Essuula 8 · eddakiika 21 ez’okusoma · eddakiika 27 ez’okuwuliriza
Okukubirizibwa okwagala Katonda
1. Okukubiriza. Ka nkubirize n’amaanyi bonna abeetwala erinnya ly’Abakristaayo babeere abaagala Katonda. “Mwagalenga Mukama abatukuvu be mwenna!” (Zabbuli 31:23). Abaagala Katonda batono nnyo: bangi bamunywegera mu bunnanfuusi, naye batono abamwagala. Okwagala Katonda tekyangu nga bwe balowooza abasinga obungi. Okwagala ng’okuwulira kw’omutima kuli mu buzaaliranwa bw’omuntu, naye okwagala ng’ekisa tekuli. Abantu mu buzaaliranwa bwabwe bakyawa Katonda (Abaruumi 1:30). Ababi bandyagadde okudduka Katonda; tebaagala kubeera wansi w’amateeka ge, wadde okubeera w’ayinza okubatuukako. Batya Katonda, naye tebamwagala. Amaanyi gonna ag’abantu oba aga bamalayika tegayinza kuleetera mutima kwagala Katonda. Emikolo gy’eddiini gyokka tegiyinza kukikola, wadde emisango gye; Omwoyo wa Katonda yekka, ow’obuyinza bwonna era atawangulwa, y’ayinza okufuka okwagala mu mmeeme. Kale olw’okuba omulimu guno muzibu bwe gutyo, gutuyita okusaba n’okufuba ennyo okufuna ekisa kino eky’okwagala, ekiri ng’ekya bamalayika. Okusiikula n’okukoleeza okwegomba kwaffe okukifuna, nja kuteekawo ensonga amakumi abiri ezituleetera okwagala Katonda.
(1). Awatali kino, eddiini yaffe yonna teriimu nsa. Katonda tatunuulira mulimu gwokka, wabula okwagala kwe tulina eri omulimu ogwo. Si bungi bwe tukola, wabula bungi bwe twagala. Omuddu bw’atakola mulimu gwe n’omwoyo ogwagala era olw’okwagala, tegusiimibwa. Emirimu egitatabuddwamu kwagala gizitoowerera Katonda nga bwe gituzitoowerera ffe. Dawudi kyeyava abuulirira mutabani we Sulemaani okuweerezanga Katonda n’omutima ogwagala (1 Ebyomumirembe 28:9). Okukola omulimu awatali kwagala si ssaddaaka, wabula kwebonereza.
(2). Okwagala kye kisa ekisinga ekitiibwa n’obulungi. Gwe muliro omulongoofu ogwakoleezebwa okuva mu ggulu; olw’okwagala tufaanana Katonda, oyo ye kwagala. Okukkiriza n’okugonda tebituleetera kufaanana Katonda, naye olw’okwagala tukula ne tumufaanana (1 Yokaana 4:16). Okwagala kye kisa ekisinga okusanyukira Katonda, era kye kisinga okumusanyusa. Omuyigirizwa eyasinga okujjula okwagala ye yeegalamira mu kifuba kya Kristo. Okwagala kwambaza ebisa ebirala byonna obubisi n’okumasamasa: ebisa birabika ng’ebisiikiriziddwa, okuggyako ng’okwagala kwakira era ne kumyansa mu byo. Okukkiriza si kwa mazima, okuggyako nga kukola olw’okwagala. Amazzi g’okwenenya si malongoofu, okuggyako nga gakulukuta okuva mu nsulo y’okwagala. Okwagala bwe bubaane obuwoomesa obuweereza bwaffe bwonna ne bubusiimisa eri Katonda.
(3). Ekyo Katonda ky’atusaba kisukkiridde? Kwe kwagala kwaffe kwokka. Singa yatusaba eby’obugagga byaffe, oba ebibala by’emibiri gyaffe, twandiyinzizza okumugaana? Naye atusaba kwagala kwaffe kwokka: ekimuli kino kyokka ky’ayagala okunoga. Okusaba kuno kuzibu? Waali wabaddewo ebbanja lyonna erisasulwa mu ngeri ennyangu bwe etyo? Okulisasula tekutwavuwaza n’akatono. Okwagala si mugugu. Kiba kizibu omugole okwagala bba? Okwagala kusanyusa.
(4). Katonda y’asinga okusaanira okwagalibwa kwaffe, era y’atuukiridde mu byonna. Ebirungi byonna ebisaasaanidde mu bitonde bigattiddwa wamu mu Ye. Ye magezi, bulungi, kwagala, weewaawo, ye nsibuko yennyini ey’obulungi. Tewali kintu mu Katonda kiyinza kuleeta kwetamwa; ekitonde kikutamya nga tekinnakumatiza, naye mu Katonda mulimu obulungi obupya obutayosa kumasamasa. Gye tukoma okumunyumirwa, gye tukoma okusikirizibwa n’essanyu.
Tewali kintu mu Katonda kiyinza kuzikiza kuwulira kwaffe wadde okuzikiza okwagala kwaffe; tewali bunafu, tewali kulema, ebyo ebitera okunafuya n’okunyogoza okwagala. Mu Katonda mulimu obulungi obusukkiridde, obutakoma ku kutuyita kwokka okumwagala, wabula obutulagira okumwagala. Singa mu ggulu mwali bamalayika bangi okusinga abaliyo, era nga ba serafi abo bonna ab’ekitiibwa balina omuliro gw’okwagala ogutaliiko kkomo ogwaka mu bifuba byabwe emirembe gyonna, era tebandiyinzizza kwagala Katonda kyenkanyi n’obutuukirivu obutaliiko kkomo n’obulungi obusukkiridde obuli mu Ye. Mazima ddala wano waliwo ekimala okutuleetera okwagala Katonda — tetuyinza kumalira kwagala kwaffe ku kintu ekisinga Ye.
(5). Okwagala kwanguyiza eddiini. Kusiiga amafuta ku nnamuziga z’okuwulira kw’omutima, ne kuzifuula ennamu era ensanyufu mu buweereza bwa Katonda. Okwagala kuggyawo obukoowu bw’omulimu. Yakobo emyaka musanvu yagiraba ng’emitono, olw’okwagala kwe yalina eri Laakeeri. Okwagala kufuula omulimu essanyu. Lwaki bamalayika banguwa nnyo, ng’abalina ebiwaawaatiro, mu buweereza bwa Katonda? Kubanga bamwagala. Okwagala tekukoowa. Oyo ayagala Katonda takoowa kukyogera. Oyo ayagala Katonda takoowa kumuweereza.
(6). Katonda ayagala okwagala kwaffe. Twafiirwa obulungi bwaffe, ne twonoona omusaayi gwaffe, naye Kabaka w’eggulu atwogereza. Kiki ekiri mu kwagala kwaffe Katonda kye yandinoonyezza? Okwagala kwaffe kumwongerako ki? Takwetaaga, alina omukisa ogutaliiko kkomo mu Ye yennyini. Bwe tumumma okwagala kwaffe, alina ebitonde ebisingako ekitiibwa ebimuwa n’essanyu omusolo gw’okwagala. Katonda teyeetaaga kwagala kwaffe, naye akunoonya.
(7). Katonda asaanidde okwagala kwaffe; ng’atwagadde nnyo! Okuwulira kw’emitima gyaffe kwandikoleezeddwa ku muliro gw’okwagala kwa Katonda. Nga kya kyamagero kya kwagala, Katonda okutwagala, nga tewaali kintu kyonna mu ffe ekyagalibwa. “…ne nkulaba ng’osambagala mu musaayi gwo, ne nkugamba nti, Ba mulamu!” (Ezeekyeri 16:6). Ekiseera we twali abatamwa kye kyali ekiseera Katonda we yatwagalira. Twalina mu ffe ekyandisiikudde obusungu, naye nga tewali kyandisiikudde kwagala. Nga kwali kwagala kwa ngeri ki, okusukkuluma ku kutegeera, okutuwa Kristo! Kristo okufiirira aboonoonyi! Katonda yeewuunyisizza bamalayika bonna mu ggulu olw’okwagala kuno. Augustine agamba nti, “Omusaalaba kye kituuti, era essomo Kristo lye yabuulira ng’ali ku gwo kwe kwagala.” Ayi okwagala okulamu okw’Omulokozi afa! Ndowooza ndaba Kristo ku musaalaba ng’ava omusaayi omubiri gwonna! Ndowooza mmuwulira ng’atugamba nti, “Mugolole wano emikono gyammwe. Mugiteeke mu mbiriizi zange. Muwulire omutima gwange oguvaamu omusaayi. Mulabe obanga sibaagala. Era temujja kumpa kwagala kwammwe? Mulyagala ensi okusinga Nze? Ensi yabakkakkanyiza obusungu bwa Katonda? Si Nze nakola bino byonna? Era temujja kunjagala?” Kya buzaaliranwa okwagala gye twagalibwa. Kristo bw’atyo bwe yatuteerawo ekyokulabirako eky’okwagala, n’akiwandiika n’omusaayi gwe, tufube okuwandiika nga tugoberera ekyokulabirako ekyo ekirungi, n’okumukoppa mu kwagala.
(8). Okwagala Katonda kwe kwagala okusinga obulungi omuntu kw’ayinza okweyagala. Okwagala emmeeme yo erokolebwe kwe kweyagala; bwe twagala Katonda, tuba twanguyiza obulokozi bwaffe. “buli abeera n’okwagala abeera mu Katonda, ne Katonda abeera mu ye” (1 Yokaana 4:16). Era oyo alina Katonda abeera mu mutima gwe, talema kubeera ne Katonda mu ggulu. Kale okwagala Katonda kwe kweyagala okw’amazima; oyo atayagala Katonda, teyeyagala yennyini.
(9). Okwagala Katonda kulaga obwesimbu. “Nga batuufu okukwegomba!” (Oluyimba 1:4). Abaana ba Katonda bangi batya nti bannanfuusi. Oyagala Katonda? Peetero bwe yali ennyiike olw’okuwulira ekibi kye, yalowooza nti tasaanira Kristo kumufaako nate, wadde okumukozesa nate mu mulimu gw’obutume bwe; laba Kristo bw’afuba okumubudaabuda. “Simooni omwana wa Yokaana, onjagala?” (Yokaana 21:15). Kiringa Kristo yali agamba nti, “Wadde wanneegaana olw’okutya, naye bw’oba ng’oyinza okwogera okuva mu mutima gwo nti onjagala, oli mwesimbu era mutuufu.” Okwagala Katonda kabonero kalungi nnyo ak’obwesimbu okusinga okumutya. Abaisirayiri baatya obwenkanya bwa Katonda. “Bwe yattanga abamu ku bo, ne balyoka bamunoonya, ne beenenya ne badda gy’ali” (Zabbuli 78:34). Naye ebyo byonna byavaamu ki? “Kyokka so tebaali beesigwa mu mitima gyabwe” (ennyiriri 36, 37). Okwenenya okuva mu kutya emisango gya Katonda kwokka, nga tekutabuddwamu kwagala, tekusinga kuwaana mu bunnanfuusi. Okwagala Katonda kulaga nti Katonda alina omutima; era omutima bwe guba gugwe, gwe gunaalagira ebirala byonna.
(10). Olw’okwagala kwaffe eri Katonda, tuyinza okutegeera nti Katonda atwagala. “Tulina okwagala kubanga Ye ye yasooka okutwagala” (1 Yokaana 4:19). Ayi, emmeeme egamba, singa nnali mmanyi nga Katonda anjagala, nnandisanyuse! Oyagala Katonda? Kale oyinza okukakasa nti Katonda akwagala. Kiri ng’endabirwamu ezookya: endabirwamu bw’eyokya, kiba kubanga enjuba esoose okugyakira, bwe kitaba kityo teyandiyokezza; bwe kityo emitima gyaffe bwe gyaka olw’okwagala Katonda, kiba kubanga okwagala kwa Katonda kwasooka okutwakira, bwe kitaba kityo tetwandyase mu kwagala. Okwagala kwaffe tekuli kirala wabula ekitangaala ky’okwagala kwa Katonda nga kiddizibwa gy’ali.
(11). Bw’otoyagala Katonda, ojja kwagala ekintu ekirala, oba ensi oba ekibi; era ebyo bisaanira okwagala kwo? Si kirungi okwagala Katonda okusinga ebyo? Kirungi okwagala Katonda okusinga ensi, nga bwe kirabika mu nsonga zino wammanga.
Bw’oteeka okwagala kwo ku bintu by’ensi, tebijja kukumatiza. Oyinza okumatiza omubiri gwo n’empewo nga bw’oyinza okumatiza emmeeme yo n’ettaka. “Wakati mu kufuna ebingi okulaba ennaku kumujjira” (Yobu 20:22). Obungi bulina obwavu bwabwo. Singa ensi yonna yali yiyo, teyandijjuzizza mmeeme yo. Era onooteeka okwagala kwo ku ekyo ekitalikuwa kumatira? Si kirungi okwagala Katonda? Ajja kukuwa ekyo ekirikumatiza. “ndimatira, bwe ndiraba obwenyi bwo nga nzuukuse” (Zabbuli 17:15). Bwe ndizuukuka okuva mu tulo tw’okufa, ne nteekebwako ku bimyanso n’ebitangaala by’ekitiibwa kya Katonda, ndimatira olw’okumufaanana.
Bw’oyagala ebintu by’ensi, tebiyinza kuggyawo kweraliikirira kwa mutima. Singa mu muntu ow’omunda mubaamu eriggwa, ensi yonna teyinza kulikuulamu. Kabaka Sawulo bwe yali ateganyizibwa mu mutima, amayinja ag’omuwendo gonna ag’engule ye tegaayinza kumubudaabuda (1 Samwiri 28:15). Naye bw’oyagala Katonda, ayinza okukuwa emirembe nga tewali kirala kiyinza; ayinza “ afuula ekisiikirize okubeera enkya” (Amosi 5:8). Ayinza okusiiga omusaayi gwa Kristo ku mmeeme yo n’agizzaamu amaanyi; ayinza okukwogerera mu kaama okwagala kwe ng’ayita mu Mwoyo, era n’omwenyumwenyu gumu n’asaasaanya okutya kwo kwonna n’okutabukatabuka kwo.
Bw’oyagala ensi, oyagala ekyo ekiyinza okukuziyiza okuyingira mu ggulu. Essanyu ly’ensi liyinza okugeraageranyizibwa ku magaali g’emmere mu ggye; abaserikale bwe baabadde beeriisa ku magaali, ne bawangulwa olutalo. “Nga kizibu nnyo abagagga okuyingira mu bwakabaka bwa Katonda!” (Makko 10:23). Eri bangi, obugagga buli ng’ettanga ly’eryato, eriryevuunika amangu; kale bw’oyagala ensi, oyagala ekyo ekijja okukuteeka mu kabi. Naye bw’oyagala Katonda, tewali kutya kufiirwa ggulu. Ajja kuba Lwazi lwa kukukweka, so si lwa kukulumya. Bwe tumwagala, tutuuka ku kumunyumirwa.
Oyinza okwagala ebintu by’ensi, naye tebiyinza kukwagala. Oyagala zaabu ne ffeeza, naye zaabu wo tayinza kukwagala. Oyagala ekifaananyi, naye ekifaananyi tekiyinza kukwagala. Ogaba okwagala kwo eri ekitonde, so tofunayo kwagala. Naye bw’oyagala Katonda, naye ajja kukwagala. “Omuntu yenna anjagala … ne Kitange anaamwagalanga, era Nze ne Kitange tunajjanga ne tubeera mu ye era tunaatuulanga mu ye” (Yokaana 14:23). Katonda tajja kusigala mabega mu kutwagala: olw’ettondo lyaffe, tujja kufuna ennyanja.
Bw’oyagala ensi, oyagala ekyo ekiri wansi wammwe. Emmeeme, nga Damascen bw’agamba, kye kyakaayakana ekiva mu kumasamasa kw’eggulu; erimu ekifaananyi n’endabika ya Katonda. Bw’oyagala ensi, oyagala ekyo ekiri wansi nnyo ddala w’omuwendo gw’emmeeme zammwe. Waliwo omuntu yenna ayinza okumalira ensimbi ku kibukutu? Bw’omalira okwagala kwo ku nsi, owanika luulu ku mbizzi, oyagala ekyo ekiri wansi wo. Nga Kristo bw’ayogera mu makulu amalala ku nnyonyi ez’omu bbanga, “Naye mmwe temusinga nnyo ennyonyi ezo?” (Matayo 6:26), nange bwe ntyo njogera ku bintu by’ensi nti, Mmwe temubisinga nnyo? Oyagala ennyumba ennungi, ekifaananyi ekirungi; mmwe temubisinga nnyo? Naye bw’oyagala Katonda, oteeka okwagala kwo ku kintu ekisinga ekitiibwa n’obukulu: oyagala ekyo ekibasinga. Katonda asinga emmeeme, asinga bamalayika, asinga eggulu.
Oyinza okwagala ensi, n’oddizibwa bukyayi mu kifo ky’okwagala kwo. “temuli ba nsi … kyeva ebakyawa” (Yokaana 15:19). Tekyandinyiizizza muntu okusaasaanya ensimbi ku kitundu ky’ettaka, mu kifo ky’okubala eŋŋaano oba emizabbibu, ne kimeza maggwa gokka? Bwe kityo bwe kiri ku bintu byonna eby’ensi wansi w’omwezi: tubyagala, ne bifuuka maggwa agatufumita. Tetusangayo kirala wabula okwennyamira. “omuliro guve mu mweramannyo gusaanyeewo emivule gy’omu Lebanooni” (Abalamuzi 9:15). Bwe twagala ekitonde, omuliro guva mu mweramannyo guno okutusaanyaawo; naye bwe twagala Katonda, tajja kutuddiza bukyayi mu kifo ky’okwagala. “Njagala abo abanjagala” (Engero 8:17). Katonda ayinza okubonereza, naye tayinza kukyawa. Buli mukkiriza kitundu kya Kristo, era Katonda okukyawa omukkiriza kyandibadde kye kimu n’okukyawa Kristo.
Oyinza okwagala ekitonde ekisusse. Oyinza okwagala omwenge ekisusse, ne ffeeza ekisusse; naye toyinza kwagala Katonda ekisusse. Singa kyali kisoboka okusukkiriza, okusukkiriza wano kwandibadde mpisa nnungi; naye kye kibi kyaffe nti tetuyinza kwagala Katonda ekimala. “Omutima gwo nga munafu!” (Ezeekyeri 16:30). Bwe kityo kiyinza okwogerwa nti, Okwagala kwaffe eri Katonda nga kunafu! Kuli ng’amazzi agasembayo okusogolwa mu kyuma ekisogola, agataliimu maanyi mangi. Singa twandiyinzizza okwagala Katonda okusinga ennyo bwe tumwagala kaakano, era tekyandyenkanyizza muwendo gwe; kale tewali kabi ka kusukkiriza mu kwagala kwaffe eri Katonda.
Oyinza okwagala ebintu by’ensi, ne bifa ne bikuleka. Obugagga bumera ebiwaawaatiro, ab’oluganda bagwaawo. Tewali kintu wano ekibeerawo ennaku zonna; ekitonde kirina akawoomi katono mu kamwa kaakyo, naye kirina ebiwaawaatiro, kijja kubuuka mangu kigende. Naye bw’oyagala Katonda, oyinza okugamba nti “ ye wange ennaku zonna” (Zabbuli 73:26). Nga bw’ayitibwa Enjuba olw’okubudaabuda, bw’atyo bw’ayitibwa Olwazi olw’emirembe gyonna; abeerawo emirembe gyonna. Bwe tulaba bwe tutyo nti kirungi okwagala Katonda okusinga ensi.
Obanga kirungi okwagala Katonda okusinga ensi, mazima ddala era kirungi okwagala Katonda okusinga ekibi. Kiki ekiri mu kibi omuntu yenna kye yandyagadde? Ekibi bbanja. “ Tusonyiwe ebyonoono byaffe” (Matayo 6:12). Lye bbanja eriteeka omuntu wansi w’obusungu bwa Katonda; lwaki twandyagadde ekibi? Waliwo omuntu ayagala okubeera mu bbanja? Ekibi bulwadde. “Omutwe gwonna mulwadde” (Isaaya 1:5). Era onooyagala ekibi? Waliwo omuntu anaawambaatira obulwadde? Anaayagala amabwa ge aga kawumpuli? Ekibi bucaafu. Omutume akiyita “emize” (Yakobo 1:21). Kigeraageranyizibwa ku bigenge ne ku busagwa bw’essalambwa. Omutima gwa Katonda gukyawa aboonoonyi. “emmeeme yange ng’ebakyaye” (Zekkaliya 11:8). Ekibi kisolo kya kitalo ekitaliiko kifaananyi kirungi: okwegomba okubi kufuula omuntu ensolo, ettima limufuula nga Setaani. Kiki ekiri mu kibi ekyagalibwa? Tunaayagala ekyonoonese? Ekibi mulabe. Kigeraageranyizibwa ku “omusota” (Engero 23:32). Kirina obusagwa buna — ensonyi, omusango, entiisa, okufa. Omuntu anaayagala ekyo ekinoonya okufa kwe? Mazima ddala kale kirungi okwagala Katonda okusinga ekibi. Katonda ajja kukulokola, ekibi kijja kukuzikiriza; oyo ayagala okuzikirira teyafuuka musirusiru?
(12). Enkolagana gye tulina ne Katonda etuyita okwagala. Waliwo obuganzi obw’okumpi ennyo. “Omutonzi wo ye balo” (Isaaya 54:5). Era omukazi talina kwagala bba? Ajjudde obukwatirwa ekisa: omugole we gy’ali ali ng’emmunye y’eriiso lye. Amusanyukira, ng’omugole omusajja bw’asanyukira omugole omukazi (Isaaya 62:5). Ayagala omukkiriza, nga bw’ayagala Kristo (Yokaana 17:26). Kwe kwagala kwe kumu mu ngeri yaakwo, newaakubadde nga tekwenkanankana mu bungi. Kale oba tulina okwagala Katonda, oba tuleeta ensonga ey’okubuusabuusa nti tetunnagattibwa naye.
(13). Okwagala kye kisa ekisinga okubeerawo ebbanga eddene. Kino kijja kusigala naffe ng’ebisa ebirala bitusiibudde. Mu ggulu tetulyetaaga kwenenya, kubanga tetuliba na kibi. Mu ggulu tetulyetaaga bugumiikiriza, kubanga tewaliba kubonaabona. Mu ggulu tetulyetaaga kukkiriza kubanga okukkiriza kutunuulira ebintu ebitalabika (Abaebbulaniya 11:1). Naye awo tuliraba Katonda maaso ku maaso; era awali okulaba, tewaba bwetaavu bwa kukkiriza.
Naye ebisa ebirala bwe biriba nga byaggwaako ebiseera, okwagala kusigalawo; era mu makulu gano omutume agamba nti okwagala kusinga okukkiriza, kubanga kwe kubeerawo ebbanga erisinga obuwanvu. “Okwagala tekulemererwa” (1 Abakkolinso 13:8). Okukkiriza gwe muggo gwe tutambuza mu bulamu buno. “tutambula lwa kukkiriza” (2 Abakkolinso 5:7). Naye omuggo guno tuligulekera ku mulyango gw’eggulu, era okwagala kwokka kwe kuliyingira. Bwe kityo okwagala kutwala engule okuva ku bisa ebirala byonna. Okwagala kye kisa ekisinga okuwangaala, kye kimuli eky’emirembe egitaggwaawo. Nga twandifubye nnyo okusukkuluma mu kisa kino, ekyo kyokka ekiribeera naffe mu ggulu, era ekirituwerekera ku kijjulo eky’embaga y’Omwana gw’Endiga!
(14). Okwagala Katonda tekuliganya kibi kukulaakulana mu mutima. Ebimera ebimu tebikula bwe biba kumpi n’ebirala: okwagala kwa Katonda kukaza ekibi. Newaakubadde ng’omuntu ow’edda akyali mulamu, ali ng’omulwadde, munafu, era assa omukka mu bufunze. Ekimuli ky’okwagala kitta omuddo gw’ekibi; newaakubadde ng’ekibi tekifa ddala, naye kifa buli lunaku. Nga twandifubye nnyo okufuna ekisa ekyo, kye kyokka eddagala erirya ekiyinza okuzikiriza ekibi!
(15). Okwagala Katonda kkubo ddungi nnyo ery’okukula mu kisa. “Mweyongere okukula mu kisa” (2 Peetero 3:18). Okukula mu kisa kusanyusa nnyo Katonda. Kristo akkiriza ekisa eky’amazima, naye atendereza amadaala g’ekisa; era kiki ekiyinza okusinga okwagala Katonda okukuza n’okwongera ekisa? Okwagala kuli ng’okufukirira ekikolo, ekireetera omuti okukula. Omutume kyeyava akozesa ebigambo bino mu kusaba kwe, “Mukama waffe aluŋŋamyenga emitima gyammwe mu kutegeera okwagala kwa Katonda” (2 Abasessaloniika 3:5). Yali amanyi nti ekisa kino eky’okwagala kyandiyonsezza era ne kikuza ebisa ebirala byonna.
(16). Omugaso omunene ogujja okututuukako bwe twagala Katonda. “Eriiso bye litalabangako, n’okutu bye kutawulirangako, n’omutima gw’omuntu kye gutalowoozangako Katonda bye yategekera abo abamwagala” (1 Abakkolinso 2:9). Eriiso lirabye ebintu eby’ekitalo, okutu kuwulidde ennyimba ennungi; naye eriiso teriraba, n’okutu tekuwulira, n’omutima gw’omuntu teguyinza kulowooza Katonda by’ategekedde abo abamwagala! Empeera ez’ekitiibwa bwe zityo zaterekebwa, nga Augustine bw’agamba, okukkiriza kwennyini ne kutayinza kuzitegeera. Katonda yasuubiza engule ey’obulamu abo abamwagala (Yakobo 1:12). Engule eno erimu omukisa gwonna — obugagga, n’ekitiibwa, n’essanyu: era ye ngule etaliwotoka (1 Peetero 5:4). Bwe kityo Katonda ayagala okutusembeza gy’ali ng’ayita mu mpeera.
(17). Okwagala Katonda kye ky’okulwanyisa ekigumu ekikuuma okuva mu bukyamu. Olw’obutaba na mitima ejjudde okwagala, abantu baba n’emitwe egijjudde obukyamu; endowooza ezitali ntukuvu ziva mu butaba na kuwulira kutukuvu. Lwaki abantu baweebwayo eri okubuzibwabuzibwa okw’amaanyi? Kubanga “bagaana okukkiriza amazima” (2 Abasessaloniika 2:10, 11). Gye tukoma okwagala Katonda, gye tukoma okukyawa endowooza ezo enkyamu ezandituggye ku Katonda ne zituyingiza mu bugwenyufu.
(18). Bwe twagala Katonda, empewo zonna zitukuntira, buli kintu mu nsi kijja kwegatta okukolera awamu olw’obulungi bwaffe. Tetumanyi bigezo bya muliro ki bye tuyinza okusanga, naye eri abo abaagala Katonda, ebintu byonna bijja kukolera wamu olw’obulungi. Ebyo ebibakolera obubi bijja kubakolera bulungi; omusaalaba gwabwe gujja kuggulawo ekkubo ery’engule; buli mpewo ejja kubafuuwa okutuuka ku mwalo ogw’omu ggulu.
(19). Obutaba na kwagala Katonda kye kivaako okuva mu kukkiriza. Ensigo mu lugero, ezaali ezitalina kikolo, zaagwa. Oyo atalina kwagala kwa Katonda okusimbye emirandira mu mutima gwe, ajja kugwa mu kiseera eky’okukemebwa. Oyo ayagala Katonda ajja kumunywererako, nga Luusi bwe yanywerera ku Nawomi. “gy’onoogendanga, nange gye nnaagendanga, … Gy’olifiira nange gye ndifiira” (Luusi 1:16, 17). Naye oyo atalina kwagala Katonda ajja kukola nga Olupa bwe yakola nnyazaala we; yamunywegera, n’amusiibula. Omuserikale atalina kwagala eri omuduumizi we, bw’alaba akakisa, ajja kumuleka, n’addukira ku ludda lw’omulabe. Oyo atalina kwagala Katonda mu mutima gwe, oyinza okumubala ng’oyo agenda okuva mu kukkiriza.
(20). Okwagala kye kintu kyokka mwe tuyinza okuddizaamu Katonda nga bw’atukoze. Katonda bw’atusunguwalira, tetulina kumusunguwalira; bw’atunenya, tetulina kumunenya; naye Katonda bw’atwagala, tulina naffe okumwagala. Tewali kintu kirala mwe tuyinza okuddamu Katonda wabula okwagala. Tetulina kumuddiza kigambo ku kigambo, naye tulina okumuddiza okwagala ku kwagala.
Bwe tutyo tulabye ensonga amakumi abiri ezisiikula n’okukoleeza okwagala kwaffe eri Katonda.
Ekibuuzo. Tunaakola ki okwagala Katonda?
Okuddamu. Mwekenneenye Katonda. Singa twamwekenneenyaako nnyo, twandimwagadde nnyo. Mutunuulire obulungi bwe obusukkiridde, obutukuvu bwe, obulungi bwe obutategeerekeka. Bamalayika bamanyi Katonda okusinga ffe, era balaba bulungi okumasamasa kw’obukulu bwe; kyebava bamwagala ennyo bwe batyo.
Mufube okufuna omugabo mu Katonda. “Ayi Katonda, oli Katonda wange” (Zabbuli 63:1). Ekigambo ekyo ‘wange’, jjinja ery’obusikirize eriwoomu erisika okwagala; omuntu ayagala ekyo ekikye. Gye tukoma okukkiriza, gye tukoma okwagala: okukkiriza kye kikolo, n’okwagala kye kimuli ekimera ku kyo. “okukkiriza kukola olw’okwagala” (Abaggalatiya 5:6).
Kifuule okusaba kwo okw’amaanyi eri Katonda, akuwe omutima ogumwagala. Kuno kusaba kusiimibwa, mazima ddala Katonda tajja kukugaana. Kabaka Sulemaani bwe yasaba Katonda amagezi, “Kale omuddu wo muwe amagezi” (1 Bassekabaka 3:9), “Mukama n’asanyuka” (olunyiriri 10). Bwe kityo bw’okaabirira Katonda nti, “Mukama, mpa omutima okukwagala. Kye kinnakuwaza nti siyinza kukwagala okusingawo. Ayi, koleeza omuliro guno okuva mu ggulu ku kyoto ky’omutima gwange!” mazima ddala okusaba kuno kusanyusa Mukama, era ajja kukufukako ku Mwoyo we, amafuta ge aga zaabu galireetera ettaala y’okwagala kwo okwaka n’okumasamasa.
2. Okukubiriza okukuuma okwagala kwammwe eri Katonda.
Mmwe abalina okwagala Katonda, mufube okukukuuma; okwagala kuno temukulekanga kufa n’okuzikira.
Nga bwe mwandyagadde okwagala kwa Katonda kweyongere okubabeerako, n’okwagala kwammwe kweyongerenga gy’ali. Okwagala, ng’omuliro, kwetegefu okuzikira. “tokyanjagala nga bwe wanjagalanga edda” (Okubikkulirwa 2:4). Setaani afuba okufuuwa ennimi z’omuliro guno guzikire, era olw’okulagajjalira emirimu gy’eddiini tukufiirwa. Omubiri omunafu bwe guggyako engoye, gwangu okukwatibwa obunnyogovu: bwe kityo bwe tulekayo emirimu gy’eddiini, mpolampola tunyogoga mu kwagala kwaffe eri Katonda. Mu bisa byonna, okwagala kye kisinga okwangu okuggwaamu amaanyi; kyetuva twetaaga okwegendereza ennyo okukukuuma. Omuntu bw’aba n’ejjinja ery’omuwendo, alikuuma; bw’aba n’ettaka ly’obusika, alikuuma; kale twandibadde n’obwegendereza bwenkana wa okukuuma ekisa kino eky’okwagala! Kya nnaku okulaba abo abeeyatula okukkiriza nga okwagala kwabwe eri Katonda kukendeera; bangi balina akafuba ak’omwoyo, okwagala kwabwe kuggwaawo.
Waliwo obubonero buna Abakristaayo bwe bayinza okutegeerako nti okwagala kwabwe kulina akafuba.
(1). Bwe baba nga bafiiriddwa okuwoomerwa. Oyo alina akafuba ak’amaanyi tawoomerwa; emmere ye tagisangamu buwoomi nga bwe yagisangangamu edda. Bwe kityo Abakristaayo bwe bafiirwa okuwoomerwa, ne batasanga buwoomi mu kisuubizo, kabonero ka kafuba ak’omwoyo. “mwalega ku bulungi bwa Mukama” (1 Peetero 2:3). Waaliwo ekiseera lwe baafunanga essanyu mu kusemberera Katonda. Ekigambo kye kyali ng’omubisi gw’enjuki ogutonnya, nga guwoomera nnyo emmeeme yaabwe, naye kaakano si bwe kiri. Tebakyayinza kuwoomerwa bintu bya mwoyo okusinga bwe bawoomerwa “amazzi g’eggi” (Yobu 6:6). Kano kabonero nti balina akafuba; okufiirwa okuwoomerwa kulaga nti okwagala okwasooka kwabula.
(2). Abakristaayo bwe baba nga bafiiriddwa okwagala emmere. Omuntu alina akafuba ak’amaanyi tayagala mmere ye nga bwe yagyagalanga edda. Waaliwo ekiseera Abakristaayo lwe baali “abalumwa enjala olw’obutuukirivu” (Matayo 5:6). Baafangayo ku bintu eby’omu ggulu, ekisa ky’Omwoyo, omusaayi gw’omusaalaba, ekitangaala ky’amaaso ga Katonda. Baayaayaaniranga emikolo gy’eddiini, era ne bagijjira ng’omuntu alumwa enjala bw’ajja ku kijjulo. Naye kaakano embeera ekyuse. Tebalina kwagala mmere, tebakyatwala Kristo nga wa muwendo nnyo bwe batyo, tebalina kwagala kw’amaanyi bwe kutyo eri Ekigambo, emitima gyabwe tegyaka munda mu bo; kabonero kabi, balina akafuba, okwagala kwabwe kukendeera. Kyali kabonero nti amaanyi ga Dawudi ag’omubiri gakendedde, bwe baamubikkanga engoye, naye n’atabuguma (1 Bassekabaka 1:1). Bwe kityo abantu bwe babikkibwa engoye ezibugumya (njogera ku mikolo gy’eddiini), naye ne batabaamu kubuguma kwa mutima, wabula ne baba bannyogovu era bakaluba, ng’abali kumpi okugalamizibwa okuziikibwa; kino kabonero nti okwagala kwabwe okwasooka kukendedde, balina akafuba ak’amaanyi.
(3). Abakristaayo bwe beeyongera okwagala ensi, kiraga okukendeera kw’okwagala okw’omwoyo. Edda baalina embeera ey’awaggulu, ey’omu ggulu, baayogeranga olulimi lwa Kanani: naye kaakano bali ng’ekyennyanja ekyogerwako mu njiri, ekyalina ensimbi mu kamwa kaakyo (Matayo 17:27). Tebayinza kwogera bigambo bisatu, nga kimu ku byo tekiri ku mamona. Ebirowoozo byabwe n’okwagala kwabwe, nga Setaani, bulijjo bitambulatambula ku nsi; kabonero nti baserengeta olusozi mangu, okwagala kwabwe eri Katonda kulina akafuba. Tuyinza okwetegereza nti, obulamu bw’omubiri bwe bukendeera ne bunafuwa, abantu beeyongera okukutama: era mazima ddala, omutima bwe gweyongera okukutamira ensi, ne gukutama nnyo nga tegusobola kwesitula kulowooza ku by’eggulu, kaakano guba gukendeera nnyo mu kwagala kwagwo okwasooka. Obutalagge bwe bunywerera ku kyuma, tebuggyako kumasamasa kwakyo kwokka, wabula bukirya ne bukimalawo: bwe kityo ettaka bwe linywerera ku mmeeme z’abantu, teriziyiza kumasamasa kw’ebisa byabwe kwokka, wabula mpolampola libirya.
(4). Abakristaayo bwe batwala okusinza Katonda ng’ekitali kikulu. Emirimu gy’eddiini gikolebwa mu ngeri enfu ey’omukolo obukolo; ne bwe gitalekebwa, gikolebwa bubi. Kano kabonero kabi aka kafuba ak’omwoyo; obulagajjavu mu mulimu bulaga okukendeera mu kwagala kwaffe okwasooka. Enkoba za vayolini bwe ziba nga tezinywezeddwa, vayolini teyinza kuvaamu nnyimba nnungi; abantu bwe balekerera mu mulimu, basaba ng’abatasaba; kino tekiyinza kuvaamu ddoboozi lirungi mu matu ga Katonda. Entambula ey’omwoyo bw’eba empolampola era nzito, n’omusuwa gw’emmeeme ne gukuba mpola, kabonero nti Abakristaayo baleseewo okwagala kwabwe okwasooka.
Twegendereze akafuba kano ak’omwoyo; kya kabi okukendeeza okwagala kwaffe. Okwagala kisa kye tutamanyi ngeri gye tuyinza kubeera awatali kyo. Omuserikale okubeera awatali byakulwanyisa bye, omukozi w’ebifaananyi awatali kalaamu ye, omuyimbi awatali kivuga kye, kyenkana Omukristaayo okubeera awatali kwagala. Omubiri tegusobola kubeera awatali bbugumu lyagwo ery’obuzaaliranwa. Okwagala eri emmeeme kuli ng’ebbugumu ery’obuzaaliranwa eri omubiri, tewali bulamu awatali kwo. Okwagala kuleetera ebisa amaanyi, kusiikula okuwulira kw’omutima, kutuleetera okunakuwala olw’ekibi, kutusanyusa mu Katonda; kuli ng’amafuta ku nnamuziga; kutuzzaamu amaanyi mu buweereza bwa Katonda. Nga twandyegenderezza nnyo okukuuma nga kulamu okwagala kwaffe eri Katonda!
Ekibuuzo. Tuyinza tutya okukuuma okwagala kwaffe nga tekuzikira?
Okuddamu. Mukuumenga emitima gyammwe buli lunaku. Mwetegereze okukendeera okusooka mu kisa. Mwekebere bwe mutandika okufuuka abazito n’abatafaayo, era mukozese buli ngeri okuzzibwamu obulamu. Mubeerenga nnyo mu kusaba, mu kufumiitiriza, ne mu kunyumya okw’obutukuvu. Omuliro bwe guba gugenda kuzikira, ogwongerako enku: bwe kityo ennimi z’omuliro gw’okwagala kwammwe bwe ziba zigenda kuzikira, mukozese emikolo gy’eddiini n’ebisuubizo by’enjiri, ng’enku okukuuma omuliro gw’okwagala kwammwe nga gwaka.
3. Okukubiriza okwongera okwagala kwammwe eri Katonda. Ka nkubirize Abakristaayo okwongera okwagala kwammwe eri Katonda. Okwagala kwammwe kusitulibwe waggulu. “Mbasabira nti okwagala kwammwe kweyongerenga” (Abafiripi 1:9). Okwagala kwaffe eri Katonda kwandibadde ng’ekitangaala ky’enkya: okusooka obudde bukya, oluvannyuma ne bweyongera okwaka okutuuka mu ttuntu. Abo abalina ensasi ntono ez’okwagala bandizifuuwa ensasi ezo eza Katonda ne zifuuka ennimi z’omuliro. Omukristaayo tasaanye kumatira na kisa kitono nnyo bwe kityo, ekimuleetera okwebuuza obanga alina ekisa oba nedda, wabula yandyeyongedde okukuza obugagga bwe. Oyo alina zaabu omutono, ayagala omungiko; mmwe abaagala Katonda katono, mufube okumwagala okusingawo. Omuntu atya Katonda amatira n’ebintu by’ensi ebitono ennyo; naye tamatira, ayagala Omwoyo amukoleremu nnyo okusingawo, era afuba okwongera eddaala ly’okwagala ku ddaala eddala. Okusendasenda Abakristaayo okwongera amafuta mu ttaala, n’okwongera ennimi z’omuliro gw’okwagala kwabwe, ka mbaleetere ensonga zino ennya eza Katonda ezisiikula.
(1). Okukula kw’okwagala kulaga nti kwa mazima. Bwe ndaba omuti gw’alumondi nga gumulisa era nga gukulaakulana, mmanya nti mu kikolo mulimu obulamu. Langi tekula; munnanfuusi, oyo ali ng’ekifaananyi obufaananyi, takula. Naye we tulaba okwagala Katonda nga kweyongera era nga kukula nga kugaziwa, ng’ekire kya Eriya, tuyinza okusalawo nti kwa mazima era kutuufu.
(2). Olw’okukula kw’okwagala tukoppa abatukuvu abali mu Bayibuli. Okwagala kwabwe eri Katonda, ng’amazzi g’awatukuvu, kweyongera okulinnya waggulu. Okwagala kw’abayigirizwa eri Kristo mu kusooka kwali kunafu, baadduka ne baleka Kristo; naye oluvannyuma lw’okufa kwa Kristo ne kweyongera amaanyi, ne bamwatula mu lwatu. Okwagala kwa Peetero mu kusooka kwali kunafu era nga kuddiridde, yeegaana Kristo; naye oluvannyuma nga yamubuulira n’obuvumu! Kristo bwe yagezesa okwagala kwe, “Simooni omwana wa Yokaana, ddala onjagala?” (Yokaana 21:16), Peetero yasobola okuddamu Kristo n’obuwombeefu naye n’obuvumu, “Mukama wange, omanyi nga nkwagala.” Bwe kityo ekimera ekyo ekigonvu, edda ekyasuulibwa empewo y’okukemebwa, kaakano kikuze ne kifuuka omuvule, amaanyi gonna ag’emagombe ge gatayinza kunyeenya.
(3). Okukula kw’okwagala kujja kugaziya empeera. Gye tukoma okwaka mu kwagala, gye tukoma okumasamasa mu kitiibwa: okwagala kwaffe gye kukoma okuba okw’awaggulu, engule yaffe gy’ekoma okumasamasa.
(4). Gye tukoma okwagala Katonda, gye tukoma okufuna okwagala okuva gy’ali. Twandyagadde Katonda atubikkulire ebyama ebiwoomu eby’okwagala kwe? Twandyagadde okumwenyeza kw’amaaso ge? Ayi, kale ka tufube okutuuka ku madaala ag’awaggulu ag’okwagala. Omutukuvu Pawulo yabala zaabu ne luulu ng’ebisasiro olwa Kristo (Abafiripi 3:8). Weewaawo, yali ajjudde nnyo okwagala Katonda, n’ayagala yennyini akolimirwe ayawukanyizibwe ku Kristo olwa baganda be Abayudaaya (Abaruumi 9:3). Si nti yali ayinza okukolimirwa n’ayawukanyizibwa ku Kristo; naye okwagala kwe okw’amaanyi n’obunyiikivu bwe obw’okutya Katonda olw’ekitiibwa kya Katonda byali bingi bwe bityo, n’aba nga yandikkirizza okubonaabona, okusukka ne ku ebyo ebisaanira okwogerwako, singa Katonda yandifunyeemu ekitiibwa ekisingawo.
Kuno kwali kwagala okwasitulibwa okutuuka ku ntikko esinga obuwanvu omuntu afa gy’ayinza okutuuka: era laba nga yali kumpi nnyo n’omutima gwa Katonda! Mukama amutwala mu ggulu okumala akaseera, n’amugalamiza mu kifuba kye, gye yalabira Katonda mu kitiibwa bwe kityo, n’awulira “ebintu bingi eby’ekyewuunyo omuntu by’atakkirizibwa kwatula” (2 Abakkolinso 12:4). Tewali muntu n’omu eyali afiiriddwa olw’okwagala kwe eri Katonda.
Okwagala kwaffe eri Katonda bwe kutayongerwako, kujja kukendeera mangu. Omuliro bwe gutafuuwibwa, gujja kuzikira mangu. Abakristaayo kyebava basaanye okusinga byonna okufuba okuliisa n’okusiikula okwagala kwabwe eri Katonda. Okukubiriza kuno kujja kuggwaako ebiseera bwe tulituuka mu ggulu, kubanga awo ekitangaala kyaffe kiriba kirongoofu, n’okwagala kwaffe nga kutuukiridde; naye kaakano kye kiseera eky’okukubiriza, okwagala kwaffe eri Katonda kweyongerenga nnyo n’okusingawo.