የዕለት ማስታወሻ፣ ክፍል ሦስት

ከቺሊኮቲ የመጣ ኤል. ደብሊው. የተባለ አንድ የተከበረ ወንድም ሴት ስትሰብክ ከቶ ሰምቶ አያውቅም ነበር፤ ይህንንም እጅግ ይቃወም ነበር። የስብከት ቀጠሮ ተሰጠኝ፤ ወደ መድረኩ ወጥቼ አምልኮውን ለመጀመር መዝሙሩን ማንበብ በጀመርሁ ጊዜ ለጥቂት ጊዜ ትኵር ብሎ ተመለከተኝ፤ ከዚያም ተነሥቶ ወጣ፤ መዝሙሩን ልጨርስ እስክቃረብ ድረስ በውጭ ቆመ፤ ከዚያም ተመልሶ ገባ፤ እኔም ስለ እኛ እንዲጸልይ ለመንሁት፤ እርሱ ግን እንቢ አለ። እኔ ራሴ ጸለይሁ፤ ከዚያም ጥቅሴን ይዤ በመንፈስ በእውነት ስናገር ታላቅ ነጻነት ተሰማኝ። ከስብሰባውም በኋላ መጥቶ በክርስቲያን መንፈስ እጄን ጨበጠኝ፤ በማግሥቱም መጥቶ ጭፍን ጥላቻው እጅግ ታላቅ — ልክ እንደ አባቱ — ስለ ነበር ከእኔ ጋር መተባበር እንዳልቻለ፣ አሁን ግን እግዚአብሔር ለሰው ፊት አያዳላም፣ ሴትም እንደ ወንድ በእግዚአብሔር ስትጠራ የመስበክ መብት አላት ብሎ እንዳመነ ተናዘዘልኝ። ከጊዜ በኋላም ፈቃድ የተሰጠው ሰባኪ ሆነ፤ እኛም በሰላም ተለያየን። በመንገደኞች ሰረገላ ተሳፍሬ ወደ ቺሊኮቲ ሄድሁ፤ ነገር ግን የምስክር ደብዳቤዬን ይዤ የነበርሁ ቢሆንም በከተማዋ በሩን የሚከፍትልኝ አንድ ቤት ብቻ ነበር። ያቺ ወዳጅ ስለ እኔ እንደ ሰማች በክርስቲያናዊ ፍቅር ማሰሪያ ተቀበለችኝ፤ ቤትዋም መኖሪያዬ ሆነ፤ ባልዋም ክርስቲያናዊ ባሕርይ ያለው ሰው ነበር፤ እኔም የአባቴን ፈቃድ እያደረግሁ ተልእኮዬን ቀጠልሁ። በሳምንት አንድ ጊዜና በሰንበት ከሰዓት በኋላ ሰው በሞላባቸው ቤቶች ተናገርሁ፤ እንደ ድንኳን ስብሰባ ነበር፤ በአንድ ጊዜም ሃያ አንድ ሰዎች በእግዚአብሔር ኃይል ሥር ወድቀው ተኙ፤ ከስብከቱ በኋላ እንዲጸለይላቸው ወደ ፊት ጠራናቸው፤ አንዳንዶቹ በዚያ ቀን፣ አንዳንዶቹም በሚቀጥለው ሰንበት ሃይማኖትን አገኙ፤ አባ ኤል. ደብሊው.ም ከምርጥ ወዳጆቼ አንዱና የሥራው አድራጊ ሆነ። ሰፋፊ የሥራ መስኮች በፊቴ ተከፍተው ታዩኝ፤ ጥቁሮችንም ነጮችንም ጎበኘሁ፤ ብዙዎችም ስለ መቀደስ ይጨነቁ ነበር። ከእነርሱ ጋር ስድስት ሳምንት ያህል ቆየሁ፤ በዚያም ጊዜ የክርስቶስን የዘላለም ወንጌል እንድትሰብክ ጥሪ እንደ ደረሳት የነገረችኝን አንዲት ሴት አነጋገርሁ። በእምነቷ ፕሬስባይቴሪያን ነበረች፤ የቤተ ክርስቲያንን አስተዳደር እንደምትፈራም ነገረችኝ። ትልቁ እንቅፋት ግን ባልዋ በእምነቱ ዴይስት — እግዚአብሔር ዓለምን ፈጥሮ ከዚያ በኋላ በነገሩ ጣልቃ አይገባም የሚል — መሆኑ ነበር፤ ያለፈችበትንም ተሞክሮ ነገረችኝ፤ ተሞክሮዋም የተሰበረ ልብና የተዋረደ መንፈስ ነበር። እግዚአብሔር እንዲህ ያለውን ለማኝ ጸሎት ይመልሳል፤ እርስዋ ግን በዚህ ዓለም ሀብት እጅግ ባለ ጠጋ ብትሆንም በዚያ የሕይወት ሁኔታ ውስጥ ሆና ያንን የሃይማኖት ጣፋጭ ሙላት ልትደሰትበት አልቻለችም፤ ደግሞም ወርቅና ብር እንደሚያልፉ፣ የእግዚአብሔር ቃል ግን ለዘላለም ይኖራል ታውቅ ነበር። አንዳንዶችም የተጠሩበት ሥራ ወደ ፍጻሜ ከመድረሱ በፊት ሸክሙ ለረጅም ጊዜ ይሰማቸዋል። የሜቶዲስት እኅቶቻችን የጸሎት ስብሰባ አቋቋሙ፤ ሕዝቡም በመንፈስ አንድነት ሠሩ፤ በቅዱሱ ብላቴና ስምም ብዙ መልካም ነገር ተደረገ። ብዕሬን በእጄ ይዤ ስጽፍ ልቤ ስለሚሰማው ነገር ክብር ለእግዚአብሔር ይሁን። የሕሊና ሰላም ተሰማኝ፤ በሂልስቦሮም ሽማግሌ የነበረው ደብሊው. ሲ. የሚያደርገውን የሩብ ዓመት ጉባኤ ለመገኘት ቺሊኮቲን ለቅቄ ወደዚያ ሄድሁ፤ በዚያ የሚኖሩት አገረ ገዢውና ቤተ ሰቡ — ስድስት ሰዎች — ሁሉም ሜቶዲስቶች ነበሩ፤ አንዱ ልጃቸውም ሰባኪ ነበር፤ የክርስቲያኖችም መንፈስ ነበራቸው። የሜቶዲስት ቤተ ክርስቲያን ባለአደራዎች በራቸውን ከፍተው የሩብ ዓመት ጉባኤያችንንና የፍቅር ማዕዳችንን በቤተ ክርስቲያናቸው እንድናደርግ ፈቀዱልን፤ መልካም ጊዜም አሳለፍን። አብዛኞቹ ወዳጆች ትንሽ ስጦታ ሰጡኝ፤ ለዚህም እጅግ አመሰገንሁ፤ ከዚያም ወደ ሲንሲናቲ ሄድሁ፤ በዚያም ለብዙ ጉባኤ ተናገርሁ። በዊልያምስፖርት ቆሜ በነጮቹ የሜቶዲስት ቤተ ክርስቲያን ለተከበረ ጉባኤ ተናገርሁ። በእግዚአብሔር መንፈስ ነጻነት ተሰማኝ፤ በማለዳም ጎሕ ሲቀድ ገደማ ከዚያ ተነሣን። ተፈጥሮ ሁሉ ጸጥ ያለ ይመስል ነበር (ከአንዲት ትንሽ ወፍ ጫጫታ በቀር።) ከእኛ ጥቂት እርምጃዎች ርቆ አንድ ነብር ድንገት እጅግ ከፍ ባለ ድምፅ ጮኸ፤ ነገር ግን በመንገዱ ግራና ቀኝ ጥቅጥቅ ያለ ጫካ ስለ ነበር ልናየው አልቻልንም፤ የማይታየው የእግዚአብሔር ክንድ ግን ከጉዳት ጋረደን፤ ከሰዎቹ አንዱ ድምፃቸውን መስማት የለመደ ይመስል ነበር። ከጠዋቱ 5 ሰዓት ገደማ በሰላም ሲንሲናቲ ደረስን፤ ሽማግሌ ደብሊው. ሲ. የስብከት ቀጠሮዎችን በመስጠት እጅግ ለጋስ ነበር፤ ወዳጆቹም እጅግ አፍቃሪዎች ሆኑልኝ፤ ብዙ ጉባኤም ይገኝ ነበር። በዚያ ለተወሰነ ጊዜ ቆየሁ፤ በደካማ ጥረቴም በታላቅ መጠን እንደ ተባረክሁ ተሰማኝ። በደረስሁ በማግሥቱ ከእኅቶቻችን አንዲቱ ታመመች፤ በሞት አልጋዋ ላይ ሳለች ልጠይቃት ደስታ አገኘሁ፤ በመጨረሻዪቱ ሰዓቷም በሌሎች ፊት ሰላሟ እንደ ተደረገ ነገረችኝ፤ እጆቿንም ወደ ሰማይ አንሥታ እየሄደች እንደ ሆነ ነገረችን። የእኅት ክሮስቢ ፍጻሜ ይህ ነው፤ በጸጋ ድናችኋል የሚለውን ይህን የታመነ ቃል ማን ሊጠራጠር ይችላል? ከአንድ ወር ወይም ከዚያ በላይ በፊት የቤተ ክርስቲያናችን አባል የነበረችውን ሴት ልጅዋን ቀብራ ነበር፤ ልጅቱም ዓለምን ከመልቀቋ በፊት ወጣት ባልንጀሮቿን ጠርታ በሰማይ እንዲያገኟት ቃል አስገባቻቸው፤ ከዚያም በሞት ውስጥ ድል እያደረገች ዓይኖቿን ጨፈነች። ወንድም ክሮስቢ የሁለቱን የቀብር ስብከት እንድሰብክ ከባዱን ኃላፊነት ጣለብኝ፤ እኔም ደካማ ትል ብሆንም በሰንበት ጠዋት ሰበክሁ። የመረጥሁት ቃል በኤፌሶን 2:8 የተገኘው ነበር፦ «ጸጋው በእምነት አድኖአችኋልና፤ ይህም የእግዚአብሔር ስጦታ ነው እንጂ ከእናንተ አይደለም።» ይህም ለሚያምኑ ሁሉ በራሱ ስብከት ነው — ክብር ለእግዚአብሔር ይሁን፤ ክርስቶስ ዓለምን አሸንፎአል። በምደክምበትም ጊዜ በደስታም በኀዘንም ብዙ እንባ ፈሰሰ። ነገር ግን በኃጢአተኞች ድንኳን ከሺህ ቀን ይልቅ በጌታ ቤት አንድ ቀን መሆን ይሻላል።

ሊጠቀስ የሚገባው ሌላም ሁኔታ ነበር፤ ልቡ በዓለምና በዓለማዊ ጉዳዮች፣ ወይም በሥጋዊ ፍላጎቶች ላይ የነበረ አንድ ወጣት ነበር፤ የሰንበትን ቀን ብዙውን ጊዜ በሚሲሲፒ ወንዝ ላይ በመዝናናት ያሳልፍ ነበር፤ የጸጋ መንፈስ የሚሰጠውን ማሳሰቢያ ሁሉ ይቃወም ነበር፤ እግዚአብሔርም በኃይሉ በከባድ እጅ — ለሞት በሚያደርስ ሕመም — እስኪያስቆመው ድረስ እንዲሁ ቀጠለ። ከተወሰነ ጊዜ በኋላ ወደ ጽዮን የሚወስደውን መንገድ መጠየቅ ጀመረ። እናቱም ለኢየሱስ ደም እንግዳ ነበረች፤ ቢሆንም መጥቼ ልጅዋን እንዳየው ፈለገች፤ ወደ ቤቱ በተወሰድሁ ጊዜ አጥንቱ ብቻ የቀረ መስሎ አገኘሁት። በክርስቶስና ለማዳን ባለው ሙሉ ብቃቱ ያምን እንደ ሆነ ጠየቅሁት፤ መልሱም አዎን የሚል ነበር። ከእርሱ ጋር ጸለይን፤ የእግዚአብሔርም ኃይል ተገለጠ፤ አንዲት ነጭ ሴት ጮኻ መሬት ላይ ልትወድቅ ተቃረበች፤ ላለመውደቅ ግን አጥብቃ ታገለች። በዚያም ቀን አዳኙ ከድሀ ነፍሱ ጋር እንደ ታረቀ መሰከረ። እግዚአብሔር ይመስገን! አለች ነፍሴ። ከዚያም በኋላ ክፍሉ የሚችለውን ያህል ሰዎች ሰብስቤ ከእርሱ ጋር ስብሰባ እንዳደርግ ፈለገ፤ እኔም ተቀበልሁ፤ ከአንድ ቀንና ከአንድ ሌሊት በኋላ ከዚህ ሕይወት ተለየ፤ የቀብሩ ሥርዓት ወደ መቃብሩ ስፍራ ከመነሣቱ በፊት በቤቱ የቀብር ስብከቱን እንድሰብክ ለምኖኝ ነበር። ከምዕራፍ 14 ቍጥር 13 ተናገርሁ፤ የተከበረ ጊዜም ሆነልን፤ የዚያን ታላቅ ኃላፊነት ክብደት ልትገምቱ ትችላላችሁ፤ ነገር ግን በኀዘን መካከል ደስታ ነበረን፤ የጄምስ ቶምፕሰንም ፍጻሜ ይህ ነበር። እኅቱንም በመጨረሻው የሳንባ ነቀርሳ ደረጃ ላይ ሆና ተውኋት፤ እርስዋም በጌታ ዘንድ ሞገስ እንዳገኘች መሰከረች። ጉብኝቴንም ጨርሼ በእንፋሎት መርከብ ወደ ዴይተን ሄድሁ። ሦስት ጊዜ ተናገርሁ፤ ሙሉውን መዳን — እግዚአብሔር አብን፣ እግዚአብሔር ወልድን፣ እግዚአብሔር መንፈስ ቅዱስን — ለመስበክ ሞከርሁ። የኒው ላይት ቤተ ክርስቲያን አባላት የክርስቶስን አምላክነት ይክዳሉ። በአንድ ወቅት በዶክተር ኤስሊ ሰፊ መኖሪያ ቤት ተናገርሁ፤ ከዚያም በኋላ እርሱና ሚስቱ ወደ ኢንዲያና ሊጓዙ ተነሥተው አብሬአቸው እንድሄድ ፈለጉ፤ ነገር ግን በካፕቲን የሚደረገውን የድንኳን ስብሰባ ለመገኘት ቀደም ብዬ ቃል ስለ ገባሁ መሄድ አልቻልሁም። ወደ ኧርባና፣ ኦሃዮ ከተመለስሁ በኋላ በመንገደኞች ሰረገላ ወደ ስፕሪንግፊልድ፣ ከዚያም ወደ ኮሎምበስ ሄድሁ፤ ብዙ ጊዜም ተናገርሁ። የሽማግሌው ክፍል ሃያ ያህል አባላት ነበሩት፤ በ1829 አንድ ወጣትና እኔ ክፍሉን መራን። ሽማግሌ ደብሊው. ሲ. ለሲንሲናቲ ሕዝብ የድንኳን ስብሰባ እንዲደረግ አዘዘ፤ በካፕቲን ያለው ወንድምና ክቡር ጳጳስ ብራውንም ጉባኤ አደረጉ፤ እጅግ ታላቅ የድንኳን ስብሰባም ሆነልን፤ የታላቅ መልካም ነገርም መገለጦች ታዩ፤ በፍቅር ማዕዱም ፍጻሜ የእግዚአብሔርን ፍቅር እንዳጣጣሙ የመሰከሩ ሠላሳ ሁለት ወይም ሠላሳ ሦስት ሰዎች ነበሩ። ጥቁሮቹ በብርቱ ወጡ፤ ሰባኪዎቹም በኃይል ሰበኩ። ብዙ ጊዜ በመናገሬና እጅግ አብዝቼ በመድከሜ ጤንነቴ እጅግ ተጐዳ፤ ብርቱ ትኩሳትም ሰውነቴን ይበላው ነበር። በአንድ የድንኳን ስብሰባ እንድናገር ተጠራሁ፤ ኃላፊነቱን ለመፈጸም በጭንቅ ቻልሁ፤ ስብከቴም እንዳለቀ (የምግብ ፍላጎቴም ጠፍቶ ስለ ነበር) ወደ አልጋዬ መሄድ ግድ ሆነብኝ። ከጥቂት ጊዜም በኋላ የቅርብ ወዳጆቼ በሠረገላ ወደ ማውንት ፕሌዘንት ወሰዱኝ፤ ቀኑ ደስ የሚል ነበር፤ በሌሊት ግን በጫካ ውስጥ ሳለን በነጐድጓድ፣ በነፋስና በዝናብ አስፈሪ ማዕበል ደረሰብን፤ ነገር ግን በእግዚአብሔር አሳብ ከአየሩ ጭካኔ አምልጬ በወንድም ሃንስና በእኅት ሃንስ ቤት ዐረፍሁ፤ በመድኃኒት ከታደስሁ በኋላ አንድ የስብከት ቀጠሮ ፈጸምሁ፤ በዚያም ስፍራ ሕመምተኞችን መጠየቅ ጀመርሁ፤ ነገር ግን ብርቱ ትኩሳት ያዘኝ። ሐኪም ተጠራ፤ በሽታው እጅግ ብርቱ ከመሆኑ የተነሣ ጎሕ ሲቀድ ራሴን ሳትሁ፤ ስለዚህም ሐኪሙ በቀን ሁለትና ሦስት ጊዜ ይጠይቀኝ ነበር፤ በሽታውም የሐሞት ትኩሳት ሆኖ ተገኘ። አእምሮዬ ተመልሶ ከተረጋጋሁ በኋላ በዚያን ጊዜ በሞት እንደማይፈጸም ተረዳሁ። በጌታ እምነት ነበረኝ። ለአሥራ አንድ ቀን በሩዝ ውኃና ጨው ባልገባበት የዶሮ መረቅ ኖርሁ፤ በዚያም መጨረሻ የመብላት ፍላጎት ተሰማኝ። ብዙ ምራቅ የሚያስወጣ ጽኑ የሜርኩሪ ሕክምና ተሰጥቶኝ ነበር፤ ይህም ለመፈወሴ በረከት ሆነ። አራት ሳምንት ካለፈ በኋላ፣ እጅግ ደካማ ብሆንም ከዚያ ቤት መውጣት ቻልሁ፤ ገንዘቤ አነስተኛ ነበር፤ ጌታ እንዲባርካቸው ተስፋ እያደረግሁ ሰባት ዶላር ተውሁላቸው፤ ከዚያም ወደ ወንድም ሃንስ ተመለስሁ፤ መልካም አቀባበልም ተደረገልኝ። እጅግ ደካማ ብሆንም መስበክ ጀመርሁ፤ አሥር ማይል ያህል ርቆ በሚገኘው በነጮቹ የሜቶዲስት ኤፒስኮፓል ቤተ ክርስቲያን በሰንበት ሥነ ሥርዓት ላለው ጉባኤ ለመስበክ ቀጠሮ ተቀበልሁ። በብርድ ልብስ ተይዤ ወደ ሠረገላው ተወሰድሁ፤ በዚያው መንገድም ተመለስሁ፤ ወንድም ሙርና እኅት ሙር ከቤተ ሰባቸው ጋር በሚገባ ተንከባከቡኝ፤ ስለዚህም ጌታ በእንቅባቸውና በቡሃቃቸው ይባርካቸው። ሽማግሌ ጆንስ ወደ ፒትስበርግ ሄጄ ጥቂት ብርታት እንዳገኝ ጋበዘኝ፤ እኔም ተቀበልሁ፤ ወንድም ሉዊስና ሚስቱም በደግነት ተንከባከቡኝ፤ በእግዚአብሔር በረከቶች መካከል ወንድም ሉዊስ ባስጠራው የቤተ ሰቡ ሐኪም እርዳታም እጅግ ተጠቀምሁ፤ ይህም በሜይ 1830 ነበር። ከዚያም ውድ በሆኑት በሕዝቡ ነፍሳት መካከል መድከም ጀመርሁ። ከሕመሜ እያገገምሁ በሥጋም በአእምሮም ብርታት ካገኘሁ በኋላ በኮረብታው ላይ ለሚኖሩ ብዙ ጥቁር ወዳጆች ተናገርሁ፤ እነርሱም ቦታው የራሳቸው ስለ ነበር የአምልኮ ቤተ ክርስቲያን ሊሠሩ ተዘጋጅተው ነበር። መጓዝ በቻልሁ ጊዜ ከሰባኪዎቹ የአንዱ ሚስትና አንድ ደግ ወንድም ወደ ዋሽንግተን አደረሱኝ፤ ከዚያም በመንገደኞች ሰረገላ ወደ ማውንት ፕሌዘንት ሄድሁ፤ ለእነርሱ ደከምሁ፤ ከእነርሱም ጋር በፍቅር ማዕድ ተደሰትሁ፤ በጥቂት ቀናትም ውስጥ ወደ ሴንት ክሌርስቪልና ወደ ተከታዩ ስፍራ ሄድሁ፤ ከዚያም በመንገደኞች ሰረገላ ወደ ዜንስቪል ሄጄ በወረዳው ዙሪያ መድከሜን ቀጠልሁ፤ ከዚያም ወደ ኮሎምበስ ሄድሁ። በኧርባና በሚደረገው የሩብ ዓመት ጉባኤ እንድገኝ ተጋበዝሁ፤ በጌታ ፊት የተጠባበቅንበት እጅግ የሚጠቅም ጊዜ ሆነልን፤ ወደ እግዚአብሔር ቤት እንሂድ ሲሉኝ ደስ ይለኛል። አራት ወይም አምስት ሳምንት ለማረፍ ከሞከርሁ በኋላ አንድ ሰባኪ ወንድም፣ የወንድም ስቴዋርድ ባልቴትና እኔ ሆነን ሕንዳውያንን (የአሜሪካ ተወላጆችን) ጎበኘን፤ እርስዋ በሳንዱስኪ ዘጠኝ ዓመት ኖራ ነበርና። በራሳቸው ቋንቋ ሲሰብኩ ሰማናቸው፤ እኔ ግን ሰባኪው ኢየሱስ ክርስቶስ ወይም እግዚአብሔር ሲል ብቻ ነበር የገባኝ፤ አስተርጓሚው ወደ ጉባኤ ሄዶ ነበርና። እኔ በእንግሊዝኛ ተናገርኋቸው፤ በአንድ የሕንዳውያን ቤተ ሰብም ተስተናገድሁ፤ ያውም በታላቅ ደግነት፤ ከዚያም በኋላ የእግሬን ትቢያ አራግፌ በሰላም ተውኋቸው። ስለ ኧርባና ጌታ ይመስገን። ሽማግሌው በሂልስቦሮ የድንኳን ስብሰባ አዘዘ፤ የሚያስመካ አልነበረም፤ ከዚያም በኋላ ፊቴን ወደ ፊላደልፊያ አዞርሁ። ወንድም ሬይንስ እስከ ስፕሪንግፊልድ ድረስ የሰረገላ ዋጋዬን ከፈለልኝ፤ በዚያም ለትንሽና እጅግ ጸጥ ላለ ጉባኤ ለመናገር ጣርሁ፤ ከዚያም ወደ ኮሎምበስ ሄጄ ሰባት ዶላር ተኩል ከፍዬ ወደ ዊሊንግ ሄድሁ፤ የዊሊንግ ወዳጆች ስለ ለመኑኝ በአንድ የድንኳን ስብሰባ ቆምሁ፤ ነገር ግን የወርቅ ልሳንም የባቢሎን ካባም በዚያ ያሉ ይመስል ነበር፤ መንኰራኵሩ ሊዞር አልቻለምና፤ ክርስቶስ ከአለማመናችሁ የተነሣ ብዙ ተአምራት ማድረግ አልቻልሁም ብሎአልና፤ ዲያብሎስ ይሠራ ነበር፤ ጌታ ግን ከሁሉ በላይ ነበረ።

በዊልክስባሪ ለነጮችም ለጥቁሮችም፣ ለባፕቲስቶችም ለሜቶዲስቶችም ተናገርሁ፤ ከሰዓት በኋላም እንድሰብክ ግብዣ ቀረበልኝ፤ መልካም ጉባኤዎችም ነበሩ፤ በብዙ ስፍራም የንስሐ እንባ ይታይ ነበር። ሕይወትና ነጻነት ነበረኝ። ቀጥሎም ዊሊንግን ጎበኘሁ፤ ጥቂት ቀናት ቆይቼ ብዙ ጊዜ ደከምሁ፤ ድካሜም እጅግ የተባረከ ነበር፤ ሽማግሌውም ሃያ አንድ ወጣቶች ያሉበትን አዲስ ክፍል አደራጀ፤ አንድ ወንድምና እኔ ለመጀመሪያ ጊዜ መራናቸው፤ እነርሱም እጅግ ቀናተኞች ይመስሉ ነበር። ነገር ግን በጥቂት ወራት ውስጥ የሕጎቹ ጭካኔ ሃይማኖታዊ መብታቸውን አስቆመው — ይህ መብት ለማንኛውም ሕዝብ ክብር ነው፤ ኃጢአት ግን ለማንኛውም ሕዝብ ነውር ነው። ከዚያም 10 ዶላር ከፍዬ ወደ ሄገርስታውን ተሳፈርሁ። ጤንነቴ ደካማ ነበር። ተሳፋሪዎቹ የኤጲስቆጶሳውያን ቤተ ክርስቲያን አባላት የሆኑ ሦስት ነጭ ሴቶችና የ73 ዓመት ዕድሜ ያላቸው አንድ አረጋዊ (ዴይስት) ነበሩ፤ እርሳቸውም ሰሎሞን የ70 ዓመት ሰውን ጠቅሶ ሰነፍ ብሎ እንደ ጠራው እስክነግራቸው ድረስ ሃይማኖትን ይነቅፉ ነበር፤ — ሃይማኖትንም እንዲይዙ መከርኋቸው፤ የእግዚአብሔር ስም ማስተዋል ባላቸው ፍጥረታት ሁሉ ሊመሰገን የተገባ ነውና። እኔ በመከራ ቀን ብርቱ መጠጊያ ሆኖ አግኝቼዋለሁ። በስምንት ወይም በአሥር ቀን ሄገርስታውን ደረስን። በዚያ የመሰብሰቢያ ቤት ነበረን። ሽማግሌ ጆሴፍ ሃርፐርንና ዲያቆን ጆን ኮርኒሽን አገኘሁ። መልካም ስብሰባዎች ነበሩን፤ መንፈስ ቅዱስ ጎበኘን። ቤቱ በሰው ተጨናነቀ፤ ብዙ መቶ ኃጢአተኞችም ልባቸው ተወጋ፤ — ወደ ኋላ የተመለሱት ተመለሱ — አማኞችም በተቀደሰ ሃይማኖት ታነጹ። ስለዚህ ሁሉ እግዚአብሔር ይመስገን። አሥራ አንድ ማይል ያህል ርቆ ለሚገኝ እጅግ የተከበረ የነጮች ጉባኤ ተናገርሁ።

«ሂዱ፣ ወንጌሌን ስበኩ ይላል ጌታ፣
ዓለሙ ሁሉ ጸጋዬን እንዲቀበል ንገሩ፤
በቃሌ የሚታመን ይድናል፣
የማያምን ግን ይፈረድበታል።»

ከዚያም ወደ ፍሬድሪክታውን ተሳፈርሁ። ማኅበሩ ትንሽ ነበር፤ ነገር ግን የክርስቶስን ወንጌል ለማበረታታት ፈቃደኛ ነበር። በአንድ ሕንጻ ውስጥ በሚገኝ ሰፊ ሰገነት ላይ ስብሰባ አደረግን፤ ጉባኤውም ነጮችንም ጥቁሮችንም የያዘ ነበር። ሕይወትና ነጻነት ተሰማኝ፤ ድካሜም ፍሬ ሲጨምር አየሁ። በአሥር ቀን ያህል ውስጥ ኃጢአተኞች ነቁ — ወደ ኋላ የተመለሱት ተመለሱ — አማኞችም በተቀደሰ ሃይማኖት ታነጹ። ነጮቹ ሰባኪዎች ወደ አፍሪካ ሜቶዲስት ኤፒስኮፓል ቤተ ክርስቲያን በመሄዳቸው ምክንያት ከቤተ ክርስቲያናቸው እንደሚያስወጡአቸው ዛቱባቸው። ጦርነት በተጀመረ ጊዜ መሮጥ ጊዜው ነው ብዬ አሰብሁ። ኦ! እንዴት ያለ ጭፍን ጥላቻና ሞኝነት ነው፤ ፍቅር የሕግ ፍጻሜ ነውና።

ከብዙ ዓመታት በፊት ከቨርጂኒያ የመጡ የኅብረታችን ቅሬታዎች በዚያ ነበሩን፤ ነገር ግን በመካከላቸው በተነሣ ክርክር ምክንያት የቤተ ክርስቲያኑ ባለቤት ሕንጻውን ከእነርሱ ወሰደው፤ በቤቱ መሀል የጢስ መውጫ አቁሞ ለተለያዩ ቤተ ሰቦች መኖሪያ አከራየው። ወደ ግቢውም ገብቶ በመቃብሮቹ ራስጌና ግርጌ የቆሙትን ሳንቃዎች በእግሩ ረግጦ ጣላቸው፤ መቃብሮቹንም አስተካክሎ ደለደላቸው፤ የመቃብሩንም ስፍራ የአትክልት ቦታ አደረገው። ጌታ ግን እስከ ሞት ድረስ ቀሠፈው፤ እኔ ፍሬድሪክታውን ከመድረሴ አንድ ወይም ሁለት ቀን በፊትም ተቀበረ።

ነገር ግን እግዚአብሔር በየስፍራው ሕዝብ አለው፤ ለበአል ከቶ ያልሰገዱ ቅሬታዎች አሉት። አንድ የሉተራን ወንድም (አገልጋይ) ስለ እነርሱ ተማለደ፤ (ቤተ ክርስቲያኑ ለሽያጭ ቀርቦ ነበርና፤) ከባለአደራዎቹም እጅ አንድ መቶ ዶላር ተቀብሎ ቤተ ክርስቲያኑን ለእነርሱ ገዛላቸው፤ ለባለአደራዎቹም ጽኑ የባለቤትነት ሰነድ ተዘጋጀ፤ ሽማግሌውም ኃላፊነቱን ተረከበ። የሚታደገው ጸጋ ይህን ያህል ነው።

«እግዚአብሔር ተአምራቱን ሊያደርግ
በምሥጢራዊ መንገድ ይሠራል፤
በባሕር ላይ ፍለጋውን ያኖራል፣
በማዕበልም ላይ ይሄዳል።»

ቀጥሎም ወደ ዋሽንግተን ከተማ ተነሣሁ፤ ከቀኑ 7 ሰዓት ገደማ በመንገደኞች ሰረገላ ተሳፍሬ ከሌሊቱ 7 ሰዓት ገደማ ደረስሁ፤ የሰረገላው ጣቢያ ጸሐፊም ወደ አንድ እጅግ የተከበረ ጥቁር ቤተ ሰብ (ወደ አቶ አዳምስ ቤት) አደረሰኝ፤ እነርሱም በደግነት ተቀበሉኝ፤ እስከ መጨረሻም እንዲሁ አደረጉልኝ፤ ነገር ግን በዚያ ስፍራ የአገልግሎት ተልእኮዬን ለማስቆም የሚጥር ተቃዋሚዬን አገኘሁ፤ ነገር ግን እውነት ከጉልበት ይበልጣል። ጳጳስ አለን ዝነኛ ሰው ስለ ነበሩና በልባቸውም የበዛ ጸጋ ስለ ነበረ፣ በቆይታዬ ጊዜ ስለ እኔ እንዲማልድልኝ በዚያ ስፍራ ለሚኖረው አማቻቸው ደብዳቤ ላኩ፤ እርሱም እንዲሁ አደረገ። በእውነት መንገዱ በመጀመሪያ በመጠኑ ጨለማ መሰለ። ጉባኤው ትንሽ ቢሆንም በአባላቱ መካከል መነቃቃትን አየሁ፤ ጌታም በመካከላቸው ብዙ ወዳጆች አስነሣልኝ፤ እግዚአብሔር ሁሉ በሁሉ ነውና። ኃላፊው ሽማግሌ በዚያ እስከ ቆየሁበት የመጨረሻ ሰንበት ድረስ አልታየም። እርሱ በጠዋት ሰበከ፤ ነገር ግን የሕዝቡ መሪ ሆኖ ሳለ በጭፍን ጥላቻ ተነሣሥቶ በእኔ ላይ ባሳየው ጠባይ አፈርሁ። አንባቢ ሆይ፥ ራስህ ፍረድ። ነገር ግን አምላኬ በዚህ ነገር ዕድልና ድርሻ ሰጠኝ፤ እንዲህም አለ፦ «እነሆ፥ እኔ እንደ በጎች በተኵላዎች መካከል እልካችኋለሁ፤ አትፍሩ፤ — እነሆ! ሁልጊዜ ከእናንተ ጋር ነኝ፤ — እስከ ዓለም ፍጻሜ ድረስ።» ስለማያልቀው የተስፋ ቃሉ እግዚአብሔር ይመስገን። በጥቂት ቀናትም ውስጥ በመንገደኞች ሰረገላ ወደ ባልቲሞር ሄድሁ። የመንገዱ ከፊሉ በባቡር ሐዲድ ነበር። ደስ የሚል ጉዞ ነበር፤ በሰላም ባልቲሞር ደረስሁ፤ የአንድ ጥቁር ሰው የኪራይ ሠረገላ ተከራይቼ ወደ ወይዘሮ ኤ. ኤች. ቤት ሄድሁ፤ ለእርሳቸው ሁልጊዜ ባለ ዕዳ ሆኖ ይሰማኛል፤ እርሳቸውና ቤተ ሰባቸው እጅግ ልባዊ ከሆኑት ወዳጆቼ መካከል ነበሩና። በእውነት «ጌታ በተዋረድሁበት ጊዜ አሰበኝ» ማለት አለብኝ። የባልቲሞር ሽማግሌና ሰባኪዎች በአንድ ልብ ሆነው የስብከት ቀጠሮዎችን ሰጡኝ፤ የተሳኩ ስብሰባዎችም ነበሩን። በዚያ እጅግ ቀናተኛ የምትመስል አንዲት ሴት ተናጋሪ ነበረች። ወደ መስበኪያ መድረኩ ይዣት እንድወጣ ፈቃድ ጠየቅሁ፤ ተፈቀደልኝም፤ እርስዋም በእግዚአብሔር መንፈስ ብዙ ተናገረች — ንግግሯም በኃይል የታጀበ ነበር፤ የእግዚአብሔር ሴት ነበረችና፤ አካሄዷ ያማረ፣ የመጽሐፍ ቅዱስ ግንዛቤዋም እጅግ ትክክለኛ ነበር፤ ሁሉም በእርስዋ እጅግ ተደሰቱ። በሰንበት ትምህርት ቤት አስተማሪ ነበረች፤ በዚያም ስለ እግዚአብሔር ጉዳይ በመናገር ጠቃሚነቷን ለማስፋት ብዙ ጊዜ አጋጣሚውን ትጠቀም ነበር፤ ስለዚህም ከባልዋ እንኳ ሳይቀር ብዙ ተቃውሞ ደረሰባት፤ እርሱ የወንጌል ሰባኪ ቢሆንም እርስዋ ከባድ ፈተናዎችን ተጋፈጠች። ቀጥሎም ባልቲሞርን ለቅቄ ወደ ቤቴ ወደ ፊላደልፊያ ሄድሁ፤ ወዳጆቼንም ሁሉ ደኅና ሆነው አገኘኋቸው፤ አንድያ ልጄም ደኅና ነበር፤ ከመሄዴ በፊት ትቼው በሄድሁበት ከክቡር ጳጳስ አለን ጋር ይኖር ነበር። ለሁለት ዓመት ከስድስት ወር ርቄ ከቆየሁ በኋላ ጳጳስ አለን እጅግ ታመው አገኘኋቸው፤ ነገር ግን ልጄን ወደ ትምህርት ቤት በመላክና በሌላም መንገድ በትምህርት እንዲሻሻል በማድረግ ለደኅንነቱ ባልተቋረጠ ትጋት ይጨነቁ ነበር፤ ልጄም በዚህ እጅግ ተሻሽሏል፤ ይህም ለአእምሮዬ ታላቅ እርካታ ሰጠኝ፤ የጎደለው አንድ ነገር ቢኖር የእጅ ሙያ ነበር። በመጨረሻም ክቡር ጳጳሱ ከዚህ ዓለም የሚለዩበት ጊዜ እየቀረበ መጣ፤ — ከዚያ በፊትም ልጄ የእጅ ሙያ እንዲያገኝ ለደኅንነቱ እጅግ ይጨነቁ ነበር፤ ነገር ግን የ1830 ክረምት ስለ ነበር እስከ ጸደይ ድረስ ከእርሳቸው ጋር እንዲቆይ ወሰኑ፤ ክቡር ጳጳሱ ግን ወደ ዘመናቸው ዳርቻ ደርሰው በዚህ የመከራ ዓለም 72 ዓመት ካዩ በኋላ ማርች 26 ቀን 1831 ከዚህ ሕይወት ተለዩ። ወዲያውኑም ልጄን ከአንድ ፈረንሳዊ ሰው ጋር አኖርሁት፤ ከእርሱም ጋር ኖሮ በዚችው ከተማ የቤት ዕቃ አናጢነትን ተማረ። ልጄን የእጅ ሙያ ካስያዝሁ በኋላ የኖርሁት እንዲህ ነው። በእውነት እንደ አንዲት ድሀ መንገደኛ ተሰማኝ፤ በዚህ ሰፊ ዓለም ውስጥ የምንከራተት፣ በእንግዶች መካከል የምጓዝ፣ ድሀና ምንም የሌለኝ ሆኜ ነበር፤ እጅግ ተፈተንሁ። ገንዘቤ አልቆ ነበር፤ ጤንነቴ ጠፍቶ ነበር፤ በአብዛኛውም ቤት አልባ ነበርሁ። ነገር ግን በእግዚአብሔር የተስፋ ቃሎች ላይ ዐረፍሁ። «በእኔ የሚታመኑ ለዘላለም አያፍሩም።» ራሴን የምረዳበት አንድ ዶላር እንኳ ሳይኖረኝ ጌታ የተስፋ ቃሉን እንደሚያጸና አየሁ፤ ስለዚህ ስሙ ይባረክ።

ከእኅቴና ከዶክተር በርተን ዘንድ ለጥቂት ሳምንታት ቆየሁ፤ ከእርስዋ ጋር እየተቀለብሁ ኖርሁ፤ እርሱም የሰውነቴን መዛል አይቶ የሕክምና እርዳታ ሰጠኝ፤ ይህም እጅግ ረዳኝ፤ ነገር ግን ለጥቂት ወራት መድከምና መስበክ አልቻልሁም። የ1831 ጉዳዮቼ ከተፈጸሙ በኋላ ለአሥራ አንድ ዓመት ያላየኋትን አረጋዊት እናቴን መጠየቅ ግዴታዬ እንደ ሆነ ተሰማኝ። በመጨረሻም ወደ ኬፕ ሜይ፣ ዌስት ጀርሲ ጉዞዬን እንዲህ ጀመርሁ፦ በእንፋሎት መርከብ ወደ ሳሌም፣ ኒው ጀርሲ ሄጄ በአፍሪካ ሜቶዲስት ኤፒስኮፓል ቤተ ክርስቲያን ለመልካም ጉባኤ ሰበክሁ፤ በጌታ ፊት የሚያጽናና የመጠባበቅ ጊዜም ሆነልን። የክርስቶስን መስቀል ስብከት አንዳንድ ምልክቶች ተከተሉት፤ ሕዝቡ እጅግ ደጎች ነበሩ። ከዚያም በመንገደኞች ሰረገላ ወደ ግሪንዊች ሄጄ ከሽማግሌው ጋር ሆኜ እጅግ ትሑት ለሆነ ሕዝብ ተናገርሁ፤ የእግዚአብሔር ኃይል በታላቅ ሁኔታ ተገለጠ፤ ስድስት ሰዎች ቤተ ክርስቲያንን ተቀላቀሉ፤ ሰባት ተጠመቁ፤ ሌሎችም መሬት ላይ ወድቀው ምሕረትን ለማግኘት ጮኹ፤ ስለዚህ እግዚአብሔር ይመስገን።

ሰኞ ጠዋት ወደ ብሪጅተን ሄድሁ፤ በዚያ ማኅበር ስላልነበረን በፍርድ ቤቱ አዳራሽ ከልዩ ልዩ ቤተ እምነቶች ለተውጣጣ ታላቅ ጉባኤ ሰበክሁ። በመናገሬ በተወሰነ መጠን ነጻነት ተሰማኝ፤ ከዚያም ከእነርሱ ጋር ጥቂት ቀናት ቆየሁ፤ በደግነትም ተቀብለው አስተናገዱኝ። ከዚያም ወደ ፌርፊልድ ቀጠልሁ፤ በሰንበት ከጠዋቱ 5 ሰዓትና ከቀኑ 9 ሰዓት ሰው በሞላባቸው ቤቶች ለተከበሩና ጸጥ ላሉ ጉባኤዎች ለመድከም ጣርሁ፤ ጌታም መንፈሱን በላያችን አፈሰሰ፤ በፊቱም የተከበረ የመጠባበቅ ጊዜ አሳለፍን፤ ስለዚህም ነፍሴ አሁንም እንኳ ሐሤት ታደርጋለች።

ቀጥሎም ወደ ፖርት ኤልዛቤት ሄድሁ፤ ስፍራው እጅግ ጥቂት ሰዎች የሚኖሩበት ነበር፤ በዚያ ሁለት ወይም ሦስት እጅግ የተከበሩ ቤተ ሰቦች ነበሩ፤ የቤተ ክርስቲያን አባላት የነበሩት ግን ሦስት ሰዎች ብቻ ነበሩ፤ ከእነርሱም አንዱ ችሎታ ያለው ዳኛ ብሪክ ነበር። በእርሱም አማካይነት ቤተ ክርስቲያኑ ተከፈተልኝ፤ የስፍራው የተከበሩ ነዋሪዎች ለተሰበሰቡባቸው ብዙ ጉባኤዎች ሁለት ስብከቶችን ሰበክሁ፤ በዚያም ራሴን በአዳኜ እጅ እንዳለሁ አድርጌ ሰጠሁ፤ በሸክላ ሠሪ እጅ እንዳለ ጭቃ ሆኜም በዚያ ቆየሁ። የሕዝቡን ትሑት መቃተት እየሰማሁ ነጻነት ነበረኝ፤ ይህም ደረቴን እንደ ሱራፌል ባለ ንጹሕ ደስታ ሞላው። ወንጌል ያለ ምስክር ከቶ ስላልተተወ ጌታን እባርካለሁ። ጥበብም በልጆችዋ ጸደቀች ይላል ጌታችን፤ እንዲህ ባይሆን ኖሮ በሺህ የሚቈጠሩ ክርስቲያኖች በተስፋ መቍረጥ በሰጠሙ ነበር፤ አሁን ግን አልፎ አልፎ ኃጢአታቸው የተደመሰሰላቸው፣ ትዕቢትም የጠፋባቸው፣ ለሰው ፊት ማድላትም የማይታወቅባቸው ብዙ ሰዎችን አገኛለሁ። በእንደነዚህ ያሉት መካከል እግዚአብሔር የባሪያዎቹን ድካም ያከናውናል። «እግዚአብሔር ትዕቢተኞችን ከሩቅ ያውቃቸዋል፤ ቅዱሳኑ ግን በፊቱ የተወደዱ ናቸው።» ቀጥሎም ወደ ጎሸን ሄድሁ፤ በዚያም ለአሥራ አንድ ዓመት ያላየኋትን አረጋዊት እናቴን በጤና ደኅና ሆና፣ እጅግም ንቁ ሆና አገኘኋት። ከሁሉ በላይ ግን ሃይማኖትን — በነፍስ ውስጥ ያለውን የእግዚአብሔርን ፍቅር — ታጣጥም ነበር፤ ይህም ከኦፊር ወርቅ ይበልጣል፤ ድሀ ሆኖ ሳለ ብዙዎችን ባለ ጠጎች ያደርጋል። በእውነት በጉዞዬ ስለሚደርስብኝ መንገላታት ብዙ የእርጅና እንባ አፈሰሰች፤ እኔ ግን «በዓለም ሳለን መከራ አለብን፤ በእርሱ ግን ሰላም አለን» በሚለው በእግዚአብሔር ቃል ላረጋጋት ጣርሁ። የክርስቲያን ውጊያ የሚያበቃው በዚያ ነው፤ ኀዘንም ወደዚያ ሊመጣ አይችልም። ሥጋ ለብሰን እንደ ገና ስላገናኘን ልባችንን ወደ ሁሉን ቻዩ አምላክ አንሥተን ጥቂት የምስጋና እንባ አፈሰስን።

ነገር ግን ሥራዬ ብዙም ሳይቆይ እንደ ገና ጀመረ። በማግሥቱ በአንድ መኖሪያ ቤት ሰበክሁ፤ በጎሸን ትምህርት ቤትም ለነጮችም ለጥቁሮችም ሰበክሁ፤ የአንዳንድ ትሑታን ነፍሳት ጸሎትም ረዳኝ፤ ሕይወትም ነጻነትም ተሰማኝ። ጥቁር ወንድሞቼ ለብዙ ቀናት የሚቀጥል ስብሰባ አደረጉ። አንዳንዶቹ ባፕቲስቶች፣ አንዳንዶቹም ሜቶዲስቶች ነበሩ። ሁሉም ግን በክርስቶስ አንድ ነበሩ። ከዚያ የሚበልጥ የእግዚአብሔርን የዘላለም ኃይል መገለጥ ከቶ ያየሁ አይመስለኝም፤ በቃላት ሊገለጥ የማይችል ያህል ነበር፤ ስለዚህ ክብር ለእግዚአብሔር ይሁን። ከዚያ አራት ማይል ርቆ በፍርድ ቤቱ አዳራሽ ከልዩ ልዩ ቤተ እምነቶች ለተውጣጣ ጉባኤ ሰበክሁ፤ ቤቱም በሰው ተጨናነቀ። ጥቅሱ፦ ማቴዎስ 28:18-19። በሚቀጥለው ሰንበት በአንድ ትምህርት ቤት ለነጮች የሜቶዲስት ጉባኤ ተናገርሁ። በዚያው ቀን ከሰዓት በኋላ የልቅሶ ጊዜ ሆነልን። ለገዛ ሕዝቤ ተናገርሁ፤ ጌታም ብዙ ነፍሳትን ባረከ። ለረጅም ዘመን የሚታወስ ጊዜ ነበር። በእውነት ዘወትር የሚሳል ሰይፍ ስለታም ሆኖ መኖሩ አይቀርም፤ በችግሮች መካከልም ቃሉ ይበልጥ ፍጹም ሥራውን የሠራ መሰለ። በዚያ የወይኑ አትክልቱ ክፍል በእግዚአብሔር ፊት ያለብኝን ግዴታ እንደ ተወጣሁ ከተሰማኝ በኋላ ወደ ቤቴ ተመልሼ ክረምቱን በፊላደልፊያ አሳለፍሁ፤ ነገር ግን እጅግ ታምሜ ነበር። በዚያም መካከል ሰላሜ እንደ ወንዝ ነበረ።

በፌብሩዋሪ 1832 አንድ ጊዜ ጌታ የወይኑ አትክልቱን አንድ ክፍል እንድጎበኝ ከከተማ ይዘውኝ እንዲወጡ ሁለት ወዳጆችን ላከ፤ እነርሱም ይህ ጤንነቴን ያሻሽላል ብለው አሰቡ። ሃያ ሁለት ማይል ያህል በሠረገላ ተጓዝሁ፤ — እንደ ገና ባሰብኝ — ነገር ግን የተሰጠኝ መድኃኒት ፈወሰኝ። ጥቂት ሳምንታት አሳለፍሁ፤ በኖሪስታውን በሚገኘው ነጻ ቤተ ክርስቲያን ሦስት ወይም አራት ጊዜ ሰበክሁ፤ ይህ ቤተ ክርስቲያን ክርስቶስን እርሱም እንደተሰቀለ ለሚሰብኩ ሁሉ ወይም ለማንም እንዲሆን የእንግሊዝ ቤተ ክርስቲያን አባል በሆኑ አንዲት ሴት የተሠራ ነበር።

ጤንነቴን መልሼ ካገኘሁ በኋላ በሰላም ወደ ፊላደልፊያ ተመለስሁ፤ በዚያም እስከ ሜይ አጋማሽ ድረስ በአንዳንድ ችግሮች ውስጥ ደከምሁ፤ ከዚያም በኋላ ከአንዲት ሰባኪ እኅት ጋር ለሁለት ወይም ለሦስት ሳምንት ያህል ጉዞ አደረግሁ፤ በእውነትም ጌታ ድካሟን አብዝቶ ባረከ፤ ከጌታ ገረድ ጋር ባደረግሁት በዚያ የወንጌል ጉብኝት የመንፈስን መፍሰስ በማየቴ ልቤ ሐሤት አደረገ። በነቢዩ ኢዩኤል ምዕራፍ 2 ቍጥር 27 እንደ ተነገረው መጻሕፍት ተፈጽመዋል፦ «እኔም በእስራኤል መካከል እንዳለሁ፥ እኔም እግዚአብሔር አምላካችሁ እንደ ሆንሁ፥ ሌላም እንደሌለ ታውቃላችሁ፤ ሕዝቤም ለዘላለም አያፍርም። ከዚያም በኋላ እንዲህ ይሆናል፤ በሥጋ ለባሽ ሁሉ ላይ መንፈሴን አፈስሳለሁ፤ ወንዶችና ሴቶች ልጆቻችሁም ትንቢት ይናገራሉ፤ ሽማግሌዎቻችሁ ሕልም ያልማሉ፥ ጎበዞቻችሁም ራእይ ያያሉ።» በ1831 ጻድቅ ነኝ የሚል አንድ ወጣት በሰማይ ላይ እንደ ሠራዊት የሚገሠግሡ ሰዎችን እንዳየ ይናገራል፤ ይህን ያየው በሥጋ ዓይን ይሁን ወይም በእምነት ዓይን በራእይ ይሁን ልናገር አልችልም። ነገር ግን የሕዝቡ ክፋት የእግዚአብሔር የሚያስፈራ ፍርድ በአገሪቱ ላይ እንዲለቀቅ በእርግጥ ይጠራል፤ ከጥልቁ የወጣው ያ ጐስቋላ ሥርዓት — ባርነትም — ለማንኛውም ሕዝብ ከታላላቅ መርገሞች አንዱ ነው።

በጁን 1832 አእምሮዬ በትሬንተን፣ ኒው ጀርሲ ወዘተ. በኩል ወደ ኒው ጀርሲ ምሥራቃዊ ክፍል እንድጓዝ ተመራ፤ ሦስት ወይም አራት ጊዜም ሰበክሁ፤ ብዙ መጽናናትም አገኘሁ። ሽማግሌው የሜቶዲስቶች ክፍል በሚገኝበት ከሁለት እስከ ሦስት ማይል ርቆ ባለው ገጠር የስብከት ቀጠሮዎችን አዘጋጀልኝ። በማግሥቱ ጠዋት አንድ ነጭ ሰው መጥቶ በሚቀጥለው ሰንበት ከሰዓት በኋላ እንድናገርላቸው ጋበዘኝ፤ ራሱም ገንዘብ ሊያሰባስብልኝ አቀረበ። በእውነትም ባላወቅሁት መንገድ መንገድ ሲከፈትልኝ አየሁ፤ በኪሴ የነበረኝ ሦስት ወይም አራት ሳንቲም ብቻ ነበርና። ይህንንም ለማንም አልተናገርሁም ነበር፤ ነገር ግን እንደ ተስፋው ቃል ከተናገርሁ በኋላ የሰጡኝ መዋጮ አራት ወይም አምስት ዶላር ደረሰ፤ ይህም ለጉዞዬ ረዳኝ። በእግዚአብሔር መታመን ይህን ያህል ነው። ከዚያም ወደ ፕሪንስተን ሄድሁ። ማኅበሩ ትንሽ ስለ ነበር በዚያ ብዙ ፍሬ አልታየም። በዚያ ሦስት ወይም አራት ጊዜ ሰበክሁ። ወደ ኒው ብሩንስዊክ ሄጄ እጅግ መልካም ስብሰባዎች ነበሩን፤ የሚጸልዩ ሰዎች በዚያ በዙ፤ በመካከላቸውም ብዙ ሕይወትና ኃይል ነበረን፤ የእግዚአብሔርም ቃል ሥራውን ሠራ። የእግዚአብሔርም ፍርድ በምድሪቱ ላይ ነበረ፤ ኮሌራ ሰዎችን በብዙ ደርዘን ይወስድ ነበር። ሲሞቱ እግዚአብሔር ከእነርሱ ጋር ለሌላቸው አስፈሪ ቀን ነበር። ሁለት አፍ ያለው ሰይፍ ይዞ ነበር፤ ቀኝና ግራ ቈረጠ፤ ቅዱሱንም ኃጢአተኛውንም፣ ባለ ማዕረጉንም ተራውንም፣ ነጩንም ጥቁሩንም ወሰደ። «ሰዎች ሁሉ» ብሎ በተናገረበት በአምላኬ ውሳኔ ውስጥ ያለውን እኩልነት አሳየ። ቀጥሎም ወደ ራዌይ ሄድሁ፤ — አሁንም ወደ እንግዶች መካከል እየመጣሁ ነበር፤ ነገር ግን ከልዩ ልዩ ወገኖች የሆኑ ጥቁርም ነጭም ወዳጆች ያለ ልዩነት በደግነት ተቀበሉኝ። ሰፊ መስክ በፊቴ ተከፍቶ አየሁ፤ በዚያም በእግዚአብሔር መንፈሳዊ የወይን አትክልት ክፍል ብዙ ሠራተኞች ያስፈልጉ ነበር። የእግዚአብሔርን መንፈስ መታዘዝ ጀመርሁ፤ በቃልም በትምህርትም ታላቅ ነጻነት ነበረኝ። ስድስት ሳምንት ቆየሁ፤ ሽማግሌው የሰበከው አንድ ጊዜ ብቻ ነበር። ሕዝቡ በፍጥነት ይሞቱ ነበር፤ በኒው ዮርክ ታላቅ ሞት እንደ ተስፋፋ — ሕዝቡ በቀን ከ120 እስከ 160 እንደሚሞቱ — ወሬ ወደ ከተማ መጣ። በእውነት አስደንጋጭ ነበር፤ እኛ ግን በራዌይ እጅግ ተጠበቅን፤ በዚያ የነበሩት አራት ወይም አምስት ያህል ታማሚዎች ብቻ ነበሩና፤ በእነርሱም መካከል እግዚአብሔር ለሰው ፊት አያዳላም በግልጥ ታየ። ብዙ የሚያሰክር መጠጥ ይጠጣ የነበረ አንድ ድሀ ጥቁር ሰው ከጠዋቱ 2 ሰዓት ገደማ ኮሌራ በእርሱ ላይ ምንም ሊያደርግ አይችልም እያለ ይመካ ነበር፤ ነገር ግን ከሁለት ሰዓት ብቻ በኋላ፣ ከጠዋቱ 4 ሰዓት፣ ቤተ ሰቡ ወደ ቤተ ክርስቲያን እንዲሄዱ ፈረሱን ሲጠምድ ቍርጠት ያዘው፤ ወደ ጎተራውም ተወሰደ፤ ወዳጆች ስላልነበሩትም ብዙ ሐኪሞች ተጠርተው ከእርሱ ጋር ቆዩ። በመጨረሻ ግን ከምሽቱ 2 ሰዓት ላይ ምንም ተስፋ ስላልነበረው ሐኪሞቹ አንድ ጥቁር የሜቶዲስት ቤተ ሰብ በቤታቸው እንዲሞት እንዲፈቅዱለት ለመኑ፤ እነርሱም በደስታ ተቀበሉ፤ እርሱም ከሌሊቱ 6 ሰዓት ገደማ ሞተ፤ በዚያው ሌሊት ጎሕ ሳይቀድ ተቀበረ። አንድ እጅግ ባለ ጠጋ ሰውም ሞተ፤ እርሱም በቀን ብርሃን በታላቅ ግርማ ተቀበረ፤ ድሀው ለማኝ ግን በሌሊት በችኰላ ተወሰደ፤ ሁለቱም ግን በክፋታቸው ሞቱ። በእውነት አጭር ማስጠንቀቂያ ነበር። ነገር ግን ኦ! ፍጻሜያቸው፣ አስፈሪው ፍጻሜያቸው!

አሁንም መድከሜን ቀጠልሁ፤ መልካም መነቃቃቶችንም አየሁ። ከእግዚአብሔር ፍርድ የተነሣ በዩናይትድ ስቴትስ ሁሉ አጠቃላይ ጾም እንዲደረግ የፕሬዚዳንቱ አዋጅ በወጣ ጊዜ ቤተ እምነቶች ሁሉ ታዘዙት፤ እኛም ልናከብረው ግድ ሆነ፤ — በዚያም ስፍራ ሽማግሌ ስላልነበረን ራሳችን አከበርነው፤ — በዚያም አጋጣሚ ስብከት የመስጠቱ ዕጣ በእኔ ላይ ወደቀ፤ እኔም በተወሰነ ፍርሃት ከማቴዎስ 24:21-22 ሰበክሁ። የጌታም መንፈስ በእኔ ላይ ነበረ፤ መጻሕፍትም ለአእምሮዬ ተከፈቱ። የሚንተባተበው ምላስ ተፈታ፤ ግብዣውም በእውነት የከበረ ነበር። በሌሊት የጸሎት ስብሰባዎችን አደረግን፤ እነርሱን ለመተው ነጻነት እስኪሰማኝ ድረስም እንዲሁ ቀጠልን። ከዚያም ወደ ኒው ዮርክ ቀጠልሁ። እንደ ደረስሁ ሽማግሌ ኤስ. ቲ⸺ን ጠየቅሁት፤ እርሱም በደግነት ተቀበለኝ፤ ከጥቂት ቀናትም በኋላ በብሩክሊን ቤተ ክርስቲያን የስብከት ቀጠሮ ሰጠኝ፤ ለዚያ ሕዝብ ከተናገርሁ ስድስት ዓመት ገደማ ሆኖኝ ነበር። ብዙ ተከታታይ ቀጠሮዎችን በምፈጽምበት ጊዜም በቅዱሱ ብላቴና በኢየሱስ ስም ብዙ መልካም ነገር እንደ ተደረገ የሚያሳዩ ምልክቶችን አየሁ፤ ይህም በአንድ ልብ ተመሰከረለት። ወደ መስበኪያ መድረኩ ስገባ መጽሐፍ ቅዱሱ ተቀድዶ ስለ ነበር ጥቅሱን ማግኘት አልቻልሁም። የኤፒስኮፓል ሜቶዲስት ቤተ ክርስቲያን አባል የሆነ አንድ ወጣት በዚያ ነበረና በሚቀጥለው የስብከት ቀጠሮዬ ለቤተ ክርስቲያኑ አዲስ ትልቅ መጽሐፍ ቅዱስ በስጦታ አበረከተ። የክርስትና መርሖዎች ይህን ያህል ናቸው። ሽማግሌውም በከተማዋ ላይኛው ክፍል፣ በአለን ጎዳና፣ በአዝበሪ በሚገኘው በኒው ዮርክ የቤቴል ቤተ ክርስቲያን ሦስት የስብከት ቀጠሮዎችን ሰጠኝ፤ — በፍላሺንግ ቤተ ክርስቲያንም ብዙ ጊዜ ሰበክሁ፤ ሕዝቡ በመንፈስ የተናገሩበትን የፍቅር ማዕድም ተካፈልሁ። ስለዚህ እግዚአብሔር ይመስገን።

ከዚያም እንደ ገና ወደ ኒው ዮርክ ተመለስሁ፤ በውስጡ ሰውነቴ፣ በክርስቶስ ኢየሱስ ብርታቴ እጅግ እንደ ታደሰ ተሰማኝ፤ በዚያም ታላቅ የሠራተኛ ጉድለት አየሁ፤ ነቢዩ ሕዝቅኤል፦ «ወንዙ እስከ ሰው ወገብ ሲደርስ አየሁ» እንዳለ።

ስድስት ሳምንት ያህል ከደከምሁና ድካሙ ከንቱ እንዳልሆነ ካየሁ በኋላ፣ በወንድሞች ይሁንታና ለመልካም ሕሊና መልስ ሆኖ፤ ኦ! ብዕሬን በእጄ ይዤ ሳለሁ አእምሮዬን የምገልጥበት ቋንቋ ቢኖረኝ! ነገር ግን ሐና ለዔሊ በተናገረች ጊዜ የነበራት ዓይነት አንደበት ቢኖረኝ እንኳ የኢየሱስን መገለጥ ልገልጥ ባልቻልሁ ነበር፤ የሰውነቴ ብርታት ግን በፍጥነት እየደከመ የሚሄድ መሰለ። ከዚያም ወደ ፊላደልፊያ ተመለስሁ፤ አራት ቀን ካረፍሁ በኋላ ወደ ሳሌም፣ ኒው ጀርሲ ተጠራሁ፤ ሁለት ወይም ሦስት ጊዜ ከሰበክሁ በኋላ የባሕሩን ወሽመጥ ተሻግሬ በደላዌር ግዛት ወደምትገኘው ወደ ሴንት ጆርጅስ ከተማ ሄድሁ፤ በነዋሪዎቹ ግብዣ ሁለት ጊዜ ሰበክሁ፤ በተጠየቅሁትም መሠረት በደላዌር ሲቲ ተናገርሁ። በዚያም ፈረስ፣ ቀላል ጋሪና ነጂ ተዘጋጅቶልኝ በምሽት አራት ወይም አምስት ማይል ተጉዤ ብዙ ነጮችና ጥቁሮች ላሉበት ጉባኤ ሰበክሁ። ሥነ ሥርዓታቸው መልካም ነበር፤ ነገር ግን የእግዚአብሔር ኃይል የተለየ መገለጥ አልነበረም። በዚያው ሌሊት ወደ ሴንት ጆርጅስ ተመለስሁ፤ ከዚያ በፊት ለአሥራ አንድ ዓመት ካላየኋት ከእኅቴ ጋር ጥቂት ቀናት አሳለፍሁ። ከገና ጥቂት ቀናት በፊት ወደ ፊላደልፊያ ሄድሁ፤ በዚያም እስከ ጃንዩወሪ 1 ቀን 1833 ቆየሁ። ከዚያም በኋላ ከሌላ እኅት ጋር ወደ ኒው ሆፕ፣ ፔንስልቬንያ ተነሣሁ። በፍራንክፎርድ ስብሰባዎችን አደረግን፤ ከዚያም ወደ ቤንሳሌም፣ ከዚያም ወደ አትልቦሮ ቀጠልሁ። ሽማግሌ ፒ. ኤስ. በዚያ ወረዳ ላይ ነበረ፤ እርሱም በፍቅር የስብከት ቀጠሮዎችን ሰጠኝ፤ እኛም ደስ እንድንሰኝ ሆነ። ዲያብሎስም ይሠራ ነበር፤ እንደ ተራራ ከፍ ያሉ ችግሮችን ያቆም ነበር፤ ነገር ግን ጥበበኛ የመርከብ መሪ ስለ ነበረኝ በዓለቶቹ መካከል አልፌ ሄድሁ። ለሰባት ዓመት በሕግ ክርክር ውስጥ የነበረው ቤተ ክርስቲያን ለአፍሪካ ሜቶዲስት ኤፒስኮፓል ኅብረት ተወሰነ። ወንድም ኤል. አይ⸺ ሰባት ማይል ወሰደን፤ እኔም መንፈስ ቅዱስ የጎበኘውን አንድ የስብከት ቀጠሮ ፈጸምሁ። እኅት ሲ⸺ ተከትላ መከረች፤ ስብሰባውም በአንድ ወንድም ተዘጋ — ቤቱ በሰው ተጨናንቆ ነበር — ሌላም ስብሰባ እንድናደርግ ተለመንን። እኛ ግን ቀጣዩን በሆምስበርግ አደረግን፤ እርሱም እንዲሁ የተሳካ ነበር። ከዚያም በኋላ ወደ ፊላደልፊያ ተመለስሁ፤ በዚያም እስከ ጁላይ 2 ቆየሁ፤ በዚያን ጊዜም ወደ ካናዳ ተነሣሁ፤ ይህም ለተበተኑት ወገኖቼ ሁለተኛ ጉብኝቴ ነበር፤ ስለ እነርሱም የሚያሠቃይ ሸክም ተሰማኝ። የመጀመሪያው ጉብኝቴ ከስድስት ዓመት በላይ በፊት ነበር። የመጀመሪያው ማረፊያዬ ኒው ዮርክ ነበር፤ ከዚያ ወደ አልባኒ ሄድሁ፤ በዚያም ሦስት ወይም አራት ሳምንት ቆየሁ፤ ቤተ ክርስቲያኑ ግን በጥልቅ ውኃ ውስጥ እያለፈ ነበር። ሃይማኖታዊ ተሞክሮዬንና ልምምዴን ለሚሞተው ዓለም ለማሳተም ከረጅም ጊዜ በፊት ታላቅ ጉጉት ተሰምቶኝ ነበር፤ ነገር ግን የትምህርት ጉድለት ስለ ነበረብኝ፣ ከገዛ እጄ ከጻፍሁት የመጀመሪያ ቅጂ የተወሰነ ክፍል ተገልብጦ ለኅትመት እንዲታረም 5 ዶላር መክፈልን እንደ ውለታ ቈጠርሁት። በልዩ ልመና ትሮይን ጎበኘሁ፤ በዚያም ክርስቲያናዊ መንፈስ ያለውን አገልጋይ ክቡር ዊልያም ቢሾፕን ሕያው ከሆነ ማኅበር ጋር አገኘሁት፤ ለእነርሱም ተናገርሁ — ጌታ ከእኛ ጋር ነበረ፤ በተለያዩ ጊዜያትም ለዘሪ ዘርን ለመብላትም እንጀራን ሰጠ፤ በሚቀጥለውም ሰንበት የስንብት ስብከቴን ሰበክሁ፤ በእሁድ ምሽትም በቤተ ክርስቲያኑ የጸሎት ስብሰባ አደረግሁ፤ በሚቀጥለውም ቅዳሜ ወደ ስኬኔክታዲ ሄድሁ፤ እሁድ በፕሬስባይቴሪያን ቤተ ክርስቲያን ሁለት ጊዜ ሰበክሁ፤ በደግነትም ተስተናገድሁ፤ ከዚያም በኋላ ሰኞ ወደ ዩቲካ ሄድሁ፤ በማግሥቱም ጠዋት ፀሐይ ስትወጣ ገደማ ደረስሁ። ሐሙስ ምሽት፣ እንዲሁም እሁድ ከሰዓት በኋላ ሕያዋን ክርስቲያኖች በሞሉባቸው ቤቶች ተናገርኋቸው፤ እነርሱም ለጉዞዬ እንዲረዳኝ ያስፈለገኝን ሰጡኝ። በወንጌሉ ታላቅ ነጻነት ተሰማኝ። ከዚያም ወደ ሮቸስተር ቀጠልሁ፤ በቦዩ ላይ ሁለት ቀንና አንድ ሌሊት ተጉዤ ደረስሁ፤ ሽማግሌ ግሬሃምንም የበለጸገ ቤተ ክርስቲያን ይዞ አገኘሁት፤ ድካሙም እጅግ የተባረከ ይመስል ነበር። ነገር ግን ወዮ! ዲያብሎስ ሾልኮ ገባ — እርሱ ተዋቸው — እነርሱም ተበተኑ፤ አሮጌዎቹ ባለአደራዎች ሞቱ፤ ሌላው ኅብረትም ወሰዳቸው። እኔ በዚያ በቆየሁበት ጊዜ ግን ብዙ ሰዎችን በቤተ ክርስቲያኑ ላይ ጨመሩ። ከዚያም በሐይቆቹ ላይ የአንድ ቀን የመርከብ ጉዞ ወደሚያስኬደው ወደ ሊትል ዮርክ፣ ካናዳ ሄድሁ፤ በዚያ ቀን ጉዞው እጅግ ማዕበል የበዛበት ነበር። ወደ ሰባኪው ወደ ወንድም ብራውን ቤት ተመራሁ፤ እርሱና ሚስቱም በደግነት ተቀበሉኝ። በሰንበት ጠዋትና ከሰዓት በኋላ ሰበክሁ፤ በዚያም ቀን በእስራኤል ሰፈር እልልታ ሆነ። እግዚአብሔር ይመስገን፤ ተልእኮው ተመሰከረለት፣ ተቀባይነትም አገኘ። ብዙ ጊዜ ከተናገርሁና የጸሎት ስብሰባዎችን ካደረግሁ በኋላ ተውኋቸውና ወደ ናያጋራ ሄድሁ፤ ሦስት ጊዜ ተናገርሁ። ከዚያ ወደ ሴንት ዴቪድ ሄጄ ለተከበረ የነጮችና የጥቁሮች ጉባኤ ሰበክሁ። ከዚህ ስድስት ዓመት በፊት ናያጋራን ጎብኝቼ ነበር፤ በዚያን ጊዜ የአፍሪካ ሜቶዲስት ኤፒስኮፓል ኅብረት ትልቅ ማኅበር ነበረ፤ በዚህ ጊዜ ግን የጸሎት ቤቱ ራሱ ጠፍቶ ነበር፤ አገልጋዩ ሞቶ ነበር፤ ሕዝቡም ተበትኖ ወደ ኋላ ተመልሶ ነበር። በዚህ ጊዜ ሁለት ወይም ሦስት አባላትን ብቻ አገኘሁ፤ ትምህርት ቤትም አልነበረም፤ ልጆችም በኃጢአት እያደጉ ነበር፤ ስለዚህ ወደ ሴንት ካተሪን ሄድሁ፤ ሦስት ጊዜ ተናገርሁ፤ ነገር ግን የተለየ መነቃቃት አልነበረም፤ በእግዚአብሔር ርስት ላይ ጌቶች ሊሆኑ የሚሹ አንዳንዶች ነበሩ፤ ሥራውም የቆመ ይመስል ነበር፤ ነገር ግን በመልካም ያዙኝ፤ ግዴታዬንም በመወጣቴ በአእምሮ ሰላም ተውኋቸውና ወደ ጆርጅ ሄድሁ፤ በሰንበት ጠዋትም በአንድ ትምህርት ቤት ለነጮችና ለጥቁሮች ጉባኤ ተናገርሁ — በእውነት ድንቅ ጊዜ ነበር — አንዳንዶቹ እልል አሉ፤ አንዳንዶቹ አለቀሱ፤ ሌሎችም ምሕረትን ፈለጉ፤ እኔም መንፈስ ቅዱስ በእኔ ላይ እንዳለ ተሰማኝ፤ ክብር፣ ክብር፣ ክብር ለእግዚአብሔር ይሁን። ክፍሉን ለመምራት ከረዳሁ በኋላ አስከሬኑ ከቤት ከመውጣቱ በፊት የአንድን ሕፃን የቀብር ስብከት እንድሰብክ በልዩ ሁኔታ አጥብቀው ለመኑኝ፤ ይህም በሚከተለው አጋጣሚ የተነሣ የሆነ እንግዳ ነገር ነበር፦ ከሰባት ዓመት በፊት በዚያ አካባቢ ለብዙ ድብልቅ ሕዝብ ሰብኬ ነበር፤ ከዚያም በኋላ ይህ ሰው ምሳ እንድበላ ጋብዞኝ ነበር፤ በዚያም ጉብኝት — ወይም በዚያው ቀን — ይህ ሕፃን ተወለደ፤ እኔም በመጠኑ ካመነታሁ በኋላ ልመናውን ተቀበልሁ፤ ከ2ኛ ሳሙኤልም «እኔ ወደ እርሱ እሄዳለሁ እንጂ እርሱ ወደ እኔ አይመለስም» ከሚለው ሰበክሁ። እጅግ የተከበረ ጊዜ ነበር — ከዚያም አስከሬኑ ወደ እንግሊዝ ቤተ ክርስቲያን ተወስዶ በመሠዊያው ፊት ተቀመጠ፤ ካህናቱም ያለ አድልዎ እጅግ ተገቢ ቃል ተናገሩበት፤ ከዚያም እስትንፋስ ለሌለው መቃብር አሳልፈው ሰጡት። ሐሙስ ምሽት በአንድ ወንድም ቤት የስብከት ቀጠሮ ፈጸምሁ፤ ጌታ በዚያ ነበረ። በሚቀጥለውም ሰንበት ሰባት ማይል ተጉዤ ሰበክሁ፤ ክፍሉንም ለመምራት ረዳሁ፤ በሚቀጥለውም ሳምንት በመንገደኞች ሰረገላ ወደ ሊትል ዮርክ ሄድሁ፤ ነገር ግን በናያጋራ ቆሜ ብዙ ጊዜ ሰበክሁ፤ የዌስሊያን ሜቶዲስቶችን አዲስ ማኅበርም ጎበኘሁ፤ ከዚያም እንደ ገና ወደ ዮርክ ተመልሼ ለባፕቲስቶች ማኅበር ሰበክሁ፤ ከአንድ ሰው በቀር ጉባኤው እጅግ ጸጥና በትኵረት የሚያዳምጥ ነበር። ጥቅሱ፦ ጸጋው በእምነት አድኖአችኋልና፤ ይህም የእግዚአብሔር ስጦታ ነው እንጂ ከእናንተ አይደለም። ዲያብሎስ በሥራው ሁልጊዜ ትጉ ነው፤ ይህም በሚከተለው ይታያል፦ አንድ የትምህርት ቤት አስተማሪ በጉባኤው ውስጥ ነበረ፤ እርሱም ርእሴን ከጨረስሁ በኋላ ክርክሬን ሊቃወም ተነሣ፤ እጅግ ተቈጣ፤ ፊቱም ቀላ፤ ነገር ግን በእግሩ ቆሞ ሳለ ጉባኤው መልሱን ከምንም እንዳይቈጥሩት ፍላጎቴን ገለጥሁ፤ እነርሱም እንደዚያው በንቀት ተዉት፤ ይህም በሴቶች ላይ ከነበረው ጭፍን ጥላቻው ሁሉ ጋር ዝም እንዲል አደረገው። ሕዝቡ እጅግ ደጎች ነበሩ። ከዚያም በእንፋሎት መርከብ 50 ማይል ርቆ ወደሚገኘው ወደ ሃምብልተን ሄድሁ፤ በዚያ ስፍራ የጥቁሮች ማኅበር አላገኘሁም፤ ልጆቹ ግን ወደ ትምህርት ቤት ይሄዱ ነበር፤ ከዚያ ሁለት ማይል ያህል ርቄ አንድ ክፍል አገኘሁ፤ በባለአደራዎቹም ፈቃድ ረቡዕ ምሽት በሜቶዲስት የጸሎት ቤት ውስጥ በጣም አጭር ማስታወቂያ ተሰጥቶ ለተሰበሰበ ትንሽ ጉባኤ ተናገርሁ፤ ጌታ ግን ቃሉን አጸና። ከስብሰባው ፍጻሜ በኋላ አንድ እንግሊዛዊ ሰውና ሚስቱ ወደ ቤታቸው ሄጄ አንድ ሌሊት እንዳድር ጋበዙኝ፤ እንዲሁም አደረግሁ፤ እነርሱም ታላቅ በጎነት አሳዩኝ፤ ስለዚህም እግዚአብሔር ዋጋቸውን ይክፈላቸው። በሰንበት ጠዋት ለገዛ ሕዝቤ ተናገርሁ፤ ከዚያም ክፍሉን መራሁ፤ ያው አንዱ አምላክ በአምልኮአቸውም እንደ ተቀበላቸው አየሁ። ዘር በዚሁ መሠረት መዘራት እንዳለበት አየሁ። ከሰዓት በኋላ ተናገርሁ፤ ጌታም በመንፈሱ በታላቅ መገለጥ ራሱን አሳየ፤ ሕዝቡ እጅግ ድሆች ቢሆኑም እጅግ ደጎች ነበሩ፤ ከሰባኪ ወንድሞችም አንዱ ወደ ዳንዳስና ወደ ምዕራብ ፍላምበርግ አደረሰኝ። በነጮቹ የሜቶዲስት የጸሎት ቤት ለብዙ ጉባኤ ሰበክሁ። በጌታ ፊት ትሑት የመጠባበቅ ጊዜ ሆነልን። ከዚያ ወደ አንካስተር ሄድሁ፤ በዚያም ጌታ በክረምቱ ሁሉ የሚንከባከበኝ ወዳጅ አዘጋጀልኝ። ብዙ ጊዜ ሰበክሁ፤ በሲንሲናቲ ያየኋቸውን ብዙ ወዳጆችም አገኘሁ፤ በዚያ ጸጋ የተሰጣቸው አንዳንድ ሰባኪዎች ነበሩ፤ የሚመራ ሽማግሌ ግን አልነበረም። በዚያ ከስፍራ ወደ ስፍራ የተጠሩ፣ እረኛ እንደ ሌላቸው በጎች የተበተኑ ብዙ የማኅበራችን አባላት ነበሩ — የሞተውን እረኛቸውን በማጣታቸው ሲያለቅሱ መስማት በእውነት ልብ የሚሰብር ነበር። ወንድሞች በገና ዋዜማ የሌሊት ትጋት ስብሰባ አደረጉ። በስብሰባው ተደሰትን፤ ሌሊቱንም እንደ ቅዱስ ጳውሎስ አሳለፍን፤ በማግሥቱም የስብከት ቀጠሮ የመፈጸሙ ዕጣ በእኔ ላይ ወደቀ፤ እኔም በሕይወትም በነጻነትም (ስለዚህ እግዚአብሔር ይመስገን) ከሉቃስ 2:10-11 ፈጸምሁት። በኦንታሪዮ ሐይቅ ላይ፣ የጫካው ወገን ተብሎ በሚጠራው ስፍራ ወደምትገኘው አሞንስበርግ ወደምትባል መንደር አእምሮዬ ሲመራኝ ተሰማኝ፤ ነገር ግን ነገሩን በራሴና በጌታ መካከል ያዝሁት፤ ጌታ በሰጠኝም ችሎታ መጓዜንና መስበኬን ቀጠልሁ። ወንድም ኤስ. ሉዊስ ለዚያ ሕዝብ ደኅንነት ባለኝ ጉጉት እጅግ ተነካ፤ እንዲሁም የወንጌል ሰባኪው ወንድም ዊልያም ኤድዋርድስ፤ እርሱም በሞሃክ ወንዝ ላይ ባለችው የሕንዳውያን ከተማ በብራንትፎርድ ያየኋቸውን ብዙ የአገሬውን ተወላጆች ወደ ሥልጣኔና ወደ ክርስትና በማምጣት መሣሪያ ሆኖ ነበር፤ በዚያም ብዙ ተወላጆች በወንዙ ዳር በጫካ ውስጥ ይኖሩ ነበር፤ ከእኛ በቀር የልዩ ልዩ ቤተ እምነቶች ማኅበራት ያሉባቸው አብያተ ክርስቲያናትን አቋቁመው ነበር፤ የሜቶዲስት ቤተ ክርስቲያንም ስላልነበረን አንድ ሰው የአምልኮ ስፍራ እንደሚያስፈልገን አይቶ ብዙ ጊዜ እንድናመልክበት አንድ ትልቅ ቤት ፈቀደልን፤ በእውነት ብርድ ነበር፤ ነገር ግን ብዙ የሚያጽናኑ ስብሰባዎች ነበሩን፤ በተገኙትም በብዙዎቹ አእምሮ ላይ እጅግ ብዙ የተከበሩ ስሜቶች ተቀረጹ፤ ከዚያም በኋላ ወደ ባፈሎ ሄድሁ። መንገዱ እጅግ ሻካራ ስለ ነበር በጣም አሳመመኝ። በዚያ ብርድ የአየር ሁኔታ 200 ማይል በሠረገላ መጓዝን መቋቋም አልቻልሁም፤ በውርጭና በበረዶ ውስጥ በከተማም ከከተማ ውጭም ለልዩ ልዩ ቤተ እምነቶች መስበኬን ቀጠልሁ። ስብከቱ ካለቀ በኋላ አንድ ሰው ወደ እኔ መጥቶ በእጅግ ወዳጃዊ ሁኔታ እግዚአብሔር ይቅናሽ ብሎ መረቀኝ፤ ከዚያም ከእርሱ ጋር ከነበሩት ሴቶች ጋር በትሕትና በጸጥታ ሄደ። አእምሮዬ በባፈሎ ላይ ነበር፤ ወንድም ኤድዋርድስ ገና ምንም ማኅበር አላቋቋመም ነበር። የስብከት ቀጠሮዬን እንዲወስድ በተለይ ለመንሁት፤ እርሱም እንዲሁ አደረገ፤ የቤተ ክርስቲያናችንን የሥርዓት መጽሐፍም ተገቢውን ማብራሪያ እየሰጠ አነበበላቸው፤ ለዚሁ ሥርዓት አስተዳደር የሚገዙት እነማን እንደ ሆኑ ለማወቅ ፈለገ፤ አሥር ሰዎችም ወደ ፊት ወጥተው በሥርዓት መጽሐፋችን ሥር አባላት ሆነው ለመገዛት ተስማሙ። ወደ አንካስተር ሄጄ በወንድም ሉዊስና በሚስቱ ቤት ዐረፍሁ፤ እርስዋም ገና ያገባች ወጣት ሴት ብትሆንም ለእኔ እንደ እናት ነበረች። በጨለማው ክረምት ወደ አሞንስበርግ እንድሄድ አእምሮዬ ተጨነቀ፤ በዚያች ሌሊት በጥሞና ካሰላሰልሁ በኋላ እንቅልፍ ወሰደኝ፤ ድንገትም ነቅቼ መሄድ እንዳለብኝ ምስክርነትን ተቀበልሁ። በማግሥቱ ጠዋት መሄድ እንዳለብኝ ለወንድም ሉዊስ ነገርሁት፤ እርሱም ስለ እኔ ተጨንቆ በምቾት እንድጓዝ በግል ሠረገላ አስወሰደኝ። በፌብሩዋሪ አጋማሽ ወደ ቻታም ተነሣሁ፤ በዚያው ወር በ26ኛው ቀን ደረስሁ፤ በዚያም እረኛ የሌለው የተበተነ ማኅበር አገኘሁ፤ አንዳንዶቹ በክርስቶስ እምነት ይኖሩ ነበር፤ ሌሎች ግን ወደ ዓለም ደካማ ወደሚናቅም ወደ መጀመሪያ ትምህርት ተመልሰው ነበር። አቶ ላይትፉት በታላቅ ደግነት ተቀበለኝ፤ ቤቱም ለአምልኮ ክፍት ነበር፤ በዚያም ለአዲስ ስፍራ ብዙ የሚባሉ ሰዎች አምስት ወይም ስድስት ጊዜ ተሰበሰቡ። ቤቱ እጅግ ሰፊ ነበር፤ አቶ ላይትፉትም ወንጌልን ይዤ ወደ ሌሎች እንድሄድ በሙሉ ኃይሉ ጣረ። በኤፕሪል ወደ አሞንስበርግ ሄድሁ፤ በዚያም አማኞቹ እጅግ የበረቱ መሰሉ፤ ወደ ኋላ የተመለሱት ተመለሱ፤ ኃጢአተኞችም ወደ እግዚአብሔር ተመለሱ። ከእነርሱም መካከል በእምነቷ የሜቶዲስቶች አባል የነበረች አንዲት ሴት ነበረች፤ እርስዋም በዚህ ጊዜ የእግዚአብሔር መንፈስ እስኪይዛት ድረስ የአምልኮት መልክ ነበራት፤ ኃይሉ ግን አልነበራትም። ከዚያም በኋላ ሥጋዊ መዝናኛዎቿን ተወች፤ ዳንስ ትታ መጸለይ ጀመረች፤ በዚያን ጊዜም በእግሯ ቆማ ዳንስ ስሕተት እንደ ሆነ እስከ አሁን ከቶ እንዳላየች ተናገረች — ነገር ግን እግዚአብሔርን በመንፈስና በእውነት ለማገልገል ቈርጣ ነበር — ስለ ድሉ እግዚአብሔር ይመስገን። በአሞንስበርግ ለሦስት ቀን በነጮችም በጥቁሮችም ላይ ከፈሰሰው የእግዚአብሔር መንፈስ የተነሣ ዕረፍት ማግኘት እንኳ አልቻልንም። ይህን ተልእኮ በክርስቶስ ኢየሱስ በሰጠኝ በአምላኬ ዘንድ ጉብኝቴ ተቀባይነት እንዳገኘ በአእምሮዬ ይበልጥ ተረጋገጠ። በኢየሱስ ፍርሃት ብዙ መከራ ከተቀበሉት ከወንድም ጄምስ ማኬኒና ከአፍቃሪዋ ሚስቱ ጋር ዐረፍሁ። ወንድም ለሚቀጥለው ምሽት የስብከት ቀጠሮ አዘጋጀልኝ፤ እኔም ልፈጽመው ጣርሁ። ጥቅሱም ይህ ነበር፦ ማቴዎስ 16:26። በእንግዳ የእግዚአብሔር የወይን አትክልት ክፍል ውስጥ ነበርሁ፤ ኃይሉ ግን በዚያም እንኳ ተገለጠ፤ ከዚያም በኋላ ለእሁድ ጠዋት ሌላ ቀጠሮ ተዘጋጀ፤ እርሱም እንዲሁ የተሳካ ነበር፤ ክፍሉንም ለመምራት ረዳሁ፤ ከዚያም ከሰዓት በኋላና በሌሊት በእኩል ስኬት ተናገርሁ። የትምህርት ቤቶችን አስፈላጊነት አይቼ አእምሮዬ እጅግ ተጨነቀ። የምወዳቸውን 25 ልጆችና አንዳንድ ወጣቶችን ቈጠርሁ። በድቅድቅ ጨለማ ውስጥ መሆናቸው አሳዘነኝ፤ የሚያስተምራቸውም አንድ ነጭ ሰው እንዲያገኙ መከርኋቸው፤ ያለ ትምህርት ጥቅም ከቶ በሥነ ምግባር የታነጸ ሕዝብ እንደማይሆኑ፣ ከጊዜም በኋላ የገዛ ልጆቻቸው በተገቢ እድገት ለራሳቸው አስተማሪዎች ሊሆኑ እንደሚችሉ ላሳያቸው ጣርሁ። በከተሞቹ ሁሉ እንዲሁ ቀጠልሁ፤ በመጨረሻም መንፈሱን ያዙ፤ በሚከተሉትም ስፍራዎች ጀመሩ፦ በአንካስተር ለትምህርት ቤትም ለስብከትም የሚሆን ቤት እንዲሠሩ ባለአደራዎቻቸውን መረጡ፤ በብራንትፎርድ፣ በቻታምና በሴንት ካተሪንም እንዲሁ። አንዳንዶቹ ወደ ሴንት ዴቪድና ወደ ቶሮንቶ ወደ ሰንበት ትምህርት ቤቶች፣ በሳምንቱ ቀናትም ይሄዱ ነበር፤ ጥቁርም ነጭም ሁሉም አብረው ይሄዱ ነበር። ከሁለት ወይም ከሦስት ሳምንት በኋላ አንድ ጥቁር አስተማሪ ወደ መጨረሻው ስፍራ መጥቶ (ተፈትኖ ብቁ ሆኖ ከተገኘ በኋላ) ከ30 እስከ 40 ተማሪዎች ያሉበትን ትምህርት ቤት አቋቋመ፤ ይህም የሕዝቡን ጠባይ እጅግ አሻሻለ፤ እነርሱም በገዛ የጸሎት ቤቶቻቸው አመለኩ። የገዛ ራሳቸው ሰባኪዎች፣ መካሪዎችና የክፍል መሪዎች (ጥቁሮች) ነበሯቸው። ጥቂት መንገድ ከእኔ ጋር ልትጓዝ የፈለገች አንዲት ወጣት እኅት ነበረች፤ ወንድም ማኬኒም ነጂና መጓጓዣ አዘጋጀልን፤ ወዳጆቹም በታላቅ ደግነት ተቀበሉን፤ እኔንም ያስገረመኝ፣ የቤተ ክርስቲያኑ ባለአደራዎች የስብከት ቀጠሮዎችን ሰጡን። ከሚከተለው ጥቅስ ተናገርሁ፦ ጸጋው በእምነት አድኖአችኋልና፤ ይህም የእግዚአብሔር ስጦታ ነው እንጂ ከእናንተ አይደለም። ሁልጊዜ ሜቶዲስቶችን ለመቃወም ዝግጁ የነበረ ደብሊው⸺ የተባለ አንድ ወዳጅ በዚያ ነበረ፤ እርሱ የባፕቲስት ሰባኪ ነበረ፤ ሜቶዲስቶች እንዲሰብኩላቸው ይጋብዝና ከዚያም ተነሥቶ ይቃወማቸው ነበር፤ እኔም መጥቼ እንድሰብክላቸው ፈለገ፤ እኔ ግን በሃይማኖት ጉዳይ የክርክር መንፈስ ስላልተሰማኝ እንቢ አልሁ። የገዛ ሕዝባችን ከአሜሪካ በመጡ ሚስዮናውያን ከተመሠረቱት የአሮጌው ኤፒስኮፓል ሜቶዲስቶች ቅርንጫፍ ከሆኑት ከካናዳ ሜቶዲስቶች ጋር አንድነት ለመፍጠር ይነጋገሩ ነበር፤ ይህም የመከፋፈሉ ጊዜ ነበር፤ አንዳንዶች ግን ወደ ዌስሊያን ሜቶዲስቶች ይሄዱ ነበር። በዚህች መንደር ለብዙ ሰንበታት በቀን ሁለት ስብከቶች እየሰበክሁ አምስት ወይም ስድስት ጊዜ ሰበክሁ፤ ጌታም ችሎታ ሰጠኝ። ስብሰባዎቻችንን እንደ ልማዳችን ቀጠልን፤ አሮጌዎቹን አገልጋዮችም እንዲጎበኙን ጋበዝናቸው፤ እነርሱም መጡ፤ ከእነርሱም አንዱ ከእኔ በኋላ ምክር ሰጠ፤ የእግዚአብሔርም ኃይል ቤቱን ሞላው፤ በደለኞቹም ደነገጡ፤ አማኞች ግን የሚበልጠውን ትንሣኤ ተስፋ በማድረግ ሐሤት አደረጉ። በዚያ ጠዋት ተነሥቼ ከአንድ ወዳጅ ጋር አምስት ማይል ተጓዝሁ፤ ረቡዕ ከሰዓት በኋላም እንደ ገና ሰበክሁ — ምልክቶችና ድንቆች ተከተሉ — ከዚያም በኋላ በቀረው ሳምንት ሕመምተኞችን መጠየቄን ቀጠልሁ፤ በሰንበትም ቀን እንደ ገና አምስት ማይል ተጉዤ ወደ ጸሎት ቤቱ ሄድሁ፤ ከሰዓት በኋላም የመጨረሻ መስሎኝ የስብከት ቀጠሮ ፈጸምሁ፤ ጌታ ግን ሌላ መልካም ነገር አየ፤ ለሌላ ሳምንትም ተያዝሁ፤ በሚቀጥለው ሰንበት ከሚከተለው ጥቅስ የስብከት ቀጠሮ ፈጸምሁ፦ በቀረውስ፥ ወንድሞች ሆይ፥ የጌታ ቃል በእናንተ ዘንድ ደግሞ እንዳለ እንዲሮጥና እንዲከበር ስለ እኛ ጸልዩ፤ ይህም የስንብት ስብከቴ ነበር። ከዚያም በኋላ በእግዚአብሔር ፍርሃት ወደ አሞንስበርግ ተመለስሁ፤ በዚያም ብዙ ጊዜ ሰበክሁ፤ የጸጋ መንፈስ የሚሠራውንም ብዙ መገለጥ አየሁ፤ በሚቀጥለውም ሰንበት ወንድም ኤ⸺ ስድስት ማይል ርቆ፣ እንዲሁም ለምሽቱ 12 ሰዓት ሌላ የስብከት ቀጠሮ አዘጋጀልኝ፤ በረግረጉ ውስጥ እጅግ አስቸጋሪ ጉዞ አደረግን፤ በቤትም በውጭም ብዙ ሕዝብ አገኘን፤ ኃጢአተኞችም ልባቸው ተወግቶ ምሕረትን ለማግኘት በታላቅ ድምፅ ጮኹ፤ ይህም በክርስቶስ ኢየሱስ ላመኑት የደስታ ድምፅ ነበር። በማግሥቱ ምሽት ከኢሳይያስ 59:1 እንደ ገና ተናገርሁ፤ ብዙ ባለ ማዕረጎችም ችግሬን ተገንዝበው 5 ዶላር አዋጡልኝ። በጌታ ፊት ጸጥ ያለ የመጠባበቅ ጊዜ ሆነልን፤ ከዚያም በኋላ እኔና ከእኔ ጋር የነበረችው እኅት ወደ አቶ ጋርዲነር ሄድን፤ እርሱም የተወሰነ ገንዘብ አሰባስቦ በቀድሞው ድምር ላይ ጨመረ፤ እጅግ ለጋሶች ስለ ነበሩ በደስታ የሰጡትን ሁሉ እግዚአብሔር ዋጋቸውን እንደሚከፍላቸው አምናለሁ። የጸሎት ስብሰባዎችን አደረግሁ፤ ሕመምተኞችን ጠየቅሁ፤ በተለይም በአሞንስበርግ የብሔራዊው ቤተ ክርስቲያን አባል ከነበረች ከአንዲት እኅት ጋር በጣፋጭ ኅብረት ብዙ አስደሳች ጊዜያትን አሳለፍሁ።