የፍጥረት ክብር

«ጌታችንና አምላካችን ሆይ፣ ክብርና ውዳሴ ኃይልም ልትቀበል ይገባሃል፤ አንተ ሁሉን ፈጥረሃልና፣ በፈቃድህም ሆነዋልና ተፈጥረውማልና።» (ራእይ 4:11)።

እግዚአብሔር ዓለማትን በፈጠረ ጊዜ ዓላማው አንድ ብቻ ነበር፤ ይኸውም ፍጥረትን የፍጹምነቱና የብፅዕናው ተካፋይ ማድረግ፣ በዚህም የፍቅሩን፣ የጥበቡንና የኃይሉን ክብር በፍጥረት ውስጥ መግለጥ ነበር። እግዚአብሔር በተፈጠሩት ፍጥረታት ውስጥና በእነርሱ በኩል ራሱን ሊገልጥ ወደደ፤ ይህንንም ያደረገው ከራሱ በጎነትና ክብር ሊቀበሉ የሚችሉትን ያህል ለእነርሱ በማካፈል ነው። ነገር ግን ይህ ማካፈል ፍጥረቱ በራሱ ይዞ ሊያኖረው የሚችለውን ነገር፣ እርሱ ራሱ የሚጠብቀውና እንደ ፈቃዱ የሚያዝበትን የተወሰነ ሕይወት ወይም በጎነት መስጠት አልነበረም። ፈጽሞ እንዲህ አይደለም። ነገር ግን እግዚአብሔር ለዘላለም ሕያው የሆነ፣ ሁልጊዜ በሁሉ ስፍራ የሚገኝና ሁልጊዜ የሚሠራ፣ ሁሉን በስልጣኑ ቃል የሚደግፍ፣ ሁሉም በእርሱ የሚኖር እንደ መሆኑ መጠን፣ ፍጥረት ከእግዚአብሔር ጋር ያለው ግንኙነት የማያቋርጥ፣ ፍጹምና ሁለንተናዊ ጥገኝነት ከመሆን በቀር ሌላ ሊሆን አይችልም። እግዚአብሔር አንድ ጊዜ በኃይሉ እንደ ፈጠረ በእርግጥ፣ እንዲሁ በዚያው ኃይሉ በየቅጽበቱ ሊያጸናው ግድ ነው።

ፍጥረት ወደ ሕልውናው መነሻና የመጀመሪያ ጅማሬ ወደ ኋላ ተመልክቶ በዚያ ሁሉን ለእግዚአብሔር ዕዳ እንዳለበት ማመን ብቻ አይደለም የሚገባው፤ ዋነኛ ጉዳዩ፣ ከፍተኛው በጎነቱና ብቸኛው ደስታው አሁንም ለዘላለምም እግዚአብሔር የሚያድርበትና ኃይሉንና በጎነቱን የሚገልጥበት ባዶ ዕቃ ሆኖ ራሱን ማቅረብ ነው።

እግዚአብሔር የሚሰጠው ሕይወት አንድ ጊዜ ብቻ ተሰጥቶ የሚያበቃ አይደለም፤ በብርቱ ኃይሉ የማያቋርጥ አሠራር በየቅጽበቱ ያለማቋረጥ ይሰጣል። ትሕትና፣ ማለትም በእግዚአብሔር ላይ ፈጽሞ የመደገፍ ስፍራ፣ ከነገሮች ተፈጥሮ የተነሣ የፍጥረት የመጀመሪያ ግዴታና ከፍተኛው በጎነት፣ የበጎነትም ሁሉ ሥር ነው።

ስለዚህም ትዕቢት፣ ማለትም ይህን ትሕትና ማጣት፣ የኃጢአትና የክፋት ሁሉ ሥር ነው። አሁን የወደቁት መላእክት ወደ አለመታዘዝ የተመሩትና ከሰማይ ብርሃን ወደ ውጭው ጨለማ የተጣሉት ራሳቸውን በራስ እርካታ መመልከት በጀመሩ ጊዜ ነበር። እንዲሁም እባቡ የትዕቢቱን መርዝ፣ ማለትም እንደ እግዚአብሔር የመሆንን ምኞት፣ በመጀመሪያዎቹ ወላጆቻችን ልብ ውስጥ በነፋ ጊዜ፣ እነርሱም ደግሞ ከከፍተኛው ማዕረጋቸው ወድቀው ሰው አሁን ወደ ሰጠመበት ጉስቁልና ሁሉ ገቡ። በሰማይም በምድርም ትዕቢትና ራስን ከፍ ማድረግ የሲኦል በሮች፣ ልደቱና እርግማኑ ናቸው።

ቤዛነታችን ሊሆን የሚችል የጠፋው ትሕትና መመለስ ብቻ ነው፤ ይኸውም ፍጥረት ከአምላኩ ጋር ያለው የመጀመሪያውና ብቸኛው እውነተኛ ግንኙነት ነው። ስለዚህም ኢየሱስ ትሕትናን ወደ ምድር መልሶ ሊያመጣ፣ የእርሱ ተካፋዮች ሊያደርገንና በእርሱም ሊያድነን መጣ። በሰማይ ሰው ለመሆን ራሱን አዋረደ። በእርሱ የምናየው ትሕትና በሰማይ ሳለ ገዝቶት ነበር፤ እርሱን ወደዚህ አመጣው፣ እርሱም ከዚያ አመጣው። እዚህ በምድር ላይ «ራሱን አዋረደ፥ ለሞትም … የታዘዘ ሆነ» (ፊልጵስዩስ 2:8)፤ ትሕትናው ለሞቱ ዋጋ ሰጠው፣ እንዲሁም ቤዛነታችን ሆነ። አሁንም እርሱ የሚሰጠው መዳን ከራሱ ሕይወትና ሞት፣ ከራሱ ባሕርይና መንፈስ፣ ከራሱ ትሕትና መካፈል ያነሰም ሌላም አይደለም፤ ይህም ትሕትና ከእግዚአብሔር ጋር ላለው ግንኙነትና ለቤዛነት ሥራው መሠረትና ሥር ነው።

ኢየሱስ ክርስቶስ እንደ ፍጥረት የሰውን ስፍራ ወሰደ፤ ፍጹም ትሕትና በሞላበት ሕይወቱም የሰውን ዕጣ ፈንታ ፈጸመ። ትሕትናው መዳናችን ነው፤ መዳኑም ትሕትናችን ነው። የዳኑትና የቅዱሳን ሕይወት ይህን ከኃጢአት የመዳንና ወደ መጀመሪያ ሁኔታቸው ሙሉ በሙሉ የመመለስ ማኅተም ሊሸከም ይገባዋል፤ ከእግዚአብሔርና ከሰው ጋር ያላቸው ግንኙነት ሁሉ ሁለንተናቸውን በሚሞላ ትሕትና የታተመ ሊሆን ይገባል። ይህ ከሌለ በእግዚአብሔር ፊት እውነተኛ መኖር፣ ወይም የሞገሱና የመንፈሱ ኃይል ተሞክሮ ሊኖር አይችልም፤ ይልቁንም የሚኖር እምነት፣ ፍቅር፣ ደስታና ብርታት ይጎድላሉ።

ትሕትና ጸጋዎች ሥር የሚሰዱበት ብቸኛው አፈር ነው። ስለዚህ የትሕትና ማጣት ለጉድለትና ለውድቀት ሁሉ በቂ ማብራሪያ ነው። ትሕትና ከሌሎች ጋር አብሮ የሚቆጠር አንድ ጸጋ ወይም በጎነት ብቻ አይደለም፤ እርሱ ብቻ በእግዚአብሔር ፊት ትክክለኛው አቋም በመሆኑና እግዚአብሔር እንደ እግዚአብሔርነቱ ሁሉን እንዲያደርግ ስለሚፈቅድለት የሁሉ ሥር ነው። እግዚአብሔር አስተዋይ ፍጥረታት አድርጎ ሠርቶናል፤ ስለዚህ የአንድን ትእዛዝ እውነተኛ ባሕርይ ወይም ፍጹም አስፈላጊነቱን ይበልጥ በእውነት በተረዳን መጠን ለእርሱ ያለን መታዘዝ ይበልጥ ፈጣንና ሙሉ ይሆናል። በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ለትሕትና የቀረበው ጥሪ እጅግ ጥቂት ትኩረት ያገኘው እውነተኛ ባሕርዩና አስፈላጊነቱ እጅግ ጥቂት ስለ ተረዳ ነው።

ትሕትና እኛ ወደ እግዚአብሔር የምናመጣው ወይም እርሱ የሚሰጠን ነገር አይደለም፤ እግዚአብሔር በእውነት ሁሉ እንደ ሆነ ስናይ የሚመጣብን፣ እግዚአብሔርም ሁሉ እንዲሆን ስፍራ የምንለቅበት፣ ራስን ፈጽሞ እንደ ምንም የመቁጠር ስሜት ብቻ ነው። ፍጥረት ይህ እውነተኛ ክብር እንደ ሆነ ሲገነዘብ፣ በፈቃዱ፣ በአእምሮውና በስሜቶቹ የእግዚአብሔር ሕይወትና ክብር የሚሠሩበትና የሚገለጡበት ዕቃ ለመሆን ይስማማል። ትሕትናንም የፍጥረትነቱን ስፍራ እውነት መቀበልና ለእግዚአብሔር መገዛት ብቻ እንደ ሆነ ያያል።

ቅድስናን በሚከተሉና በሚመሰክሩ በትጉ ክርስቲያኖች ሕይወት ውስጥ ትሕትና የቅንነታቸው ዋነኛ ምልክት ሊሆን ይገባዋል። ብዙ ጊዜ ግን እንዲህ እንዳልሆነ ይነገራል። ከምክንያቶቹ አንዱ በቤተ ክርስቲያን ትምህርትና ምሳሌ ውስጥ ትሕትና የሚገባውን ያን እጅግ የላቀ ስፍራ ፈጽሞ ያላገኘ መሆኑ አይሆንምን? ይህ ደግሞ የሆነው ይህን እውነት ቸል በማለት ነው፤ ይኸውም ኃጢአት ወደ ትሕትና የሚገፋፋ ብርቱ ምክንያት ቢሆንም፣ ከእርሱ ይልቅ እጅግ የሰፋና የበረታ ተጽዕኖ ያለው ሌላ ምክንያት አለ፤ መላእክትን ትሑታን የሚያደርጋቸው፣ ኢየሱስን ትሑት ያደረገው፣ በሰማይ ያሉትንም እጅግ ቅዱሳን ትሑታን የሚያደርጋቸው እርሱ ነው።

የፍጥረት ከእግዚአብሔር ጋር ያለው ግንኙነት የመጀመሪያውና ዋነኛው ምልክት፣ የብፅዕናውም ምሥጢር፣ እግዚአብሔር ሁሉ እንዲሆን ነፃነት የሚሰጠው ትሕትናና ራስን እንደ ምንም መቁጠር ነው። ተሞክሯቸው በዚህ ነገር ከእኔ ተሞክሮ ጋር እጅግ እንደሚመሳሰል የሚመሰክሩ ብዙ ክርስቲያኖች እንዳሉ እርግጠኛ ነኝ፤ ይኸውም የልብ የዋህነትና ትሕትና ለመምህሩ መለያ እንደ ነበሩ ሁሉ ለደቀ መዝሙሩም መለያ ምልክት እንዲሆኑ እንደሚገባ ሳንገነዘብ ጌታን ለረጅም ጊዜ አውቀነው ነበር። ደግሞም ይህ ትሕትና በራሱ የሚመጣ ነገር እንዳልሆነ፣ ይልቁንም በተለየ ሁኔታ የምንመኘው፣ የምንጸልይለት፣ የምናምነውና የምንለማመደው ዓላማ ሊደረግ እንደሚገባ ይመሰክራሉ።

ቃሉን ስናጠና ኢየሱስ በዚህ ጉዳይ ለደቀ መዛሙርቱ የሰጣቸውን እጅግ ግልጽና ተደጋጋሚ ትምህርቶች፣ እነርሱም እርሱን ለመረዳት ምን ያህል ዘገምተኞች እንደ ነበሩ እናያለን። ገና በማሰላሰላችን መጀመሪያ ላይ እንደ ትዕቢት ለሰው ተፈጥሮአዊ የሆነ፣ እንደ እርሱ ስውርና ከዓይናችን የተሰወረ፣ እንደ እርሱም አስቸጋሪና አደገኛ የሆነ ምንም ነገር እንደሌለ እንቀበል።

እግዚአብሔርንና ክርስቶስን እየጠበቅን በትሕትና ጸጋ ምን ያህል እንደ ጎደለን፣ የምንፈልገውንም ለማግኘት ምን ያህል አቅመ ቢሶች እንደ ሆንን ሊገልጥልን የሚችል ቁርጥ ውሳኔና ጽናት ብቻ እንደ ሆነ ይሰማን።

ነፍሳችን ለትሕትናው ባለን ፍቅርና አድናቆት እስክትሞላ ድረስ የክርስቶስን ባሕርይ እናጥና። ከትዕቢታችንና እርሱን አውጥቶ ለመጣል ካለን አቅመ ቢስነት የተነሣ በተሰበርን ጊዜ፣ ኢየሱስ ክርስቶስ ራሱ በውስጣችን ያለው የድንቅ ሕይወቱ ክፍል አድርጎ ይህን ጸጋ ደግሞ ሊሰጠን ወደ ውስጣችን እንደሚመጣ እናምን።

ማስታወሻ ሀ፦ ይህ ሁሉ የሆነው ትዕቢት ከፍተኛዎቹን መላእክት ወደ አጋንንትነት ሊያዋርድ፣ ትሕትናም የወደቀውን ሥጋና ደም ወደ መላእክት ዙፋኖች ከፍ ሊያደርግ እንደሚችል በዘላለም ዓለም ሁሉ እንዲታወቅ ነው። ስለዚህ ይህ እግዚአብሔር ከወደቀው የመላእክት መንግሥት አዲስ ፍጥረትን ያስነሣበት ታላቅ ዓላማ ነው። ለዚህም ዓላማ አዲሱ ፍጥረት በወደቁት መላእክት እሳትና ትዕቢት፣ በእግዚአብሔርም በግ ትሕትና መካከል በጦርነት ሁኔታ ውስጥ ቆሞአል፤ ይኸውም የመጨረሻው መለከት ክፋት ከትዕቢት በቀር ጅማሬ፣ ከትሕትናም በቀር ፍጻሜ ሊኖረው እንደማይችል የሚለውን ታላቅ እውነት በዘላለም ጥልቀቶች ሁሉ ያሰማ ዘንድ ነው።

እውነቱ ይህ ነው፦ ትዕቢት በአንተ ውስጥ ሊሞት ይገባዋል፤ አለዚያ ከሰማይ የሆነ ምንም ነገር በአንተ ውስጥ ሊኖር አይችልም። በእውነት ሰንደቅ ሥር ራስህን ለቅዱሱ ኢየሱስ የዋህና ትሑት መንፈስ አሳልፈህ ስጥ። ትሕትና ዘርን ሊዘራ ይገባዋል፤ አለዚያ በሰማይ መከር ሊኖር አይችልም። ትዕቢትን የማይገባ ጠባይ ብቻ አድርገህ፣ ትሕትናንም የተገባ በጎነት ብቻ አድርገህ አትመልከት፤ አንዱ ሞት ነውና፣ ሌላውም ሕይወት ነው፤ አንዱ ሲኦል ሁሉ ነው፣ ሌላውም ሰማይ ሁሉ ነው። በውስጥህ ትዕቢት ባለህ መጠን የወደቁት መላእክት በውስጥህ ሕያዋን ሆነው አሉ፤ እውነተኛ ትሕትና ባለህ መጠን ደግሞ የእግዚአብሔርን በግ በውስጥህ አለህ።

እያንዳንዱ የትዕቢት መነሣሣት በነፍስህ ላይ የሚያደርገውን ብታይ ኖሮ፣ እጅህን ወይም ዓይንህን ብታጣ እንኳ ያን እፉኝት ከአንተ ነቅሎ እንዲጥልልህ የምታገኘውን ሁሉ ትለምን ነበር። በትሕትና ውስጥ ያለው ኃይል ምን ያህል ጣፋጭ፣ መለኮታዊና የሚለውጥ እንደ ሆነ፣ የተፈጥሮህን መርዝ እንዴት እንደሚያስወጣና የእግዚአብሔር መንፈስ በአንተ ውስጥ እንዲኖር እንዴት ስፍራ እንደሚያዘጋጅ ብታይ ኖሮ፣ ከትሕትና እጅግ ጥቂቱን ደረጃ እንኳ ከማጣት ይልቅ የዓለም ሁሉ የእግር መረገጫ መሆንን ትመርጥ ነበር።» — የጸሎት መንፈስ፣ ክፍል 2፣ ገጽ 73፣ የሞርተን እትም፣ ካንተርበሪ፣ 1893።