መግቢያ

«ተጋዳይ ክርስትና» በሚል ርዕስ ቀደም ብለው በድጋሚ የታተሙት የወይዘሮ ቡዝ ስብከቶች ለአሜሪካ ክርስቲያኖች ለድካማቸው ብርታት፣ ለዳተኝነታቸውም መቀስቀሻ ሆነው መጥተዋል።

በዚህ መጽሐፍ ውስጥ ያሉት ስብከቶች ደግሞ እጅግ የሚያስፈልግ መከላከያ ናቸው፤ ከነፍሳት ጋር በሚደረገው አገልግሎት ውስጥ ከሚፈጸሙ ከብዙ ተግባራዊ ስሕተቶች የሚጠብቁ ናቸው፤ እነዚህ ስሕተቶች ነፍሳትን ወደሚደነቅ ብርሃን ፈንታ ወደ ግብፅ ጨለማ ይመራሉ።

ስለ ንስሐ የተሰጠው ስብከት የሐሰተኛ ንስሐን ማንነት እጅግ በታማኝነት ያጋልጣል፤ ይህ ሐሰተኛ ንስሐ ከማናቸውም ዓይነት ኃጢአት ፈጽሞ ለመለየትና ፊትን ሙሉ በሙሉ ወደ ጌታ ለመመለስ የሚቀርብ ከንቱ ምትክ ነው። በቀጥተኛነቱና ዒላማውን በመምታቱ ለልባዊ የመነቃቃት ስብከት—እንዲያውም ከቤተ ክርስቲያን ውጭም ሆነ በውስጧ ላሉ ላልዳኑ ነፍሳት ለሚሰበክ ስብከት ሁሉ—ምሳሌ ነው። እነዚህ ሁሉ በአንድ ዓይነት መሸሸጊያ ውስጥ ተደብቀው ይገኛሉ፤ ያም መሸሸጊያ ተትቶ ወደ ተሰነጠቀው ዓለት ከመሸሸጋቸው በፊት ያለ ርኅራኄ መፍረስ አለበት።

ቀጥሎ ስለሚያድን እምነት የተሰጠው ስብከት ይመጣል። የተሻለ መግለጫ በመታጣቱ አንቲኖሚያን (ሕግን የሚያቃልል) እምነት ተብሎ ሊጠራ የሚችለው—ብዙ ወንጌላውያንና ሌሎች የሃይማኖት አስተማሪዎች የሚያድን እምነት ብለው የሚጠሩት፣ ንስሐ ያልገባ አእምሮ ለወንጌል ታሪካዊ እውነታዎች የሚሰጠው ስምምነት—የሚያስከትለው አጥፊ ውጤት በግልጽ ተዘርዝሯል፤ መርዝ ተብሎም በግልጽ ተሰይሟል። የኃጢአትን እጅግ የከፋ ርኩሰትና እውነተኛ መከራ ፈጽሞ ያልተሰማውን ላይ ላዩን ንስሐ ተከትሎ የሚመጣው ይህ በክርስቶስ ላይ ያለ ሐሰተኛ መታመን ለአብያተ ክርስቲያናችን ብዙ ቁጥር ያላቸውን የአባላት ክፍል አስገኝቶላቸዋል፤ እነርሱንም ነቢዩ ሚክያስ እንዲህ ሲል በትክክል ገልጿቸዋል፦ «የእስራኤል ኃጢአት ታላቅ ነው፣ ንስሐም አልተገባበትም፤ ነገር ግን በእግዚአብሔር ላይ ተደግፈው፦ እግዚአብሔር በመካከላችን አይደለምን? ይላሉ።» ዓይኑን በታላቅና ነጭ ዙፋንና በሚወርደው ዳኛ ላይ ተክሎ የሚሰብክ ታማኝና ልብን የሚወጋ ሰባኪ ዋነኛ ሥራው፣ ሃይማኖተኞች ነን ባዮችን ከማያድናቸው አዳኝ ላይ ካላቸው ምናባዊ መታመን ማፈናቀልና፣ በችኮላ እንደ ተፈወሱ የተነገረላቸውን—«በቀላሉ የተፈወሱትን»—በኃጢአት የሚመግሉ ልቦቻቸውን በጥልቅ መመርመር እንደ ሆነ እርግጠኞች ነን።

ብዙዎቻችን ልባቸውን በእግዚአብሔር ሕግ ሰይፍ ከዳር እስከ ዳር ከመውጋታችን በፊት፣ ለነቁ ነፍሳት ሳንጠነቀቅ «ብቻ እመን» ብለናቸዋል። የእግዚአብሔርን ሞግዚት አሰናብተነዋል።

ሕጉ ልጁን ወደ ትምህርት ቤት እየመራ ለአስተማሪው የማስረከብ ኃላፊነት እንደ ተሰጠው ባሪያ ነው፤ እኛ ግን ለዚህ ስሜታዊ ዘመናችን እጅግ ጨካኝና ከባድ ነው ብለን አስበን ባለማስተዋል አሰናበትነው፤ ወደ ክርስቶስ የሚያመጣውን የፓይዳጎጎስነት (የሞግዚትነት) ሥራውን ራሳችን ተረከብን፤ መንገዱንም ሳትን፣ ዋጋ የማይገመትላትንም ነፍስ አሳሳትን። እግዚአብሔር ይማረን፤ ለአጵሎስም እንደ ሰጠው፣ በተቀባች ሴት ለመታረም የሚያበቃ ትሕትናን ይስጠን!

ወይዘሮ ቡዝ ስለ እምነት የተሰጡትን የተሳሳቱ ትምህርቶች በጊዜው ካረመች በኋላ፣ የመግረዣ ቢላዋ በእጇ ይዛ ከዘመናዊው ክርስትና ዛፍ ላይ «የሐሰተኛ ፍቅርን» መርዛማ ፈንገስ ቆርጣ ለመጣል ትቀጥላለች።

ስለ ፍቅር ያቀረበቻቸው አራቱ ስብከቶች በሐሰተኛው የክርስቲያን ፍቅር አለቶች ላይ የቆሙ አራት የማስጠንቀቂያ መብራቶች ናቸው። እውነተኛው ፍቅር ከዲያብሎስ ርካሽ አስመሳይነት የሚለይባቸውን የማይሳሳቱ በርካታ መፈተኛዎች ታቀርባለች። እንደ ቅዱስ ዮሐንስ መልእክቶች ሁሉ፣ እነዚህ ስብከቶች የክርስቲያን ሕይወት ወርቃማ መርሕ የሆነውን ፍቅርን የሚፈትኑ የመመዘኛ ድንጋዮች የሞሉባቸው ናቸው። ፍጹም ፍቅር ፍርሃትን አውጥቶ ይጥላል የተባለለትን ያንን ፍቅር አግኝተናል የሚሉ ሁሉ እነዚህን የመመዘኛ ድንጋዮች ሳያመነቱ በራሳቸው ላይ ቢጠቀሙባቸው እጅግ ይጠቅማቸዋል።

«ፍጹምነት» የሚለው ቃል ከዚህ ቀደም ካሰቡት ሁሉ ይበልጥ ጥልቅ፣ ሰፊና ከፍ ያለ ትርጉም ሲይዝ ያገኙት ይሆናል። ስለ ክርስቲያናዊ ፍጹምነት ያለን ግንዛቤ ስለ እግዚአብሔርና ስለ ቅዱስ ሕጉ ያለን እውቀት በጨመረ መጠን ያለማቋረጥ የማያድገው ስለ ምንድር ነው?

ውጤት የሚያስገኝ ጸሎት ስለሚጠይቃቸው ቅድመ ሁኔታዎች የተሰጠውን ስብከት ለክርስቲያኖች ሁሉና ክርስቶስን ለሚፈልጉ ሁሉ—ጸሎታቸው በእግዚአብሔር ፊት ስለማይሠምር ለሚያዝኑ ሁሉ—አጥብቀን እናቀርባለን። በዚህ ስብከት ብርሃን ችግሩ ያለው ከኢየሱስ ክርስቶስ ጋር ኅብረት በማጣት፣ ወይም ለትእዛዛቱ ባለመታዘዝ፣ ወይም የሚማልደው መንፈስ ከልባቸው በመጥፋቱ፣ ወይም በጐደለ እምነት እንደ ሆነ ያገኙታል። ሰባኪዋ እነዚህን የጸሎት እንቅፋቶች ስትመረምር ልብን ትገልጣለች፤ በብልሃት በተሞላ መንፈሳዊ ቀዶ ሕክምናም እስከ ታችኛው ጥልቀቱ ድረስ ትፈትሸዋለች። የአጻጻፍ ስልቷ ስለታምነት፣ ድፍረቷና ከአድማጮቿ ጋር ያላት ግልጽ አያያዝ—የኃጢአትንና የራስ ወዳድነትን ጭምብሎች፣ እንዲሁም እነዚህ በብዙ ክርስቲያኖች ልብ ውስጥ ተመሳስለው የሚታዩባቸውንና ወደ ጸጋው ዙፋን መቅረብን የሚያግዱባቸውን ልዩ ልዩ መልኮች ገፍፋ መጣሏ—ዶክተር ፊኒ እነዚህን የክርስቲያናዊ ቅድስና ጠላቶች ያለ ምሕረት ያጋለጠበትንና የኮነነበትን፣ እንዲሁም ጆን ዌስሊ «ኃጢአት በአማኞች ውስጥ» በሚለው ስብከቱ ከሥሩ የነቀለበትን መንገድ ያስታውሰናል።

በዚህ ስብከት ወይዘሮ ቡዝ ትኩረቷን ወደ ሌላ የእምነት ገጽታና ነፍሳትን ወደ ክርስቶስ በመምራት ረገድ ወደሚፈጸም ሌላ ተግባራዊ ስሕተት ታዞራለች። በዚህ አከራካሪ ጥያቄ ላይ ያላት አመለካከት ጽንፈኛ ሳይሆን በጥልቅ የታሰበበትና መጽሐፍ ቅዱሳዊ ነው። እግዚአብሔር መዳንን የሚሰጠው እምነት በሚሠራበት በዚያው ቅጽበት እንደ ሆነ ታስተምራለች፤ እንዲሁም «አንድን ሰው ከመዳኑ በፊት እንደ ዳነ እንዲያምን መንገር ውሸትን እንዲያምን መንገር ነው» ትላለች። ነገር ግን የእምነት ተግባር የሚፈጸመው የተፈለገው በረከት እንደሚሰጥ ማረጋገጫ በሚሰጠው በመንፈስ ቅዱስ ልዩ እርዳታ እንደ ሆነ አጥብቃ ትናገራለች። ይህ በመንፈስ የሚሰጥ ማረጋገጫ ወይም መያዣ፣ የመጨረሻው የእምነት ተግባር—ማለትም «እንደምቀበል አምናለሁ» የሚለው—የሚያርፍበት መሠረት ይሆናል። ይህም ዊሊያም ቴይለር ከመጽደቅ በፊት ስለሚሆነው መለኮታዊ «የኃጢአተኛው ለእግዚአብሔር ራሱን መስጠትና ክርስቶስን መቀበሉ እውነት መሆኑን ማረጋገጥ» ካለው ጋር ይስማማል። [የግርጌ ማስታወሻ፦ Election of Grace (የጸጋ ምርጫ)፣ ገጽ 38-42።] ሁለቱም አስተማሪዎች አራተኛውና የመጨረሻው እርምጃ—«እርሱ ያደርገዋል» የሚለው—ሊወሰድ የሚችለው በመንፈስ ቅዱስ ልዩ የማስቻል ኃይል ብቻ እንደ ሆነ ከሚያስተምረው ከዌስሊ የእምነት ትንታኔ ጋር ይስማማሉ፤ [የግርጌ ማስታወሻ፦ ስብከቶች፦ ትዕግሥት፣ ክፍል 13፤ የመዳን የመጽሐፍ ቅዱስ መንገድ፣ ክፍል 17፤ እንዲሁም ዊደን ስለ ማርቆስ 11:24 የሰጠው ማብራሪያ።]

ሦስቱም መለኮታዊውን አሠራር «እንደምቀበል አምናለሁ»፣ ወይም (በተሻሻለው ትርጉም) «እንደ ተቀበልሁ» ከሚለው አዋጅ በፊት ያስቀምጡታል፤ ያንንም አዋጅ በውስጣዊ ንቃተ ህሊና በሚታወቅ መለኮታዊ ለውጥ ላይ እንዲያርፍ ያደርጉታል። ሁሉም የሚያድን እምነት የሰው ልጅ ተራ የሞራል ልምምድ ብቻ እንዳልሆነ፣ ይልቁንም በልብ የማመን ኃይል ከእግዚአብሔር እንደሚወርድ፣ በጸሎትም ሊጠበቅ እንደሚገባው፣ በአማኙም ውስጥ ተከታታይ ከተፈጥሮ በላይ የሆኑ መንፈሳዊ ተግባራት—የነፍስ ልማድ—እንደሚሆን አጥብቀው ይናገራሉ፤ ይህም የመለኮታዊው ሕይወት መነሣሣት ዘርም ፍሬም ሲሆን፣ የንስሐ ትሕትናን፣ ራስን መካድን፣ የዋህ መታመንንና በፍቅር ላይ የተመሠረተ ፍጹም መታዘዝን በራሱ ውስጥ ያጣምራል። እነዚህ አስተማሪዎች በእምነት ውስጥ ያለውን መለኮታዊ ክፍል ከፍ ያደርጋሉ። በጽሑፎቻቸው ውስጥ ለንስሐ ለገባ ሰው «እግዚአብሔር በቃሉ ስለሚል እንደ ዳንህ እመን» የሚል መመሪያ ብንፈልግ በከንቱ ነው፤ ይልቁንም መንፈሱ በልብህ ውስጥ አባ አባት ብሎ ሲጮኽ ስትሰማ እንደ ዳንህ እመን ይላሉ።

ብዙ ዘመናዊ አስተማሪዎች የሚያድን እምነትን በማንኛውም ጊዜ በፈቃድ የሚፈጸም፣ ምንም እርዳታ የማያስፈልገው የአእምሮ ተግባር አድርገው በመቁጠር ስሕተት ውስጥ ይወድቃሉ። እርሱ ግን በመንፈስ ቅዱስ ሲገፋፋ ብቻ የሚቻል መንፈሳዊ ተግባር ነው፤ መንፈስ ቅዱስም ወደ እምነት የሚያነሣሣው እውነተኛ ንስሐንና ከልብ የሆነ ለእግዚአብሔር ራስን መስጠትን ሲያይ ብቻ ነው።

ከዚያም መንፈስ ክርስቶስን ይገልጣል፤ እርሱንም አጥብቆ ለመያዝ ይረዳል። እምነት ለተመረጡት በሉዓላዊነት የሚሰጥ የማይቋቋሙት ጸጋ ነው የሚለውን ጽንፈኛውን የቅድመ ውሳኔ ትምህርት በማስተባበል ሂደት ውስጥ፣ ወደ ተቃራኒው ስሕተት—ፔላጊያኒዝም ወደሚባለው—የመውደቅ ታላቅ አደጋ አለ፤ ይህ ትምህርት የሚያድን እምነትን ተፈጥሯዊው ሰው ያለ መንፈስ ቅዱስ እርዳታ ሊፈጽመው የሚችል ልምምድ ያደርገዋል። የአለማመን እውነተኛ በደል ያለው መንፈስ ቅዱስ የሚያድን እምነትን ሊያሳድርበት በማይችለው፣ በክርስቶስ ላይ ሆን ተብሎ በሚደረግ ግድየለሽነትና ንስሐ በማይገባ ልብ ውስጥ ነው።

ለ«ተጋዳይ ክርስትና» በጻፍነው መግቢያ ላይ፣ የአሜሪካን አብያተ ክርስቲያናት ወክለን ሁሉን የሚመለከት አንድ ጉድለትን—ቅንዓትን—አውጀን ነበር። ወይዘሮ ቡዝ በኤክስተር አዳራሽ ባደረገችው አጭር ንግግሯ ይህ ጉድለት የሚሞላበትን ምንጭ ትገልጣለች። ቅድስና የቅንዓት ምንጭ ነው። ስለዚህም ቅንዓት የበልግ ወራት ድንገተኛ ጎርፍ ሳይሆን፣ ባለቤቶቹ በሆኑት ሁሉ ውስጥ ሞልቶ የሚፈስስ የኃይል ወንዝ ነው፤ በተለይም በድነት ሠራዊት (ሳልቬሽን አርሚ) ውስጥ፣ ቤተ ክርስቲያን የማያውቁትን የእንግሊዝን ብዙኃን ሕዝብ በእቅፉ ተሸክሞ ይፈስሳል።

ቅዱስ ቅንዓት ተላላፊና ድል አድራጊ ነው። ሕዝቡን በሎጂክ በረዶ ልንነካው አንችልም፤ ነገር ግን ለሚንበለበልና ደስታ ለሞላበት ፍቅር በትረ መንግሥት ከመስገድ አይቀሩም። ማመዛዘን የሚችሉ ጥቂቶች ናቸው፤ ሁሉም ግን ሊሰማቸው ይችላል። ቅንዓትና ሙሉ መዳን እንደ ተጣበቁ መንትዮች ናቸው፤ ተለያይተው በሕይወት መኖር አይችሉም።

የዘመናዊው መድረክ ስሕተት ቀዝቃዛ ብረትን እንደሚቀጠቅጥ አንጥረኛ ነው—ደካማ ምልክት፣ ግዙፍ ድካም። ጉባኤዎቻችንን የሚያለሰልስ የእሳት ጥምቀት የሰባኪውን ድካም ያቀልለታል፤ ፍሬውንም ያበዛለታል።

ስለ ቅድስና የተሰጡት አራቱ ንግግሮች ከክርክርና ከትርጓሜ ይልቅ ምክርና ማሳሰቢያ ናቸው። መንፈሳዊ አውሎ ነፋሶች ናቸው። ጆሴፍ ኩክ «ለኢየሱስ ክርስቶስ እንደ አዳኝም እንደ ጌታም የሚደረግ በፍቅር የተሞላ፣ ሙሉ፣ የማይቀለበስ፣ ዘላለማዊ ራስን መስጠት» ብሎ የሚጠራውን እንዲያደርጉ፣ ይኸውም ወንጌላዊ ፍጹምነት የሚገኝበትን ያንን «ከእግዚአብሔር ጋር ያለ ፍጹም የስሜት መመሳሰል» እንዲያገኙ የሚቀርቡትን እነዚህን የጋለ ልመናዎች ማንኛውም ክርስቲያን እንዴት ሊቋቋማቸው እንደሚችል ማየት ያስቸግራል።

ሕዝቡን ከዓለማዊነትና ከሃይማኖታዊ ግድየለሽነት ምርኮ ለማዳን እግዚአብሔር ያስነሣት ክርስቲያን ነቢዪት—የዚህች የዘመናችን ዲቦራ—ከአፏ የወጡትን እነዚህን የሚንበለበሉ ቃላት በአሜሪካ አህጉር ሁሉ እንዲያስተጋቡ በማድረግ ትሑት ድርሻ በማግኘቴ ታላቅ ደስታ ይሰማኛል።

«ምነው የእግዚአብሔር ሕዝብ ሁሉ» ወንዶችም ሴቶችም «ነቢያት ቢሆኑ፣ እግዚአብሔርም መንፈሱን በላያቸው ቢያደርግ!»

«የመንፈስን ሩጫ እንገታለንን? ሰማያዊውንስ እሳት እናጠፋለንን?

እግዚአብሔር መልእክተኞቹን ይሹም፤ የወደደውንም ያነሣሣ!

መንፈስ እንደ ወደደ ይንፈስ፤ የመረጣቸውን መሣሪያዎች እንባርካለን፤ ክርስቶስ ከተሰበከ ደስ ይለናል፤ ለቃሉም መከናወንን እንመኛለን።»

ዳንኤል ስቲል።

ሬዲንግ፣ ማሳቹሴትስ፣ ኖቬምበር 23 ቀን 1883።