እውነተኛ በጎነት

«የሚወዱአችሁን ብትወዱ ምን ዋጋ አላችሁ? ቀራጮችስ ያንኑ ያደርጉ የለምን?» (ማቴዎስ 5:46)

ኤድዋርድስ በስቶክብሪጅ ከጻፋቸውና ታትመው ለማየት ካልታደላቸው ሥራዎቹ መካከል «የእውነተኛ በጎነት ምንነት» የተባለ አጭርና ጥልቅ ድርሳን ይገኝበታል። እውነተኛ መልካምነት በእርግጥ ምን እንደ ሆነ ይጠይቃል፤ የሚሰጠውም መልስ ብዙውን የተከበረ ሥነ ምግባር ከበጎነት ሌላ ነገር መሆኑን ይገልጣል።

ህልውና ላላቸው ሁሉ የሚዘረጋ በጎ ፈቃድ

ኤድዋርድስ የሰጠው ትርጓሜ እንዲህ ነው፦ እውነተኛ በጎነት በመሠረቱ ህልውና ላላቸው ሁሉ በሚዘረጋ በጎ ፈቃድ ይገኛል — ለሚኖረው ሁሉ እንደ ዋጋው መጠን የሚሰጥ የጸና በጎ ፈቃድ፤ ስለዚህም ካሉት ሁሉ ታላቅና ምርጥ ወደ ሆነው ወደ እግዚአብሔር አስቀድሞና ከሁሉ በላይ የሚያዘነብል። ይህ የሚያግደውን ነገር እስክታይ ድረስ ረቂቅ ይመስላል። ቤተሰቡን በፍጹም ልቡ የሚወድ፣ ለወዳጆቹ ታማኝ የሆነ፣ ከተማውን የሚያገለግል፣ ለአገሩም ሊሞት ዝግጁ የሆነ ሰውን አስብ። መልካም ሰው ብለን እንጠራዋለን፤ በአንድ አስፈላጊ መልኩም መልካም ሰው ነው። ኤድዋርድስ ግን ልብን የሚመረምር ጥያቄ ይጠይቃል፦ የበጎ ፈቃዱ ወሰን የት ነው? ለምንስ እዚያ ላይ ተሰመረ? እስከ ራሱ ክበብ ደርሶ የሚቆም ከሆነ፣ የሰፋ ራስ ወዳድነት ብቻ ሊሆን ይችላል። ቤተሰቡ የእርሱ ቤተሰብ ነው፤ አገሩም የእርሱ አገር ነው። ልግስና መስሎ የሚታየው ለራሱ ማራዘሚያ ያለው ፍቅር ሊሆን ይችላል። ኤድዋርድስ እነዚህን የግል ክበቦች ብሎ ጠራቸው — ከውስጥ ሲታዩ በጎነት የሚመስሉ፣ ከውጭ ሲታዩ ግን እንደ ራስ ወዳድነት የሚሠሩ፣ የተወሰኑ የፍቅር ማኅበረሰቦች።

«መልካምም ለሚያደርጉላችሁ መልካም ብታደርጉ፥ ምን ምስጋና አላችሁ? ኃጢአተኞች ደግሞ ያን ያደርጋሉና።» (ሉቃስ 6:33)

የጌታ ክርክር በትክክል የኤድዋርድስ ክርክር ነው። የሚወዱህን መውደድ ምንም አያረጋግጥም፤ ምክንያቱም ለማንም ሰው የሚቻል ነው፤ ምንም ጸጋም አይጠይቅም።

ለምን በእግዚአብሔር መጀመር አለበት?

እውነተኛ በጎነት አስቀድሞ ወደ እግዚአብሔር መዞር ያለበት ምክንያት በዘፈቀደ የተወሰነ አይደለም። በጎ ፈቃድ እንደ ዋጋው መጠን ሊሰጥ የሚገባው ከሆነ፣ እግዚአብሔርም ወሰን የሌለው ክብር የሚገባው ከሆነ፣ እግዚአብሔርን የሚተው በጎነት ከሁሉ በላቀው ነጥብ ላይ ወድቋል። ፍቅርን ለታናናሽ ፍጡራን በጥንቃቄ አከፋፍሎ ታላቁን ግን ችላ ብሏል። አንድ ሰው ለጎረቤቶቹ እጅግ ትክክለኛ ሆኖ ለፈጣሪው ግን እጅግ ኢፍትሐዊ ሊሆን ይችላል።

«ጌታ አምላክህን በፍጹም ልብህ… ታላቂቱና ፊተኛይቱ ትእዛዝ ይህች ናት ሁለተኛይቱም ይህችን ትመስላለች፥ እርስዋም። ባልንጀራህን እንደ ነፍስህ ውደድ» (ማቴዎስ 22:37-39)

ቅደም ተከተሉን ልብ በል፤ ሁለተኛይቱም የመጀመሪያይቱን እንደምትመስል ልብ በል — ከእርሷ እንደምትፈልቅ፣ ባሕርይዋንም እንደምትጋራ። በትክክል የተያዘ የእግዚአብሔር ፍቅር ለሌሎች ያለውን የፍቅር ክበብ የግድ ያሰፋዋል፤ ምክንያቱም ራስን ሁሉ ከገዛ ማዕከሉ አዙሮ ወደ ሌላ አቅጣጫ ያቀናዋልና።

«ማንም። እግዚአብሔርን እወዳለሁ እያለ ወንድሙን ቢጠላ ሐሰተኛ ነው፤ ያየውን ወንድሙን የማይወድ ያላየውን እግዚአብሔርን ሊወደው እንዴት ይችላል?» (1ኛ ዮሐንስ 4:20)

ጸሐፊውን የፈረደበት ትምህርት

ለዚህ ምዕራፍ የሚያሳምምና የሚያስተምር ተጨማሪ ቃል አለ፤ እርሱንም መተው ሐቀኝነት የጎደለው ይሆናል። ኤድዋርድስ ይህን ድርሳን የጻፈው ሰዎችን በባርነት ይዞ ሳለ ነበር። የገዛ መርሁ — በጎነት ከየትኛውም የግል ክበብ አልፎ መዘርጋት እንዳለበት፣ በገዛ ክበብ ብቻ የተወሰነ በጎ ፈቃድ የተከበረ ፊት የለበሰ ራስ ወዳድነት እንደ ሆነ — ባርያ አሳዳሪነትን የሚኰንነው ክርክር በትክክል ይኸው ነው። እርሱ ግን ተግባራዊ አላደረገውም። የበጎ ፈቃዱን ወሰን በቤቱ ውስጥ የሚሠሩትን ሰዎች በሚያገልል ማኅበረሰብ ዙሪያ አሰመረ፤ ይህንም አላስተዋለም። በአንድ ትውልድ ውስጥ ግን ተማሪዎቹ አስተዋሉት። ሳሙኤል ሆፕኪንስና የኤድዋርድስ የገዛ ልጁ የባርነት ታዋቂ ተቃዋሚዎች ሆኑ፤ ጉዳያቸውንም በቀጥታ ከዚህ ትምህርት ተነሥተው ተከራከሩ፤ የሚያደርጉት የመምህራቸውን አመክንዮ እስከ ተገቢው ፍጻሜ መከተል ብቻ እንደ ሆነ አጽንተው ተናገሩ። ትክክልም ነበሩ። ይህ ቆም ብለን ልናስብበት የሚገባ ነገር ነው፤ ምክንያቱም ኤድዋርድስ ራሱ ከማንም በላይ በብርታት ያስተማረውን አንድ ነገር ያሳያልና፦ አንድ ሰው እውነተኛ መርሕ ሊይዝ፣ በድንቅ ሁኔታ ሊያስተምረው፣ ነገር ግን ዋጋ በሚያስከፍለው በዚያ አንድ ስፍራ ላይ ተግባራዊነቱን ሳያይ ዕውር ሆኖ ሊቀር ይችላል። ልብ ከሁሉ ይልቅ ተንኰለኛ ነው፤ ከሁሉም ይበልጥ ተንኰለኛ የሚሆነው ደግሞ ይበልጥ በምንጠቀምበት ስፍራ ነው። ይህ ሁሉ ግን መርሑን ሐሰት አያደርገውም። አደገኛ ያደርገዋል — እውነተኛ መርሖች በአብዛኛው እንዲሁ ናቸውና።

ስለዚህ ይህ ምዕራፍ የሚያቀርበው ጥያቄ ቀላልና የማይታለፍ ነው። የበጎ ፈቃድህ ወሰን የት ነው? የምትናገረው ሳይሆን፣ እውነተኛ እንክብካቤህ የሚያልቅበት ስፍራ — የትኞቹ ሰዎች ከእርሱ ውጭ እንደሚቀሩ፣ መስመሩ ባለበት ስፍራ በመሰመሩም የምታገኘው ጥቅም ምን እንደ ሆነ።

የጋራ በጎነትም መልካም ነገር ነው

ኤድዋርድስ ክርክሩ ሊጋብዘው የሚችለውን የተሳሳተ ንባብ ለመከላከል ተጠንቅቋል፤ ይህ ማሳሰቢያም ክርስቲያኖች በዙሪያቸው ያለውን ዓለም እንዴት እንደሚመለከቱ በእጅጉ ይወስናል። ተፈጥሯዊ ፍቅር እውነተኛ በጎነት አይደለም ማለት ዋጋ ቢስ ነው ማለት አይደለም። ኤድዋርድስ ተፈጥሯዊ ፍቅሮች — ወላጆች ለልጆቻቸው፣ ወዳጆች እርስ በርሳቸው፣ ዜጎች ለማኅበረሰባቸው ያላቸው ፍቅር — ከተፈጥሯዊ ኅሊና፣ ከፍትሕ ስሜት፣ ለሥቃይ ከሚሰማ ርኅራኄና በጭካኔ ከሚሰማ ኀፍረት ጋር በአንድነት እውነተኛ መልካም ነገሮች እንደ ሆኑ ያምን ነበር። ለወደቁ ሰዎች የተሰጡ የእግዚአብሔር ስጦታዎች ናቸው፤ ዓለም ልትሆን የምትችለውን ያህል ክፉ እንዳትሆንም ይገቱአታል። እነርሱ ባይኖሩ የሰው ልጅ ማኅበረሰብ ለመኖር የማይቻል ይሆን ነበር።

«ሕግ የሌላቸው አሕዛብ ከባሕርያቸው የሕግን ትእዛዝ ሲያደርጉ… በልባቸው የተጻፈውን የሕግ ሥራ ያሳያሉ» (ሮሜ 2:14-15)

ስለዚህ ክርስቲያን በማያምኑ ሰዎች ጨዋነት ሊያሾፍ፣ ደግ የሆነውን አምላክ የለሽ ሰው በስውር ጭራቅ እንደ ሆነ ሊያስመስል፣ ወይም ከቤተ ክርስቲያን ውጭ ያለውን በጎነት ሁሉ እንደ ግብዝነት ሊቈጥር አይገባውም። ያ አቋም ሐሰትም አስጸያፊም ነው፤ በወንጌል ተአማኒነት ላይም እጅግ ታላቅ ጉዳት አድርሷል። ኤድዋርድስ አጥብቆ የያዘው ይበልጥ ጠባብና ይበልጥ ትክክለኛ ነጥብ ነው፦ እነዚህ መልካም ነገሮች ምንም ያህል እውነተኛ ቢሆኑ እግዚአብሔር የሚጠይቀውን አያሟሉም፤ ምክንያቱም ማዕከሉን ሳይለወጥ ይተዉታልና። አንድ ሰው ከሁሉ ይበልጥ አስፈላጊ ከሆነው አንድ አቅጣጫ በቀር በሁሉ አቅጣጫ የሚደነቅ ሊሆን፣ በሥሩ ግን አሁንም ለራሱ የሚኖር ሊሆን ይችላል። ልዩነቱ በእውነት መልካም በሆነውና ለመዳን በሚያበቃ መልካም በሆነው መካከል ነው። የጋራ በጎነት ይገታል፤ አያስታርቅም።

«ጸጋው በእምነት አድኖአችኋልና፤ ይህም የእግዚአብሔር ስጦታ ነው እንጂ ከእናንተ አይደለም፤ ማንም እንዳይመካ ከሥራ አይደለም።» (ኤፌሶን 2:8-9)

ይህን በትክክል መያዝ ተግባራዊ ጥቅም አለው። ክርስቲያኖች ሌሎችን ሲገመግሙ ለጋሶች፣ ራሳቸውን ሲገመግሙ ግን ጥብቆች እንዲሆኑ ሊያደርጋቸው ይገባል — መልካምነት በተገለጠበት ሁሉ አውቀው እንዲያመሰግኑት፣ የገዛ ተስፋቸውን ግን በየትኛውም መጠን ባለው መልካምነት ላይ ለማሳረፍ እንዲከለክሉ። በወንጌል ስርጭትም የተለመደ ስሕተትን ያስወግዳል። ሥራው ጨዋ ሰዎችን በስውር ክፉዎች እንደ ሆኑ ማሳመን አይደለም። ምግባሩ ምንም ያህል የሚደነቅ ቢሆን፣ ከእግዚአብሔር በቀር በሌላ በማንኛውም ማዕከል ዙሪያ የተደራጀ ሕይወት በሕይወት የመኖርን ዋና ዓላማ እንደ ሳተ ማሳየት ነው።

ለማሰላሰልና ለተግባር

1. የተግባራዊ በጎ ፈቃድህን ወሰን በካርታ ላይ እንዳለ አስቀምጠው። ከውስጡ ያሉት እነማን ናቸው? ከውጭ ያሉትስ እነማን ናቸው? ለምንስ?

2. ያ ወሰን ባለበት ስፍራ በመሆኑ የምታገኘው ጥቅም ምን እንደ ሆነ ጠይቅ። አብዛኛውን ሥራ የሚሠራው ያ ጥያቄ ነው።

3. ችላ ማለት የሚቀልህን አንድ የሰዎች ቡድን ለይተህ እወቅ። በዚህ ወር ከእነርሱ ለአንዱ ተጨባጭ የሆነ ነገር አድርግ።

4. ለቤተሰብህ፣ ለቤተ ክርስቲያንህ ወይም ለአገርህ ያለህ ፍቅር በጎነት ነው ወይስ የሰፋ የራስ ጥቅም እንደ ሆነ ፈትን። የአንተ መሆናቸው ቢቀር ይዘልቅ ነበርን?

5. የምትይዘው እውነት ሆኖ ግን ምንም እንዲያስከፍልህ ፈጽሞ ያልፈቀድክለትን ተግባራዊነቱን እንዲያሳይህ እግዚአብሔርን ለምን።

ጸሎት

አባት ሆይ፣ አንተ ካሉት ሁሉ ታላቅ ነህ፤ እውነተኛ መልካምነትም የሚጀምረው አንተን ከሁሉ በላይ በመውደድ ነው።

የእኔ በሆኑት ሰዎች ዙሪያ ክበብ አስምሬያለሁ፤ ለእነርሱ ያለኝንም ታማኝነት በጎነት ብዬ ጠርቼዋለሁ። በጎ ፈቃዴ የት እንደሚቆም፣ ለምንስ እዚያ እንደሚቆም አሳየኝ።

ከሁሉ ይበልጥ ዕውር የምሆነው ከሁሉ ይበልጥ በምጠቀምበት ስፍራ እንደ ሆነ አውቃለሁ። አንድ እውነት ዋጋ በሚያስከፍለኝ በዚያው ነጥብ ላይ ራሴን እንድጠራጠር አስተምረኝ።

ልቤን አስፋው። በጸጥታ ያሰመርሁት ወሰን ሳይኖር፣ የምትወደውን እንድወድ አድርገኝ። አሜን።