Okuyita okw’Amaanyi eri Obulamu Obwewaddeyo eri Katonda era Obutukuvu
Ku butonde n’obugazi bw’okwewaayo eri Katonda okw’Ekikristaayo

Essuula 1 · eddakiika 15 ez’okusoma · eddakiika 19 ez’okuwuliriza

Ku butonde n’obugazi bw’okwewaayo eri Katonda okw’Ekikristaayo

OKWEWAAYO eri Katonda si kusaba kwokka, oba kwa kyama oba kwa lwatu; wabula essaala, ka zibe za kyama oba za lwatu, bitundu bitundu oba eby’okulabirako eby’okwewaayo. Okwewaayo kitegeeza obulamu obuweereddwayo, oba obwewaddeyo, eri Katonda.

N’olwekyo omuntu eyeewaayo eri Katonda ye oyo atakyabeera mulamu olw’okwagala kwe ye, oba olw’empisa n’omwoyo gw’ensi, wabula olw’okwagala kwa Katonda kwokka; alowooza ku Katonda mu buli kintu, aweereza Katonda mu buli kintu, era afuula ebitundu byonna eby’obulamu bwe obwa bulijjo okuba ebitundu by’okutya Katonda, ng’akola buli kintu mu Linnya lya Katonda, era ng’agoberera amateeka agatuukagana n’ekitiibwa Kye.

Tukkiriza mangu nti Katonda yekka y’alina okuba etteeka era ekipimo ky’essaala zaffe; nti mu zo tulina okutunuulira Ye yekka, n’okukola ku lwa Ye yekka; era nti tulina okusaba mu ngeri, n’olw’ebintu, n’olw’ebigendererwa, ebisaanira ekitiibwa Kye mwokka.

Kale omuntu yenna k’anoonye ensonga lwaki asaanidde okutya Katonda bw’atyo mu ssaala ze, ajja kusanga ensonga y’emu ey’amaanyi ge gamu emulaga nti asaanidde okutya Katonda bw’atyo mu bitundu ebirala byonna eby’obulamu bwe. Kubanga tewali wadde ekisiikirize ky’ensonga lwaki tufuula Katonda etteeka n’ekipimo ky’essaala zaffe, lwaki mu kiseera ekyo tutunuulira Ye yekka era ne tusaba nga bw’ayagala, ekitalaga mu ngeri y’emu nti twetaaga okutunuulira Katonda yekka, n’okumufuula etteeka n’ekipimo ky’ebikolwa byaffe ebirala byonna eby’obulamu. Kubanga buli ngeri y’obulamu, buli nkozesa y’ebirabo byaffe, ka bibe magezi gaffe, obudde bwaffe, oba ensimbi zaffe, ebitali nga Katonda bw’ayagala ddala, ebitali olw’ebigendererwa ebisaanira ekitiibwa Kye, bya busiru era nsobi ez’amaanyi nga bwe ziba essaala ezitali nga Katonda bw’ayagala. Kubanga tewali nsonga ndala lwaki essaala zaffe zisaanidde okuba nga Katonda bw’ayagala, lwaki tezisaanidde kubaamu kintu kyonna wabula eky’amagezi, ekitukuvu, era eky’omu ggulu; tewali nsonga ndala ya kino, wabula nti obulamu bwaffe bubeere bwa ngeri y’emu, bujjudde amagezi ge gamu, obutukuvu bwe bumu, n’emitima egy’omu ggulu, tulyoke tubeere balamu eri Katonda mu mwoyo gwe gumu mwe tumusabira. Singa tekibadde buvunaanyizibwa bwaffe obukakafu okubeera abalamu mu magezi, okuwaayo ebikolwa byonna eby’obulamu bwaffe eri Katonda, singa tekibadde kyetaagisa ddala okutambulira mu maaso Ge mu magezi n’obutukuvu n’empisa zonna ez’omu ggulu, nga tukola buli kintu mu Linnya Lye era olw’ekitiibwa Kye, tewandibadde bulungi wadde amagezi mu ssaala ezisinga okuba ez’omu ggulu. Weewaawo, essaala ng’ezo zandibadde za busiru; zandibadde ng’okusaba ebiwaawaatiro, so nga si buvunaanyizibwa bwaffe kubuuka.

Noolwekyo, nga bwe kiri ekikakafu nti waliwo amagezi mu kusaba Omwoyo wa Katonda, bwe kityo bwe kiri ekikakafu nti tulina okufuula Omwoyo oyo etteeka ly’ebikolwa byaffe byonna; nga bwe kiri ekikakafu nti buvunaanyizibwa bwaffe okutunuulira Katonda yekka mu ssaala zaffe, bwe kityo bwe kiri ekikakafu nti buvunaanyizibwa bwaffe okubeera abalamu eri Katonda yekka mu bulamu bwaffe. Naye tetuyinza kugambibwa nti tuli balamu eri Katonda, okuggyako nga tuli balamu eri Ye mu bikolwa byonna eby’obulamu bwaffe obwa bulijjo, okuggyako nga Ye ye etteeka n’ekipimo ky’amakubo gaffe gonna, nga bwe tutayinza kugambibwa nti tusaba Katonda, okuggyako nga essaala zaffe zitunuulira Ye yekka. Kale engeri z’obulamu ezitali za magezi era ez’obusiru, ka zibe mu mulimu oba mu kwesanyusa, ka zimalawo obudde bwaffe oba ensimbi zaffe, zifaanana essaala ezitali za magezi era ez’obusiru, era nazo ddala zinyiiza Katonda.

Olw’obutamanya, oba waakiri obutalowooza ku kino, kye kiva tulaba obulamu bw’abantu bangi nga butabuddwamu ebisesa. Obalaba nga banyiikivu mu biseera n’ebifo ebimu eby’okwewaayo eri Katonda, naye okusinza kw’Ekkanisa bwe kuggwa, nga bafaanana abo abatatera kujjayo oba abatajjayo n’akatono. Mu ngeri gye babeeramu, mu ngeri gye bakozesaamu obudde bwabwe n’ensimbi zaabwe, mu by’ebaliraliikiriza n’ebibatiisa, mu ssanyu lyabwe n’okwekkusa kwabwe, mu mirimu gyabwe n’okwesanyusa kwabwe, bafaanana abantu abalala bonna ab’ensi. Kino kye kireetera abantu ab’ensi abatafaayo okusekerera abo abeewaayo eri Katonda, kubanga balaba nti okwewaayo kwabwe tekusukka ssaala zaabwe, era nti bwe ziggwa, tebakyabeera balamu eri Katonda okutuusa ekiseera ky’okusaba lwe kikomawo; wabula babeera balamu mu mbeera n’endowooza ze zimu, era nga beeyagalira mu busiru bwonna obw’obulamu ng’abantu abalala. Eno ye nsonga lwaki baseererwa era banyoomebwa abantu abatafaayo era ab’ensi; si lwa kuba nti beewaddeyo ddala eri Katonda, wabula kubanga balabika nga tebalina kwewaayo kulala wabula okw’okusaba ebiseera ebimu.

Julius atya nnyo okusubwa essaala; ekigo kyonna kirowooza nti Julius mulwadde, bw’ataba mu Kkanisa. Naye singa omubuuza lwaki obudde bwe obusigadde abukozesa nga bw’awulira oba nga bwe kigwa? Lwaki abeera munne w’abantu abasinga obusirusiru mu masanyu gaabwe agasinga obusirusiru? Lwaki aba mwetegefu olwa buli kinyumu n’okwesanyusa okutaliimu nsa? Singa omubuuza lwaki tewali kwesanyusa kutono nnyo nga tekumusanyusa? Lwaki abeera bubize ku mbaga zonna ez’amazina n’enkuŋŋaana? Lwaki yeewaayo eri emboozi ez’obwereere n’olugambo? Lwaki abeera mu mikwano egy’obusirusiru n’okwagala okusukkiridde abantu abamu, abateetaaga era abatasaanira kisa kyonna kya njawulo? Lwaki yeekkiriza okukyawa okw’obusirusiru n’obusungu eri abantu abamu, nga talowooza nti alina okwagala buli muntu nga bwe yeeyagala yekka? Singa omubuuza lwaki emboozi ze, obudde bwe, n’obugagga bwe tabiteeka wansi w’amateeka g’eddiini? Julius taba na kya kwogera kya kwewolereza okusinga omuntu asinga obutagoberera nteeko. Kubanga Ebyawandiikibwa byonna biwakanya obulamu ng’obwo butereevu nga bwe biwakanya obwenzi n’obutefuga; oyo abeera mu bulamu obw’obugayaavu n’obusirusiru ng’obwo, tabeera mulamu ng’eddiini ya Yesu Kristo bw’eri okusinga oyo abeera mu buluvu n’obutefuga.

Singa omuntu agamba Julius nti tewali nsonga ya kunyiikira nnyo bw’atyo mu ssaala, era nti ayinza, awatali kwerumya, okulekayo okusinza kw’Ekkanisa ng’abantu abasinga obungi bwe bakola, Julius yandirowoozezza nti omuntu oyo si Mukristaayo, era nti asaanidde okwewala okubeera naye. Naye singa omuntu amugamba bugambi nti ayinza okubeera nga abantu abasinga obungi mu nsi bwe babeera, nti ayinza okwesanyusa ng’abalala bwe beesanyusa, nti ayinza okukozesa obudde bwe n’ensimbi ze ng’abantu ab’ekitiibwa eky’ensi bwe bakola, nti ayinza okugoberera obusirusiru n’obunafu bw’abantu abasinga obungi, n’okumatiza embeera ze n’okwegomba kwe ng’abantu abasinga obungi bwe bakola, Julius tabuusabuusa nti omuntu oyo abulwa omwoyo gw’Ekikristaayo, oba nti akola omulimu gwa Setaani. Ate singa Julius yasoma Endagaano Empya yonna okuva ku ntandikwa okutuuka ku nkomerero, yandisanze ng’engeri gy’abeeramu evumirirwa mu buli lupapula lwayo.

Era ddala tewali kintu kiyinza kulowoozebwa ekisinga obusirusiru mu kyokka, okusinga essaala ez’amagezi, ez’ekitiibwa, era ez’omu ggulu, nga zigattiddwa ku bulamu obw’obutaliimu n’obusirusiru, omutali mulimu wadde kwesanyusa, omutali budde wadde nsimbi, ebiri wansi w’obulagirizi bw’amagezi n’emitima egy’omu ggulu egy’essaala zaffe. Singa tulaba omuntu nga yeefuula akola buli kintu kyonna ng’atunuulira Katonda yekka, atandikozesezza budde wadde nsimbi, wadde okukola omulimu oba okwesanyusa, okuggyako nga kituukagana n’amateeka amakakafu ag’amagezi n’okutya Katonda, naye mu kiseera kye kimu n’alekayo okusaba kwonna, oba kwa lwatu oba kwa kyama, tetwandyewuunyizza omuntu ng’oyo, ne twebuuza engeri gy’ayinza okuba n’obusirusiru obungi bwe butyo wamu n’eddiini enkulu bw’etyo?

Naye kino kya magezi nga bwe kiri eri omuntu yenna eyeefuula omunyiikivu mu kwewaayo eri Katonda, eyeegendereza okukuuma ebiseera n’ebifo eby’okusaba, naye n’aleka obulamu bwe obusigadde, obudde bwe n’emirimu gye, ebirabo bye n’ensimbi ze, okukozesebwa awatali kufaayo ku mateeka amakakafu ag’okutya Katonda n’okwewaayo. Kubanga busirusiru bwe bumu okulowooza ku ssaala entukuvu n’okwegayirira okw’omu ggulu awatali bulamu butukuvu obubisaanira, ng’okulowooza ku bulamu obutukuvu era obw’omu ggulu awatali kusaba.

Noolwekyo omuntu yenna k’alowooze nga bwe yandisobodde mangu okuwakanya omuntu eyeefuula omukakali ennyo mu bulamu awatali kusaba, era ensonga ze zimu zijja kuwakanya mu lwatu omulala eyeefuula omukakali mu kusaba, kyokka n’atatwala bukakali obwo mu buli kitundu ekirala eky’obulamu. Kubanga okuba abanafu era abasirusiru mu kukozesa obudde bwaffe n’obugagga bwaffe si nsobi esinga okuba abanafu era abasirusiru mu ssaala zaffe. Era okwekkiriza engeri z’obulamu ezitali, era ezitayinza kuweebwayo eri Katonda, bwe butatya Katonda bwe bumu ng’okulekayo essaala zaffe, oba okuzikozesa mu ngeri ezifuula ekiweebwayo ekitasaanira Katonda.

Mu bufunze ensonga eri bweti: oba amagezi n’eddiini biteekawo amateeka n’ebigendererwa eri ebikolwa byonna eby’obulamu bwaffe obwa bulijjo, oba tebibiteekawo. Bwe biba nga bibiteekawo, kale kyetaagisa okufuga ebikolwa byaffe byonna n’amateeka ago, nga bwe kyetaagisa okusinza Katonda. Kubanga eddiini bw’eba etuyigiriza ekintu kyonna ku kulya n’okunywa, oba ku kukozesa obudde bwaffe n’ensimbi zaffe; bw’eba etuyigiriza engeri gye tulina okukozesaamu ensi n’okuginyooma; bw’eba etubuulira emitima gye tulina okuba nagyo mu bulamu obwa bulijjo, engeri gye tulina okuyisaamu abantu bonna; engeri gye tulina okuyisaamu abalwadde, abaavu, abakadde, n’abali mu bwetaavu; bw’eba etubuulira b’ani be tulina okwagala mu ngeri ey’enjawulo, b’ani be tulina okussaamu ekitiibwa eky’enjawulo; bw’eba etubuulira engeri gye tulina okuyisaamu abalabe baffe, n’engeri gye tulina okwefuga n’okwefiiriza; omuntu oyo aba munafu nnyo alowooza nti ebitundu bino eby’eddiini tebirina kukuumibwa n’obwegendereza bwe bumu ng’enjigiriza yonna ekwata ku ssaala.

Kirabika lwatu nti tewali kiragiro na kimu mu Njiri yonna ekikwata ku kusinza okwa lwatu; era oboolyawo buvunaanyizibwa obusinga okwogerwako ekitono mu Byawandiikibwa okusinga obulala bwonna. Okugendayo emirundi emingi tekwogerwako n’akatono mu Ndagaano Empya yonna. So nga eddiini oba okwewaayo okulina okufuga ebikolwa eby’obulamu bwaffe obwa bulijjo kusangibwa kumpi mu buli lunyiriri lw’Ebyawandiikibwa. Omulokozi waffe omutendereze n’Abatume Be beemalira ddala ku njigiriza ezikwata ku bulamu obwa bulijjo. Batuyita okulekayo ensi, n’okwawukana mu buli mbeera n’engeri y’obulamu ku mwoyo n’engeri y’ensi: okulekayo ebirungi byayo byonna, obutatya bubi bwayo bwonna, okugaana essanyu lyayo, n’obutassa muwendo ku kwesiima kwayo: okuba ng’abaana abaakazaalibwa, abazaaliddwa mu mbeera empya ey’ebintu: okubeera ng’abatambuze mu kutunula okw’omwoyo, mu kutya okutukuvu, ne mu kwegomba okw’omu ggulu okw’obulamu obulala: okwetikka omusaalaba gwaffe buli lunaku, okwefiiriza, okwatula omukisa gw’abali mu nnaku, okunoonya omukisa gw’obwavu mu mwoyo: okuleka amalala n’obutaliimu bw’obugagga, obuteeraliikirira bya nkya, okubeera mu bwetoowaze obusingirayo ddala, okusanyuka mu kubonaabona okw’ensi: okugaana okwegomba kw’omubiri, n’okwegomba kw’amaaso, n’okwekuluntaza okw’obulamu: okugumiikiriza ebisobyo bye batukola, okusonyiwa n’okusabira omukisa abalabe baffe, n’okwagala abantu nga Katonda bw’abaagala: okuwaayo emitima gyaffe gyonna n’okwagala kwaffe eri Katonda, n’okufuba okuyingira mu mulyango omufunda okutuuka mu bulamu obw’ekitiibwa ekitaggwaawo.

Kuno kwe kwewaayo okwa bulijjo Omulokozi waffe omutendereze kwe yayigiriza, kufuuke obulamu obwa bulijjo obw’Abakristaayo bonna. Kale si kya kwewuunya nnyo nti abantu bassa okutya Katonda kungi bwe kutyo mu kugenda mu kusinza okwa lwatu, okutaliiko kiragiro na kimu kya Mukama waffe, naye ne balekayo emirimu gino egya bulijjo egy’obulamu bwaffe obwa buli lunaku, egiragirwa mu buli lupapula lw’Enjiri? Emirimu gino ngiyita okwewaayo okw’obulamu bwaffe obwa bulijjo, kubanga bwe giba nga girina okukolebwa, giteekwa okufuulibwa ebitundu by’obulamu bwaffe obwa bulijjo; tegiyinza kubeera na kifo kirala wonna.

Okunyooma ensi n’okwagala eby’omu ggulu bwe biba nga mutima ogwetaagisa eri Abakristaayo, kyetaagisa omutima guno okulabikira mu bulamu bwabwe bwonna, mu ngeri gye bakozesaamu ensi, kubanga tegiyinza kubeera na kifo kirala wonna. Okwefiiriza bwe kuba nga kwe kukwakkulizo ku bulokozi, bonna abandyagadde okulokolebwa bateekwa okukufuula ekitundu ky’obulamu bwabwe obwa bulijjo. Obwetoowaze bwe buba nga buvunaanyizibwa bwa Kikristaayo, kale obulamu obwa bulijjo obw’Omukristaayo bulina okuba obwetoowaze obutakoma mu ngeri zaabwo zonna. Obwavu mu mwoyo bwe buba nga bwetaagisa, buteekwa okuba omwoyo n’omutima ogwa buli lunaku olw’obulamu bwaffe. Bwe tuba nga tulina okuyamba abali obwereere, abalwadde, n’abasibe, kiteekwa okuba okusaasira kwaffe okwa bulijjo mu bulamu, nga bwe tusobola okwefuula abasobola okukukola. Bwe tuba nga tulina okwagala abalabe baffe, tuteekwa okufuula obulamu bwaffe obwa bulijjo okwolesa okulabika era okukakasa okwagala okwo. Okumatira n’okwebaza, n’okugumiikiriza ekibi, bwe biba nga buvunaanyizibwa eri Katonda, buvunaanyizibwa bwa buli lunaku, ne mu buli mbeera ey’obulamu bwaffe. Bwe tuba nga tulina okuba ab’amagezi era abatukuvu ng’abaana ba Katonda abaakazaalibwa, tetuyinza kuba bwe tutyo mu ngeri ndala, wabula nga tulekayo buli kintu eky’obusirusiru n’obutaliimu mu buli kitundu ky’obulamu bwaffe obwa bulijjo. Bwe tuba nga tulina okuba ebitonde ebiggya mu Kristo, tuteekwa okulaga nti bwe tuli, nga tulina engeri empya ez’okubeera mu nsi. Bwe tuba nga tulina okugoberera Kristo, kiteekwa okuba mu ngeri yaffe eya bulijjo gye tumalamu buli lunaku.

Bwe kityo bwe kiri mu mpisa zonna ennungi n’emitima emitukuvu egy’Obukristaayo; si zaffe okuggyako nga ze mpisa n’emitima egy’obulamu bwaffe obwa bulijjo. N’olwekyo Obukristaayo buli wala nnyo okutuleka okubeera mu makubo ag’obulamu aga bulijjo, nga tugoberera obusirusiru bw’empisa, era nga tumatiza okwegomba n’emitima omwoyo gw’ensi gye gwesiimamu, buli wala nnyo okutukkiriza ekimu ku bintu bino, ne kiba nti empisa zaabwo zonna ennungi ze bufuula ezeetaagisa olw’obulokozi, ngeri bungi ez’okubeera waggulu era ku ludda olulala olw’ensi, mu bikolwa byonna eby’obulamu bwaffe obwa bulijjo. Obulamu bwaffe obwa bulijjo bwe butaba bwetoowaze obwa bulijjo, okwefiiriza, okulekayo ensi, obwavu mu mwoyo, n’okwagala eby’omu ggulu, tetuli balamu mu bulamu bw’Abakristaayo.

Naye wadde nga kyeyoleka bwe kityo nti kino, era kino kyokka, bwe Bukristaayo, okukolanga empisa zino zonna ennungi mu ngeri emu, mu lwatu, era nga zirabika, kyeyoleka mu ngeri y’emu nti kitono nnyo oba tewali n’akatono kya kino ekisangibwa, wadde mu bantu abasinga obulungi. Obalaba emirundi mingi mu Kkanisa, nga basanyukira ababuulizi abalungi: naye tunuulira obulamu bwabwe, ojja kubalaba nga bantu ba ngeri y’emu n’abalala abateefuula kwewaayo eri Katonda. Enjawulo gy’osanga wakati waabwe y’enjawulo y’emitima gyabwe egy’obuzaaliranwa yokka. Balina okwagala kwe kumu eri ensi, ebibaliraliikiriza by’ensi bye bimu, ebibatiisa, n’essanyu; balina endowooza y’emu, nga bonna bataliimu mu kwegomba kwabwe. Olaba okwagala kwe kumu eri ekitiibwa n’amagaali amalungi, amalala n’obutaliimu bwe bumu mu by’okwambala, okwagala okwerowoozaako n’okwekkusa okwe kumu, emikwano egy’obusirusiru gye gimu, n’okukyawa okutaliiko nsonga, obutategeera bwe bumu, n’omwoyo ogw’ebitaliimu, okwagala okwe kumu eri okwesanyusa, embeera y’obugayaavu ye emu, n’engeri ez’obutaliimu ez’okumalamu obudde mu kukyalira abantu n’emboozi, ng’abalala bonna ab’ensi, abateefuula kwewaayo eri Katonda.

Okugeraageranya kuno sikutegeeza wakati w’abantu abalabika ng’abalungi n’abo abeeyatula okuba abakaba, wabula wakati w’abantu abeegendereza mu bulamu. Ka tutwale ekyokulabirako ky’abakazi babiri abeeyisa obulungi: ka tulowooze nti omu ku bo yeegendereza ebiseera eby’okwewaayo eri Katonda, era abikuuma olw’okumanya nti buvunaanyizibwa bwe, n’omulala nga tafaayo ku kyo okuva mu mutima, wabula agenda mu Kkanisa omulundi gumu gumu oba emirundi mingi, nga bwe kigwa. Kale kyangu nnyo okulaba enjawulo eno wakati w’abantu bano. Naye bw’omala okulaba kino, oyinza okusanga enjawulo endala yonna wakati waabwe? Oyinza okusanga nti obulamu bwabwe obwa bulijjo bwa ngeri njawulo? Emitima, n’empisa, n’engeri z’omu, si za ngeri y’emu n’ez’omulala? Babeera ng’abali mu nsi ez’enjawulo, nga balina ebirowoozo eby’enjawulo mu mitwe gyabwe, n’amateeka n’ebipimo eby’enjawulo eby’ebikolwa byabwe byonna? Tebalina birungi n’ebibi bye bimu? Tebasanyuka era tebanyiiga mu ngeri y’emu, era olw’ebintu bye bimu? Tebabeera mu ngeri y’obulamu y’emu? Omu alabika ng’ow’ensi eno, ng’atunuulira ebintu eby’akaseera, n’omulala ng’ow’ensi endala, ng’atunuulira ebintu eby’olubeerera byokka? Omu abeera mu masanyu, nga yeesanyusa mu kweraga oba mu by’okwambala, n’omulala n’abeera mu kwefiiriza n’okwefuga, ng’alekayo buli kintu ekirabika ng’obutaliimu, oba mu ndabika ye, mu by’okwambala, oba mu ngeri gy’atambulamu? Omu agoberera okwesanyusa okwa lwatu, n’amalira obudde bwe mu kukyala okw’obwereere n’emboozi ez’obuvundu, n’omulala ayiga engeri zonna ez’okukozesa obulungi obudde bwe, ng’abeera mu kusaba n’okutunula, ne mu bikolwa ebirungi ebiyinza okufuula obudde bwe bwonna okumuganyula, era okubalirwa ku lulwe ku lunaku olw’enkomerero? Omu tafaayo ku nsaasaanya, era asanyuka okusobola okweyonja n’ebyokwewunda byonna eby’omuwendo omungi eby’okwambala, n’omulala alowooza ku bugagga bwe ng’ettalanta Katonda gye yamuwa, erina okukozesebwa mu ngeri y’eddiini, era eteteekwa kusaasaanyizibwa ku byokwewunda ebitaliimu era ebiteetaagisa okusinga bwe yandiziikiddwa mu ttaka? Olina kutunula wa okusanga omuntu omu ow’eddiini ng’ayawukana bw’atyo ku mulala atalina ddiini? Naye bwe baba nga tebaawukana mu bintu bino ebyogeddwako wano, kiyinza okwogerwa n’amagezi gonna nti omu Mukristaayo mulungi, n’omulala si bw’ali?

Ka tutwale ekyokulabirako ekirala mu basajja. Leo alina omutima omulungi nnyo, abadde n’emikwano gye bayita emirungi, akyawa buli kintu eky’obulimba n’ekyekiwogo, mugabi nnyo era muzira eri mikwano gye; naye tafuddeyo nnyo ku ddiini, ne kiba nti tamanyi bulungi njawulo wakati w’Omuyudaaya n’Omukristaayo.

Eusebius, ku ludda olulala, yafuna ebirowoozo by’eddiini nga akyali muto, era agula ebitabo eby’okwewaayo eri Katonda. Ayinza okwogera ku mbaga zonna n’ebiseera byonna eby’okusiiba eby’Ekkanisa, era amanyi amannya g’abasinga obungi abaayatiikirira olw’okutya Katonda. Tomuwulira ng’alayira, oba ng’akuba ekisesa eky’obuvundu; era bw’ayogera ku ddiini, ayogera ku yo ng’ekintu ekisinga obukulu.

Wano olaba nti omuntu omu alina eddiini emala, ng’ensi bw’epima, okubalibwa ng’Omukristaayo atya Katonda, n’omulala ali wala nnyo n’endabika yonna ey’eddiini, ne kiba nti ayinza okubalibwa mu bwenkanya ng’omukaafiiri; naye bw’otunuulira obulamu bwabwe obwa bulijjo, bw’ekebera emitima gyabwe emikulu era egifuga mu nsonga ezisinga obukulu ez’obulamu, oba mu njigiriza ezisinga obukulu ez’Obukristaayo, tojja kusanga njawulo na ntono eyinza okulowoozebwa.

Batunuulire ku ngeri gye bakozesaamu ensi, kubanga ekyo buli muntu ayinza okukiraba.

Kale okuba n’endowooza entuufu n’emitima emituufu ku bikwata ku nsi eno, kikulu mu ddiini nga bwe kiri okuba n’endowooza entuufu ku Katonda. Era kisoboka omuntu okusinza ggoonya, naye n’aba omuntu atya Katonda, nga bwe kisoboka okuba n’okwagala kwe nga kuteekeddwa ku nsi eno, naye n’aba Omukristaayo omulungi.

Naye kaakano bw’olowooza ku Leo ne Eusebius mu nsonga eno, ojja kubasanga nga bafaanaganira ddala, nga banoonya, nga bakozesa, era nga beeyagalira, byonna ebiyinza okufunibwa mu nsi eno mu ngeri y’emu, era olw’ebigendererwa bye bimu. Ojja kusanga nti obugagga, okugaggawala, amasanyu, okwekkusa, amagaali ag’ekitiibwa, n’ekitiibwa, bye bisanyusa Eusebius nga bwe bisanyusa Leo. Naye Obukristaayo bwe buba nga tebukyusizza birowoozo n’omutima gw’omuntu ku bintu bino, tuyinza kugamba nti bumukoledde ki? Kubanga singa enjigiriza z’Obukristaayo zaakolebwa, zandifudde omuntu okwawukana ku bantu abalala, ku mitima gyonna egy’ensi, amasanyu ag’omubiri, n’okwekuluntaza okw’obulamu, nga omuntu ow’amagezi bw’ayawukana ku musirusiru; kyandibadde kyangu okumanya Omukristaayo olw’engeri gy’abeeramu ey’okungulu, nga bwe kizibu kaakano okusanga omuntu yenna abeera mu ngeri eyo. Kubanga kimanyiddwa bulungi nti Abakristaayo kaakano tebafaanana bantu balala mu bunafu bwabwe n’obukoowu bwokka, kino kyandibadde kisonyiyibwa mu ngeri emu, wabula okwemulugunya kuli nti bafaanana abakaafiiri mu nsonga zonna enkulu era ezisinga obukulu ez’obulamu bwabwe. Beeyagalira mu nsi, era babeera buli lunaku mu mitima gye gimu, n’ebigendererwa bye bimu, n’okwekkusa okwe kumu, ng’abo abaali tebamanyi Katonda, wadde essanyu lyonna mu bulamu obulala. Buli muntu asobola okulowooza, ateekwa okuba ng’alabye nti eno y’embeera ya bulijjo ne ku bantu abeewaayo eri Katonda, oba basajja oba bakazi. Oyinza okubalaba nga baawukana ku bantu abalala, ku biseera n’ebifo eby’okusaba, naye okutwalira awamu nga bafaanana abalala bonna ab’ensi mu bitundu ebirala byonna eby’obulamu bwabwe: kwe kugamba, nga bagatta okwewaayo okw’Ekikristaayo ku bulamu obw’ekikaafiiri. Ndi n’obuyinza bw’Omulokozi waffe omutendereze olw’ekigambo kino, w’agamba nti, “Temweraliikiriranga nga mugamba nti, Tunaalya ki? Oba nti, Tunaanywa ki? Oba nti, Tunaayambala ki? Ebyo byonna bannamawanga bye bayaayaanira.” [Matayo 6:31, 32] Naye okukwatibwako bwe kutyo ne ku bintu ebyetaagisa eby’obulamu buno bwe kulaga nti tetunnaba kuba na mwoyo gwa Kikristaayo, wabula tufaanana bannamawanga, mazima okwesanyusa mu butaliimu n’obusirusiru bw’ensi nga bo bwe baakola, okubafaanana mu mitima emikulu egy’obulamu bwaffe, mu kwerowoozaako n’okwekkusa, mu masanyu ag’omubiri n’okwesanyusa, mu butaliimu bw’okwambala, mu kwagala okweraga n’obukulu, oba mu bya njawulo ebirala byonna ebimasamasa eby’obugagga, kabonero akasingako ennyo ak’omutima ogw’ekikaafiiri. N’olwekyo, abo abagatta okwewaayo ku bulamu ng’obwo, bateekwa okugambibwa nti basaba ng’Abakristaayo, naye babeera ng’abakaafiiri.

Ekiddako