በዓላማ የጸለዩ ሰዎች

የጸሎት ብርታት የእሳትን ኃይል አሸንፏል፤ የአንበሶችን ቍጣ ለጕሟል፤ ሁከትን ጸጥ አሰኝቷል፤ ጦርነቶችን አጥፍቷል፤ የተፈጥሮን ኃይላት አብርዷል፤ አጋንንትን አስወጥቷል፤ የሞትን ሰንሰለት በጥሷል፤ የሰማይን ደጆች ወለል አድርጎ ከፍቷል፤ ደዌዎችን አስታግሷል፤ ተንኰሎችን መክቷል፤ ከተሞችን ከጥፋት አድኗል፤ ፀሐይን በሩጫዋ አቁሟል፤ የመብረቅንም ጕዞ ገትቷል። ጸሎት ሁሉን የሚችል ሙሉ የጦር ዕቃ፣ የማይጐድል መዝገብ፣ ፈጽሞ የማያልቅ የማዕድን ጕድጓድ፣ ደመና የማይጋርደው ሰማይ፣ ማዕበል የማያናውጠው ጠፈር ነው። የሺህ በረከቶች ሥር፣ ምንጭና እናት ነው።—ዮሐንስ አፈወርቅ

የቅዱሳን ሰዎች ጸሎቶች የእግዚአብሔርን ቍጣ ያበርዳሉ፤ ፈተናዎችን ያባርራሉ፤ ዲያብሎስን ይቃወማሉ፤ ያሸንፉትማል፤ የመላእክትን አገልግሎትና ረድኤት ያስገኛሉ፤ የእግዚአብሔርን ውሳኔዎች ይሽራሉ። ጸሎት ሕመምን ይፈውሳል፤ ይቅርታንም ያስገኛል፤ ፀሐይን በሩጫዋ ያቆማል፤ የጨረቃንም ሰረገላ መንኰራኵሮች ይገታል፤ በአማልክት ሁሉ ላይ ይገዛል፤ የዝናብን ጎተራዎች ይከፍታል፤ ይዘጋማል፤ የማኅፀንን መዝጊያ ይፈታል፤ የእሳትንም ኃይል ያጠፋል፤ የአንበሶችን አፍ ይዘጋል፤ የተጨነቀውና የደከመው ችሎታችን የሥቃይን ጽናትና የስደትን ብርታት እንዲቋቋም ያስማማዋል፤ እግዚአብሔርን ደስ ያሰኛል፤ የሚያስፈልገንንም ሁሉ ይሞላል።—ጄረሚ ቴለር

ይህ ዓለም ከሚያልመው የሚበልጡ ብዙ ነገሮች በጸሎት ይፈጸማሉ። ስለዚህ፣

ድምፅህ ስለ እኔ
ሌሊትና ቀን እንደ ምንጭ ይፍለቅ።
በአእምሮአቸው ዕውር ሕይወትን የሚመግቡ ሰዎች
ከበጎችና ከፍየሎች በምን ይሻላሉ፣
እግዚአብሔርን እያወቁ የጸሎትን እጅ
ለራሳቸውና ወዳጅ ለሚሏቸው ባያነሡ?
ክብ ምድር ሁሉ በየአቅጣጫው እንዲሁ
በእግዚአብሔር እግር ዙሪያ በወርቅ ሰንሰለት ታስራለችና።—ቴኒሰን

ፍጹም ጸሎት ለፍቅር የተሰጠ ሌላ ስም ብቻ ነው።—ፌኔሎን

ስለ ሟቹ ቻርልስ ስፐርጀን በሁለቱም ዓለም እንደሚኖር ሰው በተፈጥሮአዊ ቅለት ከሳቅ ወደ ጸሎት ይሸጋገር እንደ ነበር ተነግሮለታል። ለእርሱ የጸሎት ልማድ ነጻና ያልታሰረ ነበር። ሕይወቱ አንዱ ከሌላው ጋር ምንም እንዳይገናኝ በጥብቅ በተለያዩ ክፍሎች የተከፋፈለ አልነበረም። በሰማይ ካለው አባቱ ጋር በማያቋርጥ ኅብረት ይኖር ነበር። ሁልጊዜ ከእግዚአብሔር ጋር ግንኙነት ነበረው፤ ስለዚህም መጸለይ እንደ መተንፈስ ያህል ለእርሱ ተፈጥሮአዊ ነበር።

በአንድ ወቅት ከአንድ ወዳጁ ጋር ከሰማያዊው ሰማይ በታች በክቡር የፀሐይ ብርሃን ተከበው እንደ ትምህርት ቤት ልጆች ያለ ገደብ በደስታ የዕረፍት ቀን ካሳለፉ በኋላ፦ «እንዴት ያለ መልካም ጊዜ አሳለፍን፤ ስለዚህ እግዚአብሔርን እናመስግን» አለው። ጸሎት እንደ ተራ ንግግር ሁሉ ሳይገደድ ከከንፈሮቹ ይፈልቅ ነበር፤ ከተካፈለበት ከማንኛውም ሁኔታ በቀጥታ ወደ መለኮታዊው ዙፋን ሲቀርብም ቅንጣት ታህል አለመስማማት አልታየበትም።

እያንዳንዱን የእግዚአብሔር ልጅ ሊለይ የሚገባው ስለ ጸሎት ያለው አመለካከት ይህ ነው። ሌላውን ሁሉ ዘግተን እርሱን ለማነጋገርና እርሱም እንዲያነጋግረን ወደ ፊቱ የምንቀርብባቸው የተወሰኑ የኅብረት ጊዜያት አሉ፤ ሊኖሩም ይገባል፤ ከእንደዚህ ያሉ ጊዜያትም ምድርንና ሰማይን በወርቅ ማሰሪያ የሚያስተሳስረው ያ ውብ የጸሎት ልማድ ይመነጫል። ያለ እንደዚህ ያሉ የተወሰኑ ጊዜያት የጸሎት ልማድ ፈጽሞ ሊዳብር አይችልም፤ ያለ እነርሱ ለመንፈሳዊ ሕይወት ምግብ የለም። በእነርሱ አማካይነት ነፍስ ወደ አዲስ ከባቢ አየር—ወደ ሰማያዊቱ ከተማ ከባቢ አየር—ትነሣለች፤ በዚያም ልብን ለእግዚአብሔር መክፈትና ወዳጅ ከወዳጁ ጋር እንደሚነጋገር ከእርሱ ጋር መነጋገር ቀላል ነው።

ስለዚህ በሕይወት ሁኔታዎች ሁሉ ጸሎት የነፍስ እጅግ ተፈጥሮአዊ መፍሰስ፣ ለኅብረትና ለምሪት ያለ ምንም መሰናክል ወደ እግዚአብሔር መመለስ ነው። በኀዘንም ሆነ በደስታ፣ በሽንፈትም ሆነ በድል፣ በጤናም ሆነ በድካም፣ በመከራም ሆነ በስኬት፣ ሕፃን ፍላጎቱን ሁሉ የሚያሟላ ርኅራኄ በእናቱ ዘንድ እንዳለ ሁልጊዜ እርግጠኛ ሆኖ ወደ እቅፏ እንደሚሮጥ፣ ልብም እግዚአብሔርን ለመገናኘት ይዘልላል።

ዶክተር አዳም ክላርክ በግል ታሪኩ ውስጥ እንደ መዘገበው፣ ጆን ዌስሊ በመርከብ ወደ እንግሊዝ ሲመለስ ተቃራኒ ነፋስ ብዙ መዘግየት አስከትሎ ነበር። ዌስሊ እያነበበ ሳለ በመርከቡ ላይ ግርግር እንዳለ አስተዋለ፤ ምን እንደ ሆነም ሲጠይቅ ነፋሱ ተቃራኒ እንደ ሆነ ተነገረው። እርሱም፦ «እንግዲያው ወደ ጸሎት እንሂድ» ብሎ መለሰ።

ዶክተር ክላርክ ከጸለየ በኋላ ዌስሊ ከተራ ምኞት ይልቅ የእምነት መሥዋዕት የሚመስል ብርቱ ልመና አቀረበ። «ሁሉን የምትችል ዘላለማዊ አምላክ ሆይ» ብሎ ጸለየ፤ «በሁሉ ስፍራ ትገዛለህ፤ ሁሉም ነገር የፈቃድህን ዓላማ ያገለግላል፤ ነፋሳትን በእጅህ ጭብጥ ትይዛለህ፤ በጎርፍ ላይ ትቀመጣለህ፤ ለዘላለምም ንጉሥ ሆነህ ትነግሣለህ። እነዚህ ነፋሳትና እነዚህ ማዕበሎች እንዲታዘዙልህ እዘዛቸው፤ ልንሄድበት ወደምንፈልገውም ወደብ ፈጥነህ በሰላም አድርሰን።»

የዚህ ልመና ኃይል በሁሉ ዘንድ ተሰማ። ዌስሊ ከተንበረከከበት ተነሣ፤ ምንም ሳይናገር መጽሐፉን አንሥቶ ማንበቡን ቀጠለ። ዶክተር ክላርክ ወደ መርከቡ ወለል ወጣ፤ መርከቡም ሸራውን ዘርግቶ በትክክለኛው አቅጣጫ ሲጓዝ አግኝቶ ተደነቀ። በሰላም ወደብ ደርሶ መልሕቅ እስኪጥል ድረስም አቅጣጫውን አልለወጠም። ዌስሊ በነፋሱ ድንገተኛና መልካም ለውጥ ላይ ምንም አስተያየት አልሰጠም፤ ጸሎቱ እንደሚሰማ እጅግ ፈጽሞ ይጠብቅ ስለ ነበር እንደ ተሰማ እንደ እርግጥ ቈጠረው።

ይህ በዓላማ የተደረገ ጸሎት ነበር—የእግዚአብሔር ጆሮ ለእርሱ የተሰጠ እንደ ሆነ፣ እግዚአብሔርም የለመነውን ልመና ለመስጠት ኃይል ብቻ ሳይሆን ፈቃደኛነትም እንዳለው የሚያውቅ ሰው ግልጽና ቀጥተኛ ንግግር ነበር።

ሻለቃ ዲ. ደብሊው. ዊትል ስለ ጸሎት ድንቆች በጻፈው መግቢያ ውስጥ ስለ ብሪስቶሉ ጆርጅ ሙለር እንዲህ ይላል፦ «ከኩቤክ ወደ ሊቨርፑል በመርከብ በምንጓዝበት ቀን ጠዋት አቶ ሙለርን በጭነት መላኪያ ቢሮው ውስጥ አገኘሁት። ተሳፋሪዎቹን ወደ መርከቡ የምታደርሰው ትንሽ ጀልባ ልትነሣ ግማሽ ሰዓት ገደማ ሲቀራት፣ ከኒው ዮርክ የተላከለት የመርከብ ወለል ወንበር ደርሶ እንደ ሆነ ወኪሉን ጠየቀ። ‹አልደረሰም› የሚል መልስ ተሰጠው፤ ለመርከቡ ጕዞ በጊዜ ሊደርስ ፈጽሞ እንደማይችልም ተነገረው። እኔ ገና የገዛሁት ወንበር ከእኔ ጋር ነበረ፤ ለአቶ ሙለርም በአቅራቢያው ያለውን መሸጫ ነገርሁት፤ የቀሩት ጥቂት ደቂቃዎች ብቻ ስለ ነበሩም ወዲያውኑ አንድ ቢገዛ እንደሚሻል ሐሳብ አቀረብሁለት። መልሱ እንዲህ የሚል ነበር፦ ‹አይሆንም ወንድሜ። የሰማዩ አባታችን ወንበሩን ከኒው ዮርክ ይልከዋል። ወይዘሮ ሙለር የምትጠቀምበት ወንበር ነው። ከአሥር ቀን በፊት ለአንድ ወንድም ጻፍሁለት፤ እርሱም ባለፈው ሳምንት ወደዚህ እንዲላክ እንደሚያደርግ ቃል ገብቶ ነበር። እኔ እንደ ፈለግሁት ፈጣን አልሆነም፤ ነገር ግን የሰማዩ አባታችን ወንበሩን እንደሚልከው እርግጠኛ ነኝ። ወይዘሮ ሙለር በባሕር ላይ እጅግ ትታመማለች፤ ይህንኑ ወንበር እንዲኖራት በተለይ ተመኝታለች፤ ትናንትም እዚህ ስላላገኘነው የሰማዩ አባታችን ሊያዘጋጅልን ፈቃዱ እንዲሆን ልዩ ጸሎት አድርገናል፤ ይህን እንደሚያደርግም በእርሱ እንታመናለን።› ይህ የተወደደ የእግዚአብሔር ሰው በሁለት ዶላር ገደማ ሊዘጋጅላት ሲቻል ወይዘሮ ሙለር ያለ ወንበር የምትጓዝበትን አደጋ ተቀብሎ በሰላም ወደ መርከቡ ሲሳፈር፣ አቶ ሙለር የእምነት መርሆቹን ከልክ በላይ እየገፋ እንደ ሆነና በጥበብ እንዳልሠራ ፈርቼ እንደ ነበር እመሰክራለሁ። አቶ ሙለር ከሄደ በኋላ ለአሥር ደቂቃ በመላኪያ ቢሮው ቆየሁ። ወደ መርከብ ማቆሚያው ለመቻኮል ገና እንደ ተነሣሁ፣ የፈረስ ጋሪ በመንገዱ ላይ እየነዳ መጣ፤ ከኒው ዮርክ ገና በደረሰው ጭነት አናት ላይም የአቶ ሙለር ወንበር ነበረ። ወዲያውኑ ወደ ትንሿ ጀልባ ተላከ፤ ጀልባዋም ከማቆሚያው ልትለቅ ስትል ለአቶ ሙለር እንዳደርሰው በእጆቼ ተሰጠ (ጌታ ለእኔ ትምህርት ነበረውና)። አቶ ሙለርም በጥልቅ ያደነቀውን ቸርነት ገና እንደ ተቀበለ ሕፃን በደስታና በእርካታ ፊት ተቀበለው፤ ባርኔጣውንም በአክብሮት አውልቆ እጆቹን በላዩ አጣጥፎ ወንበሩን ስለ ላከ የሰማዩን አባት አመሰገነ።»

ከሜላንክቶን ጋር ደብዳቤ ይጻጻፉ ከነበሩት አንዱ ስለ ሉተር ጸሎት እንዲህ ሲል ጽፏል፦ «በእነዚህ አስጨናቂና አበሳጪ ዘመናት የዚህን ሰው ልዩ ደስተኛነት፣ ጽናት፣ እምነትና ተስፋ በበቂ ማድነቅ አልችልም። እነዚህን የጸጋ ዝንባሌዎች የእግዚአብሔርን ቃል እጅግ በትጋት በማጥናት ዘወትር ይመግባቸዋል። ደግሞም ከምርጥ ሰዓታቱ ቢያንስ ሦስቱን በጸሎት የማያሳልፍበት አንድም ቀን አያልፍም። በአንድ ወቅት ሲጸልይ በአጋጣሚ ሰማሁት። ቸሩ አምላክ ሆይ! በአነጋገሩ ውስጥ እንዴት ያለ መንፈስና እንዴት ያለ እምነት አለ! በመለኮታዊው ፊት እንዳለ ያህል በታላቅ አክብሮት እግዚአብሔርን ይለምናል፤ ሆኖም አባትን ወይም ወዳጅን እንደሚያነጋግር ያህል በጸና ተስፋና መተማመን ይለምናል። ‹አንተ አባታችንና አምላካችን እንደ ሆንህ አውቃለሁ› አለ፤ ‹ስለዚህ የልጆችህን አሳዳጆች ከንቱ እንደምታደርጋቸው እርግጠኛ ነኝ። ይህን ባታደርግ ከእኛ ጉዳይ ጋር የተያያዘው የራስህ ጉዳይ አደጋ ላይ ይወድቃልና። ፈጽሞ የራስህ ጉዳይ ነው። እኛ በአንተ አሠራር ተገደን በዚህ ተካፍለናል። ስለዚህ አንተ መከታችን ትሆናለህ።› ሉተር በዚህ ሁኔታ ሲጸልይ ከርቀት ሆኜ ሳዳምጥ፣ ሰውዬው እግዚአብሔርን እንደ ወዳጅ፣ ሆኖም በታላቅ ክብደትና አክብሮት ሲያነጋግረው፣ ደግሞም በጸሎቱ መካከል ልመናዎቹ እንደሚፈጸሙለት እርግጠኛ እንደ ሆነ በመዝሙራት ውስጥ ያሉትን ተስፋዎች አጥብቆ ሲጠቅስ በመስማቴ ነፍሴ በውስጤ የምትነድ መሰለች።»

በቅንዓቱና በጸሎቱ ድንቅ ስለ ነበረው በእንግሊዝ ታዋቂ የሜቶዲስት ሰባኪ ስለ ዊልያም ብራምዌል አንድ ዋና ሳጅን የሚከተለውን ተርኳል፦ «በሐምሌ 1811 ክፍለ ጦራችን ያን ጊዜ የተራዘመና ደም አፋሳሽ ጦርነት ይካሄድበት ወደ ነበረው ወደ ስፔን እንዲሄድ ታዘዘ። የምወዳትን ሚስቴንና አራቱን ረዳት የሌላቸውን ልጆቼን ያለ ጠባቂና ያለ መተዳደሪያ በባዕድ አገር ትቼ የመሄድ ሐሳብ አእምሮዬን በብርቱ አስጨነቀው። አቶ ብራምዌል ስለ ሁኔታችን ከልብ ተቈረቈረ፤ ርኅሩኅ መንፈሱም የለስላሳዋን ሚስቴን የጭንቅ ስሜቶች ሁሉ የጠጣ ይመስል ነበር። ቀንና ሌሊት ስለ እኛ በጸጋው ዙፋን ፊት ተማለደ። ለጕዞ ከመነሣታችን በፊት ያለውን ምሽት እኔና ሚስቴ ከአቶ ብራምዌል ጋር በአንድ ወዳጃችን ቤት አሳለፍን፤ እርሱም በጥልቅ ሐሳብ ተውጦ ተቀምጦ ነበር፤ ጊዜውንም ሁሉ በመንፈሳዊ ትግል ውስጥ ያለ ይመስል ነበር። ከእራት በኋላ ድንገት እጁን ከደረቱ አውጥቶ በጉልበቴ ላይ አኖረና እንዲህ አለ፦ ‹ወንድም ራይሊ፣ የምልህን ልብ በል! ወደ ስፔን አትሄድም። የምልህን አስታውስ፤ አትሄድም፤ ስለ አንተ ከእግዚአብሔር ጋር ስታገል ቆይቻለሁና፤ የሰማዩ አባቴም በምሕረቱ ራሱን ዝቅ አድርጎ እርሱን አጥብቄ የምይዝበትን ኃይል ሲሰጠኝ በቀላሉ አልለቀውም፤ አይሆንም፣ መልስ እስኪሰጠኝ ድረስ አልለቀውም። ስለዚህ ከአንተ በሚቀጥለው ጊዜ ስሰማ በሰፈርህ ተደላድለህ እንደምትኖር እርግጠኛ ሁን።› ልክ እንደ ተናገረው ሆነ። በማግሥቱ ወደ ስፔን የመሄዱ ትእዛዝ ተሻረ።»

እነዚህ ሰዎች በዓላማ ጸለዩ። ለእነርሱ እግዚአብሔር በማይደረስበት በሆነ ሩቅ ስፍራ የራቀ ሳይሆን፣ የልጆቹን ጥሪ ለመስማት ሁልጊዜ ዝግጁ ሆኖ በአጠገባቸው ያለ ነበር። በመካከላቸው ምንም ግድግዳ አልነበረም። ስለ ሰውና ስለ ፈጣሪው እንዲህ ያለውን አነጋገር መጠቀም ቢፈቀድ፣ ፍጹም የቅርብ ወዳጅነት ነበራቸው። በእርሱ ከሚታመነው ልጁ የአባቱን ፊት የሚጋርድ ደመና አልነበረም፤ ልጁም ወደ መለኮታዊው ፊት ቀና ብሎ የልቡን ናፍቆት ሊያፈስ ይችል ነበር። እግዚአብሔርም ፈጽሞ ሳይሰማ የማይቀረው የጸሎት ዓይነት ይህ ነው። ከልቡ ጋር አንድ ከሆነ ልብ፣ ለሰማያዊው ዕቅድ ፈጽሞ ራሱን ከሰጠ ሰው እንደሚመጣ ያውቃል፤ ስለዚህም ጆሮውን ያዘነብላል፤ ለሚማጸነው ልጁም ልመናው እንደ ተሰማና መልስ እንዳገኘ ማረጋገጫ ይሰጠዋል።

በቈረጠና በማይዋልል ዓላማ ወደ አባታችን ፊት በቀረብን ጊዜ ሁላችንም እንዲህ ያለ ልምድ አላገኘንምን? በነፍስ ጭንቅ ውስጥ ሆነን ከዓለም ጭቆና በሰማይ መግቢያ እልፍኝ መጠጊያ ፈልገናል፤ የተስፋ መቍረጥ ማዕበሎች ሊያጠፉን የሚያስፈራሩ መሰሉ፤ የማምለጫ መንገድም በየትም ስፍራ ስላልታየ፣ እንደ ጥንቶቹ ደቀ መዛሙርት ወደ ጌታችን ኃይል ተጠግተን እንዳንጠፋ እንዲያድነን ወደ እርሱ ጮኽን። ከዚያም በዓይን ጥቅሻ ነገሩ ተፈጸመ። ማዕበሎቹ ጸጥ አሉ፤ የሚያጓራው ነፋስ በመለኮታዊው ትእዛዝ ተወ፤ የመለኮታዊው ሀልዎት ስሜት የተመለሰ ጸሎትንና የጣፋጭ መዳንን ማረጋገጫ ይዞ በመላው ሁለንተናችን ላይ ቀስ ብሎ ሲሰርጽ፣ የነፍስ ጭንቅ ወደ ዕረፍት ሰላም ተለወጠ።

«ችግሮቼንና መከራዎቼን ለጌታ እነግረዋለሁ፤ መልሳቸውንም እንዲሰጠኝ እጠብቀዋለሁ» ይላል አንድ የእግዚአብሔር ሰው። «በጣም ጨለማ መስሎ የታየ ጉዳይ በእግዚአብሔር መንፈስ ርዳታ በጸሎት እንደ ብርጭቆ ጥርት ብሎ መታየቱ ድንቅ ነው። ክርስቲያኖች ለጸሎታቸው መልስ ለማግኘት ብዙ ጊዜ የሚወድቁት እግዚአብሔርን በበቂ ስለማይጠብቁ ይመስለኛል። ዝም ብለው ተንበርክከው ጥቂት ቃላት ይናገራሉ፤ ከዚያም ዘለው ይነሣሉ፤ ይረሱታልም፤ እግዚአብሔር እንዲመልስላቸውም ይጠብቃሉ። እንዲህ ያለው ጸሎት ሁልጊዜ የጎረቤቱን የበር ደወል ደውሎ በተቻለው ፍጥነት ሸሽቶ የሚሮጥን ትንሽ ልጅ ያስታውሰኛል።»

የጸሎትን ልማድ ስናዳብር ወደ አዲስ ከባቢ አየር እንገባለን። አንድ ሰው እግዚአብሔርን የሚፈራ ስኮትላንዳዊን፦ «ወደ ሰማይ ለመሄድ ተስፋ ታደርጋለህን?» ብሎ ጠየቀው። «ምነው ሰውዬ፣ እኔማ እዚያ እኖራለሁ» የሚል አስገራሚና ያልተጠበቀ መልስ ሰጠ። ይህ የአንድ ታላቅ እውነት አጭርና ጥልቅ መግለጫ ነበር፤ እግዚአብሔር የሚገልጣቸውን ምሥጢሮች ለመስማት በሚያስችለው ቅርበት ከእርሱ ጋር ለሚመላለስ ክርስቲያን ወደ ሰማይ የሚወስደው መንገድ ሁሉ የተጀመረ ሰማይ ነውና።

ይህ አመለካከት ዶክተር ፓርክስ ካድማን በተረከው ስለ ሆራስ ቡሽኔል በሚናገር ታሪክ ውስጥ በውበት ተገልጿል። ቡሽኔል በማይድን በሽታ እንደ ተያዘ ታወቀ። አንድ ምሽት ቄስ ጆሴፍ ትዊቸል ሊጠይቀው መጣ፤ በከዋክብት በተሞላው ሰማይ ሥርም አብረው ተቀምጠው ሳሉ ቡሽኔል፦ «ከእኛ አንዳችን መጸለይ ይገባናል» አለ። ትዊቸል ቡሽኔልን እንዲጸልይ ጠየቀው፤ ቡሽኔልም ጸሎቱን ጀመረ፤ ፊቱን በምድር ውስጥ ቀብሮ ልቡን አፈሰሰ፤ ትዊቸል ያን ሁኔታ ሲያስታውስ፦ «እግዚአብሔርን እንዳልነካ ብዬ እጄን በጨለማ ውስጥ ለመዘርጋት ፈራሁ» እስኪል ድረስ አፈሰሰ።

እግዚአብሔር እንዲህ ቅርብ መሆኑ ወደ ቅድስተ ቅዱሳን መግባት ነው—የሰማያዊውን አየር መዓዛ መተንፈስ፣ ደስ በሚያሰኙ በኤደን ገነቶች ውስጥ መመላለስ ነው። እግዚአብሔርንና ሰውን ወደዚህ ደስተኛ ኅብረት ሊያመጣ የሚችል ከጸሎት በቀር ምንም የለም። በዚያው መግቢያ የሚያልፍ ሰው ሁሉ ልምድ እንደ ሆነ ሁሉ የሳሙኤል ራዘርፎርድም ልምድ ይኸው ነበር። ይህ የእግዚአብሔር ቅዱስ በአንድ ወቅት ስለ ኅሊናው ሲል በእስር ቤት በታሰረ ጊዜ መለኮታዊውን ጓደኝነት ባልተለመደ መጠን አጣጥሟል፤ ኢየሱስ ወደ ክፍሉ እንደ ገባና በመምጣቱም «እያንዳንዱ ድንጋይ እንደ ቀይ ዕንቍ አንጸባረቀ» ብሎ በማስታወሻው ውስጥ መዝግቧል።

ሌሎች ብዙዎችም ጸሎት ከምንም ነገር ይበልጥ ትርጉም ያለው ብቸኛ የሕይወት ልማድ በሆነላቸው ጊዜ ስለዚሁ ጣፋጭ ኅብረት መስክረዋል። ዴቪድ ሊቪንግስተን በጸሎት ዓለም ውስጥ ይኖር ነበር፤ የጸጋ ተጽእኖውንም ያውቅ ነበር። በእያንዳንዱ የልደት ቀኑ ጸሎት መጻፍ ልማዱ ነበር፤ ከመጨረሻው በፊት ባለው የልደት ቀኑም ጸሎቱ ይህ ነበር፦ «መለኮታዊ ሆይ፣ በበቂ ትጋት፣ በበቂ ጥልቀትና በበቂ ቅንነት አልወደድሁህም። ይህ ዓመት ከማለቁ በፊት ሥራዬን እንድፈጽም እባክህ ስጠኝ።» ከዚያ በኋላ በመጣው ዓመት ደጃፍ ላይ ታማኝ ሰዎቹ ዝናቡ ከጣሪያው ጠርዝ እየተንጠባጠበ ሳለ በኢላላ ወዳለችው ጎጆ ውስጥ ሲመለከቱ፣ ጌታቸው በአልጋው አጠገብ በጉልበቱ ተንበርክኮ በጸሎት ሁኔታ አዩት። በጉልበቱ ተንበርክኮ እየጸለየ ሞቶ ነበር።

ስቶንዎል ጃክሰን የጸሎት ሰው ነበር። እንዲህ አለ፦ «ይህን ልማድ በአእምሮዬ ውስጥ እጅግ ስላጸናሁት የእግዚአብሔርን በረከት ሳልለምን የውኃ ብርጭቆ ወደ ከንፈሬ አላነሣም፤ ከማኅተሙ በታች የጸሎት ቃል ሳላኖር ደብዳቤ አላሽግም፤ ሐሳቤን ለአፍታ ወደ ሰማይ ሳልልክ ደብዳቤ ከፖስታ ቤት አልወስድም፤ በመማሪያ ክፍሉ ውስጥ ክፍለ ጊዜዬን በምቀይርበት ጊዜም ስለሚወጡትና ስለሚገቡት የጦር ትምህርት ቤት ተማሪዎች የአንድ ደቂቃ ልመና ሳላቀርብ አላልፍም።»

ወደ ሞንጎሊያ ፈር ቀዳጅ ሚስዮናዊ ሆኖ የሄደው ጄምስ ጊልሞር የጸሎት ሰው ነበር። ሲጽፍ ቀለም መምጠጫ ወረቀት ፈጽሞ ያለመጠቀም ልማድ ነበረው። የማንኛውም ገጽ ግርጌ በደረሰ ጊዜ ቀለሙ እስኪደርቅ ድረስ መጠበቅና ያንንም ጊዜ በጸሎት ማሳለፍ ደንብ አድርጎ ነበር።

በዚህ መንገድ ሁለንተናቸው በመለኮታዊው ነገር ረሰረሰ፤ የሰማያዊውም መዓዛና ክብር ነጸብራቅ ሆኑ። በጸሎት ጎዳናዎች ከእግዚአብሔር ጋር ስንመላለስ ከመልኩ የሆነ ነገር እናገኛለን፤ ሳናውቀውም ለሌሎች የውበቱና የጸጋው ምስክሮች እንሆናለን። ፕሮፌሰር ጄምስ «የሃይማኖታዊ ልምድ ዓይነቶች» በተሰኘው ዝነኛ ሥራው ውስጥ ዕድሜው አርባ ዘጠኝ ዓመት ስለ ሆነ አንድ ሰው ይተርካል፤ እርሱም እንዲህ አለ፦ «እግዚአብሔር ከማንኛውም ሐሳብ ወይም ነገር ወይም ሰው ይልቅ ለእኔ እውን ነው። ሀልዎቱን በእርግጠኝነት ይሰማኛል፤ በሥጋዬና በአእምሮዬ ውስጥ በተጻፉት ሕጎቹ መሠረት ይበልጥ ተስማምቼ በኖርሁ መጠንም ይበልጥ ይሰማኛል። በፀሐይ ብርሃንም ሆነ በዝናብ ውስጥ ይሰማኛል፤ ስሜቴን ይበልጥ የሚገልጸውም ይህ ሁሉ ከጣፋጭ ዕረፍት ጋር ተዋሕዶ ነው። በጸሎትና በምስጋና እንደ ጓደኛ አነጋግረዋለሁ፤ ኅብረታችንም አስደሳች ነው። ደጋግሞ ይመልስልኛል፤ ብዙ ጊዜ የውጭ ጆሮዬ ድምፁን የሰማ እስኪመስል ድረስ በግልጽ በተነገሩ ቃላት፣ በአብዛኛው ግን በአእምሮዬ ውስጥ በሚያርፉ ብርቱ ግንዛቤዎች ይመልስልኛል። ብዙውን ጊዜም ስለ እርሱና ለእኔ ስላለው ፍቅር፣ ስለ ደኅንነቴም ስላለው ጥንቃቄ አዲስ እይታ የሚገልጥ የመጽሐፍ ቅዱስ ጥቅስ ነው … እርሱ የእኔ እንደ ሆነና እኔም የእርሱ እንደ ሆንሁ የሚለው እውቀት ፈጽሞ አይለየኝም፤ ዘላቂ ደስታ ነው። ያለ እርሱ ሕይወት ባዶ፣ ምድረ በዳ፣ ዳርቻና መንገድ የሌለው ጠፍ ምድር በሆነ ነበር።»

ከዚህ እኩል የሚጠቀሰው በ1605 በኖርዊች ይኖር የነበረውና በሰፊው የተሰራጨ እጅግ አስደናቂ መጽሐፍ «የሐኪም ሃይማኖት» («ሬሊጂዮ ሜዲቺ») ደራሲ የሆነው የተወደደው ሐኪም የሰር ቶማስ ብራውን ምስክርነት ነው። እንግሊዝ በብሔራዊ ሁከትና በፖለቲካ ግርግር ዘመን ውስጥ ብታልፍም እርሱ በጸሎት መጽናናትንና ብርታትን አገኘ። ከሞቱ በኋላ በግል ወረቀቶቹ መካከል በተገኘ ማስታወሻ ውስጥ እንዲህ ሲል ጽፏል፦ «ይበልጥ ለመጸለይና ሁልጊዜ ለመጸለይ፣ ጸጥታ በሚጋብዝበት ስፍራ ሁሉ—በቤት፣ በአውራ ጎዳናና በመንገድ ላይ—ለመጸለይ፣ በዚህች ከተማም እግዚአብሔርን እንዳልረሳሁ የማይመሰክር አንድም መንገድ ወይም መተላለፊያ እንዳይኖር ወስኛለሁ።» ደግሞም እንዲህ ሲል ይጨምራል፦ «በማልፍበት መንገድ ማንኛውንም ቤተ ክርስቲያን ባየሁ ጊዜ እግዚአብሔር በዚያ በመንፈስ እንዲመለክ፣ ነፍሳትም በዚያ እንዲድኑ ለመጸለይ፤ ስለ ታማሚዎቼና ስለ ሌሎች ሐኪሞች ታማሚዎች በየቀኑ ለመጸለይ፤ ወደ ማንኛውም ቤት ስገባ ‹የእግዚአብሔር ሰላም በዚህ ይኑር› ለማለት፤ ስብከት ከሰማሁ በኋላ በእግዚአብሔር እውነትና በመልእክተኛው ላይ በረከት እንዲሆን ለመጸለይ፤ ውብ ሰው ባየሁ ጊዜ ስለ ፍጥረቱ እግዚአብሔርን ለማመስገንና ስለ ነፍሷ ውበት ለመጸለይ—እግዚአብሔር በውስጣዊ ጸጋዎች እንዲያበለጽጋትና ውጫዊውና ውስጣዊው እንዲስማሙ፤ አካለ ጎደሎ ሰው ባየሁ ጊዜ እግዚአብሔር የነፍስ ሙሉነትን እንዲሰጣቸውና በኋላም የትንሣኤን ውበት እንዲሰጣቸው ለመጸለይ አስባለሁ።»

የሚጸልይ መንፈስ እንዴት ያለ ምሳሌ ነው! እንዲህ ያለው አመለካከት ሳያቋርጡ መጸለይ ምን እንደ ሆነ ያሳያል፤ የጸሎትን ልማድ በማያቋርጥ ልመናው፣ በማይቋረጥ ኅብረቱና በዘላቂ ምልጃው ይገልጣል። ደግሞም በጸሎት ውስጥ ያለው ዓላማ እንዴት ያለ ምሳሌ ነው! በመንገድ ላይ ሰዎችን ስናልፍ ስለ እነርሱ እንደምንጸልይ፣ ወይም ወደ ቤት ወይም ወደ ቤተ ክርስቲያን ስንገባ ነዋሪዎቹን ወይም ጉባኤውን በጸሎት በእግዚአብሔር ፊት እንደምናስብ ከእኛ ስንቶቻችንን በተመለከተ ሊነገር ይችላል?

የግድ የለሽነታችንና የመርሳታችን ምክንያት፣ ለብዙዎቻችን ጸሎት የራስ ወዳድነት አንድ መልክ ብቻ መሆኑ ነው፤ ለራሳችን አንድ ነገር መለመን ማለት ነው—ያ ብቻ፣ ከዚያ ሌላ ምንም አይደለም።

ከእንደዚህ ያለ አመለካከትም እንድንድን መጸለይ ያስፈልገናል።