Essuula 14 · eddakiika 32 ez’okusoma · eddakiika 41 ez’okuwuliriza
Ku kitundu ekyo eky’okwewaayo eri Katonda ekikwata ku biseera n’essaawa ez’okusaba. Ku kusaba okwa buli lunaku ku makya ennyo. Engeri gye tulina okulongoosaamu enkola z’essaala zaffe, n’engeri y’okwongera omwoyo gw’okwewaayo eri Katonda
NGA mu ssuula ezaasooka maze okulaga obwetaavu bw’omwoyo ogwewaddeyo eri Katonda, oba empisa y’omutima, mu buli kitundu ky’obulamu bwaffe obwa bulijjo, mu kutuukiriza emirimu gyaffe gyonna, mu kukozesa ebirabo bya Katonda byonna; kaakano nzija okulowooza ku kitundu ekyo eky’okwewaayo eri Katonda, ekikwata ku biseera n’essaawa ez’okusaba.
Nkitwala nga kikakafu, nti buli Mukristaayo, omulamu, azuukuka mu makya ennyo; kubanga kisinga nnyo amagezi okulowooza nti omuntu azuukuka mu makya ennyo, kubanga Mukristaayo, okusinga kubanga mupakasi, oba musuubuzi, oba muweereza, oba alina omulimu ogumwetaaga.
Mu butonde tuwulira okwetamwa omusajja ali mu kitanda ng’asaanidde okubeera ku mulimu gwe oba mu dduuka lye. Tetumanyi ngeri ya kulowooza kintu kyonna kirungi ku ye, oyo omuddu w’otulo bw’atyo nti alagajjalira omulimu gwe olw’otwo.
Kino, n’olwekyo, kituyigirize okutegeera nga bwe tuteekwa okulabika ab’omuzizo mu maaso g’Eggulu, bwe tubeera mu kitanda, nga tuggaliddwa mu tulo ne mu kizikiza, nga tusaanidde okubeera nga tutendereza Katonda; era nga tuli baddu b’otulo bwe tutyo, nti tulagajjalira okwewaayo kwaffe eri Katonda olw’otwo.
Kubanga bw’aba ateekwa okunenyezebwa ng’enseenene engayaavu, oyo asinga okulonda okwesanyusa okw’obugayaavu okw’otulo, okusinga okukola omugabo gwe ogumusaanira ogw’emirimu gy’ensi; oyo nga bw’asinga okuteekwa okunenyezebwa, ayagala okusinga okugalamira ng’azingiddwa mu kitanda, okusinga okusitula omutima gwe eri Katonda mu bikolwa eby’okutendereza n’okusinza!
Okusaba kwe kusembera eri Katonda okusinga okumpi, n’okumunyumirwa okusinga obukulu, kwe tusobola mu bulamu buno.
Kwe kwegezaamu kw’omwoyo okusinga ekitiibwa, okukozesa okusinga okugulumizibwa okw’obusobozi bwaffe obusinga obulungi, n’okukoppa okusinga obukulu okw’abatuuze b’Eggulu abatenderezebwa.
Emitima gyaffe bwe gibeera nga gijjudde Katonda, nga gisindika okwegomba okutukuvu eri entebe ey’ekisa, olwo tuba mu mbeera yaffe esinga obukulu, tuba ku ntikko ez’enkomerero ez’obukulu bw’abantu; tetuba mu maaso ga bakabaka n’abalangira, naye mu maaso ne mu kuwulirwa kwa Mukama w’ensi yonna, era tetuyinza kusingawo obukulu, okutuusa okufa lwe kulimirwa mu kitiibwa.
Ku ludda olulala, otulo kwe kuwummuza omubiri okusinga obwavu n’okukooya, okuli ewala ennyo n’okugenderera okuba essanyu, nti tukakibwa okukufuna oba mu mbeera ey’obutawulira, oba mu busirusiru bw’ebirooto.
Otulo mbeera ya bulamu ekooya era ey’obusirusiru bw’etyo, nti ne mu nsolo zokka, tusinga okunyooma ezo ezisinga okubongoota.
N’olwekyo oyo alonda okwongera ku kwesanyusa okw’obugayaavu okw’otulo, okusinga okuzuukuka mu makya okwewaayo eri Katonda, alonda okuwummuza omubiri okusinga okukooya, okusinga omulimu gw’omwoyo ogusinga obukulu n’ekitiibwa; alonda embeera eyo eri ensonyi eri ensolo zokka, okusinga okwegezaamu okwo okuli ekitiibwa kya bamalayika.
Oboolyawo oligamba nti, newankubadde ozuukuka kikeerezi, naye bulijjo ofaayo ku kwewaayo kwo eri Katonda bw’omala okuzuukuka.
Kiyinza okuba bwe kityo. Naye olwo? Kirungi gy’oli okuzuukuka kikeerezi, kubanga osaba bw’omala okuzuukuka?
Kisonyiyika okumalira ekitundu ekinene eky’olunaku mu kitanda, kubanga oluvannyuma lw’akaseera osaba essaala zo?
Gwe mulimu gwo okuzuukuka okusaba, nga bwe guli okusaba ng’omaze okuzuukuka. Era bw’olwawo mu kusaba kwo, owaayo eri Katonda essaala z’omusinza omugayaavu, omunafu, azuukuka okusaba ng’abaweereza abagayaavu bwe bazuukuka okugenda ku mulimu gwabwe.
Okweyongerayo; bw’olowooza nti ofaayo ku kwewaayo kwo eri Katonda bw’omala okuzuukuka, newankubadde nga mpisa yo okuzuukuka kikeerezi, weerimba; kubanga toyinza kukola kwewaayo kwo eri Katonda nga bw’osaanidde. Kubanga oyo atayinza kwegaana kwesanyusa kuno okw’okubongoota, naye ateekwa okumalamu ekitundu ekirungi eky’amakya mu kwo, tetegese kusaba bw’amala okuzuukuka, okusinga bw’ali omwetegefu okusiiba, okwefuga, oba okwefiiriza okulala kwonna. Mazima ayinza okusoma essaala ewandiikiddwa mu bwangu okusinga bw’ayinza okutuukiriza emirimu gino; naye tali mwetegefu kuyingira mu mwoyo gw’okusaba ogw’amazima okusinga bw’ali omwetegefu okusiiba. Kubanga otulo bwe tusanyusibwa bwe tutyo tuwa empisa zaffe zonna obugonvu n’obugayaavu, era tutufuula abatasobola kunyumirwa kintu kyonna wabula ekyo ekituukagana n’embeera y’omutima ogw’obugayaavu, era ekisanyusa empisa zaffe ez’obutonde, nga otulo bwe tukola. Kale omuntu omuddu w’obugayaavu buno aba mu mpisa y’emu bw’amala okuzuukuka; era newankubadde tali mu tulo, naye ali wansi w’ebiva mu two; era buli kintu eky’obugayaavu, eky’okwesanyusa, oba eky’omubiri, kimusanyusa olw’ensonga y’emu otulo kye tumusanyusiza; era, ku ludda olulala, buli kintu ekyetaagisa okufaayo, oba okutegana, oba okwefiiriza, akikyawa, olw’ensonga y’emu gy’akyawira okuzuukuka. Oyo ateeka essanyu lyonna mu kwesanyusa kuno okw’amakya, yandisanyuse okufuna olunaku lwonna nga lufuulibwa olw’essanyu mu ngeri y’emu; newankubadde si na tulo, naye n’amasanyu ng’ago agasanyusa era agaweereza omubiri mu ngeri y’emu nga otulo bwe tukola; oba, waakiri, n’ago agasemberayo okumpi nga bwe gayinza. Okujjukira ekitanda ekibuguumirivu kubeera mu mutima gwe olunaku lwonna, era asanyuka bw’atabeera omu ku abo abatuula nga bafa empewo mu kkanisa.
Kaakano tolowooza nti omuntu ng’oyo ayinza okufuga ddala omubiri ogwo gw’asanyusa bw’atyo: naye wandiyinzizza okulowooza kino, nga bw’olowooza nti ayinza okukola ddala okwewaayo kwe eri Katonda; oba okubeera mu mbeera ey’okwesanyusa okw’okubongoota ng’eyo, era naye n’anyumirwa amasanyu g’obulamu obw’omwoyo.
Kubanga ddala tewali ajja kwefuula kugamba nti amanyi era awulira essanyu ery’amazima ery’okusaba, atalowooza nti kisaanira okukusooka mu makya.
Tekisoboka mu butonde omuntu ayagala ennyo amasanyu g’omubiri okubeera ddala eyeewaddeyo eri Katonda: ateekwa okulekayo empisa eno ey’okwegomba kw’omubiri, nga tannaba kunyumirwa ssanyu ly’okwewaayo eri Katonda.
Kaakano oyo afuula otulo okwesanyusa okw’obugayaavu, akola kinene nnyo okwonoona n’okutabulatabula omwoyo gwe, okugufuula omuddu w’okwegomba kw’omubiri, n’okugukuuma nga tegusobola mpisa zonna ez’okwewaayo eri Katonda n’ez’omu ggulu, nga oyo afuula obwetaavu bw’okulya engeri y’okwesanyusa.
Omuntu alya era anywa ennyo tawulira bivaamu ng’ebyo, nga abo bwe bawulira ababeera mu bikolwa by’obuluvu n’obutefuga ebimanyiddwa ennyo: naye engeri ye ey’okwesanyusa, newankubadde si ya kuswaza mu maaso g’ensi, wadde ebonyaabonya omwoyo gwe ogumulamula, kiziyiza kinene era ekitakoma ku kukulaakulana kwe mu mpisa ennungi; kimuwa amaaso agatalaba, n’amatu agatawulira; kitonda okwegomba kw’omubiri mu mwoyo, kyongera ku maanyi g’okwegomba kw’omubiri, era kimufuula atasobola kuyingira mu mwoyo gw’eddiini ogw’amazima.
Kaakano eno y’embeera y’abo abamalira ebiseera byabwe mu tulo; tekitabulatabula bulamu bwabwe, wadde okulumya emyoyo gyabwe egibalamula, nga ebikolwa by’obutefuga ebimanyiddwa ennyo bwe bikola; naye, ng’engeri endala yonna ey’okwesanyusa ey’ekigero, kimpolampola, era mu bitundu ebitono, kiwunguza omwoyo gw’eddiini, era kisuula omwoyo mu mbeera ey’okukooya n’okwegomba kw’omubiri.
Bw’otunuulira okwewaayo eri Katonda ng’ekiseera ky’okusaba okungi bwe kutyo kwokka, oboolyawo oyinza okukukola, newankubadde ng’obeera mu kwesanyusa kuno okwa buli lunaku; naye bw’okutunuulira ng’embeera y’omutima, ng’obunyiikivu obulamu obw’omwoyo, obukwatiddwako nnyo okutegeera ennaku yaagwo n’obunafu bwagwo, era obwegomba Omwoyo wa Katonda okusinga ebintu byonna mu nsi: ojja kuzuula nti omwoyo gw’okwesanyusa, n’omwoyo gw’okusaba, tebiyinza kubeerawo wamu. Okwefuga okwa buli ngeri bwe bulamu ddala n’omwoyo gw’okutya Katonda; naye oyo atalina na kitundu kitono bwe kityo ku kwo, nga kimusobozesa okusooka mu makya ku ssaala ze, talina nsonga ya kulowooza nti yeetisse omusalaba gwe, era agoberera Kristo.
Buwanguzi ki bw’afunye ku ye yennyini; mukono ki ogwa ddyo gw’atemyeeko; kugezesebwa ki kw’ategekedde; ssaddaaka ki gy’ali omwetegefu okuwaayo eri Katonda, oyo atayinza kweyisa bukambwe bw’atyo okuzuukuka okusaba mu kiseera ekyo ekitundu ky’ensi ekikola emirimu egy’amaanyi kye kimatira okuzuukuka okugenda ku mirimu gyakyo?
Abantu abamu tebajja kutya kukugamba, nti beesanyusa mu tulo, kubanga tebalina kye bakola; era nti; singa baalina omulimu oba essanyu okuzuukukira, tebandimaliddemu biseera byabwe bingi bwe bityo mu tulo. Naye abantu ng’abo bateekwa okubuulirwa nti bakyamya ensonga; nti balina emirimu mingi nnyo egy’okukola; balina omutima omukakanyavu ogw’okukyusa; balina omwoyo gwonna ogw’eddiini ogw’okufuna. Kubanga ddala oyo alowooza nti okwewaayo eri Katonda kwa mugaso mutono okusinga omulimu oba essanyu; oba nti talina ky’akola kubanga tewali kimwetaaga wabula essaala ze, ayinza okwogerwako mu butuufu nti alina omwoyo gwonna ogw’eddiini ogw’okunoonya.
N’olwekyo tolina kulowooza nti musango mutono okuzuukuka kikeerezi, naye oteekwa okulowooza ku nnaku nga bw’eri nnene okubulwa omwoyo gw’eddiini, okubeera n’omutima ogutakwatibwako bulungi kusaba; n’okubeera mu bugonvu n’obugayaavu ng’obwo, obukufuula atasobola mirimu egisinga okuba egy’omusingi egy’obulamu obw’Ekikristaayo ddala era obw’omwoyo.
Eno y’engeri entuufu ey’okusalira omusango okumalira ekitundu ekinene eky’ebiseera byo mu kitanda.
Tolina kulowooza ku kintu kyokka mu kyo kyokka, naye ku ekyo kye kivaamu; mpisa ki ennungi ze kiraga nti tezirimu; bibi ki bye kinyweza mu butonde. Kubanga buli mpisa ey’engeri eno eyoleka embeera y’omwoyo, era eraga bulungi engeri yonna ey’omutima gwo.
Singa Mukama waffe omutendereze yasabanga mu makya ennyo nga bukyali; singa yamalanga ekiro kyonna mu kusaba; singa Anna eyeewaayo eri Katonda yabeeranga mu Yeekaalu emisana n’ekiro; [Lukka 2:36, 37] singa St. Pawulo ne Siira mu ttumbi baayimba ennyimba ez’okutendereza Katonda; [Ebikolwa by’Abatume 16:25] singa Abakristaayo ab’edda, okumala emyaka ebikumi ebiwerako, ng’oggyeeko essaawa zaabwe ez’okusaba emisana, baakuŋŋaananga mu lwatu mu makanisa mu ttumbi, okwegatta mu zabbuli ne mu kusaba; si kikakafu nti empisa zino zaalaga embeera y’omutima gwabwe? Si bukakafu bungi obweyoleka obw’engeri yonna ey’emitima gyabwe?
Era bw’oba obeera mu mbeera eyawukana ku eyo, ng’omalira ekitundu ekinene ekya buli lunaku mu tulo, ng’olowooza nti ekiseera kyonna kimala okutuuka ku ssaala zo; si kikakafu mu ngeri y’emu, nti empisa eno eraga mu ngeri y’emu embeera y’omutima gwo, n’engeri yonna ey’endowooza yo?
Kale bw’oba okwesanyusa kuno ye ngeri yo ey’obulamu, olina ensonga nnene okukkiriza nti tolina mwoyo gwa kwewaayo eri Katonda ogw’amazima, nga bw’olina okukkiriza nti Abatume n’abatukuvu ab’Ekkanisa ey’edda baali beewaddeyo ddala eri Katonda. Kubanga ng’engeri yaabwe ey’obulamu bwe yali obukakafu bw’okwewaayo kwabwe eri Katonda, bwe kityo engeri ey’obulamu eyawukana ku eyo bukakafu bwa maanyi bwe butyo obw’obutaba na kwewaayo eri Katonda.
Bw’osoma Ebyawandiikibwa, olaba eddiini erimu obulamu bwokka, n’omwoyo, n’essanyu, mu Katonda; erowooza nti emyoyo gyaffe gizuukidde okuva mu kwegomba kw’ensi, n’okwesanyusa kw’omubiri, okwetegekera omubiri omulala, ensi endala, n’amasanyu amalala. Olaba Abakristaayo nga boogerwako nga yeekaalu za Mwoyo Mutukuvu, ng’abaana b’emisana, ng’abeesimbyewo okufuna engule etaggwaawo, ng’abawala embeerera abatunula, abalina ettaala zaabwe nga zaaka bulijjo, nga basuubira awasa omugole. Naye oyo ayinza okulowoozebwa okubeera n’essanyu lino mu Katonda, okufaayo kuno ku butaggwaawo, omwoyo guno ogutunula, atalina bunyiikivu bumala okuzuukuka okusaba?
Bw’otunuulira ebiwandiiko n’obulamu bw’Abakristaayo abaasooka, olaba omwoyo gwe gumu gw’olaba mu Byawandiikibwa. Byonna mazima, bulamu, era bikolwa. Okutunula n’okusaba, okwefiiriza n’okwefuga, gwe gwali omulimu ogwa bulijjo ogw’obulamu bwabwe.
Okuva mu kiseera ekyo okutuusa kaakano, tewabangawo muntu yenna ng’abo, ow’ettutumu mu kutya Katonda, atali, nga bo, ow’ettutumu mu kwefiiriza n’okwefuga. Lino lye kkubo lyokka ery’obwakabaka eridda mu bwakabaka.
Naye nga oli wala nnyo n’engeri eno ey’obulamu, oba okusingako nga ogyawukanako nnyo, singa, mu kifo ky’okukoppa obukakali bwabwe n’okwefuga kwabwe, toyinza na kulekayo kwesanyusa kwa bwavu bwe kutyo, okusobola okuzuukuka okusaba! Singa okwefiiriza n’okubonaabona kw’omubiri, singa okutunula n’okusiiba, binaaba bubonero bwa kitiibwa ku lunaku olw’okusalirwa omusango, tunaakweka wa emitwe gyaffe, ffe abaamala ebiseera byaffe mu tulo mu bugayaavu ne mu bugonvu?
Oboolyawo kaakano ofuna ensonga ezimu ez’okwekwasa okwewolereza okuva mu bukakali obwo obw’okusiiba n’okwefiiriza, Abakristaayo abaasooka bwe baakolanga. Olowooza nti obutonde bw’omuntu bukendedde amaanyi, era nti enjawulo y’embeera z’obudde eyinza okufuula ekitasoboka gy’oli okugoberera enkola zaabwe ez’okwefiiriza n’obukakali mu nsi zino ez’empewo.
Naye bino byonna kwekwasa bwekwasi: kubanga enkyukakyuka teri mu mbeera ey’ebweru ey’ebintu, naye mu mbeera ey’omunda ey’emitima gyaffe. Omwoyo gwe gumu bwe gulibeera mu ffe ogwali mu Batume ne mu Bakristaayo ab’edda, bwe tuliwulira obuzito bw’eddiini nga bo bwe baabuwulira, bwe tuliba n’okukkiriza kwabwe n’essuubi lyabwe, tujja kwetikka omusalaba gwaffe, twefiirize, era tubeere mu nkola ez’okwefuga nga bo bwe baakola.
Singa St. Pawulo yabeera mu nsi ey’empewo, singa yalina omubiri ogwafuulibwa omunafu olw’olubuto olulwalalwala, n’obunafu obw’emirundi mingi, yandikoze nga bwe yabuulirira Timoseewo, yanditabudde ku wayini mutono mu mazzi ge. Naye era yandibadde abeera mu mbeera ey’okwefiiriza n’okwefuga. Yandibadde yeennyonnyola mu ngeri y’emu:— “Noolwekyo nziruka nga nnina kye ŋŋenderera. Sirwana ng’omukubi w’ebikonde amala gawujja n’akuba ebbanga. Naye mbonereza omubiri gwange ne ngufuula omuddu wange, si kulwa nga mbuulira abalala Enjiri, ate nze nzennyini ne sisiimibwa.” [1 Abakkolinso 9:26, 27]
Oluvannyuma lw’ebyo byonna, ka kaakano kirowoozebwe, nti olowooza nti tewali bwetaavu gy’oli okubeera omwegendereza era omutunula bw’otyo, okwetya bw’otyo, okutunuulira okwegomba kwo bw’otyo, okutya akabi bw’otyo, okufaayo ku bulokozi bwo bw’otyo, nga Abatume bwe baali. Ka kirowoozebwe, nti olowooza nti weetaaga okwefiiriza n’okwefuga okutono, okufuga emibiri gyammwe, n’okutukuza emyoyo gyammwe, okusinga bo bwe baakwetaaga; nti teweetaaga kubeera ng’owanise ekiwato kyo, n’ettaala zo nga zaaka, nga bo bwe baali; n’olwekyo onoobeera mu mbeera eyawukana ddala ku eyo? Onoofuula obulamu bwo engeri etakoma ey’obugonvu n’okwesanyusa, nga obwabwe bwe bwali engeri ey’obukakali n’okwefiiriza?
N’olwekyo bw’olowooza nti olina ebiseera ebimala, eby’okusaba n’emirimu emirala, newankubadde ozuukuka kikeerezi; naye ka nkusendesende okuzuukuka mu makya ennyo, ng’ekyokulabirako ky’okwefiiriza. Kitono nnyo, nti, bw’oba tosobola kukikola, tolina nsonga ya kwerowooza ng’asobola okwefiiriza okulala kwonna.
Singa nnali njagala oleme kunoonya kusanyusa kalimi ko, mu buwoomerevu bw’emmere n’ebyokunywa, sandiggumizza nnyo omusango gw’okwonoona ssente zo mu ngeri eyo, newankubadde nga munene; naye nnandikwegayiridde olekeyo engeri eyo ey’obulamu, kubanga ekunyweza mu mbeera ng’eyo ey’okwegomba kw’omubiri n’okwesanyusa, ekufuula atasobola kunyumirwa njigiriza z’eddiini ezisinga obukulu.
Olw’ensonga y’emu, siggumiza nnyo omusango gw’okumalira ebiseera byo bingi bwe bityo mu tulo, newankubadde nga munene; naye nkwegayirira olekeyo okwesanyusa kuno, kubanga kuwa omwoyo gwo obugonvu n’obugayaavu, era kwawukana nnyo ku mwoyo ogwo omulamu, ogw’obunyiikivu, ogutunula, ogwefiiriza, ogutaali gwokka mwoyo gwa Kristo n’Abatume be, omwoyo gw’abatukuvu bonna n’abajulizi abaali babaddewo mu bantu, naye ogulina okubeera omwoyo gw’abo bonna abatayagala kubbira mu bwonoonefu obwa bulijjo obw’ensi.
Wano, n’olwekyo, we tuteekwa okussa omusango gwaffe ku mpisa eno; tuteekwa okuginenya, si nga erina ekibi kino oba kiri eky’enjawulo, naye ng’empisa ey’awamu, eyeeyongera mu mwoyo gwaffe gwonna, era enyweza embeera y’omutima enkyamu ddala.
Ewakanya okutya Katonda; si nga ensobi n’okuseerera okugwawo mu bulamu bwe bikuwakanya, naye mu ngeri, ng’embeera embi ey’omubiri bw’ewakanya obulamu obulungi.
Ku ludda olulala, singa wandizuukuse mu makya ennyo buli lunaku, ng’ekyokulabirako ky’okwefiiriza, ng’engeri ey’okulekayo okwesanyusa, ng’engeri ey’okununula ebiseera byo, n’okutegeka omwoyo gwo okusaba, wandifunyemu emigaso eminene ennyo. Enkola eno, newankubadde erabika ng’ekintu ekitono bwe kityo mu bulamu, kyandibadde oboolyawo engeri ey’okutya Katonda okunene. Kyandikuumye bulijjo mu mutwe gwo, nti obugonvu n’obugayaavu byali bya kwewalibwa, nti okwefiiriza kwali kitundu ky’Obukristaayo. Kyandikuyigirizza okukozesa obuyinza ku ggwe wennyini, era kyandikusobozesezza mpolampola okulekayo amasanyu amalala n’empisa ezirwanagana n’omwoyo.
Etteeka lino erimu lyandikuyigirizza okulowooza ku balala: lyanditegese omutima gwo okubeera omwegendereza ddala, era lyandiyinzizza nnyo okuleeta ekitundu ky’olunaku ekisigaddeyo wansi w’amateeka ag’amagezi n’ag’okwewaayo eri Katonda.
Naye okusinga byonna, omugaso gumu omukakafu ogw’enkola eno ojja kukakasa okugufuna, ejja kukusinga okukusaanya n’okukutegekera okufuna Omwoyo Omutukuvu. Bw’otandika bw’otyo olunaku mu mwoyo gw’eddiini, ng’olekayo otulo, kubanga olina okulekayo obugonvu, n’okununula ebiseera byo; empisa eno, nga bw’eteeka omutima gwo mu mbeera ennungi, bw’etyo ejja kukufunira obuyambi bw’Omwoyo Omutukuvu: ekisimbiddwa era ne kifukirirwa bwe kityo ddala kijja kufuna okukula okuva eri Katonda. Olwo ojja kwogera okuva mu mutima gwo, omwoyo gwo gujja kuba nga gutunula, essaala zo zijja kukuwummuza ng’emmere n’ebyokunywa, ojja kuwulira by’oyogera, era otandike okumanya abatukuvu n’abantu abatukuvu kye baategeeza, mu bunyiikivu bw’okwewaayo eri Katonda.
Oyo eyeetegese bw’atyo okusaba, azuukuka n’empisa zino, ali mu mbeera eyawukana nnyo ku y’oyo atalina mateeka ga ngeri eno; azuukuka ku bw’omukisa, nga bw’abeera akooye ekitanda kye, oba nga takyayinza kwebaka. Singa omuntu ng’oyo asaba n’akamwa ke kokka, — singa omutima gwe tegulina kye guwulira ku ky’ayogera, — singa essaala ze bintu bya bulijjo bwokka, — singa bigambo ebitaliimu bulamu, by’addiŋŋana bwokka kubanga byangu okwogera, — tewali kya kwewuunya mu bino byonna; kubanga empisa ng’ezo bye bivaamu mu butonde mu mbeera ey’obulamu ng’eyo.
N’olwekyo, nga nsuubira nti kaakano okakasiddwa ekimala ku bwetaavu bw’okuzuukuka mu makya ennyo okusaba, nja kweyongerayo okukuteekera mu maaso enkola ey’okusaba okwa buli lunaku.
Seetwalira kukulagira kukozesa ngeri yonna ey’enjawulo ey’essaala ezawandiikibwa, wabula okukulaga obwetaavu bw’okusaba mu biseera ng’ebyo, ne mu ngeri ng’eyo.
Wano ojja kusangawo obuyambi obumu, engeri gy’oyinza okwefunira essaala ezawandiikibwa ezijja okukugasa. Era bw’oba nga weeyongedde nnyo mu mwoyo gw’okwewaayo eri Katonda, nti omutima gwo bulijjo mwetegefu okusaba mu lulimi lwagwo, mu nsonga eno sikaka bwetaavu bwa ssaala zeewole.
Kubanga newankubadde ndowooza nti essaala ewandiikiddwa yeetaagisa nnyo era nsaanidde mu kusinza okw’awamu, naye singa omuntu yenna ayinza okufuna engeri esingako obulungi ey’okusitula omutima gwe eri Katonda mu kyama, okusinga mu ssaala ezategekebwa, sirina kye nkiwakanya; kubanga ekigendererwa kyange kwe kuyamba bwokka n’okulagirira abo abeetaaga obuyambi.
Kino kyokka, nzikiriza, kikakafu, nti Abakristaayo abasinga obungi basaanidde okukozesa essaala ezawandiikibwa mu biseera byonna ebya bulijjo eby’okusaba. Kirabika nga kituufu buli muntu okutandika n’essaala ewandiikiddwa; era singa, wakati mu kwewaayo kwe eri Katonda, azuula omutima gwe nga mwetegefu okubutuka mu ddoboozi eriggya era ery’awaggulu ery’okwewaayo eri Katonda, asaanidde okuleka essaala ye ewandiikiddwa okumala akaseera, n’agoberera obunyiikivu obwo obw’omutima gwe, okutuusa lwe gunaddamu okwetaaga obuyambi bw’okwegayirira kwe okwa bulijjo.
Kino kirabika nga ye ddembe ery’amazima ery’okwewaayo eri Katonda mu kyama; kusaanidde okubeera wansi w’obulagirizi bw’essaala ewandiikiddwa; naye si nga kusibiddwa ku yo bwe kutyo, okuggyako nga kuyinza okubeera n’eddembe okukwata ebigambo ebiggya, ng’obunyiikivu bwakwo obwa kaakano bwe bukuwa; ebimu emirundi bisinga okukwata ku mutima, era bitwala omwoyo eri Katonda n’amaanyi okusinga ebigambo byonna ebyali bikozeseddwa edda.
Abantu bonna abaali bafumiitirizza ku ebyo ebiyita mu mitima gyabwe, bateekwa okumanya nti bakyukakyuka nnyo ku bikwata ku kwewaayo eri Katonda. Oluusi emitima gyaffe gizuukusibwa nnyo bwe gityo, gitegeera n’amaanyi bwe gatyo Okubeerawo kwa Katonda, gijjudde nnyo okunakuwala okw’obuziba olw’ebibi byaffe bwe gityo, nti tetuyinza kubyatula mu lulimi lwonna wabula olw’amaziga.
Oluusi ekitangaala ky’amaaso ga Katonda kitwakira nnyo bwe kityo, tulaba wala nnyo mu nsi etalabika, tukwatibwako nnyo ebyewuunyo eby’okwagala n’obulungi bwa Katonda, nti emitima gyaffe gisinza era gitendereza mu lulimi olusinga olw’ebigambo, era tuwulira okusanyuka okw’ensusso okw’okwewaayo eri Katonda, okuyinza okuwulirwa bwokka.
Ku ludda olulala, oluusi tubbira nnyo mu mibiri gyaffe bwe tutyo, tukooya nnyo era nga tetukwatibwako ebyo ebikwata ku myoyo gyaffe, nti emitima gyaffe giri wansi nnyo ku ssaala zaffe; tetuyinza kugenda na ssaala zaffe ezawandiikibwa ez’okwatula, oba okuwulira mu mitima gyaffe ekitundu ky’ekyo kye tulina mu kamwa; twebaza era tutendereza Katonda n’ebigambo ebyawandiikibwa, naye emitima gyaffe tegirina mugabo mutono oba gwonna mu byo.
N’olwekyo kyetaagisa nnyo okwetegekera obutali bwesigwa buno obw’emitima gyaffe, nga tubeera n’essaala ezawandiikibwa ku mabbali ezisinga okutugwanira emitima gyaffe bwe giba mu mbeera yaagyo esinga obulungi, era ezisinga okuyinza okugisitula n’okugizuukusa bwe gibbira mu kukooya. Kubanga, ng’ebigambo bwe birina amaanyi g’okukwata ku mitima gyaffe ku mikolo gyonna, ng’ekintu kye kimu bwe kiyogerwa mu ngeri ez’enjawulo bwe kirina ebivaamu eby’enjawulo ku mitima gyaffe, bwe kityo kya magezi okufuna omugaso guno mu lulimi, ne twefunira engeri z’okwogera ezisinga okuyinza okukwata ku myoyo gyaffe n’okugizzaamu amaanyi, n’okugijjuza endowooza egisaanira.
Ekintu ekisooka ky’olina okukola, bw’oba ofukamidde, kwe kuziba amaaso go, era n’okusirika akaseera katono ka omwoyo gwo gwekole mu maaso ga Katonda; kwe kugamba, olina okukozesa kino, oba enkola endala esinga obulungi, okweyawula ku birowoozo byonna ebya bulijjo, n’okufuula omutima gwo okutegeera nga bw’osobola Okubeerawo kwa Katonda.
Kaakano singa okukuŋŋaanya omwoyo kuno kwetaagisa, — kubanga ani ayinza okugamba nti tekwetaagisa? — olwo nga bateekwa okukola okwewaayo kwabwe eri Katonda mu bwavu, abo abali mu kwanguyiriza bulijjo; abakutandika mu bwangu, era nga kumpi tebeewa biseera kuddiŋŋana na ssaala yaabwe ewandiikiddwa, n’obuzito bwonna oba okufaayo! Ekyabwe mu butuufu kwe kwogera essaala, mu kifo ky’okusaba.
Okweyongerayo: singa wandimanyidde (nga bw’osobola) okusabiranga bulijjo mu kifo kye kimu; singa wandikuumidde ekifo ekyo okwewaayo eri Katonda, n’otokkiriza kukolerayo kintu kyonna kya bulijjo; singa tewandibeerangayo wekka, wabula mu biseera eby’okwewaayo eri Katonda; singa akasenge konna akatono, oba (bwe kiba nga tekisoboka) singa ekitundu ekimu eky’enjawulo eky’ekisenge kyakozesebwa bwe kityo, okwawulibwa kuno okw’engeri eno ng’ekifo ekitukuvu eri Katonda, kwandibadde n’ekikolwa ku mutima gwo, era kwandikutegese mu mpisa, ezandiyambye nnyo okwewaayo kwo eri Katonda. Kubanga olw’okubeera n’ekifo ekitukuvu bwe kityo mu kisenge kyo, kyandifaananye mu kigero ekimu ekkanisa entono oba ennyumba ya Katonda. Kino kyandikutegese okubeera bulijjo mu mwoyo gw’eddiini, bwe wandibadde eyo; era kyandikujjuzza ebirowoozo eby’amagezi era ebitukuvu, bwe wandibadde wekka. Ekisenge kyo kyennyini kyandisitudde mu mutima gwo endowooza ng’ezo z’oba nazo bw’oyimirira okumpi n’ekyoto; era wanditidde okulowooza oba okukola ekintu kyonna eky’obusirusiru okumpi n’ekifo ekyo, kye kifo ky’okusaba n’okukolagana okutukuvu ne Katonda.
Bw’otandika okwegayirira kwo, kozesa engeri ez’enjawulo ez’okwogera ku ngeri za Katonda, eziyinza okukusinga okukutegeeza obukulu n’amaanyi g’Obutonde bwa Katonda.
N’olwekyo, tandika n’ebigambo ng’ebino: Ayi Ggwe Abeerawo mu byonna ebibeerawo, Ensulo y’ekitangaala kyonna n’ekitiibwa, Kitaffe ow’ekisa ow’abantu ne bamalayika, Omwoyo wo ow’ensi yonna gw’abeera buli wantu, ng’owa obulamu, n’ekitangaala, n’essanyu, eri bamalayika bonna mu Ggulu, n’ebitonde byonna ku nsi, n’ebirala.
Kubanga okwogera kuno ku ngeri za Katonda, okutulaga mu kigero ekimu Obukulu n’obuyinza bwa Katonda, ngeri nnungi nnyo ey’okusitula emitima gyaffe mu bikolwa ebiramu eby’okusinza n’okutendereza.
Nsonga ki lwaki abantu abasinga obungi bakwatibwako nnyo bwe batyo okwegayirira kuno mu Kusaba okw’Okuziika okw’Ekkanisa yaffe: Naye, Ayi Mukama Katonda asinga obutukuvu, Ayi Mukama asinga amaanyi, Ayi Omulokozi omutukuvu era asinga okusaasira, totuwaayo mu bulumi obukaawa obw’okufa okutaggwaawo? Kiri bwe kityo, kubanga okugatta awamu ebigambo ebinene bingi bwe bityo kuwa ennyinnyonnyola y’obukulu bw’Obuyinza bwa Katonda, ekwata mu butonde ku buli mutima ogutegeera.
N’olwekyo, newankubadde okusaba tekuli mu bigambo birungi, oba mu bigambo ebyasomerwa; naye ng’ebigambo bwe byogera eri omwoyo, nga bwe birina amaanyi agamu ag’okusitula ebirowoozo mu mwoyo; bwe kityo ebigambo ebyo ebyogera ku Katonda mu ngeri esinga obukulu, ebisinga okwoleka mu bujjuvu amaanyi n’Okubeerawo kwa Katonda, ebisitula mu mwoyo ebirowoozo ebisinga okusaanira obukulu n’obulabirizi bwa Katonda, bye bisinga omugaso era bye bisinga okuzimba mu ssaala zaffe.
Bw’olagira okwegayirira kwo kwonna eri Mukama waffe omutendereze, kubeere mu bigambo eby’engeri eno: Ayi Omulokozi w’ensi, Katonda ava mu Katonda, Ekitangaala ekiva mu Kitangaala; Ggwe kumasamasa kw’ekitiibwa kya Kitaawo, era ekifaananyi kye ddala bw’ali; Ggwe Alufa era Omega, Entandikwa n’Enkomerero y’ebintu byonna; Ggwe eyazikiriza amaanyi ga Setaani; eyawangula okufa; Ggwe eyayingira mu Kifo Ekitukuvu Ennyo, atudde ku mukono ogwa ddyo ogwa Kitaawo, ali waggulu ennyo w’entebe zonna n’obufuzi bwonna, awolereza ensi yonna; Ggwe Omulamuzi w’abalamu n’abafu; Ggwe anaatera okukka mu kitiibwa kya Kitaawo, okusasula abantu bonna ng’ebikolwa byabwe bwe biri, beera Ggwe Ekitangaala kyange n’Emirembe gyange, n’ebirala.
Kubanga ennyinnyonnyola ng’ezo, ezoogera ku ngeri nnyingi bwe zityo ez’obutonde n’amaanyi g’Omulokozi waffe, si bikolwa bya kusinza bisaanidde byokka, naye, bwe ziddiŋŋanwa n’okufaayo kwonna, zijja kujjuza emitima gyaffe obunyiikivu obusinga obukulu obw’okwewaayo eri Katonda okw’amazima.
Nate; bw’osaba ekisa kyonna eky’enjawulo okuva eri Mukama waffe omutendereze, kubeere mu ngeri emu ng’eno: Ayi Yesu Omutukuvu, Omwana wa Katonda Ali Waggulu Ennyo, Ggwe eyakubibwa embooko ku mpagi, eyagololwa n’akomererwa ku musalaba, olw’ebibi by’ensi, ŋŋatta ku musalaba gwo, era ojjuze omwoyo gwange omwoyo gwo omutukuvu, omwetoowaze, era ogubonaabona. Ayi Ensulo y’okusaasira, Ggwe eyalokola omubbi ku musalaba, ndokola okuva mu musango gw’obulamu obw’ekibi; Ggwe eyagoba baddayimooni musanvu mu Maliyamu Magudaleene, goba mu mutima gwange ebirowoozo byonna ebibi n’empisa embi. Ayi Omugabi w’obulamu, Ggwe eyazuukiza Laazaalo mu bafu, zuukiza omwoyo gwange okuva mu kufa ne mu kizikiza ky’ekibi. Ggwe eyawa Abatume bo obuyinza ku myoyo emibi, mpa obuyinza ku mutima gwange. Ggwe eyalabikira abayigirizwa bo enzigi nga nsibe, labikira nange mu kisenge eky’ekyama eky’omutima gwange. Ggwe eyalongoosa abagenge, n’owonya abalwadde, n’owa bamuzibe okulaba, longoosa omutima gwange, wonya obutali bulungi bw’omwoyo gwange, era onjijuze ekitangaala eky’omu ggulu.
Kaakano okwegayirira okw’engeri eno kulina emigaso ebiri; ogusooka, nga bwe kuli ebikolwa bingi ebisaanidde eby’okukkiriza kwaffe, mwe tutalagira bwokka okukkiriza kwaffe mu byamagero bya Kristo, naye ne tubifuula mu kiseera kye kimu ebyokulabirako bingi eby’okusinza n’okutendereza.
Ogw’okubiri, nga bwe kunyweza era kwongera okukkiriza kw’essaala zaffe, nga kuteeka mu mitima gyaffe ebyokulabirako bingi bwe bityo eby’amaanyi ago n’obulungi, bye tukoowoola okutuyamba.
Kubanga oyo akoowoola Kristo, ng’oyo eyagobanga baddayimooni n’azuukiza abafu, olwo aba n’ensonga ey’amaanyi mu mutima gwe okusaba n’obunyiikivu, n’okwesiga n’obwesigwa obuyambi bwe.
Nate: okusobola okujjuza essaala zo amaloboozi amalungi ennyo ag’okwewaayo eri Katonda, kiyinza okukugasa okukuuma etteeka lino eddala:
Mu kiseera kyonna, oba ng’osoma Ebyawandiikibwa oba ekitabo kyonna eky’okutya Katonda, bw’osanga ekitundu ekikwata ku mutima gwo okusinga bulijjo, era ekirabika, nga bwe kyandibadde, okuwa omutima gwo entambula empya eri Katonda, osaanidde okugezaako okukifuula okwegayirira, n’oluvannyuma n’okiwa ekifo mu ssaala zo. Mu ngeri eno ojja kuba olongoosa essaala zo emirundi mingi, era ng’oterekera ddala engeri ezisaanidde ez’okumanyisa Katonda okwegomba kw’omutima gwo.
Mu ssaawa zonna ezaateekebwawo ez’okusaba, kijja kukugasa nnyo okubeera n’ekintu ekigere, n’ekintu eky’eddembe, mu kwewaayo kwo eri Katonda.
Osaanidde okubeera n’omulamwa ogugere, ogulina okubeera bulijjo ensonga enkulu ey’okusaba kwo mu kiseera ekyo eky’enjawulo; naye n’obeera n’eddembe okwongerako okwegayirira okulala, embeera yo nga bw’eyinza okwetaaga mu kiseera ekyo.
Ng’ekyokulabirako: nga amakya bwe gali gy’oli entandikwa y’obulamu obuggya; nga Katonda bw’akuwadde olwo okunyumirwa okuggya okw’obulamu bwo, n’okuyingira okuggya mu nsi; kisaanidde nnyo okwewaayo kwo okusooka eri Katonda okubeera okutendereza n’okwebaza Katonda, ng’olw’okutondebwa okuggya; era nti osaanidde okuwaayo n’okwewaayo omubiri n’omwoyo, byonna by’oli, ne byonna by’olina, eri obuweereza bwe n’ekitiibwa kye.
N’olwekyo, funa buli lunaku ng’okuzuukira okuva mu kufa, ng’okunyumirwa okuggya okw’obulamu; sisinkana buli njuba evaayo n’endowooza ng’ezo ez’obulungi bwa Katonda, nga gy’obadde ogirabye, n’ebintu byonna, nga bitondeddwa buggya ku lulwo: era nga otegeera omukisa omunene bwe gutyo, omutima gwo omusanyufu gutendereze era gugulumize Omutonzi omulungi era ow’ekitiibwa bw’atyo.
N’olwekyo, okutendereza n’okwebaza, n’okwewaayo gwe wennyini eri Katonda, bibeere bulijjo omulamwa ogugere era omukakafu ogw’essaala zo ezisooka ku makya; olwo weewe eddembe okwongerako okwewaayo okulala eri Katonda, enjawulo y’embeera yo egwawo, oba enjawulo y’omutima gwo egwawo, nga bwe binaakifuula ekisinga okwetaagisa era ekisaanidde gy’oli.
Kubanga omu ku migaso emisinga obunene egy’okwewaayo eri Katonda mu kyama guli mu kutuukanya obulungi essaala zaffe n’embeera ezo ebbiri, — enjawulo y’embeera yaffe, n’enjawulo y’emitima gyaffe.
Olw’enjawulo y’embeera yaffe, kitegeeza enjawulo y’embeera yaffe ey’ebweru, ng’ey’obulwadde, obulamu, obulumi, okufiirwa, okuggwamu essuubi, ebizibu, okusaasira okw’enjawulo, oba emisango, okuva eri Katonda; ebika byonna eby’ekisa, okulumizibwa, oba okuvumibwa, okuva eri abantu abalala.
Kaakano ng’ebyo bwe biri ebitundu ebinene eby’embeera y’obulamu bwaffe, nga bwe bireeta enjawulo nnene mu bwo olw’okukyuka bulijjo; bwe kityo okwewaayo kwaffe eri Katonda kujja kutugasa emirundi ebiri, bwe kutunula okufuna n’okutukuza enkyukakyuka zino zonna ez’embeera yaffe, ne kuzifuula zonna emikisa mingi egy’okusemberera Katonda mu ngeri ey’enjawulo n’okwebaza, okwewaayo, n’okwegayirira, embeera yaffe eya kaakano bye esinga okwetaaga.
Era oyo afuula buli nkyukakyuka mu mbeera ye ensonga ey’okuwaayo eri Katonda okwegayirira okumu okw’enjawulo okusaanira enkyukakyuka eyo, ajja kuzuula mangu nti akutte engeri ennungi ennyo si ya kusaba bwokka n’obunyiikivu, naye n’okubeera nga bw’asaba.
Embeera eddako, gye tulina bulijjo okutuukanya nayo ekitundu ku ssaala zaffe, ye njawulo y’emitima gyaffe; ekitegeeza embeera ez’enjawulo ez’empisa z’emitima gyaffe, ng’okwagala, essanyu, emirembe, obukkakkamu, okukooya n’okukala kw’omwoyo, okweraliikirira, obutamatira, entambula z’obuggya n’okwagala obukulu, ebirowoozo ebiddugavu era ebitalina kubudaabudibwa, obusungu obw’ekiruyi, okwemulugunya, n’empisa ez’okunyiiga amangu.
Kaakano ng’empisa zino, olw’obunafu bw’obutonde bwaffe, bwe zijja okuddiriŋŋana, okusingawo oba okukendeerako, ne mu mitima egy’okutya Katonda; bwe kityo tusaanidde bulijjo okufuula embeera y’omutima gwaffe eya kaakano ensonga ey’okusemberera Katonda mu ngeri ey’enjawulo.
Bwe tuba mu bukkakkamu obusanyusa obw’okwegomba okuwoomu era okwangu, okw’okwagala n’essanyu mu Katonda, olwo tusaanidde okuwaayo omusolo ogw’okwebaza eri Katonda olw’okufuna essanyu lingi bwe lityo, nga tumwatula n’okwebaza era nga tumukkiriza ng’Omugabi ow’omutima omugabi ow’ebyo byonna.
Bwe kiba, ku ludda olulala, nti tuwulira nga tutikiddwa okwegomba okuzito, okukooya kw’omwoyo, okweraliikirira, n’obutaba na mirembe, olwo tuteekwa okutunula waggulu eri Katonda mu bikolwa eby’obwetoowaze, nga twatula obutasaana bwaffe, nga tumubikkulira ebizibu byaffe, nga tumwegayirira mu kiseera kye ekirungi okukendeeza obuzito bw’obunafu bwaffe, n’okutununula okuva mu kwegomba ng’okwo okuwakanya obulongoofu n’obutuukirivu bw’emyoyo gyaffe.
Kaakano bwe tutunula bwe tutyo era ne tufaayo ku mbeera ya kaakano ey’emitima gyaffe, ne tutuukanya okwegayirira kwaffe okumu ddala n’ebyetaago byagyo, tetujja kumanya bulungi bwokka obutali bulungi bw’emyoyo gyaffe, naye era tujja kwegezaamu bulungi mu nkola ey’okubuwonya.
Olw’okukozesa kuno okw’amagezi era okw’obwegendereza okw’essaala zaffe, tujja kufuna okuwummuzibwa kwonna okusoboka okuva mu zo: era okukyukakyuka kw’emitima gyaffe kwennyini kujja kufuuka engeri ey’okwegezaamu ebika by’empisa ezitukuvu eby’enjawulo ebisingawo.
Kaakano, olw’ebyo byonna ebyogeddwa wano, ojja kutegeera mangu, nti abantu abafaayo ku mugaso ogusinga obunene ogw’okusaba basaanidde okubeera n’omugabo omunene mu kukola n’okutegeka okwewaayo kwabwe bennyini eri Katonda.
Ku kitundu ekyo eky’essaala zaabwe ekibeera bulijjo ku mulamwa gumu omugere, mu ekyo bayinza okukozesa obuyambi bw’essaala ezawandiikibwa abantu abalala; naye mu kitundu ekyo eky’essaala zaabwe kye balina bulijjo okutuukanya n’embeera ya kaakano ey’obulamu bwabwe, n’embeera ya kaakano ey’omutima gwabwe, eyo bateekwa okuleka okutegeera embeera yaabwe bennyini kubayambe okufuna ebika by’okwegayirira, okwebaza, oba okwewaayo, embeera yaabwe eya kaakano by’esinga okwetaaga.
Balina omukisa abo abalina omulimu guno n’emirimu gino ku mikono gyabwe!
Era kaakano, singa abantu abalina ebiseera ebiwummudde, oba basajja oba bakazi, ababula ennyo ky’okukola n’ebiseera byabwe, abakakibwa mu nteekateeka ez’obwavu, mu kukyala okw’obwereere, ne mu by’okwesanyusa eby’okusekererwa, okwemalako bwokka essaawa ezibazitoowerera; singa abantu ng’abo baali bateekawo ebiseera ebimu ebigere okusoma ku kwewaayo eri Katonda, nga banoonya engeri zonna n’obuyambi okufuna omwoyo ogwewaddeyo eri Katonda; singa baali bakuŋŋaanya essaala ezisinga obulungi ez’okwewaayo eri Katonda, ne bamanyiira okuwandiika ebitundu ebisinga obulungi eby’essaala ez’omu Byawandiikibwa; singa baali bakuŋŋaanya okwewaayo, okwatula, okwegayirira, okutendereza, okwewaayo, n’okwebaza, ebisaasaanidde wano na wali mu Zabbuli, ne babisengeka wansi w’emitwe egisaanidde, ng’enku nnyingi ezisaanidde eri ennimi z’omuliro ogw’okwewaayo kwabwe eri Katonda; singa emitima gyabwe gyakolanga bwe gityo emirundi mingi, oluusi nga gifumiitiriza ku byo, oluusi nga gibikwata ku mutwe, ne gibifuula eby’empisa nga ebirowoozo byabwe bennyini, nga bandisabye n’obunyiikivu, abo abajja nga beetegese bwe batyo okusaba! Era nga kyandisinze nnyo obulungi, okufuna omugaso guno mu biseera ebiwummudde, okusinga okubifiiriza mu kukooya ne mu bugayaavu mu bujoozi obw’obwavu obw’obulamu obw’okuzannya, okukyala, n’okubungeeta!
Nga kyandisinze nnyo obulungi, okubeera n’ennyimba n’amatendo ag’abatukuvu bwe bityo, n’okuyigiriza emyoyo gyabwe okulinnya eri Katonda, okusinga okwonoona, okutabula, n’okusoberwa emitima gyabwe n’endowooza ez’ekisiru, ebirowoozo eby’obukaba eby’abawandiisi b’ebitontome abagwagwa!
Kaakano newankubadde abantu abalina ebiseera ebiwummudde balabika ng’abayitiddwa mu ngeri ey’enjawulo okusoma kuno okw’okwewaayo eri Katonda, naye abantu abalina emirimu mingi oba okutegana tebasaanidde kwerowooza ng’abasonyiyiddwa kino, oba enkola endala esingako obulungi ey’okulongoosa okwewaayo kwabwe eri Katonda.
Kubanga gye gikoma okubeera emingi emirimu gyabwe, gye bakoma okwetaaga enkola emu ng’eno, okuziyiza amaanyi gaagyo ku mitima gyabwe, okubakuuma obutabbira mu mpisa ez’ensi, n’okukuuma mu mitima gyabwe okutegeera n’okunyumirwa ebintu eby’omu ggulu. Era ekiseera ekitono ekikozesebwa mu nkola era bulijjo ku mugaso gumu oba ekigendererwa kimu, kijja kukola ebintu ebinene, era kireete ebiva mu kyo eby’amaanyi.
Era olw’obutalowooza ku kwewaayo eri Katonda mu kitangaala kino, ng’ekintu ekirina okuliisibwa n’okujjanjabibwa n’obwegendereza, ng’ekintu ekirina okufuulibwa ekitundu ku mirimu gyaffe, ekirina okulongoosebwa n’obwegendereza n’enteekateeka, n’obukugu n’enkola, n’okukozesa n’obunyiikivu obuyambi obusinga obulungi; olw’obutalowooza ku kwo mu kitangaala kino, abantu bangi nnyo kyebava bafuna omugaso mutono nnyo mu kwo, ne babeera era ne bafa nga bagwira eri omwoyo ogwo ogw’okwewaayo eri Katonda, gwe bandinyumiddwa mu kigero ekinene, olw’okukozesa mu magezi engeri ezisaanidde.
Kubanga newankubadde omwoyo gw’okwewaayo eri Katonda kirabo kya Katonda, era tegufunika lwa maanyi gaffe gokka, naye emirundi mingi guweebwa, era tegubaganibwanga, abo abeetegekera okugufuna, olw’okukozesa mu magezi era n’obunyiikivu engeri ezisaanidde.
Era kyewuunyisa okulaba abantu nga bwe bakozesa n’obunyiikivu obusobozi bwabwe, obugezi bwabwe, ebiseera, okusoma, okwewaayo, n’okwegezaamu: nga obuyambi bwonna bwe buyitibwa okubayamba, ekintu kyonna bwe kiba nga kigenderera era nga kyagalibwa mu nsonga z’ensi; era nga bwe bakooya, bwe balagajjalira, era bwe batakulaakulanye; nga bwe bakozesa kitono obusobozi bwabwe, obugezi, n’amaanyi, okusitula n’okwongera okwewaayo kwabwe eri Katonda!
Mundanus musajja ow’obusobozi obulungi ennyo, era ow’okutegeera okutangaavu. Akuze nnyo mu myaka, era abadde wa kitiibwa kinene mu mirimu. Buli kitundu ky’obusuubuzi n’emirimu ekyamugwira mu kkubo lye kyafuna okulongoosebwa okumu okuva gy’ali; era bulijjo ateekateeka okutwala buli nkola ey’okukola ekintu kyonna obulungi ku ntikko yaayo esinga. Mundanus aluubirira obutuukirivu obusinga mu buli kintu. Obulamu n’amaanyi g’omutima gwe, n’engeri ye entuufu ey’okulowooza ku bintu, bimufuula omumalirivu okuggyawo obutali butuukirivu bwonna.
Asobola okukubuulira obubi bwonna n’ensobi mu nkola zonna eza bulijjo, oba za busuubuzi, kuzimba, oba okulongoosa ettaka oba ebintu ebikolebwa. Obutangaavu n’amaanyi g’okutegeera kwe, by’alongoosa bulijjo olw’okwegezaamu okutakoma mu nsonga zino, olw’okusengeka emirundi mingi ebirowoozo bye mu buwandiike, n’okugezesa buli kintu mu buli ngeri, bimufudde omukugu omukulu mu nsonga ezisinga ez’obulamu bw’abantu.
Bw’atyo Mundanus bwe yeeyongerayo, ng’ayongera okumanya kwe n’okusalawo kwe, mangu nga emyaka gye bwe gyamujjira.
Ekintu kimu kyokka ekitaagwa wansi w’okulongoosa kwe, wadde okufuna omugaso gwonna okuva mu mutima gwe ogw’amagezi, kwe kwewaayo kwe eri Katonda: kuno kuli mu mbeera y’obwavu y’emu gye kwalimu, bwe yali nga wa myaka mukaaga gyokka, era omusajja omukadde kaakano asaba mu bigambo ebyo ebitono nnyina bye yamuwuliranga ng’addiŋŋana ekiro n’enkya.
Mundanus ono, kumpi ataalabanga kintu kya mu nnyumba ekisinga obwavu, oba okukwata mu mukono gwe akantu akasinga obutono, nga talowoozezza nti kiyinza kukolebwa oba okukozesebwa kitya okusinga obulungi, amaze obulamu bwe bwonna ng’asaba mu ngeri y’emu nga bwe yali omwana; nga talowoozangako nti yandisabye nnyo obulungi okusingawo oba emirundi mingi okusingawo; nga talowoozezza omwoyo gw’okwewaayo eri Katonda bwe guyinza okulongoosebwa, nga buyambi bungi omusajja ow’amagezi era ategeera bw’ayinza okuyita okumuyamba, era nga bwe kyetaagisa, essaala zaffe okugaziwa, okubeera ez’enjawulo, n’okutuukanya n’embeera ey’enjawulo ey’obulamu bwaffe.
Mundanus bw’alaba ekitabo eky’okwewaayo eri Katonda, akiyitako, nga bw’ayitako ekitabo ky’okuyiga okusoma ennukuta, kubanga ajjukira nti yayiga okusaba, emyaka mingi bwe gityo emabega, wansi wa nnyina, bwe yayiga okusoma ennukuta.
Kaakano enneeyisa y’omusajja ono ow’amagezi nga ya bwavu era nga ya kusaasirwa, alina okusalawo n’okutegeera okungi bwe kutyo mu buli kintu, okuggyako mu ekyo kye magezi gonna ag’omuntu!
Era nga bwe bakoppa mu nnaku enneeyisa eno abantu bangi, okusingawo oba okukendeerako!
Byonna ebyo birabika nga biva ku mbeera ey’okulagajjalira ey’ekyewuunyo, ey’obusiru, eziyiza abantu okulowooza okwewaayo eri Katonda kye kuli. Kubanga singa baali bagenda wala okutuuka n’okukufumiitirizaako, oba okwebuuza ebibuuzo byonna ebikukwatako, bandirabye mangu nti omwoyo gw’okwewaayo eri Katonda gwali ng’okutegeera oba amagezi amalala gonna, agayinza okulongoosebwa bwokka olw’okusoma, okufaayo, okwewaayo, n’okukozesa engeri ng’ezo n’obuyambi obwetaagisa okufuula omuntu omukugu mu by’emikono oba mu ssaayansi yonna.
Classicus musajja muyivu, era amanyi bulungi abawandiisi bonna abasinga obulungi ab’edda. Abasomye nnyo bwe batyo, nti ayingidde mu mwoyo gwabwe, era asobola mu bukugu bungi okukoppa engeri ya buli omu ku bo. Ebirowoozo byabwe byonna bye birowoozo bye, era asobola okwoleka ebirowoozo bye mu lulimi lwabwe. Mukwano munene nnyo ow’okulongoosa kuno okw’omutima, nti bw’asanga omuyizi omuvubuka, tasubwa kumubuulirira ku kusoma kwe.
Classicus agamba omuvubuka we, nti tasaanidde kulowooza nti akoze ekimala bw’aba ayize ennimi zokka; naye nti ateekwa okubeera buli lunaku n’abawandiisi abasinga obulungi, okubasoma emirundi n’emirundi, okukwata omwoyo gwabwe olw’okubeera nabo, era nti tewali ngeri ndala ey’okubafaanana, oba okwefuula omuntu ow’okunyumirwa okutuufu n’okusalawo okulungi.
Nga Classicus yandibadde wa magezi, era nga yandikoze bingi ebirungi mu nsi, singa yalowooza mu butuufu ku kwewaayo eri Katonda, nga bw’alowooza ku buyivu!
Mazima, tayogeranga kintu kyonna kikankanya oba ekinyiiza ku kwewaayo eri Katonda, kubanga takulowoozangako, oba okukwogerako. Tekirina kye kibonaabona okuva gy’ali wabula okulagajjalirwa n’obutafiibwako.
Endagaano ebbiri tezandibadde na kifo n’akatono mu bitabo bye, okuggyako nti zombi zisangibwa mu Luyonaani.
Classicus alowooza nti alaga ekimala okussa ekitiibwa mu Byawandiikibwa Ebitukuvu, bw’akugamba, nti talina bitabo birala eby’okutya Katonda okuggyako byo.
Kirungi nnyo, Classicus, nti osinza Bayibuli okusinga ebitabo ebirala byonna eby’okutya Katonda: oyo atalina ndowooza eyo ng’eyiyo okutuuka wano talina magezi ga kusalawo.
Naye bw’oba toyagala kubeera na kitabo kirala kya kutya Katonda okuggyako Bayibuli, kubanga y’esinga obulungi, kiri kitya, Classicus, nti tomatira na kitabo kimu ku bisinga obulungi mu Bayonaani ne mu Baruumi? Kiri kitya nti oli wa mululu era wa bunyiikivu bwe butyo ku byonna? Kiri kitya nti olowooza nti okumanya ekimu buyambi bwetaagisa eri okumanya ekirala? Kiri kitya nti oli munyiikivu bw’otyo, ategana bw’otyo, asaasaanya ebiseera byo ne ssente zo bw’otyo, okuzzaawo emboozi ezaamenyeka, n’obutundutundu bw’ab’edda?
Kiri kitya nti osoma abannyonnyozi bangi bwe batyo ku Cicero, Horace, ne Homer, ne watabaawo n’omu ku Njiri? Kiri kitya nti oyagala okusoma omuntu? Kiri kitya nti okwagala kwo eri Cicero ne Ovid kukuleetera okwagala okusoma omuwandiisi awandiika nga bo; naye okussa ekitiibwa kwo mu Njiri tekukuwa kwegomba kwonna, wabula kukuziyiza okusoma ebitabo ng’ebyo ebissa omukka gw’omwoyo gw’Enjiri gwennyini?
Kiri kitya nti ogamba omuyizi wo omuvubuka, nti tasaanidde kumatira n’okutegeera bwokka abawandiisi be, naye ateekwa okubeera ng’abasoma bonna bulijjo, ng’engeri yokka ey’okuyingira mu mwoyo gwabwe, n’okukola okusalawo kwe yennyini okusinziira ku bo?
Kale lwaki Bayibuli eteekwa okugalamira yokka mu kisenge kyo eky’okusomeramu? Omwoyo gw’abatukuvu, okutya Katonda kw’abagoberezi abatukuvu aba Yesu, si ngeri nnungi era eyetaagisa okuyingira mu mwoyo n’okunyumirwa kw’Enjiri, nga okusoma ab’edda bwe kuli engeri ey’okuyingira mu mwoyo gw’ebiseera eby’edda?
Omwoyo gw’ebitontome gufunika bwokka olw’okusoma ennyo abawandiisi b’ebitontome n’aboogezi? Era omwoyo gw’okwewaayo eri Katonda tegufunika mu ngeri y’emu, olw’okusoma emirundi mingi ebirowoozo ebitukuvu, n’amaloboozi ag’okutya Katonda ag’abantu abeewaddeyo eri Katonda?
Omuwandiisi wo omuvubuka ow’ebitontome alina okunoonya buli lunyiriri oluyinza okuwa ebiwaawaatiro ebiggya eri endowooza ye, oba okulagirira ebirowoozo bye? Era si kya magezi mu ngeri y’emu eri oyo ayagala okukulaakulana mu bulamu bwa Katonda, kwe kugamba, mu kwagala ebintu eby’omu ggulu, okunoonya buli ddoboozi ery’okwewaayo eri Katonda eriyinza okukwata, okukoleeza, n’okwokya obunyiikivu obutukuvu obw’omwoyo gwe?
Obuulirira omwogezi wo okuvvuunula emboozi ezisinga obulungi, okukwata ku mutwe ebitundu byazo bingi, okwegezaamu emirundi mingi talanta ye mu ngeri eno, empisa ez’okulowooza n’okwogera mu butuufu zisobole okukolebwa mu mutima gwe? Era tewali mugaso gwe gumu n’ekirungi ekiyinza okufunibwa mu bitabo eby’okwewaayo eri Katonda? Omuntu tasaanidde kubikozesa mu ngeri y’emu, empisa ez’okwewaayo eri Katonda, n’okwegomba Katonda mu birowoozo ebitukuvu, zisobole okukolebwa obulungi mu mwoyo gwe?
Kaakano ensonga lwaki Classicus talowooza era tasalawo mu magezi bw’atyo ku kwewaayo eri Katonda, eva ku butakulowoozangako mu ngeri ndala yonna okuggyako ng’okuddiŋŋana ebigambo ebyawandiikibwa. Tekyayingirangako mu mutwe gwe mu bulamu bwe, okulowooza ku kwewaayo eri Katonda ng’embeera y’omutima, nga talanta y’omutima eyinza okulongoosebwa, ng’empisa erina okukula n’okweyongera ng’amagezi gaffe n’okusalawo kwaffe, n’okukolebwa mu ffe olw’okukozesa mu nkola era n’obunyiikivu engeri ezisaanidde, nga bwe kyetaagisa okukola empisa endala yonna ey’amagezi ey’omutima.
Era olw’obutaba na kino, kyeyava amatira obulamu bwe bwonna n’ennukuta zokka ez’okusaba, era n’amalirira n’obunyiikivu okuyingira mu mwoyo gw’abawandiisi b’ebitontome n’aboogezi abakaafiiri.
Era kya kukungubagira nnyo, nti abayivu bangi, okusingawo oba okukendeerako, balina omusango gw’obusirusiru buno obw’ensusso; abalagajjalira bwe batyo okulongoosa okwewaayo kwabwe eri Katonda, era abeegomba bwe batyo ebirungi ebirala eby’obwavu; ng’abalowooza nti talanta esinga ekitiibwa okusobola okuwandiika olutontome olumpi mu ngeri ya Martial, okusinga okubeera, n’okulowooza, n’okusaba Katonda, mu mwoyo gwa St. Austin.
Era naye, okulongoosa empisa eno, n’okujjuza omuntu omwoyo ogwawukana ddala, kirabika nga tekyetaagisa kirala, okuggyako okukkiriza kwokka mu mazima g’Obukristaayo.
Era singa wandibuuzizza Mundanus ne Classicus, oba omuntu yenna ow’emirimu oba ow’obuyivu, oba okutya Katonda si bwe butuukirivu obusinga obukulu obw’omuntu, oba okwewaayo eri Katonda si kye kituukibwako ekisinga obukulu mu nsi, bombi bateekwa okuwalirizibwa okuddamu nti weewaawo, oba si ekyo bavaako ku mazima g’Enjiri.
Kubanga okugeraageranya ekirungi kyonna n’okwewaayo eri Katonda, oba okulowooza nti ekintu kyonna, oba ebintu byonna mu nsi eno, bisemberera obulungi bwakwo, bwe busirusiru bwe bumu mu Mukristaayo, nga bwe bwandibadde mu mufirosoofo okusinza emmere ey’omulundi gumu okusinga okulongoosebwa okusinga obukulu mu kumanya.
Kubanga ng’obufirosoofo bwe bwatula okunoonya n’okubuuliriza okumanya kwokka, bwe kityo Obukristaayo bulowooza, bugenderera, bwegomba, era buluubirira ekintu kimu kyokka, okusitula omuntu eyagwa eri obulamu bwa Katonda, eri empisa ng’ezo ez’obutukuvu, ebigero ng’ebyo eby’okwewaayo eri Katonda, ebiyinza okumusaanya okuyingira mu batuuze abatukuvu ab’obwakabaka obw’omu ggulu.
Oyo atakkiriza kino ku Bukristaayo, ayinza okubalibwa ng’atakkiriza; era oyo akkiriza bino ali n’okukkiriza okumala okumuwa okusalawo okutuufu ku muwendo gw’ebintu, okumuwanirira mu mutima omulamu, n’okumusobozesa okuwangula okukemebwa kwonna ensi kwe eneeteeka mu kkubo lye.
Okumaliriza essuula eno. Okwewaayo eri Katonda si kirala wabula okutegeera okutuufu n’okwagala okutuufu eri Katonda.
Empisa zonna, n’olwekyo, ezigulumiza era ezirongoosa okutegeera kwaffe okw’amazima ku Katonda, engeri zonna ez’obulamu ezigenderera okuliisa, okusitula, n’okunyweza okwagala kwaffe ku ye, zirina okubalibwa ng’obuyambi bungi n’engeri ez’okutujjuza okwewaayo eri Katonda.
Ng’Okusaba bwe kuli enku ezisaanidde ez’omuliro guno omutukuvu, bwe kityo tuteekwa okukozesa okufaayo kwaffe kwonna n’enteekateeka okuwa okusaba amaanyi gaakwo gonna: ng’olw’okugaba, okwefiiriza, okweyawula emirundi mingi, n’okusoma ebitukuvu, okwewandiikira essaala zaffe, oba okukozesa ezisinga obulungi ze tuyinza okufuna, okwongera ku buwanvu bw’ebiseera, n’okukuuma essaawa ez’okusaba: nga tukyusa, tulongoosa, era nga tutuukanya okwewaayo kwaffe eri Katonda n’embeera y’obulamu bwaffe, n’embeera y’emitima gyaffe.
Abo abasinga okuba n’ebiseera ebiwummudde balabika ng’abayitiddwa mu ngeri ey’enjawulo okukuuma mu ngeri esingawo amateeka gano amatukuvu ag’obulamu obwewaddeyo eri Katonda. Era abo, olw’obwetaavu bw’embeera yaabwe, so si olw’okulonda kwabwe bennyini, abalina ebiseera bitono bwokka eby’okukozesa bwe batyo, bateekwa okukozesa obulungi ennyo ebitono ebyo bye balina. Kubanga eno ye ngeri enkakafu ey’okufuula okwewaayo eri Katonda okuzaala obulamu obwewaddeyo eri Katonda.