Chân Dung Lòng Can Đảm – Watchman Nee
Lời nói đầu

Chương 1 · 6 phút đọc · 8 phút nghe

Lời nói đầu

Watchman Nee là một trong những nhân vật Cơ Đốc mà người đọc biết đến trước khi biết ông như một con người của lịch sử. Một tín hữu có thể bắt gặp một cuốn sách mỏng tên là Ngồi, Bước Đi, Đứng Vững, một câu trích dẫn nói về Đấng Christ là sự sống, một bài giảng về Rô-ma 6, hay một sứ điệp về sự đập vỡ con người bề ngoài, từ rất lâu trước khi biết được điều gì đáng kể về Trung Hoa thời Dân Quốc, Chiến tranh Trung–Nhật, sự trỗi dậy của Đảng Cộng sản Trung Quốc, hay hai mươi năm Nee ở trong tù.

Thứ tự khám phá ấy có những ưu điểm. Những lời dạy hay nhất của Nee có thể nói thẳng vào nhu cầu thuộc linh mà không đòi người đọc phải học qua một khóa lịch sử Trung Hoa. Nhưng nó cũng tạo ra những méo mó. Người thầy trở thành một giọng nói tĩnh nguyện lơ lửng, bị tách khỏi những cuộc tranh luận, những mối quan hệ, những nền văn hóa, những cuộc chiến tranh, những thử nghiệm về đời sống hội thánh, những sai lầm, những đau khổ và những áp lực chính trị đã hun đúc nên ông.

Cuốn sách này cố gắng đặt giọng nói ấy trở lại bên trong cuộc đời của ông.

Đây là một cuốn tiểu sử Cơ Đốc, không phải một tác phẩm tôn vinh thánh nhân thiếu óc phê phán. Sách xem Kinh Thánh là thẩm quyền, và cho rằng cuộc đời của một người lãnh đạo Cơ Đốc phải được xem xét dưới ánh sáng Kinh Thánh, chứ không được dùng để dựng lên một thẩm quyền thứ hai bên cạnh Kinh Thánh. Vì vậy, Nee được nhìn với lòng biết ơn, sự cảm thông và sự nghiêm túc, nhưng không được xem là không thể sai lầm.

Cách tiếp cận ấy đặc biệt quan trọng vì di sản của Watchman Nee vẫn còn bị tranh cãi. Những người ngưỡng mộ nhớ đến một người lãnh đạo Hội Thánh Trung Hoa can đảm, một người dạy dỗ sâu sắc về đời sống tin kính, một người tiên phong cho đời sống hội thánh bản địa, và một tù nhân vì Đấng Christ. Những người phê bình thì chỉ ra khuynh hướng độc tôn trong giáo hội học của ông, những nguy cơ trong sự dạy dỗ của ông về uy quyền được ủy thác, một sự phân biệt quá cứng nhắc giữa linh và hồn, những câu hỏi về sự lệ thuộc vào văn bản của người khác, cùng những cáo buộc nghiêm trọng về đạo đức và tài chính đã nổi lên trong các cuộc xung đột của hội thánh và trong các chiến dịch chính trị của những người Cộng sản.

Các nguồn sử liệu không phải lúc nào cũng thống nhất với nhau, và những điều kiện chính trị trong đó một số lời cáo buộc được đưa ra khiến việc phán đoán càng thêm phức tạp. Một cuốn tiểu sử có trách nhiệm không nên xóa bỏ các cáo buộc để bảo vệ một người anh hùng, cũng không nên xem những sản phẩm của các cuộc tố cáo mang tính cưỡng ép thời cách mạng như thể chúng xuất phát từ một hệ thống pháp lý trung lập. Ở những chỗ bằng chứng còn bị tranh cãi, cuốn sách này nói rõ sự chưa chắc chắn thay vì tự tạo ra sự chắc chắn.

Chính Nee hẳn đã đưa ra nguyên tắc cho một cách tiếp cận như thế: báu vật là Đấng Christ; cái bình là bằng đất.

“Nhưng chúng tôi đựng của quí nầy trong chậu bằng đất, hầu cho tỏ quyền phép lớn dường ấy là bởi Đức Chúa Trời mà ra, chớ chẳng phải bởi chúng tôi” (2 Cô-rinh-tô 4:7).

Mục đích của một cuốn tiểu sử Cơ Đốc không phải là đánh bóng chiếc bình cho đến khi nó trông chẳng còn giống đất sét nữa, mà là để thấy ân điển của Đức Chúa Trời có thể làm được gì qua đất sét.

Kinh Thánh Trong Cuốn Sách Này

Trong nguyên bản tiếng Anh, mọi câu trích dẫn Kinh Thánh đều lấy từ bản American Standard Version (ASV) năm 1901. Bản ASV được chọn vì thuộc phạm vi công cộng, có văn phong trang trọng rất phù hợp cho việc giải nghĩa Kinh Thánh dài hơi, và thường giữ được lối diễn đạt gần với truyền thống Kinh Thánh tiếng Anh mà nhiều tác giả Cơ Đốc đầu thế kỷ hai mươi đã sử dụng. Trong bản tiếng Việt này, các câu Kinh Thánh được trích từ Kinh Thánh bản Truyền Thống 1925 (Cadman).

Chức vụ của Nee thấm đẫm Kinh Thánh. Ông có thể tổng hợp rất nhiều, vay mượn các phạm trù từ nhiều tác giả, nhưng ông luôn trở về với các bản văn Kinh Thánh. Rô-ma 5-8, Ê-phê-sô, Giăng 12-17, 1 và 2 Cô-rinh-tô, Hê-bơ-rơ, Khải Huyền, cùng những câu chuyện về Áp-ra-ham, Gia-cốp, Môi-se, Đa-vít và Phi-e-rơ đã trở thành những vùng đất ông trở đi trở lại trong sự dạy dỗ của mình.

Vì vậy, cuốn tiểu sử này không chỉ nhắc đến các giáo lý của ông. Sách đặt nhiều phân đoạn Kinh Thánh từng nuôi dưỡng những giáo lý ấy vào ngay trong câu chuyện, và lượng giá cách ông áp dụng chúng dưới ánh sáng của các phân đoạn đó.

Bạn sẽ nhận thấy Kinh Thánh khi thì xác nhận Nee, khi thì sửa lại cách những ý tưởng của ông đã được áp dụng. Điều đó là có chủ ý. Một người thầy được tôn trọng khi những hiểu biết sâu sắc của người ấy hướng chúng ta về Lời Đức Chúa Trời, chứ không phải khi những công thức của người ấy trở thành điều không ai được phép xem xét.

Đôi Lời Về Các Sách Của Nee

Nhiều cuốn sách được xuất bản dưới tên Watchman Nee vốn không khởi đầu như những cuốn sách thông thường được viết từ trang đầu đến trang cuối theo hình thức tiếng Anh về sau. Một số được biên soạn từ các bài giảng, ghi chép trong các kỳ hội nghị, các tạp chí định kỳ, các bản thảo và các tuyển tập do người biên tập thực hiện. Những nhan đề quen thuộc trong tiếng Anh có thể là cách sắp xếp được thực hiện sau khi các sứ điệp ấy được giảng ra lần đầu.

Điều này quan trọng vì chức vụ giảng dạy bằng lời nói thường dùng những sự tương phản sắc nét nhằm mục đích chăn bầy. Một bài giảng tại hội nghị có thể nói một điều cách tuyệt đối mà một nhà thần học hệ thống sẽ bao quanh bằng nhiều điều kiện dè dặt. Vì thế, người đọc về sau nên tránh xây dựng những giáo lý phức tạp chỉ từ một câu nói gây ấn tượng mạnh.

Cuốn tiểu sử này diễn giải lại những lời dạy của Nee thay vì sao chép những đoạn dài từ các ấn bản còn bản quyền. Những nhan đề ngắn, nổi tiếng và những khái niệm quen thuộc được bàn đến như một phần của tư liệu lịch sử. Mục đích là truyền đạt cốt lõi tư tưởng của ông, đồng thời giữ cho Kinh Thánh, chứ không phải văn chương của Nee, ở vị trí trung tâm.

Tiếp