የሞት አፋፍ ሐሳቦች

«በእነዚህም በሁለቱ እጨነቃለሁ፤ ልሄድ ከክርስቶስም ጋር ልኖር እናፍቃለሁ፥ ከሁሉ ይልቅ እጅግ የሚሻል ነውና።» (ፊልጵስዩስ 1:23)

በ1683 ባክስተር በስድሳ ሰባት ዓመቱ፣ ሚስቱ ሞታበት በደዌ ተይዞ ሳለ፣ ጳውሎስ ከዚህ ዓለም ተለይቶ ከክርስቶስ ጋር ስለ መኖር በተናገረው ቃል ላይ የተመሠረቱ የማሰላሰያ ጽሑፎችን የያዘ መጽሐፍ አሳተመ። ስሙንም «የሞት አፋፍ ሐሳቦች» ብሎ ጠራው፤ ከሠላሳ ስድስት ዓመት በፊት «የቅዱሳን የዘላለም ዕረፍት»ን እንደ ጻፈው ሁሉ ይህንንም የጻፈው ለራሱ ነበር። እነዚህ ሁለት መጻሕፍት ሕይወቱን ከሁለት ጫፍ ይከብቡታል። የመጀመሪያውን የጻፈው በሠላሳ አንድ ዓመቱ በጥቂት ወራት ውስጥ እሞታለሁ ብሎ እየጠበቀ ነበር፤ ሁለተኛውን ደግሞ በስድሳ ሰባት ዓመቱ — አሁንም ሞትን እየጠበቀ፣ በዚያን ጊዜ ግን ለዚህ የበለጠ በቂ ምክንያት ኖሮት — ጻፈው።

ሞት ሳይደርስ መዘጋጀት

የመጽሐፉ ዋና ተግባራዊ ሙግት በሚገባ መሞት የዝግጅት ጉዳይ ነው፤ ዝግጅቱም ሞቱ በሚመጣበት ጊዜ ሊጀመር አይችልም የሚል ነው። ይህን ርእስ ለኀምሳ ዓመታት ሲሸሽ የኖረ ሰው በመጨረሻዎቹ ሁለት ሳምንታት ውስጥ በዚህ ጉዳይ የረጋ አእምሮ አያገኝም። ሰውን በዚያ ሰዓት የሚያሻግሩት የአስተሳሰብ ልማዶች የሚቀረጹት ከአሥርተ ዓመታት በፊት፣ በጤንነት ጊዜ፣ ምንም ነገር ባላስጨነቀበት ወቅት ነው።

«ጥበበኛ ልብ እናገኝ ዘንድ ቀኖቻችንን መቍጠር አስተምረን።» (መዝሙር 90:12)

ባክስተር ሰው የራሱን ሞት በየጊዜው ሆን ብሎ እንዲያሰላስል፣ ይህንንም እንደ ክርስቲያናዊ ሥነ ሥርዓት እንዲይዘው ይመክር ነበር — በጨለምተኝነት አይደለም፤ ራስንም ለማስፈራራት አይደለም፤ ይልቁንም ጉዳዮቹን፣ ቅድሚያ የሚሰጣቸውን ነገሮችና ፍቅሩን በተገቢው ልክ ለማስቀመጥ ብቸኛው ተጨባጭ መንገድ ስለ ሆነ ነው።

«ወደ ግብዣ ቤት ከመሄድ ወደ ልቅሶ ቤት መሄድ ይሻላል፤ ይህ የሰው ሁሉ መጨረሻ ነውና፥ ሕያውም ይህን በልቡ ያኖረዋል።» (መክብብ 7:2)

ከሁሉ ይልቅ እጅግ የሚሻለው ለምንድን ነው?

የጳውሎስ ቃል የመጽሐፉን ሸክም የተሸከመ ነበር፤ ባክስተርም ቃል በቃል ፈታታው። «እጅግ የሚሻል» — የሚታገሡት ብቻ አይደለም፤ ከመከራ መገላገል ብቻም አይደለም። እጅግ የምንወዳቸውን ነገሮች ጨምሮ በዚህ ዓለም ካለን ከመልካሙ ሁሉ ይልቅ የሚሻል ነው። ለምን እንደ ሆነም ዘርዝሮ አስቀመጠ፤ ያም የዚህ መጽሐፍ ሁሉ ማጠቃለያ ነው። ኃጢአት ስለሚያበቃ። ተጋድሎው ስለሚያበቃ። ሳናየው የወደድነውን ክርስቶስን ስለምናየው። ዕድሜያችንን ሁሉ ልንረዳው ሳንችል የኖርነውን ስለምንረዳ። ቤተ ክርስቲያን ተሰብስባ ያልተከፋፈለች ስለምትሆን — ባክስተር ይህን ነጥብ ባልተለመደ ጥልቀት ይሰማው ነበር፤ ቤተ ክርስቲያን ራሷን ስትገነጣጥል ለአርባ ዓመታት ሲመለከት ኖሯልና።

«ድንኳን የሚሆነው ምድራዊ መኖሪያችን ቢፈርስ፥ በሰማይ ያለ በእጅ ያልተሠራ የዘላለም ቤት የሚሆን ከእግዚአብሔር የተሠራ ሕንጻ እንዳለን እናውቃለንና።» (2ኛ ቆሮንቶስ 5:1)

ፍርሃት በቅንነት ሲታይ

ባክስተር አማኞች ሞትን ያለ ፍርሃት ይጋፈጣሉ ብሎ አላስመሰለም፤ በዚህ ረገድም ለየት ባለ ርኅራኄ ይናገር ነበር። የሥጋን ተፈጥሯዊ መሸማቀቅ ከእግዚአብሔር ቍጣ ፍርሃት ለይቶ አሳየ። የመጀመሪያው ደመ ነፍሳዊ ነው፤ ከእሳት ከመሸሽ የበለጠ ኃጢአት አይደለም፤ ጌታ ራሱ በአትክልት ስፍራ ውስጥ ላብ አልቦታልና። ሁለተኛው ግን ተወግዷል፤ አማኙ አሁንም ከሥሩ የሚቃትት ከሆነ መድኃኒቱ የበለጠ ቍርጠኝነት ሳይሆን ክርስቶስ የፈጸመውን አጥርቶ ማየት ነው።

«ሞት ሆይ፥ መውጊያህ የት አለ? … የሞት መውጊያ ኃጢአት ነው የኃጢአትም ኃይል ሕግ ነው፤ ነገር ግን በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስ በኩል ድል መንሣትን ለሚሰጠን ለእግዚአብሔር ምስጋና ይሁን።» (1ኛ ቆሮንቶስ 15:55-57)

በሚሞቱ ሰዎች አጠገብ ለሚቆሙም ምክር ጨመረ፦ በመጨረሻው ሰዓት በምርመራ እንዳያስጨንቋቸው፣ ሊናገሩት የማይችሉ እስኪሆኑ ድረስ ለደከሙ ሰዎች የእርግጠኝነትን ቃል እንዲናገሩ እንዳይጠይቋቸው፣ ይልቁንም ጥያቄ ከመጠየቅ ተስፋዎቹን እንዲናገሩላቸው። በዚያ ሰዓት የሰው ደኅንነት በስሜቱ ሁኔታ ላይ የተመሠረተ አይደለም፤ እንደዚያ እንዲያስብ ማድረግም ጭካኔ ነው።

ፍጻሜው እንዴት ነበር?

ባክስተር በዲሴምበር 8 ቀን 1691፣ በሰባ ስድስት ዓመቱ በለንደን ዐረፈ። በአብዛኛው ሕይወቱ በሕመም ውስጥ ኖሯል፤ በመጨረሻውም ጽኑ ሕመም ነበረበት። ሚስቱ ከሞተች ዐሥር ዓመት፣ ከሚወደው ደብር ከተለየ ሠላሳ ዓመት የሚጠጋ ጊዜ ኖረ፤ ከታገለላቸው ጉዳዮችም አብዛኞቹ ከእርሱ በፊት አልፈዋል። ከሁለት ዓመት በፊት የመቻቻል ሕግ ሲጸድቅ አይቶ ነበር፤ ይህም በሕይወቱ ያገኘው ለድል የቀረበ ብቸኛ ነገር ነበር። አብረውት የነበሩት እንደ ተናገሩት እንዴት እንደ ሆነ ሲጠየቅ «ደኅና ልሆን ተቃርቤአለሁ» ብሎ መለሰ። ይህ ትንሽ ቀልድ ነው፤ ደግሞም ሙሉ ሥነ መለኮት ነው። ይህ ሕይወት ሕመሙ፣ የሚመጣውም ሕይወት መዳኑ እንደ ሆነ ለኀምሳ ዓመታት ለሰዎች ሲናገር ኖሯል፤ በመጨረሻውም ከአልጋው ላይ ሆኖ ለጠየቀው ሁሉ ያንኑ ይናገር ነበር።

«መልካሙን ገድል ተጋድዬአለሁ፥ ሩጫውን ጨርሼአለሁ፥ ሃይማኖትን ጠብቄአለሁ፤ ወደ ፊት የጽድቅ አክሊል ተዘጋጅቶልኛል…» (2ኛ ጢሞቴዎስ 4:7-8)

በዚህ ርእስ ላይ ሙሉ በሙሉ ሊታመኑ ከሚችሉ ጥቂት ጸሐፊዎች አንዱ እርሱ ነው፤ ብዙም ሳይቆይ ራሱ ሊፈትነው ያልጠበቀውን አንድም መስመር ስለ ሰማይ አልጻፈምና።

«ከሰማይም። ከእንግዲህ ወዲህ በጌታ የሚሞቱ ሙታን ብፁዓን ናቸው። መንፈስ። አዎን፥ ከድካማቸው ያርፉ ዘንድ፥ ሥራቸውም ይከተላቸዋል ይላል ብለህ ጻፍ የሚል ድምፅ ሰማሁ።» (ራእይ 14:13)

ለእግዚአብሔር ሕዝብ ዕረፍት ቀርቶላቸዋል፤ ሪቻርድ ባክስተርም ስለዚያ ዕረፍት ከገመተው በላይ አርባ አራት ዓመት አብልጦ ከጻፈ በኋላ ወደዚያው ገባ።

ቀድመውን የሄዱት

ባክስተር በተለይ ከ1681 በኋላ — ማርጋሬት ሞታ በሕይወቱ የመጨረሻዎቹን ዐሥር ዓመታት ብቻውን በቀረ ጊዜ — በብርቱ የተሰማው አንድ የክርስቲያን ተስፋ ገጽታ አለ። አዲስ ኪዳን ቤተ ክርስቲያንን ሞት የማይለያየው አንድ አካል አድርጎ ይገልጻታል። የሞቱት አማኞች አልጠፉም፤ ሌላ ስፍራ ናቸው፤ የት እንዳሉም ተነግሮናል።

«እንግዲህ እንደዚህ ያሉ እጅግ ብዙ ምስክሮች እንደ ደመና በዙሪያችን ካሉልን፥ እኛ ደግሞ ሸክምን ሁሉ ቶሎ የሚከበንንም ኃጢአት አስወግደን በፊታችን ያለውን ሩጫ በትዕግሥት እንሩጥ።» (ዕብራውያን 12:1)

«በሰማያትም ወደ ተጻፉ ወደ በኵራት ማኅበር፥ የሁሉም ዳኛ ወደሚሆን ወደ እግዚአብሔር፥ ፍጹማንም ወደ ሆኑት ወደ ጻድቃን መንፈሶች…» (ዕብራውያን 12:23)

ባክስተር የሚሄድበት ማኅበር ቀድሞውኑ የሚያውቃቸውን ሰዎች እንደ ያዘ በማሰብ እጅግ ይጽናና ነበር — ሚስቱን፣ ወዳጆቹን፣ በኪደርሚንስተር የቀበራቸውን ምእመናን፣ እንዲሁም ፈጽሞ ያላገኛቸውን ነገር ግን መጻሕፍታቸው ወደ ክርስቶስ የመለሱትንና የቀረጹትን ጸሐፊዎች። ገደቡን ግን በጥንቃቄ ይጠብቅ ነበር። መጽሐፍ ቅዱስ ሙታንን እንድናነጋግር ወይም ከእነርሱ ጋር መገናኘት እንደምንችል እንድናስብ አያበረታታንም፤ እርሱም በዚህ ዓይነቱ ግምት ፈጽሞ ትዕግሥት አልነበረውም። መጽሐፍ ቅዱስ የሚያስተምረው ግን እነርሱ ሕያዋን እንደ ሆኑ፣ ከክርስቶስ ጋር እንዳሉ፣ መለያየቱም ጊዜያዊ እንደ ሆነ ነው።

«ኢየሱስ እንደ ሞተና እንደ ተነሣ ካመንን፥ እንዲሁም በኢየሱስ ያንቀላፉቱን እግዚአብሔር ከእርሱ ጋር ያመጣቸዋልና። … ስለዚህ እርስ በርሳችሁ በዚህ ቃል ተጽናኑ።» (1ኛ ተሰሎንቄ 4:14, 18)

ለኀዘንተኛው አንባቢ የዚህ አስተምህሮ ዓላማ በሙሉ ይኸው ነው፤ ጳውሎስም ይህን በግልጽ ቃል ይናገራል። የተሰጠው ልንጠቀምበት ነው።

ለማሰላሰልና ለተግባር

1. በዚህ ሳምንት ስለ ራስህ ሞት ሆን ብለህ አስብ — በጨለምተኝነት ሳይሆን፣ በቅድሚያ በምትሰጣቸው ነገሮች ላይ ምን እንደሚያደርግ እስክታይ ድረስ ቆይተህ።

2. ጉዳዮችህን አስተካክል፦ ኑዛዜህን፣ ዕዳህን፣ ልትጽፈው ስታስብ የቆየኸውን ደብዳቤ፣ ያዘገየኸውን እርቅ።

3. ተፈጥሯዊውን ፍርሃት ከቍጣ ፍርሃት ለይ። የመጀመሪያው ሰዋዊ ነው፤ ሁለተኛው ተወግዷል።

4. ከሚሞቱ ሰዎች ጋር ስትቀመጥ ጥያቄ ከመጠየቅ ይልቅ ተስፋዎቹን ተናገር። ለመናገር በጣም ከደከሙ ሰዎች የእርግጠኝነትን ቃል አትጠይቅ።

5. በመጨረሻው ሰዓት ምን እያደረግህ ልትገኝ እንደምትወድ ራስህን ጠይቅ፤ አሁንም ያንኑ አብዝተህ አድርግ።

ጸሎት

ጌታ ሆይ፣ ሕይወቴን የማያበቃ ይመስል አደራጅቼዋለሁ፤ ከአሁኑ ካልጀመርሁም በመጨረሻው ደቂቃ ለመዘጋጀት ማስተዋል አይኖረኝም።

ዘመኖቼን መቍጠር አስተምረኝ። በፊትህ የመቆሜ ሐሳብ፣ ገና ለመሥራት ጊዜ ሳለ፣ የሚጠቅመውን ከማይጠቅመው ይለይልኝ።

መውጊያውን አስወግድ። የቀረ ተፈጥሯዊ ፍርሃት ምንም ቢኖር፣ ቍጣህን አልፍራ፤ ልጅህ ተሸክሞታልና።

ሰዓቱም በደረሰ ጊዜ ባሪያህ በተገኘበት ስፍራ ልገኝ — ደኅና ልሆን የተቃረብሁ፣ ወደ ቤቴም የቀረብሁ ሆኜ። አሜን።