Ebintu Byonna Olw’Obulungi
Okukebera okwagala eri Katonda

Essuula 7 · eddakiika 18 ez’okusoma · eddakiika 23 ez’okuwuliriza

Okukebera okwagala eri Katonda

KA twekebere awatali kwekubiira oba tuli mu muwendo gw’abo abaagala Katonda. Okusalawo kino, okuva okwagala kwaffe bwe kusinga okulabikira mu bibala byakwo, nja kuteekawo obubonero kkumi na buna, oba ebibala, eby’okwagala Katonda, era kitugwanira okunoonyereza n’obwegendereza oba waliwo ku bibala bino ebimera mu nnimiro yaffe.

1. Ekibala ekisooka eky’okwagala kwe kulowooza ku Katonda buli kiseera. Oyo ali mu kwagala, ebirowoozo bye bibeera bulijjo ku gw’ayagala. Oyo ayagala Katonda asanyuka nnyo era abuguumirira ng’afumiitiriza ku Katonda. “Ne bwe ngolokoka mu makya oba okyandowoozaako” (Zabbuli 139:18). Ebirowoozo biringa abatambuze mu mutima. Ebirowoozo bya Dawudi byakwata ekkubo erigenda mu ggulu: nkyali naawe. Katonda gwe obugagga, era obugagga gye buli, n’omutima gye gubeera. Ku kino tuyinza okukebera okwagala kwaffe eri Katonda. Ebirowoozo byaffe bisinga kubeera ku ki? Tuyinza okugamba nti tujjula essanyu bwe tulowooza ku Katonda? Ebirowoozo byaffe bimeze ebiwaawaatiro? Bibuuse ne bigenda waggulu? Tufumiitiriza ku Kristo ne ku kitiibwa? Ayi, nga bali wala nnyo okuba abaagala Katonda abo abatatera na kulowooza ku Katonda! “Omubi mu malala ge tanoonya Katonda” (Zabbuli 10:4). Omwonoonyi agoba Katonda mu birowoozo bye. Talowooza ku Katonda wabula ng’atya, ng’omusibe bw’alowooza ku mulamuzi.

2. Ekibala ekiddako eky’okwagala kwe kwegomba okussa ekimu ne Katonda. Okwagala kwegomba okumanyagana n’okwogeraganya. “Omutima gwange n’omubiri gwange bikoowoola Katonda omulamu” (Zabbuli 84:2). Kabaka Dawudi bwe yagaanibwa okugenda mu nnyumba ya Katonda, awaali eweema, akabonero akalabika ak’okubeerawo kwe, yayaayaanira Katonda, era mu kwegomba okutukuvu okw’amaanyi n’akoowoola Katonda omulamu. Abaagalana baagala okubeera nga banyumya. Bwe tuba twagala Katonda, tutwala nga bya muwendo emikolo gye egy’okusinza, kubanga eyo gye tusisinkanira ne Katonda. Atwogerako mu Kigambo kye, naffe ne tumwogerako mu kusaba. Ku kino ka twekebere okwagala kwaffe eri Katonda. Twegomba okussa ekimu ne Katonda mu kumanyagana okw’oku lusegere? Abaagalana tebayinza kumala bbanga ddene nga baawukanye. Abo abaagala Katonda balina okwagala okutukuvu, tebamanyi kubeera wala naye. Basobola okugumira okubulwa ekintu kyonna, okuggyako okubeerawo kwa Katonda. Basobola okubeera awatali bulamu bulungi n’emikwano, basobola okusanyuka awatali mmeeza ejjudde, naye tebasobola kusanyuka awatali Katonda. “Tonkisa maaso go, nneme okufaanana ng’abafu” (Zabbuli 143:7). Abaagalana balina ebiseera eby’okuzirika. Dawudi yali kumpi kuzirika n’okufa, bwe yali tasobola kulaba Katonda. Abo abaagala Katonda tebamatira kubeera na mikolo gya kusinza kyokka, okuggyako nga basobola okunyumirwa Katonda mu gyo; ekyo kyandibadde kukomba ccupa, so si mubisi gw’enjuki.

Kiki kye tunaayogera ku abo abasobola okumala obulamu bwabwe bwonna awatali Katonda? Balowooza nti Katonda y’asinga okuyinza okulekebwa: beemulugunya nti tebalina bulamu bulungi n’obusuubuzi, naye si nti tebalina Katonda! Abantu ababi tebamanyiganye na Katonda: era bayinza batya okwagala nga tebamanyiganye! Weewaawo, ekisinga obubi, tebaagala na kumanyagana naye. “Bagamba Katonda nti, Tulekere emirembe gyaffe! Tetwegomba kumanya makubo go” (Yobu 21:14). Aboonoonyi beewala okumanyagana ne Katonda, babalirira okubeerawo kwe ng’omugugu; abo be baagala Katonda? Omukazi oyo ayagala bba, atasobola kugumira kubeera mu maaso ge?

3. Ekibala ekirala eky’okwagala ye nnaku. Awali okwagala eri Katonda, wabaawo okunakuwala olw’ebibi byaffe eby’obutaba na kisa gy’ali. Omwana ayagala kitaawe tayinza butakaaba ng’amunyiizizza. Omutima ogwaka okwagala gusaanuuka mu maziga. Ayi! Nze okuvvoola okwagala kw’Omulokozi omwagalwa bw’atyo! Mukama wange teyabonaabona kimala ku musaalaba, nze ate mmuleetere okubonaabona okusingawo? Nnaamuwa omususa n’omwenge omukaatuufu okusingawo okunywa? Nga mbadde mujeemu era ow’obukuusa! Nga nnakuwazizza Omwoyo we, ne nninnyirira ebiragiro bye eby’obwakabaka, ne nnyooma omusaayi gwe! Kino kibikkula oluzzi lw’ennaku ey’okutya Katonda, era kireetera omutima okuddamu okuvaamu omusaayi. Ku Peetero kyawandiikibwa nti, “N’afuluma ebweru ng’akaaba nnyo amaziga” (Matayo 26:75). Peetero bwe yalowooza nga Kristo bwe yamwagala ennyo; nga bwe yatwalibwa ku lusozi olw’okufuusibwa, Kristo gye yamulaga ekitiibwa ky’eggulu mu kwolesebwa; nti ye yandyegaanye Kristo ng’amaze okufuna okwagala okw’ekitalo bwe kutyo okuva gy’ali, kino kyamenya omutima gwe olw’ennaku: n’afuluma ebweru, n’akaaba nnyo amaziga.

Ku kino ka twekebere okwagala kwaffe eri Katonda. Tukulukusa amaziga ag’ennaku ey’okutya Katonda? Tunakuwala olw’obutaba na kisa eri Katonda, olw’okuvvoola okusaasira kwe, olw’obutakozesa bulungi ttalanta zaffe? Nga bali wala nnyo okwagala Katonda abo aboonoona buli lunaku, naye emitima gyabwe ne gitabalumiriza n’akatono! Balina ennyanja y’ebibi, naye nga tebalina wadde ettondo ly’ennaku. Tebakoma ku butanakuwala, wabula basanyukira ebibi byabwe. “Okola ebibi n’olyoka ojaguza!” (Yeremiya 11:15). Ayi omunaku ggwe! Kristo yavaamu omusaayi olw’ekibi, naawe okiseka? Abo bali wala nnyo okwagala Katonda. Ayagala mukwano gwe oyo ayagala okumukola obubi?

4. Ekibala ekirala eky’okwagala bwe buzira. Okwagala kwa buzira, kufuula okutya okuba obuvumu. Okwagala kuleetera omuntu okwesuula mu buzibu n’akabi ebisingayo obunene. Enkoko etya ebuuka n’erumba embwa oba omusota okutaasa obukoko bwayo. Okwagala kuteeka mu Mukristaayo omwoyo ogw’obuzira n’obugumu. Oyo ayagala Katonda ayimirira mu nsonga ye, n’amuwolereza. “Tetuyinza butayogera ku bintu bye twalaba, n’ebigambo bye twawulira” (Ebikolwa by’Abatume 4:20). Oyo atya okwatula Kristo amwagala kitono nnyo. Nikodemo yajja eri Kristo mu kyama ekiro (Yokaana 3:2). Yatya okulabibwa naye emisana. Okwagala kugoba okutya. Ng’enjuba bw’egoba olufu n’omukka, bw’atyo okwagala kwa Katonda kugoba nnyo okutya okw’omubiri. Ayagala Katonda oyo asobola okuwulira amazima ge ag’omukisa nga gawakanyizibwa n’asirika? Oyo ayagala mukwano gwe amuyimirirako, n’amuwolereza bw’avumibwa. Kristo atuyimirirako mu ggulu, naffe ne tutya okumuyimirirako ku nsi? Okwagala kuzzaamu Omukristaayo amaanyi, kukoleeza omutima gwe n’obuggya, era kuginyweza n’obuvumu.

5. Ekibala eky’okutaano eky’okwagala kwe kulumirirwa. Bwe tuba twagala Katonda, emitima gyaffe giruma olw’obuswavu abantu ababi bwe baleetera Katonda. Okulaba ebisenge ebiziyiza, si bya ddiini byokka, naye n’eby’empisa ennungi, nga bimenyeddwa, n’amataba g’obubi nga gayingira; okulaba Ssabbiiti za Katonda nga zivvoolebwa, ebirayiro bye nga bimenyebwa, erinnya lye nga liswazibwa; bwe wabaawo okwagala kwonna eri Katonda mu ffe, ebintu bino tujja kubitwala ku mutima. Lutti omutuukirivu ye yali “eyalumwanga ennyo olw’obulamu obw’abantu abo abajeemu” (2 Peetero 2:7). Ebibi bya Sodomu byali ng’amafumu mangi agafumita omwoyo gwe. Nga bali wala nnyo okwagala Katonda abo abatakwatibwako n’akatono olw’okuswazibwa kwe! Bwe baba nga balina emirembe n’obusuubuzi bwokka, tebalina kye batwala ku mutima. Omuntu atamidde ennyo tafaayo era takwatibwako, newakubadde omulala ng’avaamu omusaayi okutuusa okufa ku mabbali ge; bwe batyo, bangi, nga batamidde envinnyo ey’okugaggawala, ekitiibwa kya Katonda bwe kifumitibwa n’amazima ge nga gavaamu omusaayi, tebakwatibwako. Singa abantu baali baagala Katonda, bandinakuwadde okulaba ekitiibwa kye nga kibonaabona, n’eddiini yennyini ng’efuuse omujulizi eyattibwa.

6. Ekibala eky’omukaaga eky’okwagala kwe kukyawa ekibi. Omuliro gwawula ebisasiro ku byuma. Omuliro gw’okwagala gwokya ekibi ne gukimalawo. “Efulayimu alyogera nti, Nkyali na kya kukola ki n’ebifaananyi ebisinzibwa!” (Koseya 14:8). Oyo ayagala Katonda taba na kakwate konna na kibi, okuggyako okukirwanyisa. Ekibi tekikoma ku kitiibwa kya Katonda kyokka, naye kirumba n’okubeerawo kwe. Ayagala kabaka we oyo asuza omuntu eyalya olukwe ku ngule? Mukwano gwa Katonda oyo ayagala ekyo Katonda ky’akyawa? Okwagala Katonda n’okwagala ekibi tebiyinza kubeera wamu. Omutima tegusobola kwagala bintu bibiri ebikontana mu kiseera kye kimu. Omuntu tayinza kwagala bulamu bulungi n’ate n’ayagala obutwa; bw’atyo omuntu tayinza kwagala Katonda n’ekibi omulundi gumu. Oyo akkiriza ekibi kyonna eky’ekyama mu mutima gwe, ali wala okwagala Katonda ng’eggulu bwe liri ewala n’ensi.

7. Ekibala ekirala eky’okwagala kwe kukomererwa. Oyo ayagala Katonda aba afudde eri ensi. “Nkomereddwa eri ensi” (Abaggalatiya 6:14). Nfudde eri ebitiibwa byayo n’amasanyu gaayo. Oyo ali mu kwagala ne Katonda tayagala nnyo kintu kirala kyonna. Okwagala Katonda n’okwagala ensi ennyo tebikkiriziganya. “Kubanga omuntu yenna ayagala ensi taliimu kwagala kwa Kitaffe” (1 Yokaana 2:15). Okwagala Katonda kumira okwagala okulala kwonna, ng’omuggo gwa Musa bwe gwamira emiggo gy’Abamisiri. Singa omuntu yali asobola okubeera mu njuba, ensi yonna yandibadde akatundu akatono ennyo; bwe kityo omutima gw’omuntu bwe gusitulibwa okusukka ensi mu kwewuunya n’okwagala Katonda, ebintu bino ebya wansi nga biba bya bwavu era bitono! Bimulabikira ng’ebitali kintu. Kyali kabonero nti Abakristaayo abaasooka baali baagala Katonda, kubanga ebintu byabwe tebyali kumpi na mitima gyabwe; naye ensimbi zaabwe “ne bazireeta ku bigere by’abatume” (Ebikolwa by’Abatume 4:35).

Kebera okwagala kwo eri Katonda ku kino. Tunaalowooza ki ku abo abatakkuta nsi? Balina obulwadde bw’omululu, nga balumwa ennyonta y’obugagga etakoma: “Abo abeegomba enfuufu y’ensi” (Amosi 2:7). Toyogera ku kwagala kwo eri Kristo, Ignatius bw’agamba, ng’oyagala ensi okusinga Luulu ey’omuwendo; era tewali bangi bwe batyo, abatwala zaabu yaabwe okusinga Katonda? Bwe baba n’ettaka ery’omu bukiikaddyo, tebafaayo ku mazzi ag’obulamu. Banaatunda Kristo n’omutima omulongoofu olw’ensimbi. Katonda aliwa eggulu abo abamunyooma bwe batyo, ne basinga okwagala enfuufu emasamasa okusinga Katonda ow’ekitiibwa? Kiki ekiri mu nsi kye tuteekwa okuteekako emitima gyaffe bwe tutyo? Setaani yekka y’atuleetera okugitunuulira nga tuyita mu ndabirwamu egigaziya. Ensi terina mugaso gwa ddala, ya langi na bulimba bwokka.

8. Ekibala ekiddako eky’okwagala kwe kutya. Mu batya Katonda okwagala n’okutya binywegeragana. Waliwo okutya okw’emirundi ebiri okuva mu kwagala.

(i.) Okutya okumunyiiza. Omugole ayagala bba, kyava yeegaana okusinga okumunyiiza. Gye tukoma okwagala Katonda, gye tukoma okutya okunakuwaza Omwoyo we. “Kale nnyinza ntya okuyingira mu kwonoona okwenkanidde awo n’okusobya eri Katonda?” (Olubereberye 39:9). Nnabagereka Eudoxia bwe yatiisatiisa okugoba Chrysostom mu nsi; Mumugambe (bwe yayogera) nti siriiko kye ntya okuggyako ekibi. Okwagala okwo kwa mukisa okuteeka Omukristaayo mu musujja ogw’ebbugumu ery’obuggya, ne mu gw’ennyogovu ey’okutya, ne kumukankanya, era ne kumulobera okwetantala okunyiiza Katonda mu bugenderevu.

(ii.) Okutya okutabuddwamu obuggya. “Eri yali yeeraliikiridde olw’essanduuko ya Katonda” (1 Samwiri 4:13). Tekyayogerwa nti omutima gwe gwakankana olwa Kofuni ne Finekaasi, batabani be ababiri, naye omutima gwe gwakankana olw’essanduuko, kubanga essanduuko bwe yandiwambiddwa, ekitiibwa kyandibadde kivuddewo. Oyo ayagala Katonda ajjula okutya nti ekkanisa eyinza okutuukibwako akabi. Atya nti obutatya Katonda (bwe kawumpuli w’ebigenge) buyinza okweyongera, nti obupaapa bunaafuna ekifo, nti Katonda ayinza okuva ku bantu be. Okubeerawo kwa Katonda mu mikolo gye egy’okusinza bwe bulungi n’amaanyi g’eggwanga. Kasita okubeerawo kwa Katonda kuba n’abantu, baba tebalina kabi; naye omwoyo ogwakizza okwagala eri Katonda gutya nti obubonero obulabika obw’okubeerawo kwa Katonda buyinza okuggibwawo.

Ku jjinja lino eryekebera ka twekebere okwagala kwaffe eri Katonda. Bangi batya nti emirembe n’obusuubuzi biyinza okugenda, naye si nti Katonda n’enjiri ye biyinza okugenda. Abo be baagala Katonda? Oyo ayagala Katonda asinga kutya kufiirwa mikisa gya mwoyo okusinga egy’ensi. Singa Enjuba ey’obutuukirivu eva mu bbanga lyaffe, kiki ekiyinza okuddirira okuggyako ekizikiza? Ennanga y’ekkanisa oba oluyimba bireeta kubudaabudibwa ki singa enjiri egenze? Tekiringa ddoboozi lya kkondeere oba emizinga egikubwa ku kuziika?

9. Bwe tuba nga twagala Katonda, twagala ekyo Katonda ky’ayagala.

(i.) Twagala Ekigambo kya Katonda. Dawudi yassaamu Ekigambo ekitiibwa, olw’obuwoomi bwakyo, okusinga omubisi gw’enjuki (Zabbuli 119:103), n’olw’omuwendo gwakyo, okusinga zaabu (Zabbuli 119:72). Ennyiriri z’Ebyawandiikibwa zisinga obugagga ebirombe bya zaabu. Tusaanidde okwagala Ekigambo; y’emmunyeenye ekulembera etulaga ekkubo erigenda mu ggulu, ye nnimiro Luulu mw’ekwekeddwa. Omuntu atayagala Kigambo, naye n’akirowooza nti kikakali nnyo, era n’ayagala ekitundu kyonna ekya Bayibuli kisazibwemu (ng’omwenzi bwe yakola ekiragiro eky’omusanvu), taliiko wadde ekyaka ekitono eky’okwagala mu mutima gwe.

(ii.) Twagala olunaku lwa Katonda. Tetukoma ku kukuuma Ssabbiiti, naye twagala Ssabbiiti. Ssabbiiti, “bw’onooluyitanga olw’essanyu” (Isaaya 58:13). Ssabbiiti y’ekyo ekikuuma eddiini nga yeeyolekera mu ffe; olunaku luno lulina okutukuzibwa ng’olw’ekitiibwa eri Mukama. Ennyumba ya Katonda ye lubiri lwa Kabaka Omukulu; ku Ssabbiiti Katonda yeeyolekera eyo ng’ayita mu ddirisa. Bwe tuba twagala Katonda tutwala olunaku lwe ng’olusinga ennaku endala zonna. Wiiki yonna yandibadde ekizikiza singa olunaku luno telwaliwo; ku lunaku luno emmaanu egwa emirundi ebiri. Kaakano, okusinga ekiseera kyonna, omulyango gw’eggulu gubeera mugguule, era Katonda akka mu nkuba ya zaabu. Ku lunaku luno olw’omukisa Enjuba ey’obutuukirivu evaayo ku mwoyo. Omutima ogwaweebwa ekisa nga gutwala nga lwa muwendo olunaku olwo olwakolebwa mu bugenderevu okunyumirwamu Katonda!

(iii.) Twagala amateeka ga Katonda. Omwoyo ogwaweebwa ekisa gusanyukira etteeka kubanga liziyiza okusukkiriza kwagwo okw’ekibi. Omutima gwandibadde gweteeseteese okwesuula mu kibi awatali kiguziyiza singa tegwateerwako biziyiza bya mukisa n’etteeka lya Katonda. Oyo ayagala Katonda ayagala n’etteeka lye — etteeka ly’okwenenya, etteeka ly’okwefiiriza. Bangi bagamba nti baagala Katonda naye bakyawa amateeka ge. “Ka tukutule enjegere zaabwe, era tweyambulemu ekikoligo kyabwe” (Zabbuli 2:3). Ebiragiro bya Katonda bigeraageranyizibwa ku njegere, bisiba abantu ku mpisa ennungi; naye ababi balowooza nti enjegere zino zinyweza nnyo, kyebava bagamba nti, Ka tuzikutule. Beefuula okwagala Kristo ng’Omulokozi, naye bamukyawa nga Kabaka. Kristo atubuulira ku kikoligo kye (Matayo 11:29). Aboonoonyi baagala Kristo abateeke engule ku mutwe, naye si kikoligo ku nsingo. Yandibadde kabaka ow’ekyewuunyo afuga awatali mateeka.

(iv.) Twagala ekifaananyi kya Katonda, twagala ekifaananyi kye ekyakaayakana mu batukuvu. “Buli ayagala kitaawe w’omwana ayagala n’omwana we” (1 Yokaana 5:1). Kisoboka okwagala omutukuvu, naye n’otomwagala ng’omutukuvu; tuyinza okumwagala olw’ekintu ekirala, olw’amagezi ge, oba kubanga mukkakkamu era mugabi. Ensolo eyagala omuntu, naye si kubanga muntu, wabula kubanga agiriisa, n’agiwa emmere. Naye okwagala omutukuvu kubanga mutukuvu, kano kabonero ak’okwagala Katonda. Bwe twagala omutukuvu olw’obutukuvu bwe, ng’alina ekintu kya Katonda mu ye, olwo tumwagala mu mbeera zino ennya.

(a) Twagala omutukuvu, newakubadde nga mwavu. Omuntu ayagala zaabu, ayagala ekitundu kya zaabu, newakubadde nga kiri mu kiwero ekikadde: bwe kityo, newakubadde omutukuvu ng’ayambadde ebiwero ebikadde, tumwagala, kubanga mu ye mulimu ekintu kya Kristo.

(b) Twagala omutukuvu, newakubadde ng’alina obunafu bwe bungi. Wano tewali kutuukirira. Mu bamu, obusungu obw’amangu bwe businga; mu balala, obutanywera; mu balala, okwagala ensi ennyo. Omutukuvu mu bulamu buno alinga zaabu ekyali mu jjinja lyayo, ebisasiro bingi eby’obunafu bimunywererako, naye tumwagala olw’ekisa ekiri mu ye. Omutukuvu alinga obwenyi obulungi obuliko enkovu: twagala obwenyi obulungi obw’obutukuvu, newakubadde nga buliko enkovu. Emeraludi esinga obulungi erina ebbala, emmunyeenye ezisinga okumasamasa zirina okumyansa kwazo, n’abatukuvu abasinga obulungi balina obunafu bwabwe. Ggwe atasobola kwagala mulala olw’obunafu bwe, oyagala Katonda akwagale atya?

(c) Twagala abatukuvu newakubadde nga mu bintu ebimu ebitono tebakkiriziganya naffe. Oboolyawo Omukristaayo omulala talina kitangaala kingi nga ggwe, era ekyo kiyinza okumuleetera okukyama mu bintu ebimu; onoomuggyako amangu obutukuvu kubanga tasobola kutuuka ku kitangaala kyo? Awali obumu mu misingi, walina okubaawo obumu mu kwagala.

(d) Twagala abatukuvu, newakubadde nga bayigganyizibwa. Twagala ekyuma eky’omuwendo, newakubadde nga kiri mu kyoto. Omutukuvu Pawulo yalina ku mubiri gwe enkovu za Mukama Yesu (Abaggalatiya 6:17). Enkovu ezo, ng’enkovu z’omuserikale, zaali za kitiibwa. Tuteekwa okwagala omutukuvu ng’ali mu njegere nga bwe tumwagala ng’ayambadde engoye ezimyufu ez’ekitiibwa. Bwe tuba twagala Kristo, twagala ebitundu bye ebiyigganyizibwa.

Bwe kiba nga kuno kwe kwagala Katonda, bwe twagala ekifaananyi kye nga kyakaayakana mu batukuvu, ayi kale, nga batono abaagala Katonda abaliwo! Abo baagala Katonda, abakyawa abo abafaanana Katonda? Abo baagala Kristo yennyini, abajjudde omwoyo ogw’okwesasuza ku bantu be? Omukazi oyo ayinza atya okugambibwa nti ayagala bba, ayuza ekifaananyi kye? Mazima Yuda ne Julian tebannafa, omwoyo gwabwe gukyali mulamu mu nsi. Ani alina omusango okuggyako abataliiko musango! Musango ki ogusinga obutukuvu, singa Setaani ayinza okuba omu ku lukiiko lw’abalamuzi! Abantu ababi balabika ng’abassaamu ekitiibwa kingi abatukuvu abaafa; abatukuvu abaafa babalangirira, naye bayigganya abalamu. Bwereere abantu okuyimirira nga basoma ekkiriza, ne bagamba ensi nti bakkiriza Katonda, so nga bakyawa nnyo ekimu ku bitundu by’ekkiriza, kwe kugamba, okussa ekimu kw’abatukuvu. Mazima, tewali kabonero kasingawo ka muntu eyengedde ggeyeena, okusinga kano, obutakoma ku butaba na kisa, naye n’okukikyawa.

10. Akabonero akalala ak’omukisa ak’okwagala, kwe kulowooza ebirungi ku Katonda. Oyo ayagala mukwano gwe ategeera by’akola mu makulu agasinga obulungi. “Okwagala tekusiba kibi ku mwoyo” (1 Abakkolinso 13:5). Obukyayi bunnyonnyola byonna mu makulu agasinga obubi; okwagala kunnyonnyola byonna mu makulu agasinga obulungi. Kunnyonnyola bulungi nnyo obulabirizi bwa Katonda; tekusiba kibi ku mwoyo. Oyo ayagala Katonda, alowooza bulungi ku Katonda; newakubadde ng’abonyaabonya nnyo, omwoyo gutwala byonna bulungi. Lino lye lulimi lw’omwoyo ogwaweebwa ekisa: “Katonda wange alaba omutima gwange nga bwe gukakanyavu, kyava ateeka okubonaabona okumu ku kulala ng’embazzi eyasa omuti, okumenya omutima gwange. Amanyi nga bwe njijudde ebibi ebiri mu musaayi, nga bwe ndwadde ennyo obulwadde bw’amawuggwe, kyava anzigyamu omusaayi, okuwonya obulamu bwange. Enkola eno enkakali eri oba kutta obubi obumu obundimu, oba okukuza ekisa ekimu. Katonda nga mulungi, atandeka mu bibi byange, naye akuba omubiri gwange okulokola omwoyo gwange!” Bw’atyo oyo ayagala Katonda atwala buli kintu bulungi. Okwagala kuteeka amakulu amalungi ku bikolwa bya Katonda byonna. Ggwe ayanguwa okwemulugunya ku Katonda, ng’alinga eyakuyisa obubi, weetoowaze olw’ekyo; yogera bw’oti mu ggwe kennyini: “Singa nnali njagala Katonda okusingawo, nnandibadde n’ebirowoozo ebirungi okusingawo ku Katonda.” Setaani y’atuleetera okulowooza ebirungi ku ffe ffennyini, n’okulowooza ebibi ku Katonda. Okwagala kutwala byonna mu makulu agasinga obulungi; tekusiba kibi ku mwoyo.

11. Ekibala ekirala eky’okwagala bwe buwulize. Buli anjagala anaagonderanga ebiragiro byange” (Yokaana 14:21). Kya bwereere okugamba nti twagala Kristo yennyini, bwe tunyooma ebiragiro bye. Omwana oyo ayagala kitaawe, agaana okumugondera? Bwe tuba twagala Katonda, tujja kumugondera mu bintu ebyo ebikontana n’omubiri n’omusaayi. (i.) Mu bintu ebizibu, ne (ii.) Mu bintu eby’akabi.

(i.) Mu bintu ebizibu. Ng’okutta ekibi. Waliwo ebibi ebimu ebitali kumpi naffe ng’ekyambalo kyokka, naye nga bya muwendo gye tuli ng’eriiso. Bwe tuba twagala Katonda, tujja kwemalirira okubiwakanya, mu kigendererwa ne mu bikolwa. Era, mu kusonyiwa abalabe baffe. Katonda atulagira okusonyiwa, oba tufe. “Musonyiwaganenga” (Abaefeso 4:32). Kino kizibu; kwe kuwuga nga tukontana n’amazzi. Twanguwa okwerabira ebirungi bye batukoledde, ne tujjukira ebibi; naye bwe tuba twagala Katonda, tujja kusonyiwa ensobi. Bwe tulowooza n’obwegendereza ttalanta mmeka Katonda z’atusonyiye, ebivumo n’ebinyiiza bimeka by’agumiikirizza okuva gye tuli; kino kitureetera okuwandiika nga tugoberera ekyokulabirako kye, n’okufuba okuziika ekibi kye batukoze okusinga okukiwalana.

(ii.) Mu bintu eby’akabi. Katonda bw’atuyita okubonaabona ku lulwe, tujja kugondera. Okwagala kwe kwaleetera Kristo okubonaabona ku lwaffe, okwagala lwe lwali olujegere olwamusiba ku musaalaba; bwe kityo, bwe tuba twagala Katonda, tujja kuba beetegefu okubonaabona ku lulwe. Okwagala kulina engeri ey’ekyewuunyo: kwe kisa ekisinga obutagumiikiriza, era kwe kisa ekisinga okugumiikiriza. Kwe kisa ekisinga obutagumiikiriza mu ngeri emu; tekugumiikiriza kibi ekimanyiddwa kusigala mu mwoyo nga tekyenenyezeddwa, tekugumiikiriza kuvvoolebwa n’okuswazibwa okukolebwa ku Katonda; bwe kityo kwe kisa ekisinga obutagumiikiriza. Naye kwe kisa ekisinga okugumiikiriza; kugumiikiriza okuvumibwa, enjegere, n’okusibibwa mu kkomera, ku lwa Kristo. “Seeteeseteese kusibibwa kyokka, naye neetegese n’okufiira … olw’erinnya lya Mukama waffe Yesu” (Ebikolwa by’Abatume 21:13). Kituufu nti buli Mukristaayo si mujulizi eyattibwa, naye alina mu ye omwoyo gw’obujulizi. Agamba nga Pawulo, “Neetegese okusibibwa”; alina endowooza y’okubonaabona, Katonda bw’ayita. Okwagala kusitula abantu okusukka amaanyi gaabwe. Tertullian ayogera ku bakaafiiri bwe baabonaabona ennyo olw’okwagala ensi yaabwe. Singa ensulo y’obuzaaliranwa esituka waggulu bw’etyo, mazima ekisa kijja kusituka waggulu okusingawo. Singa okwagala ensi yaabwe kuleetera abantu okubonaabona, okwagala Kristo kwandisinze nnyo. “Okwagala kugumira byonna” (1 Abakkolinso 13:7). Basil ayogera ku muwala embeerera eyasalirwa omusango okwokebwa omuliro, bwe yaweebwa obulamu bwe n’ebintu bye singa avunnamira ekifaananyi ekisinzibwa, n’addamu nti, “Obulamu n’ensimbi bigende, Kristo, nkwanirizza.” Byali bigambo bya kitiibwa era eby’obuggya ebya Ignatius, “Ka nsekulwe n’amannyo g’ensolo ez’omu nsiko, bwe kiba nti nnyinza okuba eŋŋaano ya Katonda ennongoofu.” Okwagala kwa Katonda nga kwasitula abatukuvu abaasooka okusukka okwagala obulamu, n’okutya okufa! Omutukuvu Suteefano yakubibwa amayinja, Omutukuvu Lukka yawanikibwa ku muzeyituuni, Omutukuvu Peetero yakomererwa e Yerusaalemi ng’omutwe gwe guli wansi. Abazira bano aba Katonda baali beetegefu okubonaabona, okusinga okuleetera erinnya lya Katonda okubonaabona olw’okutya kwabwe. Omutukuvu Pawulo nga yatwala nga lwa muwendo olujegere lwe yayambala ku lwa Kristo! Yalwenyumirizaamu, ng’omukazi eyeenyumiriza mu by’okwewunda bye, Chrysostom bw’agamba. Era Ignatius omutukuvu yayambala enjegere ze ng’ekikomo kya dayimanda. “nga tebalokolebbwa” (Abaebbulaniya 11:35). Baagaana okuva mu kkomera ku bukwakkulizo obw’ekibi, baasinga okwagala obutaliiko musango bwabwe okusinga eddembe lyabwe.

Ku kino ka twekebere okwagala kwaffe eri Katonda. Tulina omwoyo gw’obujulizi? Bangi bagamba nti baagala Katonda, naye kirabikira mu ki? Tebaagala kwefiiriza ssanyu wadde ettono, oba okwetikka omusaalaba wadde omutono ku lulwe. Singa Yesu Kristo yali atugambye nti, “ Mbaagala nnyo, muli ba muwendo gye ndi, naye siyinza kubonaabona, siyinza kuwaayo bulamu bwange ku lwammwe,’ twandibuusizzabuusizza nnyo okwagala kwe; ate Kristo tayinza kutubuusabuusa, bwe twefuula okumwagala, so nga tetuyinza kugumira kintu kyonna ku lulwe?

12. Oyo ayagala Katonda afuba okumulaga ng’ow’ekitiibwa mu maaso g’abalala. Abo abali mu kwagala bawaana era balaga obulungi bw’abo be baagala. Bwe tuba twagala Katonda, tujja kubunyisa ebirungi bye, tulyoke tusitule erinnya lye n’ekitiibwa kye, era tusikirize abalala okumwagala. Okwagala tekuyinza kusirika; tujja kuba ng’amakondeere mangi, nga tulangirira obuwa bw’ekisa kya Katonda, obukulu obusukkiridde obw’okwagala kwe, n’ekitiibwa ky’obwakabaka bwe. Okwagala kuli ng’omuliro: bwe gwaka mu mutima, gujja kubutuka ku mimwa. Kujja kuba n’ebigambo ebirungi mu kulangirira ettendo lya Katonda: okwagala kuteekwa okufuna we kuyita.

13. Ekibala ekirala eky’okwagala kwe kwegomba okulabika kwa Kristo. Kye nsigazza kwe kufuna engule ey’obutuukirivu enterekeddwa … Taligiwa nze nzekka, naye aligiwa n’abo bonna abeegomba okujja kwe” (2 Timoseewo 4:8). Okwagala kwegomba okwegatta; Aristotle awa ensonga, kubanga essanyu likulukuta okuva mu kwegatta. Okwegatta kwaffe ne Kristo bwe kulituukirira mu kitiibwa, olwo essanyu lyaffe liriba lijjuvu. Oyo ayagala Kristo ayagala okulabika kwe. Okulabika kwa Kristo kuliba kulabika kwa ssanyu eri abatukuvu. Okulabika kwe kaakano kubudaabuda nnyo, bw’atulabikira ng’Omuwolereza (Abaebbulaniya 9:24). Naye okulabika okulala kuliba kwa ssanyu okusingawo ekitagambika, bw’alitulabikira nga Bba waffe. Ku lunaku olwo alituwa amayinja ag’omuwendo abiri. Okwagala kwe; okwagala okunene ennyo era okw’ekyewuunyo, nga kusinga kuwulirwa okusinga okwogerwa. N’okufaanana kwe. “Bw’alirabika tulifaanana nga ye” (1 Yokaana 3:2). Era okuva mu ebyo byombi, okwagala n’okufaanana, essanyu eritakoma lirikulukutira mu mwoyo. Kale tekyewuunyisa nti oyo ayagala Kristo yeegomba okulabika kwe. “Omwoyo n’Omugole boogera nti, Jjangu … Amiina! Jjangu Mukama waffe Yesu” (Okubikkulirwa 22:17, 20). Ku kino ka twekebere okwagala kwaffe eri Kristo. Omuntu omubi eyeesalira omusango, atya okulabika kwa Kristo, era ayagala aleme kulabika n’akatono; naye abo abaagala Kristo, basanyuka okulowooza ku kujja kwe mu bire. Olwo balinunulwa okuva mu bibi byabwe byonna n’okutya kwabwe, baliggibwako omusango mu maaso g’abantu ne bamalayika, era balitwalibwa emirembe gyonna mu Lusuku lwa Katonda.

14. Okwagala kutuleetera okwetoowaza ne tukola emirimu egisingayo okunyoomebwa. Okwagala kisa kya bwetoowaze, tekutambula na kwegulumiza, kujja kwewalula ku mikono gyakwo, kujja kwetoowaza ne kugondera buli kintu kyonna mwe kuyinza okuweereza Kristo. Nga bwe tulaba mu Yusufu ow’e Alimasaya, ne Nikodemo, bombi abantu ab’ekitiibwa, naye omu n’awanula omulambo gwa Kristo n’emikono gye, n’omulala n’agusiiga eby’akaloosa ebiwunya obulungi. Kyandirabise ng’ekintu ekinene abantu ab’ekifo kyabwe okukola omulimu ogwo, naye okwagala kwe kwabaleetera okugukola. Bwe tuba twagala Katonda, tetujja kulowooza nti waliwo omulimu gwonna ogunyoomebwa ennyo gye tuli, mwe tuyinza okuyamba ebitundu bya Kristo. Okwagala tekwenyinyala; kujja kulambula abalwadde, kuyambe abaavu, kunaabe ebiwundu by’abatukuvu. Maama ayagala omwana we tabeera wa nsonyi oba wa kwegendereza ennyo; ajja kukolera omwana we ebintu abalala bye bandinyoomye okukola. Oyo ayagala Katonda ajja kwetoowaza akole omulimu ogusingayo okunyoomebwa ogw’okwagala eri Kristo n’ebitundu bye.

Bino bye bibala by’okwagala eri Katonda. Balina omukisa abo abasobola okusanga ebibala bino, ebiri ewala ennyo n’obutonde bwabwe, nga bimera mu myoyo gyabwe.

Ekyayita Ekiddako