ፍላጻዎችን ማሳደግ

የአባት ቅዱስ ኃላፊነት

«እነሆ፥ ልጆች የእግዚአብሔር ስጦታ ናቸው፥ የሆድም ፍሬ ከእርሱ የሆነ ዋጋ ነው። በኃያል እጅ እንዳሉ ፍላጻዎች፥ እንዲሁ የጐበዛዝት ልጆች ናቸው። ሰገባውን ከእነርሱ የሚሞላ ሰው ብፁዕ ነው።»

— መዝሙር 127:3-5 እግዚአብሔር ለሰው ከሚሰጣቸው ስጦታዎች ሁሉ ከልጆች የሚበልጡ ጥቂቶች ናቸው። እግዚአብሔር ለሰው ከሚሰጣቸው ኃላፊነቶች ሁሉ ደግሞ ከአባትነት የሚከብድ የለም።

ዘማሪው ልጆችን በጦረኛ እጅ ካሉ ፍላጻዎች ጋር ያመሳስላቸዋል። ያንን ሥዕል በጥንቃቄ አስበው። ፍላጻ ዓላማ የሌለው ነገር አይደለም። ፍላጻ ይሾላል፣ ይቀረጻል፣ በደጋን ላይ ይገጠማል፣ ይነጣጠራል፣ ወደ ዒላማውም ይለቀቃል። ፍላጻዎችን በዘፈቀደ የሚወረውር ጦረኛ ፈጽሞ ጦረኛ አይደለም። ልጆችን ወደ ዓለም አምጥቶ የማይቀርጻቸው፣ የማይስላቸውና ወደ እግዚአብሔር ክብር የማያነጣጥራቸው አባት ሊጠቀምበት የማይችለውን ሰገባ የያዘ ጦረኛ ነው።

ሆኖም ዛሬ ስንቶቹ ቤቶቻችን ባልተቀረጹ ፍላጻዎች ተሞልተዋል? አባቶች ልጆችን ወደ ዓለም አምጥተው ከዚያ በኋላ እነርሱን የመቅረጹን ሥራ ለእናት፣ ለትምህርት ቤት፣ ለቤተ ክርስቲያን፣ ለቴሌቪዥንና ለጎዳና ትተውታል። ብዙ አገሮች አባት አሳድጓቸው በማያውቁ ወጣት ወንዶች ተጥለቅልቀዋል።

በሕይወት መቆየትን ያውቃሉ፤ መኖርን ግን አያውቁም። መውሰድን ያውቃሉ፤ መውደድን ግን አያውቁም። ቍጣን አይተዋል፤ ርኅራኄን ግን አላዩም። ተደብድበዋል፤ ተባርከው ግን አያውቁም። አድገውም እንደ ወለዷቸው ሰዎች ይሆናሉ።

ይህ አዙሪት መሰበር አለበት፤ እግዚአብሔርም መጥረቢያውን በእጅህ ሰጥቶሃል።

በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ስለ አባትነት መሠረታዊው ክፍል ዘዳግም 6:4-9 ነው። አይሁዳዊ አባት ሁሉ በቃሉ ያውቀው ነበር። ክርስቲያን አባት ሁሉም በቃሉ ሊያውቀው ይገባል። «እስራኤል ሆይ፥ ስማ፤ አምላካችን እግዚአብሔር አንድ እግዚአብሔር ነው። አንተም አምላክህን እግዚአብሔርን በፍጹም ልብህ በፍጹምም ነፍስህ በፍጹምም ኃይልህ ውደድ። እኔም ዛሬ የማዝዝህ ይህ ቃል በልብህ ይሁን፤ ለልጆችህም በትጋት አስተምረው፥ በቤትህም ስትቀመጥ፥ በመንገድም ስትሄድ፥ ስትተኛም፥ ስትነሣም ተጫወተው። በእጅህም ምልክት አድርገህ እሰረው፥ በዓይኖችህም መካከል እንደ ክታብ ይሁንልህ። በቤትህም መቃኖች በደጃፍህም ላይ ጻፈው።»

አባት ሆይ፣ በጥንቃቄ አስተውል። የእግዚአብሔርን ቃል በልጆችህ ልብ ላይ ከመቅረጽህ በፊት በገዛ ልብህ ላይ መሆን አለበት። ሰው የሌለውን ሊሰጥ አይችልም። መጽሐፍ ቅዱስ አንተን የማይቀርጽህ ከሆነ በአንተ በኩል ልጆችህንም አይቀርጻቸውም። የአባትነት የመጀመሪያው ሥራ ይህ ነው — አንተ ራስህ የቃሉ ሰው መሆን።

ቀጥሎም ጊዜያቱን አስተውል፦ በቤትህ ስትቀመጥ፣ በመንገድ ስትሄድ፣ ስትተኛ፣ ስትነሣ። ይህም ማለት ሁልጊዜ ማለት ነው። አባትነት የእሑድ ጠዋት ዝግጅት አይደለም። ለፓስተሩ በውክልና የሚሰጥ ሥራም አይደለም። እግዚአብሔር ማን እንደ ሆነ፣ ለምን እንደ ፈጠራቸው፣ ምን እንደ ተናገረና እንዴት መኖር እንዳለባቸው ልጆችህን የምታስተምርበት ጸጥ ያለ፣ የዕለት ተዕለት፣ ሺህ ጊዜ የሚደጋገም ሥራ ነው። ማታ በእሳት ዙሪያ። ጠዋት በቁርስ ማእድ ላይ። ወደ ትምህርት ቤት በመኪና ወይም በእግር ስትሄዱ። በአትክልት ቦታ አብራችሁ ስትቈፍሩ። በየትም ስፍራ፣ ሁልጊዜ፣ ደቀ መዛሙርት እያደረግሃቸው ነው።

ጳውሎስ ለኤፌሶን ሰዎች እንዲህ ብሎ ይጽፋል፦ «እናንተም አባቶች ሆይ፥ ልጆቻችሁን በጌታ ምክርና በተግሣጽ አሳድጉአቸው እንጂ አታስቆጡአቸው።» (ኤፌሶን 6:4)። ይህ ሁለት ገጽታ አለው። አሉታዊው ገጽታ፦ አታስቆጧቸው። በጭካኔህ፣ በኢፍትሐዊነትህ፣ ከቤት በመራቅህ፣ በማዳላትህ፣ በስካርህ፣ በቍጣህ አታበሳጫቸው። በየባሕሉ ያሉ ብዙ አባቶች በአካላዊና በቃል ጥቃት ልጆቻቸውን አስቆጥተዋል፤ ይህም ወጣቶች ቤተ ክርስቲያንን ትተው ከሚሄዱባቸው ዋና ዋና ምክንያቶች አንዱ ነው። እግዚአብሔር አብን ከምድራዊ አባታቸው ጋር ያያይዙታል፤ ምድራዊ አባታቸው አስፈሪ ከነበረም ከእግዚአብሔርም ይሸሻሉ። ይህ መሆን የለበትም።

አዎንታዊው ገጽታ፦ በጌታ ምክርና በተግሣጽ አሳድጓቸው። «ተግሣጽ» የሚለው ቃል ሥርዓት ማስያዝን፣ መቅረጽንና ማነጽን ያመለክታል — ሆን ተብሎ በንቃት የሚደረግ የጠባይ ቀረጻ ነው። «ምክር» የሚለው ቃል ደግሞ ማስተማርን፣ ማብራራትንና ማስጠንቀቅን ያመለክታል። አባት ሁለቱንም ማድረግ አለበት። ሊያስተምራቸውም ሊቀርጻቸውም ይገባዋል። ይህንንም «በጌታ» ማድረግ አለበት — እንደ ራሱ ምርጫ ወይም እንደ ራሱ ብስጭት ሳይሆን ጌታ ባዘዘው መሠረት።

ተግሣጽ የፍቅር ክፍል ነው። «ጌታ የሚወደውን ይቀጣዋልና፥ የሚቀበለውንም ልጅ ሁሉ ይገርፈዋል» (ዕብራውያን 12:6)። ልጆቹን የማይቀጣ አባት አይወዳቸውም። ተግሣጽ ግን ግፍ አይደለም። መጽሐፍ ቅዱሳዊ ተግሣጽ በቍጣ ሳይሆን በፍቅር ይደረጋል። የሚደረገው ለአባቱ እፎይታ ሳይሆን ለልጁ መልካም ነው። ከእርሱም በኋላ የሚዘልቅ ምሬት ሳይሆን መታረቅ ይከተላል። ሁልጊዜም ከትምህርት ጋር የተያያዘ ነው፤ ይኸውም ልጁ እየተቀጣ መሆኑን ብቻ ሳይሆን ጠባዩ ለምን ስሕተት እንደ ሆነ እንዲረዳ ነው።

በብዙ ባሕሎች በትርና ጠፍር ለትውልዶች ያለ ገደብ ሲሠራባቸው ኖሯል። እዚህ ስለ እያንዳንዱ ባሕላዊ ልማድ አልከራከርም፤ ይህን ግን እላለሁ፦ ብዙ አባቶች ከመጽሐፍ ቅዱሳዊ ተግሣጽ መስመር አልፈው ወደ ጭካኔ ገብተዋል፤ ልጆቻቸውም ያንን ጠባሳ ይዘው ለአቅመ አዳም ደርሰዋል። የእግዚአብሔርን ቃል ስማ፦ «አባቶች ሆይ፥ ልባቸው እንዳይዝል ልጆቻችሁን አታበሳጩአቸው።» (ቆላስይስ 3:21)። ልጅህ ከሚወድህ ይልቅ የሚፈራህ ከሆነ አንድ ነገር ተበላሽቷል።

ለልጆችህ አንዳንድ ተግባራዊ ዒላማዎችን ልስጥህ። ወደ ክርስቶስ አነጣጥራቸው። የአባትነት የመጀመሪያው ግብ የእነርሱ መዳን ነው። በየዕለቱ ስለዚህ ጸልይላቸው። ወንጌልን ደጋግመህ አስተምራቸው።

በክርስቲያን ቤት ስለ ተወለዱ ብቻ ክርስቲያኖች ናቸው ብለህ አታስብ። እያንዳንዱን ልጅ በኢየሱስ ወደሚያምን የግል እምነት ምራው።

በጥበብ አነጣጥራቸው። መጽሐፈ ምሳሌ የተጻፈው በአንድ አባት — በሰሎሞን — ለልጁ ነው። ምሳሌን አብራችሁ አንብቡ። በጠቢብ መንገድና በሞኝ መንገድ መካከል፣ በትጋትና በታካችነት መካከል፣ በንጽሕናና በምንዝር መካከል፣ እግዚአብሔርን በመፍራትና በፌዘኛው ሞኝነት መካከል ስላለው ምርጫ አስተምራቸው።

ጠቃሚ ሰዎች እንዲሆኑ አነጣጥራቸው። በእጃቸው መሥራትን አስተምራቸው። ሌሎችን ማገልገልን አስተምራቸው። ገንዘብን በአግባቡ መያዝን አስተምራቸው። ትሑታን መሆንን አስተምራቸው። ወንዶች ልጆችህን ሴቶችን እንዴት መያዝ እንዳለባቸው አስተምራቸው — እናታቸውን በምትይዝበት መንገድ። ሴቶች ልጆችህን እግዚአብሔርን የሚፈራ ሰው ምን እንደሚመስል አስተምራቸው — አንተ በምትሆነው ማንነት። ሕይወትህ ራሱ ሥርዓተ ትምህርቱ ነው። ቃልህ ሁለተኛ ደረጃ ነው።

ወደ አጥቢያ ቤተ ክርስቲያን አነጣጥራቸው። ክርስትናን የቤተሰብ ብቻ ጉዳይ አድርገው እንዲያዩት አትፍቀድ። በየሳምንቱ ወደ ቤተ ክርስቲያን ውሰዳቸው። እግዚአብሔርን ከሚፈሩ አማካሪዎች ጋር አስተዋውቃቸው። ስታገለግል፣ ስትሰጥ፣ ስታመልክና ለሌሎች መሪዎች ስትገዛ ይዩህ። ቤተ ክርስቲያን ለአንተ አስፈላጊ እንደ ሆነች ካዩ ለእነርሱም አስፈላጊ ትሆናለች።

ወንድሜ ሆይ፣ በጠፋው ልጅ ምሳሌ ውስጥ ያለውን አባት አስብ (ሉቃስ 15)። ታናሹ ልጁ በኀፍረትና በቡትቶ ተመልሶ በመጣ ጊዜ አባቱ ወደ እርሱ ሮጠ፤ አቀፈው፤ ሳመው፤ ወደ ቀድሞ ክብሩም መለሰው። የእግዚአብሔር ልብ ይህ ነው። አባትም ሊኖረው የሚገባው ልብ ይህ ነው። አንዳንድ ጊዜ ልጆቻችን ያሳዝኑናል። አንዳንድ ጊዜ ልባችንን ይሰብራሉ። የአባት ጥሪ እነርሱን መተው ሳይሆን፣ ወደ ቤት በተመለሱ ጊዜ ለመሮጥ ተዘጋጅቶ በተስፋ በተሞሉ ዓይኖች መንገዱን መጠባበቅ ነው።

ልጆችህ እንዲወለዱ አልለመኑም። እግዚአብሔር ለአንተ ሰጣቸው፤ አንድ ቀንም ምን እንዳደረግሃቸው ይጠይቅሃል። ምን እንደ ገዛህላቸው ሳይሆን በውስጣቸው ምን እንደ ገነባህ። ስንት እንደ ወለድህ ሳይሆን ምን እንደ ሆኑ። ሊኖሩት የሚገባ አባት ሁን። ፍላጻዎችህን በሚገባ አነጣጥር። አንድ ቀንም በእግዚአብሔር ጸጋ ሰገባህ ለእግዚአብሔር ክብር በሚበሩ ፍላጻዎች ይሞላል።

ጸሎት

የሰማይ አባት ሆይ፣ በሰማይና በምድር ያለ አባትነት ሁሉ የሚሰየመው ከአንተ ነው። ልጆችን ርስትም ኃላፊነትም አድርገህ ሰጥተኸኛል።

እጅግ ሥራ ስለ በዛብኝ፣ ስለ ጨከንሁ፣ ስለ ራቅሁ፣ ስለ ተቈጣሁ፣ ዝም ስላልሁባቸው ጊዜያት ሁሉ ይቅር በለኝ። እንደ እረኛ ከመንከባከብ ይልቅ ስላስቆጣኋቸው ይቅር በለኝ። ደቀ መዛሙርት አደርጋቸው ዘንድ ጸጋን ስጠኝ — ቃልህን ከእነርሱ ጋር እንዳነብ፣ ከእነርሱ ጋር እንድጸልይ፣ በፍቅር እንዳርማቸው፣ ክርስቶስንም በፊታቸው እንዳሳይ። ጌታ ሆይ፣ ልጆቼን አድናቸው። ከእነርሱ አንድ ስንኳ አይጥፋ። ወደ ሩቅ የሚበሩና የክብርህን ዒላማ የሚመቱ ፍላጻዎች አድርጌ እቀርጻቸው ዘንድ እንደ መሣሪያህ ተጠቀምብኝ። በታላቅ ወንድማችን በኢየሱስ ክርስቶስ ስም፣ አሜን።