መቅድም

ዋችማን ኒ አንባቢዎች የታሪክ ሰው መሆኑን ከማወቃቸው በፊት በደንብ ከሚተዋወቋቸው የክርስትና ሰዎች አንዱ ነው። አንድ አማኝ ስለ ሪፐብሊኩ ዘመን ቻይና፣ ስለ ቻይናና ስለ ጃፓን ጦርነት፣ ስለ ቻይና ኮሚኒስት ፓርቲ መነሣት ወይም ኒ በእስር ቤት ስላሳለፋቸው ሃያ ዓመታት አንዳች ጠቃሚ ነገር ከማወቁ ብዙ ቀደም ብሎ ተቀመጥ፣ ተመላለስ፣ ቁም የተባለ ቀጭን መጽሐፍ፣ ክርስቶስ ሕይወታችን እንደ ሆነ የሚናገር አንድ አባባል፣ ከሮሜ 6 የወጣ አንድ ትምህርት፣ ወይም ስለ ውጫዊው ሰው መሰበር የሚናገር አንድ መልእክት ሊያጋጥመው ይችላል።

ይህ የመተዋወቅ ቅደም ተከተል የራሱ ጥቅሞች አሉት። የኒ ምርጥ ትምህርት የቻይናን ታሪክ ማጥናት ሳያስፈልግ በቀጥታ ለመንፈሳዊ ፍላጎት ሊናገር ይችላል። ነገር ግን የተዛባ ምስልንም ይፈጥራል። አስተማሪው ከቀረጹት ክርክሮች፣ ግንኙነቶች፣ ባህሎች፣ ጦርነቶች፣ የቤተ ክርስቲያን ሙከራዎች፣ ስሕተቶች፣ መከራዎችና የፖለቲካ ጫናዎች ተነጥሎ በአየር ላይ እንደሚንሳፈፍ የአምልኮ ድምፅ ብቻ ይሆናል።

ይህ መጽሐፍ ያንን ድምፅ ወደ ሕይወቱ ውስጥ መልሶ ለማኖር የሚደረግ ሙከራ ነው።

የተጻፈው ያለ አንዳች ሂስ የሚያወድስ ገድል ሆኖ ሳይሆን እንደ ክርስቲያናዊ የሕይወት ታሪክ ነው። መጽሐፍ ቅዱስ ሥልጣን ያለው መሆኑን ይቀበላል፤ የአንድ ክርስቲያን መሪ ሕይወትም ከመጽሐፍ ቅዱስ ጎን ሁለተኛ ሥልጣን ለመፍጠር ሳይሆን ከመጽሐፍ ቅዱስ በታች ሆኖ መመርመር እንዳለበት ያምናል። ስለዚህ ኒ በምስጋና፣ በርኅራኄና በቁም ነገር ይታያል፤ እንደማይሳሳት ሰው ግን አይታይም።

ይህ አቀራረብ በተለይ አስፈላጊ የሆነው የዋችማን ኒ ቅርስ አከራካሪ ስለ ሆነ ነው። አድናቂዎቹ ደፋር ቻይናዊ የቤተ ክርስቲያን መሪ፣ ጥልቅ የአምልኮ አስተማሪ፣ የአገር በቀል የቤተ ክርስቲያን ሕይወት ፋና ወጊና ስለ ክርስቶስ የታሰረ እስረኛ አድርገው ያስታውሱታል። ነቃፊዎቹ ደግሞ በቤተ ክርስቲያን አስተምህሮው ውስጥ ያሉትን ሌሎችን የማግለል ዝንባሌዎች፣ በውክልና ስለ ተሰጠ ሥልጣን ባስተማረው ትምህርት ውስጥ ያሉትን አደጋዎች፣ በመንፈስና በነፍስ መካከል ያደረገውን ከመጠን በላይ ግትር የሆነ ልዩነት፣ በሌሎች ጸሐፊዎች ጽሑፎች ላይ ስለ መደገፉ የሚነሡትን ጥያቄዎች፣ እንዲሁም በቤተ ክርስቲያን ግጭቶችና በኮሚኒስቶች የፖለቲካ ዘመቻዎች ወቅት ብቅ ያሉትን ከባድ የሥነ ምግባርና የገንዘብ ክሶች ያመለክታሉ።

የታሪክ ምንጮች ሁልጊዜ አይስማሙም፤ አንዳንዶቹ ክሶች የቀረቡበት የፖለቲካ ሁኔታም ፍርድ መስጠትን ያወሳስባል። ኃላፊነት የሚሰማው የሕይወት ታሪክ ጀግናን ለመከላከል ሲል ክሶችን መደምሰስ የለበትም፤ በግዳጅ የተካሄደ የአብዮት ውግዘት ያስገኘውን ውጤትም ከገለልተኛ የሕግ ሥርዓት እንደ ወጣ አድርጎ መቍጠር የለበትም። ማስረጃው አከራካሪ በሆነበት ስፍራ ሁሉ ይህ መጽሐፍ እርግጠኝነትን ከመፍጠር ይልቅ ነገሩ ያልተረጋገጠ መሆኑን በግልጽ ይናገራል።

ለእንዲህ ያለው አቀራረብ መርሑን ኒ ራሱ ባቀረበ ነበር፤ መዝገቡ ክርስቶስ ነው፤ ዕቃው ግን ሸክላ ነው።

«ነገር ግን የኃይሉ ታላቅነት ከእግዚአብሔር እንጂ ከእኛ እንዳይሆን ይህ መዝገብ በሸክላ ዕቃ ውስጥ አለን» (2ኛ ቆሮንቶስ 4:7)።

የክርስቲያናዊ የሕይወት ታሪክ ዓላማ ሸክላ እስከማይመስል ድረስ ዕቃውን መወልወል አይደለም። ዓላማው የእግዚአብሔር ጸጋ በሸክላ በኩል ምን ማድረግ እንደሚችል ማየት ነው።

በዚህ መጽሐፍ ውስጥ ያሉ የመጽሐፍ ቅዱስ ጥቅሶች

በዚህ መጽሐፍ የእንግሊዝኛ ቅጂ ውስጥ ያሉት የመጽሐፍ ቅዱስ ጥቅሶች ሁሉ የተወሰዱት በ1901 ከታተመው የአሜሪካ መደበኛ ትርጉም (አሜሪካን ስታንዳርድ ቨርዥን) ነው። ይህ ትርጉም የተመረጠው የማንም የግል ንብረት ያልሆነ የሕዝብ ሀብት ስለ ሆነ፣ ለሰፊ የመጽሐፍ ቅዱስ ማብራሪያ በሚገባ የሚስማማ ሥርዓታዊ አጻጻፍ ስላለው፣ እንዲሁም በሃያኛው መቶ ክፍለ ዘመን መጀመሪያ ብዙ ክርስቲያን ጸሐፊዎች ይሠሩበት ለነበረው የእንግሊዝኛ መጽሐፍ ቅዱስ ወግ የቀረበ አነጋገርን ብዙ ጊዜ ስለሚጠብቅ ነው። በዚህ የአማርኛ እትም ግን ጥቅሶቹ የተወሰዱት ከ1962ቱ የአማርኛ መጽሐፍ ቅዱስ ነው።

የኒ አገልግሎት በመጽሐፍ ቅዱስ የተሞላ ነበር። ከብዙ ጸሐፊዎች ምድቦችን እየተዋሰ ነገሮችን በአንድነት በማቀናጀት እጅግ የተካነ ነበር፤ ነገር ግን ዘወትር ወደ መጽሐፍ ቅዱስ ክፍሎች ይመለስ ነበር። ሮሜ 5-8፣ ኤፌሶን፣ ዮሐንስ 12-17፣ 1ኛና 2ኛ ቆሮንቶስ፣ ዕብራውያን፣ ራእይ፣ እንዲሁም የአብርሃም፣ የያዕቆብ፣ የሙሴ፣ የዳዊትና የጴጥሮስ ታሪኮች በትምህርቱ ውስጥ ደጋግሞ የሚመላለስባቸው ግዛቶች ሆኑ።

ስለዚህ ይህ የሕይወት ታሪክ ትምህርቶቹን ከመጥቀስ ያለፈ ነገር ያደርጋል። እነዚያን ትምህርቶች የመገቡትን ብዙዎቹን የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍሎች በታሪኩ ውስጥ ያኖራቸዋል፤ የኒን አተገባበሮችም በእነርሱ ብርሃን ይመዝናል።

አንባቢው መጽሐፍ ቅዱስ አንዳንድ ጊዜ ኒን እንደሚያጸናው፣ አንዳንድ ጊዜ ደግሞ አሳቦቹ የተተገበሩበትን መንገድ እንደሚያርም ያስተውላል። ይህ ሆን ተብሎ የተደረገ ነው። አንድ አስተማሪ የሚከበረው ያገኛቸው ማስተዋሎች ወደ እግዚአብሔር ቃል ሲመሩን ነው እንጂ ያቀረባቸው አገላለጾች ከምርመራ ነጻ ሲሆኑ አይደለም።

ስለ ኒ መጻሕፍት አንድ ማስታወሻ

በዋችማን ኒ ስም የታተሙ ብዙ ቅጾች መጀመሪያ ላይ፣ በኋላ በያዙት የእንግሊዝኛ ቅርጽ ከመጀመሪያው ገጽ እስከ መጨረሻው የተጻፉ የተለመዱ መጻሕፍት አልነበሩም። አንዳንዶቹ ከንግግር መልእክቶች፣ ከጉባኤ ማስታወሻዎች፣ ከመጽሔቶች፣ ከእጅ ጽሑፎችና ከአዘጋጆች ስብስቦች የተጠናቀሩ ናቸው። በእንግሊዝኛ የታወቁት ርዕሶች መልእክቶቹ መጀመሪያ ከተሰጡ በኋላ የተደረጉ አደረጃጀቶችን የሚወክሉ ሊሆኑ ይችላሉ።

ይህ ጉዳይ አስፈላጊ የሆነው የንግግር አገልግሎት ለእረኝነት ዓላማ ሲባል ብዙ ጊዜ የሰሉ ንጽጽሮችን ስለሚጠቀም ነው። በአንድ ጉባኤ ላይ የሚቀርብ ንግግር አንድ ሥርዓታዊ የሥነ መለኮት ምሁር በብዙ ማብራሪያዎችና ገደቦች የሚከብበውን ነገር በፍጹም አነጋገር ሊናገረው ይችላል። ስለዚህ በኋላ የሚመጡ አንባቢዎች ከአንድ አስደናቂ ዓረፍተ ነገር ተነሥተው የተብራራ አስተምህሮ ከመገንባት መጠንቀቅ አለባቸው።

ይህ የሕይወት ታሪክ በቅጂ መብት ከተጠበቁ እትሞች ረጃጅም ክፍሎችን ከመገልበጥ ይልቅ የኒን ትምህርቶች በራሱ አባባል ያቀርባል። አጫጭርና የታወቁ ርዕሶችና ጽንሰ አሳቦች የታሪክ መዝገቡ አካል ሆነው ይብራራሉ። ዓላማው የኒን ጽሑፍ ሳይሆን መጽሐፍ ቅዱስን በማዕከል እያኖሩ የአሳቡን ፍሬ ነገር ማስተላለፍ ነው።