ወደ እግዚአብሔር ጆሮ መድረስ

የላሉትን እጆች በእምነትና በጸሎት ደግፉ፤ የሚብረከረኩትንም ጉልበቶች አጽኑ። የጾምና የጸሎት ቀናት አሏችሁን? የጸጋውን ዙፋን በብርቱ ልመና ክበቡ፤ በዚያም ጽኑ፤ ምሕረትም ትወርዳለች።—ጆን ዌስሊ

የጸሎት ግብ የእግዚአብሔር ጆሮ መሆኑን ማስታወስ አለብን። ያ ካልተገኘ ጸሎቱ ፈጽሞ ከሽፏል። የጸሎቱ ቃላት በአእምሮአችን ውስጥ የአምልኮ ስሜትን አቀጣጥለው ይሆናል፤ መሰማቱም አብረውን የጸለዩትን ሰዎች ልብ አጽናንቶና አበርትቶ ይሆናል፤ ጸሎቱ ግን የእግዚአብሔርን ልብ ካላገኘ በዋናው ዓላማው ከሽፏል።

ተራ ሥርዓተኛ ሰው ራሱን ደስ በሚያሰኝ መንገድ ሁልጊዜ መጸለይ ይችላል። መጽሐፉን ከፍቶ የተደነገጉትን ቃላት ከማንበብ፣ ወይም ጉልበቱን አንበርክኮ ወደ ትዝታው ወይም ወደ ምናቡ የሚመጡትን ሐረጎች ከመደጋገም በቀር ሌላ ምን ይጠበቅበታል? እንደ ታታሮቹ የጸሎት መሽከርከሪያ ነው፤ ነፋሱንና መንኰራኵሩን ብቻ ስጥ፤ ጉዳዩ ሙሉ በሙሉ ተጠናቋል። ይህን ያህል ጉልበት ማንበርከክና ይህን ያህል መናገር፣ ጸሎቱም አለቀ። የሥርዓተኛው ጸሎቶች ሁልጊዜ ያለ ልዩነት መልካም ናቸው፤ ወይም ይልቁን ሁልጊዜ ያለ ልዩነት ክፉዎች ናቸው። ሕያው የእግዚአብሔር ልጅ ግን ራሱን ደስ የሚያሰኝ ጸሎት ፈጽሞ አያቀርብም፤ መለኪያው ከደረሰበት በላይ ነው፤ እግዚአብሔር እርሱን መስማቱ ያስደንቀዋል፤ ስለ ክርስቶስ ብሎ እንደሚሰማ ቢያውቅም፣ እንደ እርሱ ያሉ ደካማ ጸሎቶች ወደ ጌታ አምላክ ፀባዖት ጆሮ መድረሳቸውን ራሱን ዝቅ የሚያደርግ ምሕረት አስደናቂ ምሳሌ አድርጎ ይቈጥረዋል።—ቻርልስ ስፐርጀን

ሰነፍ ቅዱስ እንደማይጸልይ በአጽንኦት መናገር ይቻላል። ሰነፍ ቅዱስ ሊኖር ይችላልን? የማይጸልይ ቅዱስ ሊኖር ይችላልን? ልል ጸሎት የቅድስናን አክሊልና መንግሥት አያጐድልምን? ፈሪ ወታደር ሊኖር ይችላልን? ቅዱስ ግብዝ ሊኖር ይችላልን? በጎ ምግባር ያለው ክፋት ሊኖር ይችላልን? የማይጸልይ ቅዱስ ልናገኝ የምንችለው እነዚህ የማይሆኑ ነገሮች ወደ መኖር ሲመጡ ብቻ ነው።

የጸሎትን እንቅስቃሴ ብቻ ማድረግ ከባድ ባይሆንም አሰልቺ ሥራ ነው። ጸሎቶችን በጨዋና በለስላሳ መንገድ መናገር ከባድ ሥራ አይደለም። ነገር ግን በእውነት መጸለይ፣ ሲኦል ከባዱን ምት እስኪሰማው ድረስ መጸለይ፣ የችግር የብረት ደጆች እስኪከፈቱ፣ የእንቅፋት ተራሮች እስኪወገዱ፣ ጭጋጉ ተኖ ደመናዎቹ እስኪገፈፉና ደመና የሌለበት ቀን የፀሐይ ብርሃን እስኪያበራ ድረስ መጸለይ—ይህ ከባድ ሥራ ነው፤ ነገር ግን የእግዚአብሔር ሥራና የሰው ምርጥ ድካም ነው። የእጅ፣ የራስና የልብ ድካም ከጸሎት ጊዜ ይልቅ በከንቱ ያልባከነበት ጊዜ ከቶ የለም። መጠበቅ፣ መገስገስና መጸለይ፣ ምንም ድምፅ ሳይሰሙ እግዚአብሔር እስኪመልስ ድረስ መቆየት ከባድ ነው። የተመለሰ ጸሎት ደስታ ወንድ ልጅ ወደ ዓለም በተወለደ ጊዜ የምታምጥ እናት የምታገኘው ደስታ፣ ሰንሰለቱ ተበጥሶ አዲስ ሕይወትና ነጻነት ገና የመጣለት ባሪያ ደስታ ነው።

በጸሎት የተፈጸመውን ነገር ከላይ ሆኖ በጨረፍታ መቃኘት እውነተኛው የጸሎት የአሠራር ዘመን በፈሪሳዊ ማስመሰልና ይስሙላ በተተካ ጊዜ ምን እንዳጣን ያሳያል፤ ደግሞም ራሳቸውን ለትጉና ክርስቶስን ለሚመስል ጸሎት የሚሰጡ ቅዱሳን ወንዶችና ሴቶች ምን ያህል በእጅጉ እንደሚያስፈልጉ ያሳያል።

መጸለይ ቀላል ነገር አይደለም። ከጸሎቱ በስተጀርባ የጸሎት ቅድመ ሁኔታዎች ሁሉ መኖር አለባቸው። እነዚህ ቅድመ ሁኔታዎች የሚቻሉ ናቸው፤ ነገር ግን የማይጸልዩ ሰዎች በቅጽበት የሚጨብጧቸው አይደሉም። ለታማኞችና ለቅዱሳን ሁልጊዜ በእጃቸው ሊሆኑ ይችላሉ፤ በቀላል፣ በቸልተኛና በዳተኛ መንፈስ ውስጥ ግን ሊኖሩ ወይም በእርሱ ሊሟሉ አይችሉም። ጸሎት ለብቻው አይቆምም። ተነጥሎ የሚደረግ ተግባር አይደለም። ጸሎት ከትጉ እግዚአብሔርን የመምሰል ተግባራት ሁሉ ጋር በቅርብ ተቆራኝቶ ይቆማል። ብርቱና ሥልጣን ካለው እምነት ክፍሎች ከተሠራ ባሕርይ የሚመነጭ ነው። ጸሎት እግዚአብሔርን ያከብራል፤ መኖሩን ይቀበላል፤ ኃይሉን ከፍ ከፍ ያደርጋል፤ መግቦቱን ያመልካል፤ ርዳታውንም ያስገኛል። የሚያሾፍ ግማሽ ምክንያታዊነት ከመጸለይ በቀር ምንም አያደርግም ብሎ በአምልኮ ላይ ይጮኻል። ነገር ግን በመልካም መጸለይ ሁሉን በመልካም ማድረግ ነው። አምልኮ ከመጸለይ በቀር ምንም የማያደርግ መሆኑ እውነት ከሆነ፣ እንግዲያው ምንም አያደርግም። ከመጸለይ በቀር ምንም አለማድረግ መጸለዩን ራሱ ማድረግ ይሳነዋል፤ የጸሎት ቀዳሚ፣ ተጓዳኝና ተከታይ ቅድመ ሁኔታዎች በተግባር የሚገለጥና የሚሠራ እግዚአብሔርን የመምሰል ኃይላት ሁሉ ድምር ናቸውና።

የጸሎት ዕድሎች ከእግዚአብሔር የተስፋ ቃሎች ጋር ጎን ለጎን ይሄዳሉ። ጸሎት ለተስፋ ቃሎቹ መውጫ ይከፍታል፤ እንዳይፈጸሙ በመንገዳቸው ላይ ያሉትን እንቅፋቶች ያስወግዳል፤ በሥራ ላይ እንዲውሉ ያደርጋቸዋል፤ ቸር ፍጻሜያቸውንም ያረጋግጣል። ከዚህም በላይ፣ ጸሎት እንደ እምነት የተስፋ ቃሎችን ያገኛል፤ አሠራራቸውን ያሰፋል፤ የውጤታቸውንም መጠን ይጨምራል። የእግዚአብሔር የተስፋ ቃሎች ለአብርሃምና ለዘሩ ነበሩ፤ ነገር ግን ብዙ መካን ማኅፀንና ብዙ ጥቃቅን እንቅፋቶች በእነዚህ የተስፋ ቃሎች መፈጸም መንገድ ላይ ቆመው ነበር፤ ጸሎት ግን ሁሉንም አስወገደ፤ ለተስፋ ቃሎቹ አውራ ጎዳና አዘጋጀ፤ ፍጻሜያቸውን አቀለለ፤ አፋጠነም፤ በጸሎትም የተስፋው ቃል በአፈጻጸሙ ደምቆና ፍጹም ሆኖ አበራ።

የጸሎት ዕድሎች የሚገኙት ከእግዚአብሔር ዓላማዎች ጋር በመተባበሩ ነው፤ የእግዚአብሔር ዓላማዎችና የሰው ጸሎት ተጣምረው ብርቱና ሁሉን ቻይ ኃይላትን ሁሉ ያስገኛሉና። ከዚህም በላይ፣ የጸሎት ዕድሎች የእግዚአብሔርን ዓላማዎች በመለወጡ ይታያሉ። መማጸንና አቅጣጫ ማመልከት የጸሎት ተፈጥሮ ነው። ጸሎት አሉታዊ ነገር አይደለም። አዎንታዊ ኃይል ነው። በእግዚአብሔር ፈቃድ ላይ ፈጽሞ አያምፅም፤ ከዚያ ፈቃድ ጋር ፈጽሞ አይጋጭም፤ ነገር ግን የእግዚአብሔርን ዓላማ ለመለወጥ እንደሚሻ ግልጽ ነው። ክርስቶስ፦ «አብ የሰጠኝን ጽዋ አልጠጣትምን?» አለ፤ ሆኖም በዚያው ሌሊት፦ «ቢቻልስ፥ ይህች ጽዋ ከእኔ ትለፍ» ብሎ ጸልዮ ነበር። ጳውሎስ በሥጋው ስላለው መውጊያ የእግዚአብሔርን ዓላማ ለመለወጥ ፈለገ። እስራኤልን ለማጥፋት የእግዚአብሔር ዓላማ ጸንቶ ነበር፤ የሙሴ ጸሎት ግን የእግዚአብሔርን ዓላማ ለወጠ፤ እስራኤልንም አዳነ። በመሳፍንት ዘመን እስራኤል ከሃዲዎች ሆነው እጅግ ተጨቍነው ነበር። ንስሐ ገብተው ወደ እግዚአብሔር ጮኹ፤ እርሱም፦ «እናንተ ግን ተዋችሁኝ፥ ሌሎችንም አማልክት አመለካችሁ፤ ስለዚህ ከእንግዲህ ወዲህ አላድናችሁም» አለ፤ እነርሱ ግን ራሳቸውን አዋረዱ፤ እንግዶቹን አማልክቶቻቸውንም አስወገዱ፤ የእግዚአብሔርም «ነፍስ ስለ እስራኤል መከራ አዘነች»፤ በዮፍታሔም በኩል መዳንን ላከላቸው።

እግዚአብሔር ኢሳይያስን፦ «ትሞታለህ እንጂ በሕይወት አትኖርምና ቤትህን አስተካክል» ብሎ ለሕዝቅያስ እንዲነግረው ላከው፤ ሕዝቅያስም ጸለየ፤ እግዚአብሔርም፦ «ጸሎትህን ሰምቻለሁ፥ እንባህንም አይቻለሁ፤ እነሆ፥ በዕድሜህ ላይ አሥራ አምስት ዓመት እጨምራለሁ» ብሎ እንዲነግረው ኢሳይያስን መልሶ ላከው። «ገና አርባ ቀን ነው፥ ነነዌም ትገለበጣለች» የሚለው በዮናስ በኩል የተላከ የእግዚአብሔር መልእክት ነበር። ነነዌ ግን ወደ እግዚአብሔር በብርቱ ጮኸች፤ «እግዚአብሔርም አደርግባቸዋለሁ ብሎ ስለ ተናገረው ክፉ ነገር ተጸጸተ፤ አላደረገውምም።»

የጸሎት ዕድሎች ከሚደርስባቸው ልዩ ልዩ ሁኔታዎችና ከሚያስገኛቸው ልዩ ልዩ ፍጻሜዎች ይታያሉ። ኤልያስ በሞተ ሕፃን ላይ ጸለየ፤ ሕፃኑም ሕያው ሆነ፤ ኤልሳዕም እንዲሁ አደረገ፤ ክርስቶስ በአልዓዛር መቃብር አጠገብ ጸለየ፤ አልዓዛርም ወጣ። ጴጥሮስ በሞተችው በዶርቃ አጠገብ ተንበርክኮ ጸለየ፤ እርሷም ዓይኖቿን ከፍታ ተቀመጠች፤ ጴጥሮስም በሕይወት እንዳለች ለተጨነቁት ሰዎች አቀረባት። ጳውሎስ ስለ ፑፕልዮስ ጸለየ፤ ፈወሰውም። የያዕቆብ ጸሎት የዔሳውን የነፍሰ ገዳይነት ጥላቻ ወደ እጅግ ርኅሩኅ የወንድማማች እቅፍና መሳሳም ለወጠው። ይስሐቅ ስለ ርብቃ ስለ ጸለየ እግዚአብሔር ያዕቆብንና ዔሳውን ሰጣት። ዮሴፍ የራሔል ጸሎት ልጅ ነበር። የሐና ጸሎት ሳሙኤልን ለእስራኤል ሰጠ። መጥምቁ ዮሐንስ መካንና ዕድሜዋ ያለፈ ብትሆንም ለኤልሳቤጥ የተሰጠው ለዘካርያስ ጸሎት መልስ ሆኖ ነበር። የኤልሳዕ ጸሎት በእስራኤል ላይ ራብን ወይም መከርን አመጣ፤ እንደ ጸለየው እንዲሁ ሆነ። የዕዝራ ጸሎት የእግዚአብሔርን መንፈስ ልብን በሚሰብር የኃጢአት ወቀሳ ወደ መላዋ የኢየሩሳሌም ከተማ አደረሰ፤ በንስሐ እንባም ወደ እግዚአብሔር መለሳቸው። የኢሳይያስ ጸሎት የፀሐይን ጥላ በአካዝ የፀሐይ ሰዓት ላይ ዐሥር ደረጃ ወደ ኋላ መለሰ።

ለሕዝቅያስ ጸሎት መልስ ሆኖ አንድ መልአክ በአንድ ሌሊት ከሰናክሬም ሠራዊት መቶ ሰማንያ አምስት ሺህ ገደለ። የዳንኤል ጸሎት የትንቢትን ራእይ ገለጠለት፤ የአንድን ኃያል መንግሥት ጉዳዮች እንዲያስተዳድር ረዳው፤ የአንበሶችንም አፍ እንዲዘጋ መልአክን ላከ። መልአኩ ወደ ቆርኔሌዎስ የተላከው፣ ወንጌልም በእርሱ በኩል ለአሕዛብ ዓለም የተከፈተው «ጸሎቱና ምጽዋቱ በእግዚአብሔር ፊት ለመታሰቢያ እንዲሆን» ስላረገ ነው። «እንግዲህ ምን እላለሁ? ስለ ጌዴዎንና ስለ ባርቅ ስለ ሶምሶንም ስለ ዮፍታሔም ስለ ዳዊትና ስለ ሳሙኤልም ስለ ነቢያትም እንዳልተርክ ጊዜ ያጥርብኛልና።» ስለ ጳውሎስና ስለ ጴጥሮስም፣ ስለ ዮሐንስና ስለ ሐዋርያትም፣ ስለ ቅዱሳን፣ ስለ ተሐድሶ አራማጆችና ስለ ሰማዕታት ቅዱስ ጉባኤም ለመተረክ ጊዜ ያጥረኛል፤ እነርሱ በጸሎት «መንግሥታትን ድል ነሡ፥ ጽድቅን አደረጉ፥ የተሰጠውን የተስፋ ቃል አገኙ፥ የአንበሶችን አፍ ዘጉ፥ የእሳትን ኃይል አጠፉ፥ ከሰይፍ ስለት አመለጡ፥ ከድካማቸው በረቱ፥ በጦርነት ኃይለኞች ሆኑ፥ የባዕድ ጭፍሮችን አባረሩ።»

ጸሎት እግዚአብሔርን በሥልጣን ኃይል በጉዳዩ ውስጥ ያስገባዋል፦ «ስለሚመጡት ነገሮች ጠይቁኝ፤ ስለ ልጆቼና ስለ እጆቼ ሥራ እዘዙኝ» ይላል እግዚአብሔር። በእግዚአብሔር ቃል «ዘወትር ሊጸልዩ»፣ «በነገር ሁሉ በጸሎት»፣ «በጸሎት ጽኑ»፣ «በስፍራ ሁሉ … እንዲጸልዩ»፣ «ዘወትር በመንፈስ ጸልዩ» ተብለን ታዘናል። ትእዛዙ ሁሉን አቀፍ እንደ ሆነ የተስፋው ቃልም ወሰን የለውም። «አምናችሁም በጸሎት የምትለምኑትን ሁሉ ትቀበላላችሁ»፣ «በስሜ የምትለምኑትን ሁሉ»፣ «ማናቸውንም ነገር በስሜ ብትለምኑ»። «የምትወዱትን ሁሉ ለምኑ ይሆንላችሁማል።» «አብ በስሜ የምትለምኑትን ሁሉ ይሰጣችኋል።» «የምትለምኑትን ሁሉ» በሚለው ውስጥ ያልተካተተ፣ ወይም «ማናቸውንም ነገር … ብትለምኑ» በሚለው ሐረግ ውስጥ የማይገኝ ነገር ካለ፣ እነዚያ ነገሮች ከጸሎት ውጭ ሊተዉ ይችላሉ። ቋንቋ ከዚህ የሰፋ ክልልን ሊሸፍን፣ ወይም ጥቃቅን ዝርዝሮችን ሁሉ ይበልጥ አሟልቶ ሊያካትት አይችልም። እነዚህ ቃላት የትክክለኛውን ጸሎት ቅድመ ሁኔታዎች ለሚያሟሉ ሰዎች በእግዚአብሔር የተስፋ ቃሎች ሥር ያሉት ሁሉን አቀፍ የጸሎት ዕድሎች ናሙናዎች ብቻ ናቸው።

እነዚህ ክፍሎች ግን ጸሎት ሥልጣኑን የሚዘረጋባቸውን ሰፊ ግዛቶች አጠቃላይ ንድፍ ብቻ ይሰጣሉ። ከእነዚህም ባሻገር የጸሎት ውጤቶች ቋንቋም ሆነ ሐሳብ ሊያቋርጣቸው ወደማይችሉ ግዛቶች ይደርሳሉ፤ ከዚያም በጎ ነገርን ያስገኛሉ። ጳውሎስ በጸሎቱ ቋንቋንና ሐሳብን ጨረሰ፤ ነገር ግን ያልተሸፈኑ ፍላጎቶችና ያልተደረሰባቸው የበጎነት ግዛቶች እንዳሉ ስለ ተገነዘበ፣ እነዚህን የማይደፈሩና ያልተገኙ ግዛቶች በዚህ አጠቃላይ ልመና ይሸፍናቸዋል፦ «በእኛ እንደሚሠራው ኃይል መጠን ከምንለምነው ወይም ከምናስበው ሁሉ ይልቅ እጅግ አብልጦ ሊያደርግ ለሚቻለው»። የተስፋው ቃል፦ «ወደ እኔ ጩኽ፥ እኔም እመልስልሃለሁ፥ የማታውቀውንም ታላቅና ኃይለኛ ነገር አሳይሃለሁ።» የሚል ነው።

ያዕቆብ «የጻድቅ ሰው ጸሎት በሥራዋ እጅግ ኃይል ታደርጋለች» ይላል። ምን ያህል እንደ ሆነ ሊናገር አልቻለም፤ ነገር ግን የብሉይ ኪዳን ጸሎት የአዲስ ኪዳንን ቅዱሳን የጥንቶቹን ቅዱሳን ሰዎች በጸሎታቸው ትጋትና ተጽእኖ እንዲመስሉ፣ የጸሎታቸውንም ኃይል እንዲደግሙና እንዲያልፉት ለማነሣሣት ባለው ኃይል በምሳሌ ያስረዳዋል። እርሱ እንደሚለው፣ ኤልያስ እንደ እኛ የሆነ ሰው ነበረ፥ ዝናብም እንዳይዘንብ አጥብቆ ጸለየ፥ በምድርም ላይ ሦስት ዓመት ከስድስት ወር አልዘነበም፤ ሁለተኛም ጸለየ፥ ሰማዩም ዝናብን ሰጠ ምድሪቱም ፍሬዋን አበቀለች።

በዮሐንስ ራእይ ውስጥ የእግዚአብሔር ፍጥረት የታችኛው ሥርዓት በሙሉና የመግቦቱ አስተዳደር፣ ቤተ ክርስቲያንና የመላእክት ዓለም፣ የምድርንና የሰማይን ልዩ ልዩ ጉዳዮች ለማካሄድ በምድር ያሉት ቅዱሳን ጸሎቶች የሚያመጡትን ውጤት እየጠበቁ ይቆማሉ። መልአኩ በጸሎት የተቀጣጠለውን እሳት ወስዶ ወደ ምድር ይጥለዋል፤ «ነጐድጓድና ድምፅም መብረቅም መናወጥም ሆነ»። እነዚህን ሁሉ ሽብሮች፣ ሁከቶችና ምጦች የሚፈጥረው ኃይል ጸሎት ነው። «ለምነኝ፥» ይላል እግዚአብሔር ለልጁና ለልጁ ቤተ ክርስቲያን፣ «አሕዛብን ለርስትህ፥ የምድርንም ዳርቻ ለግዛትህ እሰጥሃለሁ።»

ለእግዚአብሔር ታላላቅ ነገሮችን ያደረጉ ሰዎች ሁልጊዜ በጸሎት ብርቱዎች ነበሩ፤ የጸሎትን ዕድሎች በሚገባ ተረድተዋል፤ ዕድሎቹንም እስከ መጨረሻው ተጠቅመውባቸዋል። ከሁሉ ቀዳሚውና ከሁሉ ኃያሉ የእግዚአብሔር ልጅ ሁሉን የሚችሉትንና እጅግ ሩቅ የሚደርሱትን የጸሎት ዕድሎች አሳይቶናል። ጳውሎስ ለእግዚአብሔር ብርቱ የነበረው ብርቱዎቹን የጸሎት መንፈሳዊ ኃይላት እንዴት እንደሚጠቀምባቸውና ሌሎችም እንዲጠቀሙባቸው እንዴት እንደሚያደርግ ስለሚያውቅ ነበር።

የሚነድደው፣ የማያንቀላፋውና የሚያመልከው ሱራፌል የጸሎት ምሳሌ ነው። ጸሎት በግለቱ የማይገታ፣ ራሱን የሰጠና የማይታክት ነው። ንጹሕና ብርቱ ነበልባል ብቻ ሊያልፋቸው የሚችሉ የጸሎት እንቅፋቶች አሉ። ከሁሉ የበረታና ከሁሉ የጋለ ነበልባል ብቻ ሊታገሣቸው የሚችሉ ድካሞች፣ ወጪዎችና የመጽናት ፈተናዎች አሉ። ጸሎት በለሆሳስ የሚነገር ሊሆን ይችላል፤ በቀዝቃዛ አንደበት የሚነገር ግን ሊሆን አይችልም። ቃላቱ ጥቂት ሊሆኑ ይችላሉ፤ ነገር ግን የሚነድዱ መሆን አለባቸው። ስሜቶቹ ግልፍተኛ ላይሆኑ ይችላሉ፤ ነገር ግን ከግለት የተነሣ ነጭ ሆነው የሚፍሙ መሆን አለባቸው። በእግዚአብሔር ላይ ተጽእኖ የሚያሳድረው ኃይል የሚያደርገውና የጋለው ጸሎት ነው።

የእግዚአብሔር ቤት የጸሎት ቤት ነው፤ የእግዚአብሔር ሥራ የጸሎት ሥራ ነው። የእግዚአብሔርን ቤት ክቡር፣ ሥራውንም ጸንቶ የሚኖር የሚያደርገው ለእግዚአብሔር ቤት ያለው ቅናትና ለእግዚአብሔር ሥራ ያለው ቅናት ነው።

የቅዱሳን የጸሎት እልፍኞች ሲዘጉ፣ ወይም እንዲሁ በዘፈቀደና በቀዝቃዛነት ሲገባባቸው፣ ያን ጊዜ የቤተ ክርስቲያን መሪዎች ዓለማውያን፣ ሥጋውያንና ቁሳዊያን ይሆናሉ፤ መንፈሳዊ ባሕርይ ወደ ዝቅተኛ ደረጃ ይወርዳል፤ አገልግሎቱም ይታሰራል፤ ይዳከማልም።

ጸሎት ሲወድቅ ዓለም ያይላል። ጸሎት ሲጓደል ቤተ ክርስቲያን መለኮታዊ መለያዎቿን፣ መለኮታዊ ኃይሏን ታጣለች፤ ቤተ ክርስቲያን በትዕቢተኛ የቤተ ክህነት ሥርዓታዊነት ትዋጣለች፤ ዓለምም በግልጽ በሚታየው አቅመ ቢስነቷ ያፌዝባታል።