መግቢያ

«እውነት እውነት እላችኋለሁ፥ የስንዴ ቅንጣት በምድር ወድቃ ካልሞተች ብቻዋን ትቀራለች፤ ብትሞት ግን ብዙ ፍሬ ታፈራለች።» (ዮሐንስ 12:24)

አንዳንድ የክርስትና ትምህርት በአእምሮ ላይ ዕውቀትን ይጨምራል። ሌላው ዓይነት ግን ሰውን በጸጥታ ያፈርሰዋል። የዋችማን ኒ አገልግሎት የሁለተኛው ዓይነት ነው፤ በአንሁዊ ግዛት በሚገኝ የጉልበት ሥራ ካምፕ ውስጥ ከሞተ ከሃምሳ ዓመታት በላይ ካለፈ በኋላም ቃሎቹ እርሱ ፈጽሞ ባልተናገራቸው ቋንቋዎች፣ ፈጽሞ ባልጎበኛቸው አገሮች፣ በተቀበረ ጊዜ ገና ባልተወለዱ አማኞች ዛሬም የሚነበቡት ስለዚህ ነው። ሥርዓታዊ የሥነ መለኮት ምሁር አልነበረም፤ እንዲህ ተብሎ ቢጠራም ባልተመቸው ነበር። የአስተምህሮ ጥራዝ አልጻፈም፤ የሥነ መለኮት ትምህርት ቤት አልመሠረተም፤ ስሙን የሚሸከም የእምነት መግለጫም አላስቀረም። ያስቀረው ከዚህ ያነሰም የበለጠም ነገር ነበር፤ አድማጮቹ የጻፏቸውና በኋላም በመጻሕፍት የተሰበሰቡ የንግግር መልእክቶቹን ነው፤ እነዚህም አንድን ጥያቄ በአማኙ ሕሊና ላይ አጥብቀው ያቀርባሉ። ጥያቄው «ለእግዚአብሔር ምን ማድረግ ይገባኛል?» የሚል አልነበረም። «እግዚአብሔር አስቀድሞ ምን አድርጓል? በዚያስ ላይ ለመቆም ፈቃደኛ ነኝን?» የሚል ነበር። ያ ጥያቄ ባስተማረው ነገር ሁሉ ውስጥ እንደ ማዕድን ሥር ተዘርግቶ ይገኛል። በ«መደበኛው የክርስቲያን ሕይወት» ውስጥ አለ፤ በዚያም ከሮሜ ምዕራፍ ስድስት እስከ ስምንት ያለው ክፍል የጥረት ምክር ሳይሆን የተፈጸመ እውነታ አዋጅ እንደ ሆነ ለማሳየት ደከመ። በ«ተቀመጥ፣ ተመላለስ፣ ቁም» ውስጥ አለ፤ በዚያም የክርስቲያኑ አካሄድና ውጊያ ሁሉ አስቀድሞ በተገኘ ዕረፍት ላይ እንዲመሠረት ተደርጓል። በ«የመንፈስ መፈታት» ውስጥ አለ፤ በዚያም ለፍሬያማነት ትልቁ እንቅፋት የተገኘው በአማኙ ድካም ሳይሆን ባልተሰበረው ብርታቱ ውስጥ ነው። ከሁሉ ይበልጥ በሚያሳምም መንገድም በሕይወቱ የመጨረሻዎቹ ሃያ ዓመታት ውስጥ አለ፤ በዚያን ጊዜ ቤተ ክርስቲያንን ስለ መስቀል ያስተማረው ሰው ራሱ መስቀልን እንዲሸከም ተጠየቀ።

ይህ መጽሐፍ ዋችማን ኒ በዋነኛነት የሚታወስበትን ትምህርት በአሥራ ዘጠኝ አጫጭር ምዕራፎች ለማቅረብ የተደረገ ሙከራ ነው። የተጻፈው ለተራው አማኝ ነው — ከመጻሕፍቱ ይልቅ ጉባኤዎቹ ለሚበዙለት መጋቢ፣ ስሙን ሰምቶ ይህ ሁሉ ወሬ ስለ ምን እንደ ሆነ ማወቅ ለሚፈልግ ተማሪ፣ በቤተ ክርስቲያን ተከብሮ በቤቱ ግን በጸጥታ ለተሸነፈ ባለሙያ፣ ለዓመታት የክርስትናን ሕይወት ለመኖር ሲጥር ቆይቶ ነገሩን ፈጽሞ በተሳሳተ መንገድ እየያዘው እንደ ሆነ መጠርጠር ለጀመረ አማኝ። ስለ አጠቃቀሙ አንድ ቃል። እያንዳንዱ ምዕራፍ ሆን ተብሎ አጭር ነው፤ እያንዳንዱም በተመሳሳይ ሁለት ነገሮች ይደመደማል፤ በተግባር የሚውሉ ነጥቦችና ጸሎት። ይህ ጌጥ አይደለም። ኒ በአእምሮ የተረዳነው ብቻ የሆነ መንፈሳዊ እውነት ገና ፈጽሞ እንዳልተቀበልነው ይቈጠራል ብሎ አጥብቆ ያምን ነበር። በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ መገለጥን ሁልጊዜ ማለት ይቻላል ወዲያውኑ መጠየቅ እንደሚከተለው ማመልከት ይወድ ነበር። ጌታ ለሰው አንድ ነገርን ያሳየዋል፤ ከዚያም አንድ ነገርን ከእርሱ ይጠይቃል። ተነብቦና ተደንቆበት ነገር ግን ያልተታዘዘ የዚህ መጽሐፍ ምዕራፍ በገዛ ክርክሩ መሠረት ከሽፏል። በቀን አንድ ምዕራፍ ወይም በሳምንት አንድ ምዕራፍ አንብብ። በተግባር ነጥቦቹ ላይ ቆም በል። ጸሎቱን ጸልይ፤ ይልቁንም የራስህን ጸሎት ጸልይ። ስለዚህ መጽሐፍ ገደቦችም አንድ ቃል። ይህ ማጠቃለያ ነው፤ ማንኛውም ማጠቃለያ ደግሞ ነገሮችን በተወሰነ መጠን ያደላድላል። የኒ ትክክለኛ አገልግሎት ማንኛውም ማጠቃለያ ሊሆን ከሚችለው በላይ የበለጸገ፣ እንግዳና ወጣ ገባ ነው፤ ወደ ሥራዎቹ ራሳቸው ከመሄድም የሚተካ ነገር የለም። ስለዚህ አንባቢው ማንኛውንም ክር እስከ ምንጩ ድረስ እንዲከተል በእነዚህ ገጾች ሁሉ የገዛ መጻሕፍቱና የንግግር መልእክቶቹ በስም ተጠቅሰዋል። ለእነዚያ ሥራዎች አጭር መምሪያም በመጨረሻ ቀርቧል።

ገና ከመጀመሪያው አንድ ተጨማሪ ነገር መነገር አለበት፤ በግልጽ ቢነገርም ይሻላል። ይህ የጀግና አምልኮ መጽሐፍ አይደለም። ዋችማን ኒ ሰው ነበር፤ የሕይወቱም ታሪክ የሚያሳምሙ፣ የሚያከራክሩና በአንዳንድ ዝርዝሮችም ዘላለም ሳይመጣ ምናልባት ሊታወቁ የማይችሉ ጉዳዮችን ይዟል። በገዛ የሥራ ባልደረቦቹ መካከል የውዝግብ ወቅቶች ነበሩ። ከጌታ ማዕድ ራሱን ያገለለበት ስድስት ዓመት ገደማ የሆነ ጊዜ ነበር። መንግሥት በመጨረሻ በ1956 ለፍርድ ባቀረበው ጊዜ፣ በእርሱ ላይ የቀረቡት ክሶች የሥነ ምግባርና የገንዘብ ክሶችን ይጨምሩ ነበር፤ ደጋፊዎቹ እነዚህ ክሶች ተአማኒነቱን ለማጥፋት በቆረጠ ጠላት መንግሥት የተፈበረኩ እንደ ሆኑ ሁልጊዜ አጥብቀው ይናገራሉ፤ አንዳንድ ጥንቁቅ የታሪክ ምሁራን ግን ሁሉም እንዲህ እንዳልነበሩ ደምድመዋል። ችሎቱ የተካሄደው የእርሱን ውድቀት ለማየት በሁሉ መንገድ ፍላጎት በነበረው አገዛዝ ሥር ነበር፤ ይህም ከዚህ ርቀት ሆኖ ማስረጃውን መመዘን እጅግ አስቸጋሪ ያደርገዋል። አንባቢው እንዲህ ያለ መጽሐፍ እንዲህ ያለውን ጉዳይ ጨርሶ ለምን ያነሣል ብሎ ለመጠየቅ ይፈተን ይሆናል። መልሱ ኒ ራሱ በዚህ ላይ አጥብቆ ይጸና ነበር የሚል ነው። ሥጋ — ሃይማኖታዊውን ሥጋ፣ ስጦታ ያለውን፣ ጠቃሚውንና የሚደነቀውንም ሥጋ ጨምሮ — ፈጽሞ የማይታመን እንደ ሆነና ወደ መስቀል መሄድ እንዳለበት ከሚናገረው ትምህርት ይበልጥ ለእርሱ ማዕከላዊ የሆነ ትምህርት አልነበረም። እርሱን ነውር የሌለበት ቅዱስ አድርጎ የሚያቀርብ መጽሐፍ ሊያስተዋውቀው የተጻፈለትን አስተምህሮ ራሱን የሚቃረን ይሆን ነበር። ስለዚህ የዚህ መጽሐፍ ምክር የመጽሐፍ ቅዱስ ምክር ነው፦ «ሁሉን ፈትኑ፥ መልካሙን ያዙ» (1ኛ ተሰሎንቄ 5:21)። እያንዳንዱን ምዕራፍ በእግዚአብሔር ቃል መዝን። ኒ ለመጽሐፍ ቅዱስ ታማኝ በሆነበት ቦታ — በመስቀል፣ ከክርስቶስ ጋር በሚገኝ አንድነት፣ ራስን ለእግዚአብሔር በመለየት፣ በመሰበርና በአካሉ በሆኑት ታላላቅ ጭብጦች ላይ እጅግ ታማኝ ነው — በደስታ ተቀበለው፤ በሥራም ላይ አውለው። ከተጻፈው አልፎ በሚሄድበት ቦታ — እንዲህ የሚያደርግባቸው ቦታዎችም አሉ — ምልክት አድርግበት፣ ወደ ጎን አኑረው፤ አንዳችም አታጣም።

እውነት በሸክላ ዕቃ ውስጥ በመያዙ አይጎዳም። ለመሆኑ እግዚአብሔር ተጠቅሞበት የሚያውቀው ዕቃ ያ ዓይነቱ ብቻ ነው።

በመጨረሻም ይህ አገልግሎት እስከዚህ ድረስ ለምን እንደ ተጓዘ ሊያስረዳ የሚችል አንድ ምልከታ። ዋችማን ኒ የጻፈው በቻይንኛ፣ ለቻይናውያን አማኞች፣ ወደ ጦርነት እያዘቀዘቀች በነበረች አገር ውስጥ ነበር። ዓለም አቀፍ አንባቢ ያገኛል ብሎ ፈጽሞ አላሰበም፤ ቢያገኝም ምናልባት ባፈረ ነበር። ሆኖም መጻሕፍቱ ያሉትን ድንበሮች ሁሉ ማለት ይቻላል ተሻግረዋል፤ ዛሬም እርሱ ሲነገሩ ፈጽሞ ባልሰማቸው ቋንቋዎች፣ ሁኔታቸው ከእርሱ ሁኔታ ጋር አንዳች በማይመሳሰል ክርስቲያኖች ይነበባሉ። ምክንያቱ የሥነ ጽሑፍ ጥበብ አይደለም። ምክንያቱ እርሱ ከሞላ ጎደል የሚመለከተው በማይለዋወጠው ነገር ላይ ብቻ መሆኑ ነው። ባሕሎች በሚያከብሩት፣ በሚፈቅዱትና በሚቀጡት ነገር እጅግ ይለያያሉ፤ የሰው ልብ ግን በሚያሳዝን ሁኔታ በየትም አንድ ዓይነት ነው። በራስ መተማመን፣ በሥራ ለማግኘት የመጣር ዝንባሌ፣ ለመሰበር አለመፍቀድ፣ ራስን በራስ ማስተዳደርን መምረጥ — እነዚህ ትርጉም አያስፈልጋቸውም። በሀብታም ከተማ ዳርቻ የሚኖር አማኝና መብራት በሌለበት መንደር የሚኖር አማኝ በታሪክ ውስጥ ከነበሩ ከማናቸውም ሁለት ሰዎች ይበልጥ በሁኔታ ተራርቀዋል፤ ሆኖም ሁለቱም በመስታወት ውስጥ ከሚያዩት ከዚያው ሰው ጋር ይታገላሉ። ስለዚህ ይህ መጽሐፍ አንድን የተለየ አካባቢ ታሳቢ አያደርግም። በየትም ቦታ ቢነበብ፣ ወደ የትኛውም ቋንቋ ቢወሰድ፣ የሚያነሣቸው ጥያቄዎች ቀድሞውኑ በዚያ ይጠብቃሉ። ይህም ደግሞ አለ። ኒ ጥልቁን ሕይወት ያስተማረው ከምቾት ስፍራ ሆኖ አልነበረም። ያስተማረው ብዙም ሳይቆይ ለሚበተኑ ሠራተኞች ነበር፤ ትምህርቱንም ያጸናው በ1949 ርቆ መቅረት እየቻለ ወደ ሻንጋይ በመመለሱና በሃያ ዓመት እስራት ዘመን ሁሉ ጌታውን በመካድ ነጻነቱን ለመግዛት እምቢ በማለቱ ነው። ሰው መስቀልን በአፉ ሊያስተምር ይችላል። ኒ ግን በሕይወቱ እንዲያስተምረው ተጠየቀ። እስከ ዛሬ የምናዳምጠው ለዚህ ነው።