ስሜትንና ጭንቀትን መቆጣጠር

«እርሱ ስለ እናንተ ያስባልና የሚያስጨንቃችሁን ሁሉ በእርሱ ላይ ጣሉት።» — 1ኛ ጴጥሮስ 5:7

ስሜቶች፦ ጠላት ሳይሆኑ የእግዚአብሔር ስጦታ

ስሜቶች የሰውነታችን አንድ ክፍል ናቸው። እግዚአብሔር ከእርሱና ከሌሎች ጋር ይበልጥ በጥልቀት እንድትገናኝ ስሜትን ሰጥቶሃል። ደስታ፣ ሐዘን፣ ቍጣ፣ ፍርሃት፣ መደሰትና ቅሬታ ሁሉም ተፈጥሮአዊ ናቸው። ችግሩ የሚጀምረው አንተ ስሜትህን ከመቆጣጠር ይልቅ ስሜትህ አንተን መቆጣጠር ሲጀምር ነው። ስሜቶች እንደ እሳት ናቸው፤ ተገድበው ሲኖሩ ይጠቅማሉ፤ ልቅ ሲሆኑ ግን ያጠፋሉ።

በእግዚአብሔር መንፈስ እርዳታ ስሜቶችህን መምራት ስትማር በውስጥህ ብርቱ ትሆናለህ።

«ትዕግሥተኛ ሰው ከኃያል ሰው ይሻላል፤ ነፍሱን የሚገዛም ከተማን ከሚይዝ ይበልጣል።» — ምሳሌ 16:32

ኢየሱስና ስሜቶች

ኢየሱስ ጥልቅ ስሜቶችን አሳልፏል፤ በፍጹምነትም ያዛቸው። ወዳጁ አልዓዛር በሞተ ጊዜ «እንባውን አፈሰሰ።» (ዮሐንስ 11:35)። ቤተ መቅደሱ የገበያ ስፍራ በተደረገ ጊዜ የጽድቅ ቍጣ ተሰምቶት አጸዳው (ዮሐንስ 2:15-17)። መስቀልን በተጋፈጠ ጊዜ ጥልቅ ሐዘን ተሰማው፤ ነገር ግን፦ «የእኔ ፈቃድ አይሁን የአንተ እንጂ» ብሎ ጸለየ (ሉቃስ 22:42)።

ኢየሱስ ስሜትን መግለጥ ኃጢአት እንዳልሆነ ያሳየናል። ዋናው ነገር ለስሜቶቻችን የምንሰጠው ምላሽ ነው። ምስጢሩ በጸሎት የታጀበ ራስን መግዛት ነው።

ተማሪዎች የሚያጋጥሟቸው የተለመዱ ስሜቶች

ውጥረትና ጭንቀት ብዙ ጊዜ የሚመጡት ከፈተና ግፊት፣ ከከፍተኛ የሌሎች ግምት ወይም ራስን ከሌሎች ጋር ከማወዳደር ነው። ቍጣ የሚነሣው ያለ አግባብ ስትያዝ ወይም ሳትረዳ ስትቀር ነው። ብቸኝነት በተለይ አዳሪ ትምህርት ቤት ላሉ ወይም ከቤተሰባቸው ርቀው ለሚኖሩ የተለመደ ነው። ቅናት ሌሎች ሲሳካላቸው ወይም የበለጠ ትኵረት ሲያገኙ በማየት ሊመጣ ይችላል። ተስፋ መቁረጥ ደግሞ ውድቀትን፣ ተግሣጽን ወይም በቤት ውስጥ ያለ ትግልን ይከተላል።

እነዚህ ስሜቶች ስለ ተሰሙህ ደካማ አይደለህም። ሁሉም ሰው ይሰማዋል። ግቡ ስሜቶችህን አፍኖ መያዝ ሳይሆን ለእግዚአብሔር አሳልፎ መስጠት ነው።

«በነገር ሁሉ በጸሎትና በምልጃ ከምስጋና ጋር በእግዚአብሔር ዘንድ ልመናችሁን አስታውቁ እንጂ በአንዳች አትጨነቁ።» — ፊልጵስዩስ 4:6-7

ስሜትን ለመምራት የሚረዱ ጤናማ መንገዶች

በቅንነት ጸልይ። የሚሰማህን ልክ እንዳለ ለእግዚአብሔር ንገረው። እርሱ ግልጽነትህን መሸከም ይችላል። እንደ መምህር፣ መጋቢ ወይም አማካሪ ካሉ ከምታምነው ሰው ጋር ተነጋገር። ሕመምን በምስጢር መያዝ ይበልጥ ያከብደዋል።

መዝሙረ ዳዊትን አንብብ። ዳዊት ከፍርሃት እስከ ደስታ ያለውን ስሜት ሁሉ ለእግዚአብሔር ገለጠ፤ ሰላምንም አገኘ። በቂ ዕረፍት አድርግ፤ ድካም ውጥረትን ያባብሳልና። ፈጥነህ ይቅር በል፤ ቍጣ በልብ ውስጥ ሲከማች መርዝ ይሆናልና። በዝማሬም እግዚአብሔርን አምልክ፤ ውዳሴ ትኵረትህን ከፍርሃት ወደ እምነት ይመልሳልና።

«በአንተ ታምኖአልና አሳቡ በአንተ የጸናውን በፍጹም ሰላም ትጠብቀዋለህ።» — ኢሳይያስ 26:3

ምሳሌ፦ ከጉሉ የመጣው ጆን

ጆን በልጅነቱ በሰሜን ኡጋንዳ ጦርነትን ያየ ተማሪ ነበር። ቅዠትና ቍጣ ለዓመታት አልለቀቁትም። አንድ ቀን አንድ መምህር ወደ ትምህርት ቤቱ ኅብረት ጋበዘው። መጀመሪያ ላይ በጸጥታ ያዳምጥ ብቻ ነበር፤ በኋላ ግን ለይቅርታና ለሰላም መጸለይ ጀመረ። ቀስ በቀስ መራርነቱ ለቀቀው። ዛሬ በአሰቃቂ ገጠመኝ የሚታገሉ ወጣቶችን ይረዳል፤ እንዲህም ይላል፦ «ሌሎችን ለመፈወስ እንድረዳ እግዚአብሔር አስቀድሞ ልቤን ፈወሰው።» ለእግዚአብሔር የተሰጠ ሕመም ዓላማ ይሆናል።

የመዛልን ምልክቶች ማወቅ

ያለ ዕረፍት ከመጠን በላይ ስታጠና ወይም ስታገለግል ትዝላለህ። ምልክቶቹም የማያቋርጥ ድካም፣ ተነሣሽነትን ማጣት፣ ቶሎ መበሳጨት ወይም ያልታሰበ እንባ ናቸው። ኢየሱስ እንኳ ለዕረፍት ጊዜ ወስዷል (ማርቆስ 6:31)። ዕረፍት ስንፍና አይደለም። እግዚአብሔር ሰውነትህን ለሠራበት መንገድ መታዘዝ ነው። በጸጥታ ተራመድ፣ ከቤት ውጭ ጸልይ ወይም ከምታምነው ሰው ጋር ተነጋገር። አንዳንድ ጊዜ ፈውስ የሚጀምረው በዕረፍት ነው።

መንፈስ ቅዱስ ስሜትህን ለመግዛት ይረዳሃል

ስሜቶችን የምትመራው በገዛ ፍላጎትህ ኃይል ብቻ አይደለም። መንፈስ ቅዱስ ሰላምን፣ ትዕግሥትንና ራስን መግዛትን ያፈራል (ገላትያ 5:22-23)። በየቀኑ ወደ ልብህ ስትጋብዘው ማዕበሎች ከመነሣታቸው በፊት ጸጥ ያሰኛቸዋል። በውስጥህም፦ «ዝም በል፥ ፀጥ በል» እያለ ይናገራል። በእርጋታ መኖርን መማር ደካማ አያደርግህም። ጠቢብ ያደርግሃል።

ለማሰላሰል

• ከሁሉ ይበልጥ የምትታገለው ከየትኛው ስሜት ጋር ነው፦ ከቍጣ፣ ከፍርሃት፣ ከሐዘን ወይስ ከውጥረት?
• በእግዚአብሔር እርዳታ ስሜቶችህን ለመምራት ምን አዳዲስ ልማዶችን ልትገነባ ትችላለህ?
• አንድ ጓደኛህ እንደ ተጨነቀ ወይም ተስፋ እንደ ቈረጠ ስታስተውል ምን ማድረግ ትችላለህ?

ጸሎት

ጌታ ኢየሱስ ሆይ፣ የሚሰማኝን ስሜት ሁሉ ታውቃለህ። ስጨነቅ ሰላሜ ሁን። ስቈጣ ልቤን አረጋጋ። ሳዝን ፍቅርህን አስታውሰኝ። በመንፈስ ቅዱስ ሙላኝ፤ ስሜቶቼንም በጥበብና በጸጋ እንድመራ አስተምረኝ። አሜን።