasooka nga bigwa. Yanguyako olunaku olwo olw’ekitiibwa!

Naye ka twekenneenye akaseera katono okwagala kuno okw’omuwendo era okulungi. Ka tusooke okugezaako okukunnyonnyola.

Kwe ki?

Ekisooka: Kwa Bukatonda Kiteekwa okufukibwa mu mutima Omwoyo Omutukuvu.

Tunoonya bwereere ekimera kino eky’omu ggulu mu bantu abatazzeemu buggya. Tekimera mu ttaka eryonoonese ery’obuntu. Kimeruka kwokka we waliwo ekyuma eky’okulima eky’okwenenya okw’amazima ekimenye ettaka eggumu ery’omutima, we okukkiriza mu Mulokozi eyakomererwa kutukuzza, era Omwoyo Omutukuvu ow’omukisa we yeetwalidde ddala okubeera.

Kwe kwagala kwa Katonda—si kwagala kwa Katonda kwokka, wabula okwagala okufaanana nga Katonda, okuva eri Katonda, era okunuŋŋamizibwa eri ebigendererwa n’ebintu bye byebimu Katonda by’ayagala.

Mulimu gwa Bukatonda ogusimbibwa mu mutima Omwoyo Omutukuvu.

Oboolyawo abamu ku mmwe mugamba nti, “Kale nga tekigasa kugezaako kukulima, kubanga sirina kwo.”

Bwe kityo ddala.

Oyinza okusala, okusaawa, n’okufukirira emirembe gyonna, naye toyinza n’akatono kulima kintu ekitasimbibwanga.

Kye weetaaga okusooka kwe kufukibwa okwagala kuno mu mutima gwo.

Ekimu ku nsobi ennene ez’omulembe guno kwe kukkiriza nti obuntu bwetaaga kusaawibwa, kulongoosebwa, n’okukulaakulanyizibwa kwokka, ne bwe biryoka bituukira ku bulungi.

Nedda, nedda!

“Buli kimera Kitange ali mu ggulu ky’atasimba kirisiguukululwa.” (Matayo 15:13) Bw’oba oyagala okwagala kuno okwa Bukatonda, oteekwa okumenya ettaka lyo ery’omutima eritalimibwa era oyite Omulimi ow’omu ggulu ajje akusigemu—akufukemu mu mwoyo gwo.

Eky’okubiri: Kwe Kuteeka kwa Bukatonda Njagala mutegeere nti okwagala kuno kwe kuteeka kwa Bukatonda, okwawukana ku kwagala okwa buzaaliranwa obwereere.

Abantu bonna balina okwagala ng’ekintu eky’obuzaaliranwa. Baagala mu buzaaliranwa abo be baagala oba abo ababakola obulungi.

“Kubanga bwe mwagala abo ababaagala, mufuna mpeera ki? Abasolooza b’omusolo abo tebakola bwe batyo bo bennyini?” (Matayo 5:46) Abantu ababi baagalana olw’okwagala okw’obuzaaliranwa, nga engo bw’eyagala abaana baayo.

Waliwo obutabanguko bungi mu bantu ab’eddiini ku nsonga eno. Bawulira okusaasira n’okugaba eri bannaabwe abantu, era bayinza n’okugaba ebintu byabwe okuliisa abaavu, so nga tebalina n’akasasi k’okwagala okwa Bukatonda mu mitima gyabwe.

Sawulo, oluvannyuma lwa Katonda okumuvaako, teyabeera awatali nkumbuliro z’okugaba eri ab’omu maka ge n’obwakabaka bwe.

Omugagga eyali mu ggeyeena yalina okufaayo okumu ku baganda be.

Naye tewali n’omu ku bo eyalina akasasi k’okwagala kuno okwa Bukatonda.

Weegendereze oleme okulimbibwa. Obukadde n’obukadde balimbibwa.

Ka twekenneenye ensonga emu oba bbiri gye okwagala okw’obulimba n’okwagala okwa Bukatonda gye byawukaniramu ddala era emirembe gyonna mu ngeri yaabyo.

Ekisooka: Okwagala okw’obulimba Kw’okwefaako Wekka Okwagala okw’obulimba kw’okwefaako wekka. Tekukolebwa okuggyako okumatiza ekigendererwa eky’okwefaako wekka ekiri mu buntu. Ebigendererwa enkumi n’enkumi biyinza okukusiikiriza—bingi nnyo okuwandiika—naye tujja kwekenneenya bibiri oba bisatu.

Tusoma mu ssuula eno nti omuntu ayinza okugaba ebintu bye byonna okuliisa abaavu n’okuwaayo n’omubiri gwe okubonaabona, so nga akyali awatali kwagala kwa mazima.

Nga kye kirowoozo eky’ekyewuunyo!

Kyokka waliwo ebyokulabirako bingi ebiraga nti ekintu ekyo kisoboka.

Ekisooka, omuntu ayinza okukola ebintu bino okuwagira n’okutumbula enkola y’enzikiriza gy’ayagala gy’eyeewaddeyo. Nga abantu bwe beeyingiza mu by’obufuzi oba mu ekyo kye balowooza okuba obulungi bw’eggwanga lyabwe, bayinza n’okuba abeetegefu okwolekagana n’akabi akanene basobole okutuusa ekigendererwa kyabwe.

Ate n’ekirala, omuntu ayinza okukola ebintu ng’ebyo mu kufuba okufuna obulamu obutaggwaawo. Pawulo yakola bw’atyo bwe yanoonya okunyweza obutuukirivu bwe ye. Oluvannyuma atugamba nti okwefaako yekka kwe kwali ensibuko eyavuganya obunyiikivu bwe bwonna. Byonna byali lwa kutumbula ye yennyini. Temwali kwagala kwa Bukatonda mu ebyo. Mu kiseera ekyo yali tannazzibwamu buggya, awatali Kristo, era ng’eyeefaako yekka, ne bwe yali akola ebintu ebyo.

Oba, eky’okusatu, omuntu ayinza okukola kokka okumatiza empisa ye ey’obugabi obw’obuzaaliranwa.

Nnali njogera eri mukwano gwange omugabi, bwe yayogeranga mu kyama ku kugaba kwe n’essanyu kwe lyamuleeteranga, ng’akwaliza ekisa kya Katonda kyokka, nti, “Linda, munnange. Sikakasa nti kyonna kisa. Osanyukira okugaba okusinga abamu abantu bwe basanyukira okuweebwa. Weegendereze oleme okufiirwa empeera yo olw’obutakebera gy’ebirabo byo gye bigenda. Tossaanga ssente zo mu buli nsonga ejja. Jjukira nti ovunaanyizibwa eri Katonda ku by’obugagga byo, era nti Katonda alyebuuza ku ngeri gy’obikozesezza.”

Okwagala okw’amazima kwewaayo ekiseera okukebera obwetaavu obw’enjawulo era kunoonya emikisa emirungi egy’okugaba olw’ekitiibwa kya Katonda n’olw’obulokozi bw’abantu.

Toyanguyiriza kwaliza bugabi bwo Omwoyo Omutukuvu bwe buba nga si bwa ngeri eyo, kubanga tojja kufuna mpeera ku bwo, oba mu bulamu buno oba mu bulamu obw’omu maaso.

Okwagala okw’obulimba kutandikira ku kwefaako wekka ne kukoma ku nsi.

Wano waliwo engeri emu ey’okukwawulamu ku kwagala kwa Katonda.

Okwagala kwa Setaani kweyongera okussa essira ku ludda olw’ensi olw’abantu ne kussaako essira ttono ku ludda olw’omwoyo. Mu nsonga eno kyolekagana butereevu n’okwagala okwa Bukatonda, okutunuulira abantu ng’ebitonde ebituukiridde era bulijjo kussa essira erisooka ku mwoyo.

Tulaba ebikolwa by’ekisa eby’obulimba bingi mu nnaku zino.

Olulala nnaddira ekitabo ekiyitibwa eky’eddiini ne nsoma ettendo eddungi lye kyawa omuntu omu eyali yaakafa. Ne neebuuza mu mutima gwange nti, waliwo omuntu ayinza okulowooza nti kino kyali kitabo kya Kikristaayo mu nsi ey’Ekikristaayo?

Tewaali na katono kutegeera mwoyo. Tewaali kwogera ku mbeera ye ey’omwoyo oba ekifo kye eky’emirembe n’emirembe. Empisa emu oba bbiri eza bulijjo ez’obuntu zaggyibwa mu lujjudde ne zitenderezebwa okutuusa lwe yalabika ng’ekintu eky’ekitalo. Naye tewaali kwogera ku mwoyo, tewaali kwogera ku Katonda alimusalira omusango, so tewaali kwogera ku ggulu oba ku ggeyeena.

Abantu batera okugamba, nga boogera ku bantu abatatya Katonda oba n’ababi, nti, “Oteekwa okuba ow’ekisa. Toteekwa kusala musango.”

Setaani tafaayo ku muwendo gw’okwagala kuno okw’oluuyi olumu bwe kuli. Gye kweyongera obungi, gye kusingira okuweereza ekigendererwa kye. Kufuula abantu okubeera mu mirembe mu bibi byabwe era kuyamba okubakulembera mangu eri okuzikirira.

Bannange, mufaayo nnyo ku kuwewula okubonaabona okw’ekiseera okusinga bwe mufaayo ku kuliisa emyoyo egirumwa enjala? Bwe muba mufaayo bwe mutyo, muyinza okumanya okwagala kwammwe gye kuva! Temumpotoola, ne mugamba nti njigiriza kimu kyokka, so si kirala. Kikafuuwe, kubanga omuntu yenna “bw’aba n’eby’ensi eno, n’alaba muganda we ng’ali mu bwetaavu, n’amuggalirawo embuto ze ez’okusaasira, okwagala kwa Katonda kuli ludda wa mu ye?” Naye ku luuyi olulala, bw’aba amulaba ng’alumwa enjala mu mwoyo—ng’afa olw’okubulwa emmere ey’obulamu—okwagala kwa Kristo kuli ludda wa mu ye, bw’aba nga taweereza mu bwavu buno obw’omwoyo? Mmanyi nti Obukristaayo obw’amazima bufaayo ku mubiri n’omwoyo. Katonda yeebazibwe, bukola bwe kityo; naye, bulijjo mujjukire nti bussa omwoyo KUMAASO. Mmanyi nti Mukama yaliisa ekibiina; naye, nga tekinnaba, yamala nabo ennaku ssatu, ng’agezaako okulokola emyoyo gyabwe, era bwe baalumwa enjala mu kukola ekyo, n’alyoka abatuuza wansi, n’aliisa emibiri gyabwe. Bulijjo yasooka kufaayo ku mwoyo, era bwe kityo bwe kiri eri buli muntu alina okwagala okwa Bukatonda.

Lwaki? Kubanga okwagala okwa Bukatonda kumuzibudde amaaso. Ategeera omuwendo gw’emyoyo. Agiraba nga girumwa enjala. Agiraba nga gizikirizibwa, so tayinza kwekakkanya. Okwegomba kwe okugirokola kumufubutukamu ng’omugga ogwanjaala; agitunuulira, n’agisaasira. Gezesa okwagala kwo n’akabonero kano: Olowooza ku myoyo egya banno abantu egifa, egirumwa enjala, egiri ekitundu ky’okuzikirira? Otunuulira embeera y’ensi, n’embeera y’ekkanisa? Okirowoozako? Oyingira mu kasenge ko, n’okyanjuluza mu maaso ga Mukama, nga Keezeekiya ne Yeremiya ne Koseya bwe baakola? Okitunuulira, n’okivuunika, n’okikaabira, n’osaba n’okaaba, nga Danyeeri ne Pawulo bwe baakola? Mwegezese, baganda bange, bannyinaze, n’akabonero kano.

Okwagala okwa Bukatonda bulijjo kwessimba ku kibuuzo ekyo ekinene eky’okwagala okutaliiko kkomo: Matayo 16:26: “Kubanga omuntu kimugasa ki bw’aliba afunye ensi yonna, n’afiirwa emmeeme ye?

Oba omuntu aliwaayo ki mu kifo ky’emmeeme ye?”

Woowe, siyinza kukiggya mu matu gange oba okukiggya ku mutima gwange! Nga ndaba bulungi obwereere n’obutaliimu bwa buli kintu bwe bugeraageranyizibwa n’obulokozi bw’omwoyo! Kigasa ki omuntu okufiira mu nnyumba y’abaavu—oba okufiira ku mulyango, ng’abikkiddwa ebiwundu nga Laazaalo—kigasa ki singa omwoyo gwe gulokolebwa? Kwe kukkiriza kwo nga bwe kuli okwange nti omwoyo tegufa, era nti okufa kw’omubiri kwe kuyingira kwokka, bwe guba gulokoddwa, mu bulamu obw’omu maaso obw’ekitiibwa obw’essanyu, obw’enkulaakulana, n’obutukuvu obutaggwaawo.

Omwana ajjukira bw’aakaabiranga essomo lye bw’afuuka omusajja omukulu? Afumiitiriza ku buzibu bwonna obutono obw’ennaku ze ez’essomero bw’aba anyumirwa emigaso gye zaamuleetera? Mu ngeri y’emu, okubonaabona kwaffe kwonna, okugezesebwa, n’ennaku yaffe wano bijja kulabika ng’ebitali bya mugaso nnyo bwe tulokola emyoyo gyaffe ne tuyamba okulokola emyoyo gy’abalala.

Okwagala kuno okwa Bukatonda kufuula buli kintu ekirala okuweereza obulokozi bw’emyoyo; kukozesa buli kintu ekirala okulokola n’okuwa omukisa omuntu ow’omunda era ow’omwoyo. Ojjukira omukolo Mukama lwe yaliisa ebibiina, era bwe baamujjira nate okuliisibwa, n’agamba nti: “Mazima, mazima, mbagamba nti, munnoonya, si lwa kubanga mwalaba obubonero, wabula lwa kubanga mwalya emigaati ne mukkuta.” Yokaana 6:26 Wanditegedde nti, “Kirungi ddala; abantu baagala mmere; balumwa enjala.” Naye owulira ennaku ya Bukatonda eyoleseddwa mu bigambo bino—nti baali baayongoberedde mu mwoyo nnyo ne bassa omuwendo ku mmere ey’ensi okusinga emmere ey’omu ggulu? Wa abantu emmere ey’omubiri nga bw’osobola, naye kakasa nti obasooka kuwa mmere ya mwoyo, kubanga kano kabonero k’okwagala okw’amazima.

Olina okwagala kuno? Buli mwoyo gumanyi oba gulina oba nedda. Abantu batera okuba abatategeera mu nsonga z’eddiini; boogera ku butamanya. Naye oyinza okuzuula mu ddakiika bbiri oba oyagala Katonda oba weeyagala wekka okusinga. Ompi nti omukazi tamanyi oba ayagala bba oba yeeyagala yekka okusinga! Kya busirusiru! Obukakafu kye ki? Anoonya okumusanyusa era yeetegese okwewaayo ku lulwe; mu butuufu, afuula ebimwegomba okuba ebibye ye.

Oyagala Katonda okusinga byonna? Weetegese okuvaako ebibyo ebikwegomba n’onoonya ebibye? Olina okwagala kuno okwa Bukatonda, okuzaalibwa okuva mu Ggulu era okutuusa mu Ggulu? Bw’oba tolina, munnange, malirira nti onookufuna kaakano. Tandika okukaabirira Katonda n’omutima gwo gwonna Omwoyo Omutukuvu akufukemu mu mutima gwo. Leka empaka zo n’ebigambo byo eby’okwewolereza, ojje ku kigere ky’omusaalaba omusabe nti, “Jjangu, Mukama, menya omutima guno ogwange omwavu, ogw’ekibi, ofukemu okwagala kuno okulungi, okutukuvu, okwa Bukatonda.” Olwo toliddayo kunoonya bibyo byokka ebikwegomba, wabula ebintu ebya Yesu Kristo.