ዴቪድ ሊቪንግስተን — መሄድን ያላቆመው አሳሽ

ማን ነበር?

ዴቪድ ሊቪንግስተን በማርች 19 ቀን 1813 በስኮትላንድ፣ በብላንታየር ድሃ ነገር ግን ቀናተኛ ክርስቲያን ከነበረ ቤተሰብ ከሰባት ልጆች ሁለተኛ ሆኖ ተወለደ። ከአሥር ዓመቱ ጀምሮ በጥጥ ፋብሪካ ሠራ፤ ማታ ማታ መጻሕፍትን በሽመና መሣሪያው ላይ አስደግፎ ራሱን አስተማረ፤ በመጨረሻም በግላስጎው የሕክምና ትምህርት ተማረ። በ1840 በለንደን ሚስዮናውያን ማኅበር ሥር ወደ አፍሪካ በመርከብ ተጓዘ፤ የሚቀጥሉትንም ሠላሳ ሦስት ዓመታት የአፍሪካን አህጉር ውስጣዊ ምድር በመመርመር፣ ካርታ በመሥራትና ወንጌልን በመስበክ አሳለፈ፤ ጽናቱም የሚያደንቁትን እንኳ ያስገርም ነበር። ሦስት ታላላቅ ጉዞዎችን አደረገ፤ የመካከለኛውን አፍሪካ ሰፋፊ ክልሎች ለውጭው ዓለም ከፈተ፤ በዘመኑም እጅግ የታወቀ አሳሽ ሆነ። በአሥራ ዘጠነኛው ክፍለ ዘመን የአፍሪካን የባሪያ ንግድ በመቃወም ከሁሉ ይበልጥ የጸናና ውጤታማ ድምፅ እርሱ ነበር። በሜይ 1 ቀን 1873 ዛሬ ዛምቢያ በምትባለው አገር፣ በአለቃ ቺታምቦ መንደር በአንዲት ጎጆ ውስጥ በጉልበቱ ተንበርክኮ በጸሎት ላይ እንዳለ ሞቶ ተገኘ። ይወዱት የነበሩት አፍሪካውያን አገልጋዮቹ ልቡን አውጥተው ሕይወቱን ሰጥቶ ሊደርስበት በደከመበት በአፍሪካ አፈር ቀበሩት፤ ከዚያም በዌስትሚኒስተር አቢ እንዲቀበር፣ እንዳይበላሽ የተጠበቀውን ሥጋውን አንድ ሺህ አራት መቶ ማይል ተሸክመው እስከ ባሕሩ ዳርቻ አደረሱት።

ስለ ተልእኮና ስለ መሥዋዕትነት አገልግሎት የነበረው ራእይ

የሊቪንግስተን የተልእኮ ራእይ ለብዙ ደጋፊዎቹ እርስ በርሱ የሚጋጭ በሚመስል እምነት የተቀረጸ ነበር፤ ይኸውም አፍሪካን ለወንጌል ለመክፈት ከሁሉ የሚሻለው መንገድ በባሕር ዳርቻ የሚስዮን ጣቢያዎችን መትከል ሳይሆን ካርታ ወዳልተሠራለት ውስጣዊ ምድር ዘልቆ መግባት፣ በዚያ ካሉ ሕዝቦች ጋር ወዳጅነት መመሥረት፣ አህጉሩን ያወድም የነበረውን የባሪያ ንግድ ማፍረስ፣ ከዚያም እርሱ በከፈተው መንገድ ወንጌል እንዲከተል መንገድ መጥረግ ነው የሚል ነበር። ይህን ሦስት ገጽታ ያለው ዓላማ «ሦስቱ ነገሮች» ብሎ ጠራው፦ ክርስትና፣ ንግድና ሥልጣኔ — ይህንም ሲል የወንጌል ስብከት የሰው ልጆች በሙላት ሊኖሩ የሚችሉበትን ሁኔታ ከማመቻቸት የማይለይ ነው ማለቱ ነበር።

የሊቪንግስተንን የሚስዮን ሕይወት በሙሉ የገፋው ኃይል፣ የክርስቶስን ስም ገና ባልሰሙ ሰዎች የተሞላ አህጉር ራእይና እግዚአብሔር እነርሱን እንዳልረሳቸው የነበረው የማይናወጥ እምነት ነበር። የኢሳይያስን ታላቅ የሚስዮን ተስፋ በልቡ አስርጾ ነበር፦ «የያዕቆብን ነገዶች ታስነሣ ዘንድ፥ ከእስራኤልም የተጠበቁትን ትመልስ ዘንድ ባሪያዬ መሆንህ ቀላል ነገር ነው፤ ማዳኔ እስከ ምድር ዳርቻ ይደርስ ዘንድ ለአሕዛብ ብርሃን አድርጌ ሰጥቼሃለሁ።» (ኢሳይያስ 49:6)። ለቪክቶሪያ ዘመን እንግሊዝ አፍሪካ የምድር ዳርቻ ነበረች። ሊቪንግስተን ኢሳይያስ ተስፋ ከሰጠው ማዳን ተደራሽነት ውጭ ናት ብሎ ለመቀበል እምቢ አለ። ይህን ለማረጋገጥ ሄደ፤ እንዳልሆነችም በማሳየት ሠላሳ ሦስት ዓመታትን አሳለፈ።

የሚስዮናዊ መሥዋዕትነት ሥነ መለኮቱ በሕይወቱ በደረሱበት ተደጋጋሚ ኪሳራዎች ውስጥ ተቀረጸ። ጤናውን አጣ — ከሠላሳ ጊዜ በላይ በወባ ተሠቃየ፤ በመጨረሻም በተቅማጥ፣ በደም መፍሰስና በሌሎች በርካታ ሕመሞች ተያዘ፤ እነዚህም በመጨረሻዎቹ ዓመታቱ የቀድሞው አካላዊ ብርታቱ ጥላ ብቻ አደረጉት። ሚስቱን ሜሪን አጣ፤ እርሷም ከእርሱ ጋር እንደ ገና ለመሆን ከእንግሊዝ ተመልሳ በ1862 በአፍሪካ ሞተች። የሥራ ባልደረቦቹን፣ የስንቅ ማመላለሻ መስመሮቹን አጣ፤ ብዙ ጊዜም መንገዱን አጣ — የት እንዳለ ሳያውቅ በመካከለኛው አፍሪካ በእውነት ይንከራተት ነበር። ቢሆንም ተልእኮው ዋጋው የሚገባው እንደ ሆነ ያለውን እምነት ፈጽሞ አላጣም። የጳውሎስን ምስክርነት አጥብቆ ያዘ፦ «በሁሉ እንገፋለን እንጂ አንጨነቅም፤ እናመነታለን እንጂ ተስፋ አንቆርጥም፤ እንሰደዳለን እንጂ አንጣልም፤ እንወድቃለን እንጂ አንጠፋም።» (2ኛ ቆሮንቶስ 4:8-9)። ከእያንዳንዱ ጥንድ የመጀመሪያውን ሁሉ ቀመሰ። ሁለተኛውን ግን አንዱንም ፈጽሞ አልሆነም።

ለባሪያ ንግድ የነበረው ብርቱ ተቃውሞ በሕይወቱ ከፈጸማቸው እጅግ ተግባራዊ የተልእኮ ሥራዎች አንዱ ነበር። ዊልያም ዊልበርፎርስ ከአንድ ትውልድ በፊት እንደ ተረዳው፣ በእግዚአብሔር ፊት የእያንዳንዱን ሰው ነፍስ እኩል ክብር የሚያውጅ ወንጌል እነዚያኑ ነፍሳት ከሚገዛና ከሚሸጥ ሥርዓት ጋር ከመሠረቱ እንደማይስማማ ተረዳ። ከአፍሪካ እምብርት ሆኖ ስላየው ነገር የእንግሊዝን ሕዝብ አስተያየት ባነቃቃ ቍጣ ጻፈ፤ ይህም በመጨረሻ የምሥራቅ አፍሪካን የባሪያ ንግድ ላስቆመው የሕግ እርምጃ አስተዋጽኦ አደረገ። መጽሐፍ ቅዱስ ያዘዘውን እያደረገ ነበር፦ «ድምፅ ለሌላቸው፥ ለተገፉትም ሁሉ ፍርድ አፍህን ክፈት። አፍህን ክፈት፥ በጽድቅም ፍረድ፤ ለድሀውና ለችግረኛውም ተሟገት።» (ምሳሌ 31:8-9)። ለሊቪንግስተን የወንጌል ስብከትና ለፍትሕ መሟገት አንድ ተልእኮ ነበሩ።

በመጨረሻዎቹ ዓመታቱ ሊቪንግስተን በመካከለኛው አፍሪካ በእውነት ጠፋ — ያለበት ስፍራ ለዓመታት ለውጭው ዓለም አይታወቅም ነበር — እርሱን ለማግኘት ሄንሪ ሞርተን ስታንሊ ያደረገው የታወቀ ጉዞም በአሰሳ ታሪክ ውስጥ እጅግ ከተወደሱት ገጠመኞች አንዱን አስገኘ። ስታንሊ በ1871 በመጨረሻ በኡጂጂ ባገኘው ጊዜ ወደ እንግሊዝ ሊወስደው ፈለገ። ሊቪንግስተን እምቢ አለ።

ገና አልጨረሰም ነበር። ለልጁ እንዲህ ብሎ ጻፈ፦ «እኔ በልቤም በነፍሴም ሚስዮናዊ ነኝ። እግዚአብሔር አንድ ልጅ ብቻ ነበረው፤ እርሱም ሚስዮናዊና ሐኪም ነበር።

እኔ የእርሱ ምስኪን፣ እጅግ ምስኪን ቅጂ ነኝ፤ ወይም ለመሆን እመኛለሁ፤ ነገር ግን በዚህ አገልግሎት ለመኖር ተስፋ አደርጋለሁ፤ በእርሱም ለመሞት እመኛለሁ።»

በእርሱም ሞተ። ዮሐንስ ስለ ሥጋ መልበስ የጻፈውን ዘገባ በሙሉ በሕይወቱ ገለጠው፦ «ቃልም ሥጋ ሆነ፤ ጸጋንና እውነትንም ተመልቶ በእኛ አደረ።» (ዮሐንስ 1:14)። ሊቪንግስተንም ሊደርስላቸው በመጣላቸው ሕዝቦች መካከል አደረ። በመካከላቸውም ተቀበረ።

ተንበርክኮ በጸሎት ላይ ሳለ መሞቱ፣ በቅርብ የሚያውቁት ሰዎች እንደ ፈረዱት፣ ከሰበካቸው ስብከቶች ሁሉ እጅግ አንደበተ ርቱዕ ስብከት ነበር። የሚስዮናዊ ተልእኮውን በስውር በጉልበቱ ተንበርክኮ፣ በግልጥ ደግሞ በእግሩ ቆሞ ኖረው — ሁለቱ አኳኋኖች የማይለያዩ ነበሩ፤ አንዱ ሌላውን ያጸና ነበር። የላከውን የእርሱን ተስፋ ቃል እንዳለ ተቀብሎት ስለ ነበር፣ እስከ መጨረሻው ወደ ኋላ ያልተመለሰ የተላከ ሰው ነበር፦ «እነሆም እኔ እስከ ዓለም ፍጻሜ ድረስ ሁልጊዜ ከእናንተ ጋር ነኝ።» (ማቴዎስ 28:20)። የገዛ ዘመኑ ፍጻሜ በዛምቢያ በአንዲት የጭቃ ጎጆ ውስጥ መጣ።

የተስፋ ቃሉም ጸና።

ጸሎት

በመካከላችን የምታድር ጌታ ሆይ፣ መሄድን ለማቆም እምቢ ያለውን የሊቪንግስተንን ጽናት ስጠን። የተላከውን ሰው መንገድ ትተን አስተማማኙን በምንመርጥበት ስፍራ ውቀሰን። ነፍስን የሚነካ፣ የሥጋን ሥቃይ ግን ቸል የሚል ወንጌል በምንሰብክበት ስፍራ ሙሉ አድርገን።

ካርታው ወደሚያልቅበት ለመሄድ ድፍረትን፣ መገኘትህም ከካርታዎቻችን አልፎ እንደሚዘልቅ ለመታመን እምነትን ስጠን። አሜን።