Theo Đuổi Đức Chúa Trời
Sự Chăm Nhìn Của Linh Hồn

Chương 9 · 23 phút đọc · 30 phút nghe

Sự Chăm Nhìn Của Linh Hồn

Nhìn xem Đức Chúa Jêsus, là cội rễ và cuối cùng của đức tin.—Hê-bơ-rơ 12:2

Chúng ta hãy nghĩ đến người bình thường mà thông minh đã nói đến trong chương sáu, nay lần đầu tiên đến với việc đọc Kinh Thánh. Người ấy đến với Kinh Thánh mà hoàn toàn không biết trước gì về nội dung của sách. Người ấy hoàn toàn không có thành kiến; không có gì phải chứng minh và cũng chẳng có gì phải bênh vực.

Một người như thế chưa đọc được bao lâu thì tâm trí đã bắt đầu nhận ra một số lẽ thật nổi bật lên khỏi trang sách. Đó là những nguyên tắc thuộc linh ẩn sau bản ký thuật về cách Đức Chúa Trời đối đãi với loài người, và được đan dệt vào các trước tác của những thánh nhân khi họ được “bởi Đức Thánh Linh cảm động”. Càng đọc tiếp, người ấy có thể muốn đánh số những lẽ thật này khi chúng dần trở nên rõ ràng với mình, và viết một bản tóm tắt ngắn dưới mỗi con số. Những bản tóm tắt ấy sẽ là các tín điều trong bản tín lý Kinh Thánh của người ấy. Việc đọc thêm sẽ không làm thay đổi những điểm này, trừ ra làm cho chúng rộng thêm và vững thêm. Người của chúng ta đang khám phá điều Kinh Thánh thật sự dạy dỗ.

Ở vị trí cao trong danh sách những điều Kinh Thánh dạy sẽ là giáo lý về đức tin. Tầm quan trọng hệ trọng mà Kinh Thánh dành cho đức tin sẽ hiển nhiên đến nỗi người ấy không thể bỏ qua. Rất có thể người ấy sẽ kết luận: Đức tin là điều tối quan trọng trong đời sống của linh hồn. Không có đức tin thì không thể nào đẹp lòng Đức Chúa Trời. Đức tin sẽ đem đến cho tôi bất cứ điều gì, đưa tôi đến bất cứ nơi đâu trong nước Đức Chúa Trời; nhưng không có đức tin thì không thể có sự đến gần Đức Chúa Trời, không có sự tha thứ, không có sự giải cứu, không có sự cứu rỗi, không có sự tương giao, hoàn toàn không có đời sống thuộc linh nào cả.

Đến khi người bạn của chúng ta đọc tới chương mười một sách Hê-bơ-rơ, lời ngợi khen hùng hồn dành cho đức tin ở đó sẽ không có vẻ xa lạ đối với người ấy. Người ấy hẳn đã đọc lời bênh vực mạnh mẽ của Phao-lô cho đức tin trong thư Rô-ma và thư Ga-la-ti. Về sau, nếu người ấy tiếp tục nghiên cứu lịch sử Hội Thánh, người ấy sẽ hiểu được quyền năng lạ lùng trong sự dạy dỗ của các nhà Cải Chánh khi họ chỉ ra vị trí trung tâm của đức tin trong Cơ Đốc giáo.

Vậy nếu đức tin quan trọng một cách sống còn như thế, nếu đó là một điều bắt buộc không thể thiếu trong sự theo đuổi Đức Chúa Trời của chúng ta, thì hoàn toàn tự nhiên khi chúng ta hết sức bận tâm xem mình có hay không có món quà quý báu nhất này. Và với tâm trí con người vốn như vậy, sớm hay muộn chúng ta cũng không tránh khỏi việc tìm hiểu về bản chất của đức tin. Câu hỏi “Đức tin là gì?” sẽ nằm sát bên câu hỏi “Tôi có đức tin không?” và sẽ đòi hỏi một lời giải đáp, nếu có thể tìm được ở đâu đó.

Hầu hết những ai giảng hoặc viết về đề tài đức tin đều nói những điều gần giống nhau về nó. Họ bảo chúng ta rằng đức tin là tin vào một lời hứa, là tin cậy Đức Chúa Trời đúng như lời Ngài phán, là coi Kinh Thánh là thật và bước ra dựa trên đó. Phần còn lại của cuốn sách hay bài giảng thường dành cho những câu chuyện về những người đã được nhậm lời cầu nguyện nhờ đức tin của họ. Những sự đáp lời này phần lớn là những món quà trực tiếp mang tính thực dụng và tạm thời, như sức khỏe, tiền bạc, sự bảo vệ thân thể hay sự thành đạt trong kinh doanh. Hoặc nếu người dạy có đầu óc thiên về triết lý, ông ta có thể đi một hướng khác, khiến chúng ta lạc lối trong một mớ hỗn độn siêu hình học, hay vùi chúng ta dưới một đống thuật ngữ tâm lý học, khi ông ta định nghĩa rồi lại định nghĩa, gọt sợi tóc mảnh mai của đức tin mỏng dần, mỏng dần, cho đến khi rốt cuộc nó tan biến thành những sợi tơ mỏng manh. Khi ông ta nói xong, chúng ta đứng dậy thất vọng và đi ra “qua chính cánh cửa mà mình đã bước vào”. Chắc chắn phải có điều gì đó tốt hơn thế này.

Trong Kinh Thánh hầu như không có nỗ lực nào để định nghĩa đức tin. Ngoài một định nghĩa ngắn gọn mười bốn chữ trong Hê-bơ-rơ 11:1, tôi không biết có định nghĩa nào khác trong Kinh Thánh, và ngay cả ở đó, đức tin cũng được định nghĩa theo chức năng chứ không theo triết lý; nghĩa là, đó là lời mô tả đức tin là gì khi vận hành, chứ không phải đức tin là gì về bản chất. Câu ấy giả định rằng đức tin đã có mặt và cho thấy đức tin đưa đến kết quả gì, hơn là cho biết đức tin là gì. Chúng ta sẽ khôn ngoan nếu chỉ đi xa đến đó và không cố đi xa hơn. Chúng ta được cho biết đức tin đến từ đâu và bởi phương tiện nào: “Đức tin là sự ban cho của Đức Chúa Trời”, và “đức tin đến bởi sự người ta nghe, mà người ta nghe, là khi lời của Đấng Christ được rao giảng”. Bấy nhiêu đã rõ ràng, và, xin phỏng theo lời Thomas à Kempis, “Tôi thà thực hành đức tin còn hơn biết định nghĩa của nó.”

Từ đây trở đi, khi những chữ “đức tin là” hay những chữ tương đương xuất hiện trong chương này, tôi xin được hiểu rằng chúng nói đến đức tin là gì khi vận hành, như được thực hành bởi một người có lòng tin. Ngay tại đây, chúng ta gác lại ý niệm định nghĩa và suy nghĩ về đức tin như nó có thể được kinh nghiệm trong hành động. Sắc thái suy nghĩ của chúng ta sẽ mang tính thực tiễn, không mang tính lý thuyết.

Trong một câu chuyện đầy kịch tính ở sách Dân Số Ký, chúng ta thấy đức tin đang hành động. Dân Y-sơ-ra-ên ngã lòng và nói nghịch cùng Đức Chúa Trời, và Chúa sai rắn lửa đến giữa họ. Rắn “cắn dân đó đến đỗi người Y-sơ-ra-ên chết rất nhiều”. Bấy giờ Môi-se cầu xin Chúa cho họ, và Ngài nghe, ban cho họ một phương thuốc chữa vết rắn cắn. Ngài truyền cho Môi-se làm một con rắn bằng đồng và treo nó trên một cây sào trước mắt toàn dân: “Nếu ai bị cắn và nhìn nó, thì sẽ được sống.” Môi-se vâng lời, và “nếu người nào đã bị rắn cắn mà nhìn con rắn bằng đồng, thì được sống” (Dân Số Ký 21:4-9).

Trong Tân Ước, đoạn lịch sử quan trọng này được giải nghĩa cho chúng ta bởi một thẩm quyền không ai khác hơn chính Chúa Giê-xu Christ của chúng ta. Ngài đang giải thích cho những người nghe Ngài cách họ có thể được cứu. Ngài bảo họ rằng ấy là bởi tin. Rồi để làm cho điều đó rõ ràng, Ngài nhắc đến sự kiện này trong sách Dân Số Ký: “Xưa Môi-se treo con rắn lên nơi đồng vắng thể nào, thì Con người cũng phải bị treo lên dường ấy, hầu cho hễ ai tin đến Ngài đều được sự sống đời đời” (Giăng 3:14-15).

Khi đọc điều này, người bình thường của chúng ta sẽ có một khám phá quan trọng. Người ấy sẽ nhận thấy rằng “nhìn” và “tin” là hai từ đồng nghĩa. “Nhìn” con rắn trong Cựu Ước cũng chính là “tin” Đấng Christ trong Tân Ước. Nghĩa là, sự nhìn và sự tin là cùng một điều. Và người ấy sẽ hiểu rằng trong khi dân Y-sơ-ra-ên nhìn bằng con mắt bên ngoài, thì sự tin được thực hiện bằng tấm lòng. Tôi nghĩ người ấy sẽ kết luận rằng đức tin là sự chăm nhìn của linh hồn hướng về một Đức Chúa Trời đang cứu rỗi.

Khi đã thấy điều này, người ấy sẽ nhớ lại những phân đoạn mình đã đọc trước kia, và ý nghĩa của chúng sẽ tràn ngập lòng người ấy. “Chúng ngửa trông Chúa thì được chói-sáng, Mặt họ chẳng hề bị hổ thẹn” (Thi Thiên 34:5). “Tôi ngước mắt lên hướng cùng Ngài. Hỡi Đấng ngự trên các từng trời, Mắt kẻ tôi tớ trông nơi tay ông chủ mình, Mắt con đòi trông nơi tay bà chủ mình thể nào, Thì mắt chúng tôi ngưỡng vọng Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng tôi thể ấy, Cho đến chừng nào Ngài thương xót chúng tôi” (Thi Thiên 123:1-2). Ở đây, người tìm kiếm sự thương xót nhìn thẳng vào Đức Chúa Trời của sự thương xót và không bao giờ rời mắt khỏi Ngài cho đến khi được thương xót. Và chính Chúa chúng ta cũng luôn luôn nhìn lên Đức Chúa Trời. Ngài “ngửa mặt lên trời mà tạ ơn; rồi bẻ bánh ra đưa cho môn đồ” (Ma-thi-ơ 14:19). Thật vậy, Chúa Giê-xu đã dạy rằng Ngài làm các công việc của Ngài bằng cách luôn luôn giữ con mắt bề trong hướng về Cha Ngài. Quyền năng của Ngài nằm ở chỗ Ngài không ngừng nhìn xem Đức Chúa Trời (Giăng 5:19-21).

Hoàn toàn phù hợp với vài câu Kinh Thánh chúng ta vừa trích dẫn là toàn bộ tinh thần của Lời được hà hơi. Điều ấy được tóm lại cho chúng ta trong thư Hê-bơ-rơ, khi chúng ta được dạy phải chạy cuộc đua của đời sống mà “nhìn xem Đức Chúa Jêsus, là cội rễ và cuối cùng của đức tin”. Từ tất cả những điều này, chúng ta học biết rằng đức tin không phải là một hành động làm một lần là xong, nhưng là sự chăm nhìn liên tục của tấm lòng hướng về Đức Chúa Trời Ba Ngôi.

Vậy, tin là hướng sự chú tâm của tấm lòng về Chúa Giê-xu. Ấy là nâng tâm trí lên để ngắm xem “Chiên con của Đức Chúa Trời”, và không bao giờ thôi ngắm xem như thế trong suốt quãng đời còn lại của chúng ta. Lúc đầu điều này có thể khó, nhưng sẽ dễ dần khi chúng ta chăm chú nhìn Thân Vị kỳ diệu của Ngài, cách lặng lẽ và không gắng gượng. Những điều làm phân tâm có thể cản trở, nhưng một khi tấm lòng đã phó thác cho Ngài, thì sau mỗi chuyến đi lạc ngắn ngủi khỏi Ngài, sự chú tâm sẽ lại quay về và nghỉ yên nơi Ngài, như một cánh chim lang thang bay trở về bên khung cửa sổ của mình.

Tôi muốn nhấn mạnh sự phó thác duy nhất này, hành động lớn lao duy nhất này của ý chí, là điều xác lập ý định của tấm lòng sẽ chăm nhìn Chúa Giê-xu mãi mãi. Đức Chúa Trời nhận lấy ý định này như sự lựa chọn của chúng ta, và Ngài châm chước những gì Ngài phải châm chước cho hàng ngàn điều làm phân tâm vây quanh chúng ta trong thế gian gian ác này. Ngài biết rằng chúng ta đã đặt hướng đi của lòng mình về phía Chúa Giê-xu, và chính chúng ta cũng có thể biết điều đó, và tự an ủi mình bằng sự hiểu biết rằng một thói quen của linh hồn đang hình thành, và sau một thời gian nó sẽ trở thành một thứ phản xạ thuộc linh, không còn đòi hỏi chúng ta phải cố gắng có ý thức nữa.

Đức tin là đức tính ít để ý đến bản thân nhất trong mọi đức tính. Tự bản chất, nó hầu như không ý thức về sự hiện hữu của chính mình. Như con mắt nhìn thấy mọi vật trước mặt nhưng không bao giờ thấy chính mình, đức tin bận rộn với Đối Tượng mà nó nương tựa và hoàn toàn không để ý gì đến bản thân. Khi chúng ta nhìn xem Đức Chúa Trời, chúng ta không thấy chính mình — thật là một sự giải thoát phước hạnh. Người đã vật lộn để tự làm cho mình tinh sạch mà chẳng được gì ngoài những thất bại lặp đi lặp lại sẽ kinh nghiệm sự nhẹ nhõm thật sự khi người ấy thôi mày mò sửa chữa linh hồn mình và nhìn xa ra khỏi mình mà hướng về Đấng trọn vẹn. Trong khi người ấy nhìn xem Đấng Christ, chính những điều mà bấy lâu người ấy cố gắng làm sẽ được thực hiện ở bên trong người ấy. Ấy là Đức Chúa Trời hành động trong người ấy, khiến người ấy vừa muốn vừa làm.

Tự bản thân đức tin không phải là một hành động có công đức; công đức là ở nơi Đấng mà đức tin hướng về. Đức tin là sự đổi hướng cái nhìn của chúng ta, là đưa chính mình ra khỏi tiêu điểm của tầm nhìn và đưa Đức Chúa Trời vào tiêu điểm. Tội lỗi đã vặn cái nhìn của chúng ta quay vào bên trong và khiến nó chỉ để ý đến bản thân. Sự vô tín đã đặt bản ngã vào chỗ lẽ ra Đức Chúa Trời phải ở, và điều ấy gần kề một cách nguy hiểm với tội của Lu-xi-phe, kẻ đã nói: “Ta sẽ đặt ngai ta lên trên ngai Đức Chúa Trời.” Đức tin nhìn ra ngoài thay vì nhìn vào trong, và cả đời sống liền trở nên ngay hàng thẳng lối.

Tất cả những điều này có vẻ quá đơn giản. Nhưng chúng tôi không có gì phải xin lỗi. Với những ai muốn trèo lên trời để tìm sự giúp đỡ hay xuống tận âm phủ, Đức Chúa Trời phán: “Lời ở gần ngươi, tức là lời của đức tin.” Lời ấy thúc giục chúng ta ngước mắt lên cùng Chúa, và công việc phước hạnh của đức tin bắt đầu.

Khi chúng ta ngước con mắt bề trong lên để chăm nhìn Đức Chúa Trời, chắc chắn chúng ta sẽ gặp những đôi mắt thân thiện đang nhìn lại chúng ta, vì có lời chép rằng con mắt của Chúa soi xét khắp cả thế gian. Ngôn ngữ ngọt ngào của kinh nghiệm là: Chúa là “Đấng đoái xem tôi”. Khi đôi mắt của linh hồn nhìn ra gặp đôi mắt của Đức Chúa Trời nhìn vào, thì thiên đàng đã bắt đầu ngay tại đây trên đất này.

“Khi mọi nỗ lực của con đều hướng về Ngài, bởi vì mọi nỗ lực của Ngài đều hướng về con; khi con chỉ nhìn lên một mình Ngài với tất cả sự chú tâm của mình, chẳng bao giờ quay con mắt tâm trí sang nơi khác, bởi vì Ngài bao bọc con bằng ánh nhìn không dứt của Ngài; khi con hướng tình yêu của con về một mình Ngài, bởi vì Ngài, là chính Tình Yêu, đã quay về một mình con. Và lạy Chúa, đời sống của con là gì, nếu chẳng phải là vòng tay ôm ấp mà trong đó sự ngọt ngào khả ái của Ngài bao bọc con cách đầy yêu thương dường ấy?” Nicholas thành Cusa đã viết như thế cách đây bốn trăm năm.

Tôi muốn nói thêm về người của Đức Chúa Trời thuở xưa này. Ngày nay ông không mấy được biết đến ở bất cứ đâu giữa vòng các tín hữu Cơ Đốc, và giữa những người thuộc phái Cơ Yếu hiện thời thì ông hoàn toàn không được ai biết đến. Tôi cảm thấy chúng ta có thể được lợi rất nhiều nhờ làm quen đôi chút với những con người mang hương vị thuộc linh như ông và với trường phái tư tưởng Cơ Đốc mà họ đại diện. Văn chương Cơ Đốc, muốn được các lãnh đạo Tin Lành thời nay chấp nhận và tán thành, phải bám rất sát cùng một dòng tư tưởng, một thứ “đường lối của đảng” mà hầu như không an toàn để đi lệch ra khỏi. Nửa thế kỷ như vậy ở nước Mỹ đã khiến chúng ta tự mãn và an phận. Chúng ta bắt chước nhau với một sự tận tụy nô lệ, và những nỗ lực ráo riết nhất của chúng ta được dồn vào việc cố nói đúng điều mà mọi người chung quanh đang nói — và dù vậy vẫn tìm cho được một cớ để nói điều đó, một biến tấu nho nhỏ an toàn trên chủ đề đã được chấp thuận, hoặc nếu không hơn được thế, thì ít nhất cũng là một minh họa mới.

Nicholas là một môn đồ chân thật của Đấng Christ, một người yêu mến Chúa, rạng rỡ và chói sáng trong sự tận hiến cho Thân Vị của Chúa Giê-xu. Thần học của ông chính thống, nhưng thơm tho và ngọt ngào như mọi điều thuộc về Chúa Giê-xu đáng được mong đợi là như vậy. Chẳng hạn, quan niệm của ông về sự sống đời đời tự nó đã đẹp, và nếu tôi không lầm, về tinh thần thì gần với Giăng 17:3 hơn quan niệm đang thịnh hành giữa chúng ta ngày nay. Nicholas nói, sự sống đời đời “chẳng gì khác hơn là ánh nhìn phước hạnh mà Ngài không bao giờ thôi dùng để nhìn xem con, phải, nhìn thấu cả những nơi thầm kín của linh hồn con. Với Ngài, nhìn xem tức là ban sự sống; ấy là không ngừng truyền cho con tình yêu ngọt ngào nhất đối với Ngài; ấy là nhóm lửa yêu Ngài trong con bằng sự truyền ban tình yêu, và nuôi con bằng sự nhóm lửa, và bằng sự nuôi dưỡng mà nhen lên niềm khao khát của con, và bằng sự nhen lên mà cho con uống sương móc của sự vui mừng, và bằng sự uống mà rót vào con một nguồn sự sống, và bằng sự rót vào mà làm cho nguồn ấy gia tăng và còn mãi.”

Vậy nếu đức tin là sự chăm nhìn của tấm lòng hướng về Đức Chúa Trời, và nếu sự chăm nhìn này chẳng qua là ngước con mắt bề trong lên gặp đôi mắt thấy mọi sự của Đức Chúa Trời, thì suy ra đó là một trong những điều dễ làm nhất. Thật đúng với cách của Đức Chúa Trời khi Ngài làm cho điều thiết yếu nhất trở nên dễ dàng và đặt nó trong tầm tay của người yếu đuối nhất và nghèo khó nhất trong chúng ta.

Có thể rút ra cách hợp lý một vài kết luận từ tất cả những điều này. Chẳng hạn, sự đơn giản của nó. Vì tin là nhìn, nên có thể tin mà không cần dụng cụ đặc biệt hay đồ lề tôn giáo nào. Đức Chúa Trời đã lo liệu sao cho điều thiết yếu duy nhất, điều quyết định sống chết, không bao giờ phải lệ thuộc vào sự thất thường của tai nạn. Dụng cụ có thể hư hỏng hay thất lạc, nước có thể rò rỉ cạn, hồ sơ có thể bị lửa thiêu hủy, mục sư có thể bị chậm trễ hay nhà thờ có thể cháy rụi. Tất cả những điều ấy đều ở bên ngoài linh hồn và có thể gặp tai nạn hay hỏng hóc máy móc; nhưng sự nhìn thuộc về tấm lòng, và bất cứ người nào cũng có thể làm điều đó cách thành công, dù đang đứng hay quỳ, hay đang nằm trong cơn hấp hối cuối cùng cách xa bất cứ nhà thờ nào cả ngàn dặm.

Vì tin là nhìn, nên có thể tin vào bất cứ lúc nào. Không mùa nào hơn mùa nào cho hành động ngọt ngào nhất trong mọi hành động này. Đức Chúa Trời chưa bao giờ khiến sự cứu rỗi tùy thuộc vào ngày trăng mới, ngày lễ thánh hay ngày sa-bát. Một người không ở gần Đấng Christ vào Chúa Nhật Phục Sinh hơn, chẳng hạn, vào thứ Bảy, ngày 3 tháng 8, hay thứ Hai, ngày 4 tháng 10. Bao lâu Đấng Christ còn ngồi trên ngôi Đấng Trung Bảo, thì mỗi ngày đều là ngày tốt và mọi ngày đều là ngày cứu rỗi.

Nơi chốn cũng chẳng quan trọng gì trong công việc phước hạnh là tin cậy Đức Chúa Trời. Hãy nâng lòng bạn lên và để nó nghỉ yên nơi Chúa Giê-xu, thì ngay lập tức bạn đang ở trong một nơi thánh, dù đó là một giường nằm trên toa tàu Pullman, một nhà máy hay một gian bếp. Bạn có thể thấy Đức Chúa Trời từ bất cứ nơi đâu, nếu tâm trí bạn đã quyết định yêu mến và vâng phục Ngài.

Bây giờ có người có thể hỏi: “Điều ông nói đây chẳng phải là dành cho những người đặc biệt như các tu sĩ hay mục sư, là những người do bản chất của sự kêu gọi mình nên có nhiều thì giờ hơn để dành cho sự suy gẫm yên tĩnh sao? Tôi là một người lao động bận rộn và có ít thì giờ ở một mình.” Tôi vui mừng nói rằng đời sống tôi mô tả là dành cho mọi con cái của Đức Chúa Trời, bất kể sự kêu gọi của họ là gì. Thật ra, mỗi ngày đời sống ấy đang được nhiều người lao động vất vả thực hành cách vui vẻ, và không nằm ngoài tầm tay của bất cứ ai.

Nhiều người đã tìm được bí quyết mà tôi nói đến, và dù không suy nghĩ nhiều về điều đang diễn ra bên trong mình, họ vẫn liên tục thực hành thói quen chăm nhìn Đức Chúa Trời ở bề trong này. Họ biết rằng có điều gì đó trong lòng họ đang thấy Đức Chúa Trời. Ngay cả khi họ buộc phải rút sự chú tâm có ý thức của mình lại để lo những việc trần thế, thì bên trong họ vẫn luôn luôn diễn ra một sự tương giao thầm kín. Chỉ cần sự chú tâm của họ được thả ra khỏi công việc cần thiết trong chốc lát, là nó liền bay ngay về cùng Đức Chúa Trời. Đây là lời chứng của nhiều Cơ Đốc nhân, nhiều đến nỗi ngay khi tôi nói ra điều này, tôi có cảm giác mình đang trích dẫn, dù trích từ ai hay từ bao nhiêu người thì tôi không thể nào biết được.

Tôi không muốn để lại ấn tượng rằng các phương tiện ân điển thông thường không có giá trị. Chúng chắc chắn có giá trị. Mọi Cơ Đốc nhân đều nên thực hành sự cầu nguyện riêng tư. Những khoảng thì giờ dài suy gẫm Kinh Thánh sẽ làm tinh sạch sự chăm nhìn của chúng ta và định hướng cho nó; việc nhóm lại ở nhà thờ sẽ mở rộng tầm nhìn của chúng ta và gia tăng tình yêu của chúng ta đối với người khác. Sự phục vụ, công việc và hoạt động — tất cả đều tốt và mọi Cơ Đốc nhân đều nên tham gia. Nhưng ở tận đáy của tất cả những điều ấy, ban ý nghĩa cho chúng, sẽ là thói quen bề trong là ngắm xem Đức Chúa Trời. Một đôi mắt mới (có thể nói như vậy) sẽ phát triển bên trong chúng ta, giúp chúng ta nhìn xem Đức Chúa Trời trong khi đôi mắt bên ngoài của chúng ta đang thấy những cảnh vật của thế gian chóng qua này.

Có người có thể e rằng chúng ta đang phóng đại tôn giáo cá nhân quá mức, rằng chữ “chúng ta” của Tân Ước đang bị thay thế bởi một chữ “tôi” ích kỷ. Có bao giờ bạn nghĩ rằng một trăm cây đàn dương cầm, nếu tất cả đều được lên dây theo cùng một âm thoa, thì tự động sẽ hòa âm với nhau không? Chúng đồng điệu với nhau không phải nhờ được lên dây theo nhau, nhưng theo một chuẩn mực khác mà mỗi cây phải tự mình tuân theo. Cũng vậy, một trăm người thờ phượng nhóm lại với nhau, mỗi người đều nhìn xa ra khỏi mình mà hướng về Đấng Christ, thì trong lòng gần gũi nhau hơn nhiều so với khi họ trở nên bận tâm đến “sự hiệp một” rồi quay mắt khỏi Đức Chúa Trời để cố gắng có được sự thông công gần gũi hơn. Tôn giáo tập thể được hoàn thiện khi tôn giáo cá nhân được tinh luyện. Thân thể trở nên mạnh mẽ hơn khi các chi thể trở nên khỏe mạnh hơn. Cả Hội Thánh của Đức Chúa Trời đều được ích lợi khi những chi thể hợp thành Hội Thánh bắt đầu tìm kiếm một đời sống tốt hơn và cao hơn.

Tất cả những điều nói trên đều giả định có sự ăn năn thật và sự phó thác trọn vẹn đời sống cho Đức Chúa Trời. Hầu như không cần phải nhắc đến điều này, vì chỉ những ai đã phó thác như thế mới đọc đến được chỗ này.

Khi thói quen chăm nhìn hướng về Đức Chúa Trời ở bề trong đã trở nên vững chắc trong chúng ta, chúng ta sẽ được đưa lên một tầng mới của đời sống thuộc linh, phù hợp hơn với những lời hứa của Đức Chúa Trời và với tâm tình của Tân Ước. Đức Chúa Trời Ba Ngôi sẽ là nơi chúng ta cư ngụ, ngay cả khi chân chúng ta bước đi trên con đường thấp của bổn phận giản dị nơi đây giữa vòng loài người. Chúng ta sẽ thật sự tìm được summum bonum — điều thiện tối cao — của đời sống. “Đó là nguồn của mọi niềm vui thích có thể ước ao; chẳng những loài người và thiên sứ không thể nghĩ ra được điều gì tốt hơn, mà cũng không có điều gì tốt hơn có thể hiện hữu trong bất cứ cách thế tồn tại nào! Vì đó là mức tối đa tuyệt đối của mọi ước muốn hợp lý, không có gì lớn hơn được.”

Lạy Chúa, con đã nghe một lời tốt lành mời gọi con nhìn xa ra khỏi mình mà hướng về Chúa và được thỏa lòng. Lòng con khao khát đáp lời, nhưng tội lỗi đã làm mờ mắt con đến nỗi con chỉ thấy Chúa cách lờ mờ. Xin Chúa vui lòng rửa sạch con trong chính huyết báu của Ngài, và làm cho con được tinh sạch ở bề trong, để con có thể với đôi mắt không bị che phủ mà chăm nhìn Chúa trọn những ngày trong cuộc lữ hành trên đất của con. Bấy giờ con sẽ được sẵn sàng để ngắm xem Chúa trong vẻ huy hoàng trọn vẹn vào ngày Ngài hiện đến để được sáng danh trong các thánh đồ và được khen ngợi trong mọi kẻ tin. A-men.